Duutsland

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="zea">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>zeawiki</dbname>
    <base>https://zea.wikipedia.org/wiki/V%C3%B2blad</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.21</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaol</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plaetje</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg plaetje</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Ulpe</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg ulpe</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Duutsland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1728</id>
    <revision>
      <id>183638</id>
      <parentid>183540</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T06:17:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bestierlijke indeêlienge */</comment>
      <origin>183638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17298" sha1="h3pl4j6pkcqmqzc6csa2jkumcrow1fo" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Bundesrepublik Deutschland
 |vlagge=Flag of Germany.svg
 |waepen=Coat of Arms of Germany.svg
 |locaotie=Europe location GER.png
 |taelen=[[Duuts]]
 |oôdstad=[[Berlijn]]
 |regeriengsvurm= [[federaotie|Federaole]] [[rippebliek]]
 |staetsoôd= [[Frank-Walter Steinmeier]] (bonspresident)
 |regeriengsleider= [[Friedrich Merz]] (bonskanselier)
 |km2= 357.684
 |pctwaeter= 1,27
 |inweuners= 83.467.000 (2026)
 |dichteid= 233
 |volkslied=[[:de:Deutschlandlied|Deutschlandlied]]
 |munte=[[:de:Euro|euro]]
 |valutacode=EUR
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=3 oktober (Eêneidsdag)
 |tld=de
 |landcode=DEU
 |tel=49
}}
[[plaetje:Trier BW 2013-04-14 15-59-54.JPG|thumb|right|250px|Dom van [[Trier]]]]
[[plaetje:1 Nature 1.png|250px|rechts|thumb|Het kasteêl [[Neuschwanstein]] in leege mist]]
[[plaetje:Die_Elbphilharmonie_-_21.07.2015.jpg|250px|rechts|thumb|De Elbphilharmonie in Hamburg]]
[[Plaetje:West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|250px|thumb|Val van de Berliense mure in november 1989]]

'''Duutsland''' ([[Duuts]]: ''Deutschland''), officieel '''Bonsrippebliek Duutsland''' (Duuts: ''Bundesrepublik Deutschland''), is 'n land in [[Midden-Europa]]. Den 'oôdstad is [[Berlijn]]. 't Land hrens op volhorde van noôrd ni west an de volhende zeê'n en lan'n: den [[Oôstzeê]], [[Noôrdzeê]], [[Denemarken]], [[Poôl'n]], [[Tsjehhië]], [[Oesteriek]], [[Zwitserland]], [[Frankriek]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]], [[België]] en [[Nederland]].

Duutsland ei mie zen 83,5 meljoen inweuners (2026) nae [[Rusland]] de groôtste bevolkinge van alle Europese lan'n. 't Is een belangriek lid van de [[Europeêse Unie]] en de economische, politieke en militaire organisaoties in Europa.

== Geografie ==
Duutsland lig in Centraol-Europa, hrens an de bovenhenoemde lan'n en wor verdeêld in de Duutse vlakt'n in 't noôrn, 't oôgland in 't midd'n en de uutèn'n van de [[Alpen]] in 't zuden. Een hroôt deêl, 2/3, besti uut bossen, wivan vee nildbossen.

Noôrd-Duutsland wor ekenmerkt deur een vlak lanschap, evenas in 't iets noôrdelijker helehen Denemarken. Deur de vlakt'n stroômen rivier'n as de [[Wezer]], den [[Elbe]] en den [[Oder]], en der vin vee landbouw plekke. Der wor onder are terwe, petaoten en herst verbouwd en in Sleêswiek-'Olstein wor an veeteêlt edaene. In dit hebied lihhen hroôte steeën as den oôdstad [[Berlijn]], [[Hamburg]] en [[Bremen]].

Midd'n-Duutsland wor ekenmerkt deur 't oôgland. In dit hebied lihhen onder are de Rijnvallei en 't Thüriengse bos. Langs de Rijn zien vee wienhaern en kasteeln te vin'n en ok lihhen der industriehebieden as 't [[Ruhrhebied]] in de buurte. Ok langs de [[Moezel]], ok in dit hebied, zien vee wienhaern te vin'n. Hroôte steeën in Midd'n-Duutsland zien [[Dresden]], [[Leipzig]], [[Keulen]], [[Düsseldorf]] en [[Essen (Duutsland)|Essen]].

Zuud-Duutsland wor ekenmerkt deur zen oôhe berhen, mistal bebost bie nildboômen. Voebeêl'n zien 't [[Zwarte Woud]] en 't Bohemerwoud. 't Oôgste punt (2963 m) is de Zugspitze in de Beierse Alpen. Hroôte steeën in Zuud-Duutsland zien onder are [[München]], [[Frankfurt am Main]] en [[Stuttgart]].

== Geschiedenisse ==
Duutsland wier pas in [[1870]] opniev een eeneid. In d'ooge middeleeuwe wastet et hrootste land van Europa, ma laeter viel et elegaer uut mekaer in wè meer dan onderd lantjes. Tussen 1870 en 1914 groeiende Duutsland uut tot de een nae grooste industriestaet van Europa en van de waereld, nae Iengeland. Dat gaf noga wa conflicten mee de Iengelse, mae ok mie de Franse. Toe in 1914 de Eerste Wereldoorlog uutbrak kwam Duutsland recht tegenover deze groôtmach'n (mie Rusland d'rbie) te stoôn, saeme mie Oôstenriek-Honharije. Duutsland voerde een tweêfrontenoorlog. Vier jaer lang durende deze oorlog weerbie naebie nehen meljoen man omkwamme.
Duutsland wier een vernederende vrede opgeleid en vee historici dienke dat dit de opmaet gaf toet de Twidde Wereldoorlog. In [[1933]] kwam [[Adolf Hitler]] an de macht. Duutsland begon in 1939 een oorlog tegen Iengeland en Frankriek en vanaf 1941 ok tehen Rusland en de VS. In 1945 wier het land eindelijk verslogen. Verbijsterd nam de weareld kennis van de [[Holocaust]] weerbie zo'n zes meljoen [[Joôden]] systematisch bin vermoôrd, vooral in [[Oôst-Europa]].
Het land wier verdeeld in vier bezettingszones, naemelijk een Britse, Franse, Amerikaanse en Russische Zone. De Russische zone wier een apart land, de Duutse Democraotische Rippebliek (DDR). Duutsland wier zodoewnde verdeêld in een communistisch [[Oôst-Duutsland]] en een kapitalistisch [[West-Duutsland]]. Ok [[Berlijn]] was in vieren gedeeld, mar deze stad lag midden in het Russische deel, zoôdat een deel van Berlijn (dat bie West-Duutsland kwam) as een eiland in Oôst-Duutsland kwam te liggene.
Vee burhers vluchttende van Oôst nae West en dat nam zoô groôte antallen an, da in 1961 een mure gebouwd wier deu de Oôst-Duutsers tussen Oôst en West Berlijn. Deze mure wier symbool van de [[Kouwe Oôrlog]] tussen de NAVO en het Warchaupact. In [[1989]] kwam 'ieran een ende toe de burhers van de communistische lan'n in Oost-Europa in opstand kwamme. De Sovjets onger leiding van Gorbatsjov kwamme in tehenstelling toet 1956 en 1968 niet in actie.
In 1991 wiere de tweê lan'n weer bie mekaore gevoegd onger leiding van bondskanselier Kohl. Vee wier geïnvesteerd in de voormaelihe deelstaeten van de DDR, mae twintig jaer laeter was de werkloosheid nog aoltied 'oôger as in 't wes'n. Frankriek ging akkoord mie de 'erenigieng op voorwaerde dat Duutsland de [[euro]] zou invoere. Dit gebeurde dan ok, in [[2002]].

== Politiek ==
Duutsland is een democraotische parlementaire bondsstaet. 't Land ei sins [[23 meie]] [[1949]] een hrondwet, die a deur een meêder'eid van twiderde deur de bonsdag en bondsraed 'ewiezigd kan worn. Sommihe aspect'n kunn'n nie 'ewiezigd worn.

Binn'n Duutsland hel actief en passief kiesrecht vanof 18 jaer en der is spraeke van een twikaemersysteem, helieke as in Nederland. De bonsdag ei op z'n minst 598 leeën, en wor iedere vier jaer verkozen. Der hel een kiesdrempel van vuuf percent. De bondsraed ei 69 leeën, die an de deêlstaetreheriengen vertehenwoôrdihen. Iedere deêlstaet ei ok een eihen hrondwet en deelstaetparlement, dat a om de vier jaer wor verkozen.

De bonspresident, 't staetsoôd, wor voe vuuf jaer deur de bonsverhaoderienge verkozen en kan 1 keêr worn herverkozen. De bonskanselier is 't oôd van de reherieng en wor verkozen deur de bonsdag. 

=== Bonspresidenten ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! President !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| Theodor Heuss || 1949 - 1959 || 10 || [[FDP]] || [[West-Duutsland]]
|-
| Heinrich Lübke || 1959 - 1969 || 10 || [[CDU]] || West-Duutsland
|-
| Gustav Heinemann || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| Walter Scheel || 1974 - 1979 || 5 || FDP || West-Duutsland
|-
| Karl Carstens || 1979 - 1984 || 5 || CDU || West-Duutsland
|-
| Richard von Weizsäcker || 1984 - 1994 || 10 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| Roman Herzog || 1994 - 1999 || 5 || CDU || Duutsland
|-
| Johannes Rau || 1999 - 2004 || 5 || SPD || Duutsland
|-
| Horst Köhler || 2004 - 2010 || 6 || CDU || Duutsland
|-
| Christian Wulff || 2010 - 2012 || 2 || CDU || Duutsland
|-
| Joachim Gauck || 2012 - 2017 || 5 || partieloôs || Duutsland
|-
| [[Frank-Walter Steinmeier]] || 2017 - noe || 9 || SPD || Duutsland
|-
|}

=== Bonskanseliers ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! Kanselier !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| [[Konrad Adenauer]] || 1949 - 1963 || 14 || [[CDU]] || [[West-Duutsland]]
|-
| [[Ludwig Erhard]] || 1963 - 1966 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger]] || 1966 - 1969 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt]] || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt]] || 1974 - 1982 || 8 || SPD || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl]] || 1982 - 1998 || 16 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| [[Gerhard Schröder]] || 1998 - 2005 || 7 || SPD || Duutsland
|-
| [[Angela Merkel]] || 2005 - 2021 || 16 || CDU || Duutsland
|-
| [[Olaf Scholz]] || 2021 - 2025 || 4 || SPD || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz]] || 2025 - noe || 1 || CDU || Duutsland
|-
|}

=== Kabinet'n ===
x = regeriengspartie

b = regeriengspartie mie bonskanselier

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=8 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Kabinet || rowspan=2 | Tied || colspan=5 | Partieën || rowspan=2 | Opmerkienge
|-
! [[CDU]]/[[CSU]] || [[FDP]] || [[Grüne]] || [[SPD]] || overige
|-
| [[Konrad Adenauer|Kabinet-Adenauer I]] || 1949 - 1953 || b || x ||  ||  || DP || [[West-Duutsland]]
|-
| Kabinet-Adenauer II || 1953 - 1957 || b || x ||  ||  || DP, GB/BHE || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer III || 1957 - 1961 || b ||  ||  ||  || DP || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer IV || 1961 - 1963 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Ludwig Erhard|Kabinet-Erhard I]] || 1963 - 1965 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland 
|-
| Kabinet-Erhard II || 1965 - 1966 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger|Kabinet-Kiesinger]] || 1966 - 1969 || b ||  ||  || x || || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt|Kabinet-Brandt I]] || 1969 - 1972 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Brandt II || 1972 - 1974 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt|Kabinet-Schmidt I]] || 1974 - 1976 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt II || 1976 - 1980 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt III || 1980 - 1982 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl|Kabinet-Kohl I]] || 1982 - 1983 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl II || 1983 - 1987 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl III || 1987 - 1991 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl IV || 1991 - 1994 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl V || 1994 - 1998 || b || x ||  ||  || || Duutsland 
|-
| [[Gerhard Schröder|Kabinet-Schröder I]] || 1998 - 2002 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Schröder II || 2002 - 2005 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| [[Angela Merkel|Kabinet-Merkel I]] || 2005 - 2009 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Merkel II || 2009 - 2013 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel III || 2013 - 2018 || b ||  ||  || x || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel IV || 2018 - 2021 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| [[Olaf Scholz|Kabinet-Scholz]] || 2021 - 2025 ||  || x || x || b || || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz|Kabinet-Merz]] || 2025 - noe || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
|}

DP = Deutsche Partei

GB/BHE = Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

=== Bonsdag ===
Oliefkleur is coalitie

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=11 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Partie || colspan=10 | Bonsdag
|-
! 2025 || 2021 || 2017 || 2013 || 2009 || 2005 || 2002 || 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[AfD]] || 152 || 83 || 94 || || || || || || ||
|-
| [[CDU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 164 || 152 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 200 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 255 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 194 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 180 || 190 || 198 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 244 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 268
|-
| [[CSU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 44 || 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 56 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || 58 || 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 50 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 51
|-
| [[FDP]] || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 91 || 80 || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 93 || 61 || 47 || 43 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 79
|-
| [[Grüne]] || 85 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 118 || 67 || 63 || 68 || 51 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 55 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || 49 || 8
|-
| [[Linke]] ¹ || 64 || 39 || 69 || 64 || 76 || 54 || 2 || 36 || 30 || 17
|-
| [[SPD]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 120 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 206 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 153 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 193 || 146 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 222 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 251 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 298 || 252 || 239
|-
| [[SSW]] || 1 || 1 || || || || || || || ||
|-
! Totael || 630 || 735 || 709 || 631 || 622 || 614 || 603 || 669 || 672 || 662
|-
! Coalitie || 328 || 415 || 399 || 504 || 332 || 448 || 306 || 345 || 341 || 398
|-
! Kabinet || [[Friedrich Merz|Merz]] || [[Olaf Scholz|Scholz]] || Merkel IV || Merkel III || Merkel II || [[Angela Merkel|Merkel I]] || Schröder II || [[Gerhard Schröder|Schröder I]] || Kohl V || [[Helmut Kohl|Kohl IV]]
|}

¹ 1990-2005: [[PDS]]

== Defensie ==
Duutsland beschik over een paer verschill'nde takk'n van defensie, naemelijk de landmacht, de marine, de luchmacht, de kustwacht, de hrenspelisie en een medisch korps. In [[2001]] waeren der 20.851.022 mann'n in de leeftied van 15 toet 49 jaer beschikbaer voe in heval van oôrlog, wivan der 17.760.412 heschikt waeren voe [[militaire dienst]]. Ieder jaer bereikn onheveêr 480.000 mann'n de leeftied om in militaire dienst te treeën. 1,5% van 't [[BNP]] wor uuteheven an defensie.

=== Duutsland internationaol ===
Duutsland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] en de [[NAVO]].

== Economie ==
Duutsland is eên van de mist ontwikkelde lan'n ter waereld en ei ok eên van de sterkste economieën op aerde, mè onder are werkeloôs'eid is een hroôt probleem. Deur verhriezieng worn de lassen van werk ènde mensen hrotter en de sociaole zeker'eid wor kleinder. Een aor probleem is ok nog de minder loôpende economie van [[Oôst-Duutsland]], nog een overbluufsel van voe den oôrlog.

== Bestierlijke indeêlienge ==
Duutsland wor inedeêld in 16 deêlstaeten (Duuts: Bundesländer), naemelijk:

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;
! Deêlstaet !! Zeêuws !! Oôdstad !! Inweuners &lt;br&gt; (2026) !! Oppervlak &lt;br&gt; (km²) !! Dichteid &lt;br&gt; (inw./km²) || Zeêtels &lt;br&gt; Bondsraed
|-
| [[Baden-Württemberg]] || Baden-Württemberg || [[Stuttgart]] || 11.240.000 || 35.700 || 314 || 6
|--
| [[Bayern]] || Beieren || [[München]] || 13.250.000 || 70.500 || 188 || 6
|-
| [[Berlin]] || Berlijn || [[Berlijn]] || 3.700.000 || 890 || 4153 || 4
|-
| [[Brandenburg]] || Brannburg || [[ Potsdam]] || 2.550.000 || 29.700 || 86 || 4
|-
| [[Bremen]] || Breem'n || [[Bremen]] || 710.000 || 420 || 1683 || 3
|-
| [[Hamburg]] || Hamburg || [[Hamburg]] || 1.870.000 || 760 || 2476 || 3
|-
| [[Hessen]] || Hessen || [[Wiesbaden]] || 6.280.000 || 21.100 || 297 || 5
|-
| [[Mecklenburg-Vorpommern]] || Mecklenburg-Voepommern || [[Schwerin]] || 1.570.000 || 23.300 || 68 || 3
|-
| [[Niedersachsen]] || Nedersaksen || [[Hannover]] || 8.000.000 || 47.700 || 168 || 6
|-
| [[Nordrhein-Westfalen]] || Noôrdrien-Westfaolen || [[Düsseldorf]] || 17.990.000 || 34.100 || 527 || 6
|-
| [[Rheinland-Pfalz]] || Rienland-Palts || [[Mainz]] || 4.120.000 || 19.900 || 208 || 4
|-
| [[Saarland]] || Saorland || [[Saarbrücken]] || 1.010.000 || 2.600 || 392 || 3
|-
| [[Sachsen]] || Saksen || [[Dresden]] || 4.030.000 || 18.500 || 218 || 4
|-
| [[Sachsen-Anhalt]] || Saksen-Analt || [[Magdeburg]] || 2.120.000 || 20.600 || 103 || 4
|-
| [[Schleswig-Holstein]] || Sleêswiek-'Olstein || [[Kiel]] || 2.960.000 || 15.800 || 187 || 4
|-
| [[Thüringen]] || Thüriengen || [[Erfurt]] || 2.080.000 || 16.200 || 128 || 4
|-
! colspan=3 | Totael || 83.470.000 || 357.700 || 233 || 69
|}
|[[Plaetje:Political map of Germany vector drawing.svg]]
|}

== Demohrafie ==
In 2026 teln Duutsland 83,5 meljoen inweuners. 67,5% van de bevolkieng is aneslootn bie een relihieuze hemeênschap. Van deze mensen is 31,2% [[roôms-katteliek]] en bieni 31% is [[protestans]]. De roôms-katteliek'n bevin'n der eihen vurral in 't zuden en wessen, de protestant'n in 't noôrn. Ok weun'n der 3,3 meljoen [[moslim]]s en 200.000 [[joôden]]. Meêr dan 50% van de voormaelihe Oôst-Duutse bevolkieng ang hin relihie an.

Onder de Duutse bevolkieng bevin'n zen eihen hroôte hroep'n allochtoon'n, wironder vee hastarbeiers uut de jaeren '70 uut [[Joehoslavië]], [[Hriek'nland]] en [[Turkije]] en are, wivandaen de 3,3 meljoen moslims. In totaol bevin'n zen eihen in Duutsland 7 meljoen allochtoon'n.

=== Taele ===
Bieni iedereên in Duutsland spreek [[Duuts]]. Der zien ienkele etnische minder'eden as Deen'n, Friezen en siheuners die an der eihen taele praoten.

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/duitsland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/germany Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/duitsland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=16 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/germany_nl Europese Unie]
* [https://duitslandinstituut.nl/ Duitsland Instituut]
* [https://historiek.net/geschiedenis-van-duitsland-2/ Historiek]
* [https://thefactfile.org/germany-facts/ Fact File]
{{div col end}}

{{Europa}}

[[Categorie:Duutsland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>h3pl4j6pkcqmqzc6csa2jkumcrow1fo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183639</id>
      <parentid>183638</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T06:18:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bestierlijke indeêlienge */</comment>
      <origin>183639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17299" sha1="4y4drqmw96cuowk2id0anp7w2gfw7hp" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Bundesrepublik Deutschland
 |vlagge=Flag of Germany.svg
 |waepen=Coat of Arms of Germany.svg
 |locaotie=Europe location GER.png
 |taelen=[[Duuts]]
 |oôdstad=[[Berlijn]]
 |regeriengsvurm= [[federaotie|Federaole]] [[rippebliek]]
 |staetsoôd= [[Frank-Walter Steinmeier]] (bonspresident)
 |regeriengsleider= [[Friedrich Merz]] (bonskanselier)
 |km2= 357.684
 |pctwaeter= 1,27
 |inweuners= 83.467.000 (2026)
 |dichteid= 233
 |volkslied=[[:de:Deutschlandlied|Deutschlandlied]]
 |munte=[[:de:Euro|euro]]
 |valutacode=EUR
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=3 oktober (Eêneidsdag)
 |tld=de
 |landcode=DEU
 |tel=49
}}
[[plaetje:Trier BW 2013-04-14 15-59-54.JPG|thumb|right|250px|Dom van [[Trier]]]]
[[plaetje:1 Nature 1.png|250px|rechts|thumb|Het kasteêl [[Neuschwanstein]] in leege mist]]
[[plaetje:Die_Elbphilharmonie_-_21.07.2015.jpg|250px|rechts|thumb|De Elbphilharmonie in Hamburg]]
[[Plaetje:West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|250px|thumb|Val van de Berliense mure in november 1989]]

'''Duutsland''' ([[Duuts]]: ''Deutschland''), officieel '''Bonsrippebliek Duutsland''' (Duuts: ''Bundesrepublik Deutschland''), is 'n land in [[Midden-Europa]]. Den 'oôdstad is [[Berlijn]]. 't Land hrens op volhorde van noôrd ni west an de volhende zeê'n en lan'n: den [[Oôstzeê]], [[Noôrdzeê]], [[Denemarken]], [[Poôl'n]], [[Tsjehhië]], [[Oesteriek]], [[Zwitserland]], [[Frankriek]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]], [[België]] en [[Nederland]].

Duutsland ei mie zen 83,5 meljoen inweuners (2026) nae [[Rusland]] de groôtste bevolkinge van alle Europese lan'n. 't Is een belangriek lid van de [[Europeêse Unie]] en de economische, politieke en militaire organisaoties in Europa.

== Geografie ==
Duutsland lig in Centraol-Europa, hrens an de bovenhenoemde lan'n en wor verdeêld in de Duutse vlakt'n in 't noôrn, 't oôgland in 't midd'n en de uutèn'n van de [[Alpen]] in 't zuden. Een hroôt deêl, 2/3, besti uut bossen, wivan vee nildbossen.

Noôrd-Duutsland wor ekenmerkt deur een vlak lanschap, evenas in 't iets noôrdelijker helehen Denemarken. Deur de vlakt'n stroômen rivier'n as de [[Wezer]], den [[Elbe]] en den [[Oder]], en der vin vee landbouw plekke. Der wor onder are terwe, petaoten en herst verbouwd en in Sleêswiek-'Olstein wor an veeteêlt edaene. In dit hebied lihhen hroôte steeën as den oôdstad [[Berlijn]], [[Hamburg]] en [[Bremen]].

Midd'n-Duutsland wor ekenmerkt deur 't oôgland. In dit hebied lihhen onder are de Rijnvallei en 't Thüriengse bos. Langs de Rijn zien vee wienhaern en kasteeln te vin'n en ok lihhen der industriehebieden as 't [[Ruhrhebied]] in de buurte. Ok langs de [[Moezel]], ok in dit hebied, zien vee wienhaern te vin'n. Hroôte steeën in Midd'n-Duutsland zien [[Dresden]], [[Leipzig]], [[Keulen]], [[Düsseldorf]] en [[Essen (Duutsland)|Essen]].

Zuud-Duutsland wor ekenmerkt deur zen oôhe berhen, mistal bebost bie nildboômen. Voebeêl'n zien 't [[Zwarte Woud]] en 't Bohemerwoud. 't Oôgste punt (2963 m) is de Zugspitze in de Beierse Alpen. Hroôte steeën in Zuud-Duutsland zien onder are [[München]], [[Frankfurt am Main]] en [[Stuttgart]].

== Geschiedenisse ==
Duutsland wier pas in [[1870]] opniev een eeneid. In d'ooge middeleeuwe wastet et hrootste land van Europa, ma laeter viel et elegaer uut mekaer in wè meer dan onderd lantjes. Tussen 1870 en 1914 groeiende Duutsland uut tot de een nae grooste industriestaet van Europa en van de waereld, nae Iengeland. Dat gaf noga wa conflicten mee de Iengelse, mae ok mie de Franse. Toe in 1914 de Eerste Wereldoorlog uutbrak kwam Duutsland recht tegenover deze groôtmach'n (mie Rusland d'rbie) te stoôn, saeme mie Oôstenriek-Honharije. Duutsland voerde een tweêfrontenoorlog. Vier jaer lang durende deze oorlog weerbie naebie nehen meljoen man omkwamme.
Duutsland wier een vernederende vrede opgeleid en vee historici dienke dat dit de opmaet gaf toet de Twidde Wereldoorlog. In [[1933]] kwam [[Adolf Hitler]] an de macht. Duutsland begon in 1939 een oorlog tegen Iengeland en Frankriek en vanaf 1941 ok tehen Rusland en de VS. In 1945 wier het land eindelijk verslogen. Verbijsterd nam de weareld kennis van de [[Holocaust]] weerbie zo'n zes meljoen [[Joôden]] systematisch bin vermoôrd, vooral in [[Oôst-Europa]].
Het land wier verdeeld in vier bezettingszones, naemelijk een Britse, Franse, Amerikaanse en Russische Zone. De Russische zone wier een apart land, de Duutse Democraotische Rippebliek (DDR). Duutsland wier zodoewnde verdeêld in een communistisch [[Oôst-Duutsland]] en een kapitalistisch [[West-Duutsland]]. Ok [[Berlijn]] was in vieren gedeeld, mar deze stad lag midden in het Russische deel, zoôdat een deel van Berlijn (dat bie West-Duutsland kwam) as een eiland in Oôst-Duutsland kwam te liggene.
Vee burhers vluchttende van Oôst nae West en dat nam zoô groôte antallen an, da in 1961 een mure gebouwd wier deu de Oôst-Duutsers tussen Oôst en West Berlijn. Deze mure wier symbool van de [[Kouwe Oôrlog]] tussen de NAVO en het Warchaupact. In [[1989]] kwam 'ieran een ende toe de burhers van de communistische lan'n in Oost-Europa in opstand kwamme. De Sovjets onger leiding van Gorbatsjov kwamme in tehenstelling toet 1956 en 1968 niet in actie.
In 1991 wiere de tweê lan'n weer bie mekaore gevoegd onger leiding van bondskanselier Kohl. Vee wier geïnvesteerd in de voormaelihe deelstaeten van de DDR, mae twintig jaer laeter was de werkloosheid nog aoltied 'oôger as in 't wes'n. Frankriek ging akkoord mie de 'erenigieng op voorwaerde dat Duutsland de [[euro]] zou invoere. Dit gebeurde dan ok, in [[2002]].

== Politiek ==
Duutsland is een democraotische parlementaire bondsstaet. 't Land ei sins [[23 meie]] [[1949]] een hrondwet, die a deur een meêder'eid van twiderde deur de bonsdag en bondsraed 'ewiezigd kan worn. Sommihe aspect'n kunn'n nie 'ewiezigd worn.

Binn'n Duutsland hel actief en passief kiesrecht vanof 18 jaer en der is spraeke van een twikaemersysteem, helieke as in Nederland. De bonsdag ei op z'n minst 598 leeën, en wor iedere vier jaer verkozen. Der hel een kiesdrempel van vuuf percent. De bondsraed ei 69 leeën, die an de deêlstaetreheriengen vertehenwoôrdihen. Iedere deêlstaet ei ok een eihen hrondwet en deelstaetparlement, dat a om de vier jaer wor verkozen.

De bonspresident, 't staetsoôd, wor voe vuuf jaer deur de bonsverhaoderienge verkozen en kan 1 keêr worn herverkozen. De bonskanselier is 't oôd van de reherieng en wor verkozen deur de bonsdag. 

=== Bonspresidenten ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! President !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| Theodor Heuss || 1949 - 1959 || 10 || [[FDP]] || [[West-Duutsland]]
|-
| Heinrich Lübke || 1959 - 1969 || 10 || [[CDU]] || West-Duutsland
|-
| Gustav Heinemann || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| Walter Scheel || 1974 - 1979 || 5 || FDP || West-Duutsland
|-
| Karl Carstens || 1979 - 1984 || 5 || CDU || West-Duutsland
|-
| Richard von Weizsäcker || 1984 - 1994 || 10 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| Roman Herzog || 1994 - 1999 || 5 || CDU || Duutsland
|-
| Johannes Rau || 1999 - 2004 || 5 || SPD || Duutsland
|-
| Horst Köhler || 2004 - 2010 || 6 || CDU || Duutsland
|-
| Christian Wulff || 2010 - 2012 || 2 || CDU || Duutsland
|-
| Joachim Gauck || 2012 - 2017 || 5 || partieloôs || Duutsland
|-
| [[Frank-Walter Steinmeier]] || 2017 - noe || 9 || SPD || Duutsland
|-
|}

=== Bonskanseliers ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! Kanselier !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| [[Konrad Adenauer]] || 1949 - 1963 || 14 || [[CDU]] || [[West-Duutsland]]
|-
| [[Ludwig Erhard]] || 1963 - 1966 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger]] || 1966 - 1969 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt]] || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt]] || 1974 - 1982 || 8 || SPD || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl]] || 1982 - 1998 || 16 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| [[Gerhard Schröder]] || 1998 - 2005 || 7 || SPD || Duutsland
|-
| [[Angela Merkel]] || 2005 - 2021 || 16 || CDU || Duutsland
|-
| [[Olaf Scholz]] || 2021 - 2025 || 4 || SPD || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz]] || 2025 - noe || 1 || CDU || Duutsland
|-
|}

=== Kabinet'n ===
x = regeriengspartie

b = regeriengspartie mie bonskanselier

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=8 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Kabinet || rowspan=2 | Tied || colspan=5 | Partieën || rowspan=2 | Opmerkienge
|-
! [[CDU]]/[[CSU]] || [[FDP]] || [[Grüne]] || [[SPD]] || overige
|-
| [[Konrad Adenauer|Kabinet-Adenauer I]] || 1949 - 1953 || b || x ||  ||  || DP || [[West-Duutsland]]
|-
| Kabinet-Adenauer II || 1953 - 1957 || b || x ||  ||  || DP, GB/BHE || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer III || 1957 - 1961 || b ||  ||  ||  || DP || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer IV || 1961 - 1963 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Ludwig Erhard|Kabinet-Erhard I]] || 1963 - 1965 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland 
|-
| Kabinet-Erhard II || 1965 - 1966 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger|Kabinet-Kiesinger]] || 1966 - 1969 || b ||  ||  || x || || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt|Kabinet-Brandt I]] || 1969 - 1972 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Brandt II || 1972 - 1974 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt|Kabinet-Schmidt I]] || 1974 - 1976 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt II || 1976 - 1980 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt III || 1980 - 1982 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl|Kabinet-Kohl I]] || 1982 - 1983 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl II || 1983 - 1987 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl III || 1987 - 1991 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl IV || 1991 - 1994 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl V || 1994 - 1998 || b || x ||  ||  || || Duutsland 
|-
| [[Gerhard Schröder|Kabinet-Schröder I]] || 1998 - 2002 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Schröder II || 2002 - 2005 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| [[Angela Merkel|Kabinet-Merkel I]] || 2005 - 2009 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Merkel II || 2009 - 2013 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel III || 2013 - 2018 || b ||  ||  || x || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel IV || 2018 - 2021 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| [[Olaf Scholz|Kabinet-Scholz]] || 2021 - 2025 ||  || x || x || b || || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz|Kabinet-Merz]] || 2025 - noe || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
|}

DP = Deutsche Partei

GB/BHE = Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

=== Bonsdag ===
Oliefkleur is coalitie

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=11 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Partie || colspan=10 | Bonsdag
|-
! 2025 || 2021 || 2017 || 2013 || 2009 || 2005 || 2002 || 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[AfD]] || 152 || 83 || 94 || || || || || || ||
|-
| [[CDU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 164 || 152 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 200 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 255 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 194 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 180 || 190 || 198 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 244 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 268
|-
| [[CSU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 44 || 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 56 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || 58 || 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 50 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 51
|-
| [[FDP]] || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 91 || 80 || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 93 || 61 || 47 || 43 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 79
|-
| [[Grüne]] || 85 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 118 || 67 || 63 || 68 || 51 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 55 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || 49 || 8
|-
| [[Linke]] ¹ || 64 || 39 || 69 || 64 || 76 || 54 || 2 || 36 || 30 || 17
|-
| [[SPD]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 120 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 206 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 153 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 193 || 146 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 222 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 251 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 298 || 252 || 239
|-
| [[SSW]] || 1 || 1 || || || || || || || ||
|-
! Totael || 630 || 735 || 709 || 631 || 622 || 614 || 603 || 669 || 672 || 662
|-
! Coalitie || 328 || 415 || 399 || 504 || 332 || 448 || 306 || 345 || 341 || 398
|-
! Kabinet || [[Friedrich Merz|Merz]] || [[Olaf Scholz|Scholz]] || Merkel IV || Merkel III || Merkel II || [[Angela Merkel|Merkel I]] || Schröder II || [[Gerhard Schröder|Schröder I]] || Kohl V || [[Helmut Kohl|Kohl IV]]
|}

¹ 1990-2005: [[PDS]]

== Defensie ==
Duutsland beschik over een paer verschill'nde takk'n van defensie, naemelijk de landmacht, de marine, de luchmacht, de kustwacht, de hrenspelisie en een medisch korps. In [[2001]] waeren der 20.851.022 mann'n in de leeftied van 15 toet 49 jaer beschikbaer voe in heval van oôrlog, wivan der 17.760.412 heschikt waeren voe [[militaire dienst]]. Ieder jaer bereikn onheveêr 480.000 mann'n de leeftied om in militaire dienst te treeën. 1,5% van 't [[BNP]] wor uuteheven an defensie.

=== Duutsland internationaol ===
Duutsland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] en de [[NAVO]].

== Economie ==
Duutsland is eên van de mist ontwikkelde lan'n ter waereld en ei ok eên van de sterkste economieën op aerde, mè onder are werkeloôs'eid is een hroôt probleem. Deur verhriezieng worn de lassen van werk ènde mensen hrotter en de sociaole zeker'eid wor kleinder. Een aor probleem is ok nog de minder loôpende economie van [[Oôst-Duutsland]], nog een overbluufsel van voe den oôrlog.

== Bestierlijke indeêlienge ==
Duutsland wor inedeêld in 16 deêlstaeten (Duuts: Bundesländer), naemelijk:

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! Deêlstaet !! Zeêuws !! Oôdstad !! Inweuners &lt;br&gt; (2026) !! Oppervlak &lt;br&gt; (km²) !! Dichteid &lt;br&gt; (inw./km²) || Zeêtels &lt;br&gt; Bondsraed
|-
| [[Baden-Württemberg]] || Baden-Württemberg || [[Stuttgart]] || 11.240.000 || 35.700 || 314 || 6
|--
| [[Bayern]] || Beieren || [[München]] || 13.250.000 || 70.500 || 188 || 6
|-
| [[Berlin]] || Berlijn || [[Berlijn]] || 3.700.000 || 890 || 4153 || 4
|-
| [[Brandenburg]] || Brannburg || [[ Potsdam]] || 2.550.000 || 29.700 || 86 || 4
|-
| [[Bremen]] || Breem'n || [[Bremen]] || 710.000 || 420 || 1683 || 3
|-
| [[Hamburg]] || Hamburg || [[Hamburg]] || 1.870.000 || 760 || 2476 || 3
|-
| [[Hessen]] || Hessen || [[Wiesbaden]] || 6.280.000 || 21.100 || 297 || 5
|-
| [[Mecklenburg-Vorpommern]] || Mecklenburg-Voepommern || [[Schwerin]] || 1.570.000 || 23.300 || 68 || 3
|-
| [[Niedersachsen]] || Nedersaksen || [[Hannover]] || 8.000.000 || 47.700 || 168 || 6
|-
| [[Nordrhein-Westfalen]] || Noôrdrien-Westfaolen || [[Düsseldorf]] || 17.990.000 || 34.100 || 527 || 6
|-
| [[Rheinland-Pfalz]] || Rienland-Palts || [[Mainz]] || 4.120.000 || 19.900 || 208 || 4
|-
| [[Saarland]] || Saorland || [[Saarbrücken]] || 1.010.000 || 2.600 || 392 || 3
|-
| [[Sachsen]] || Saksen || [[Dresden]] || 4.030.000 || 18.500 || 218 || 4
|-
| [[Sachsen-Anhalt]] || Saksen-Analt || [[Magdeburg]] || 2.120.000 || 20.600 || 103 || 4
|-
| [[Schleswig-Holstein]] || Sleêswiek-'Olstein || [[Kiel]] || 2.960.000 || 15.800 || 187 || 4
|-
| [[Thüringen]] || Thüriengen || [[Erfurt]] || 2.080.000 || 16.200 || 128 || 4
|-
! colspan=3 | Totael || 83.470.000 || 357.700 || 233 || 69
|}
|[[Plaetje:Political map of Germany vector drawing.svg]]
|}

== Demohrafie ==
In 2026 teln Duutsland 83,5 meljoen inweuners. 67,5% van de bevolkieng is aneslootn bie een relihieuze hemeênschap. Van deze mensen is 31,2% [[roôms-katteliek]] en bieni 31% is [[protestans]]. De roôms-katteliek'n bevin'n der eihen vurral in 't zuden en wessen, de protestant'n in 't noôrn. Ok weun'n der 3,3 meljoen [[moslim]]s en 200.000 [[joôden]]. Meêr dan 50% van de voormaelihe Oôst-Duutse bevolkieng ang hin relihie an.

Onder de Duutse bevolkieng bevin'n zen eihen hroôte hroep'n allochtoon'n, wironder vee hastarbeiers uut de jaeren '70 uut [[Joehoslavië]], [[Hriek'nland]] en [[Turkije]] en are, wivandaen de 3,3 meljoen moslims. In totaol bevin'n zen eihen in Duutsland 7 meljoen allochtoon'n.

=== Taele ===
Bieni iedereên in Duutsland spreek [[Duuts]]. Der zien ienkele etnische minder'eden as Deen'n, Friezen en siheuners die an der eihen taele praoten.

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/duitsland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/germany Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/duitsland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=16 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/germany_nl Europese Unie]
* [https://duitslandinstituut.nl/ Duitsland Instituut]
* [https://historiek.net/geschiedenis-van-duitsland-2/ Historiek]
* [https://thefactfile.org/germany-facts/ Fact File]
{{div col end}}

{{Europa}}

[[Categorie:Duutsland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>4y4drqmw96cuowk2id0anp7w2gfw7hp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183640</id>
      <parentid>183639</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T06:39:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Geografie */</comment>
      <origin>183640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17539" sha1="hpon2fxxi7pklftu4xihw2evql4ksqp" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Bundesrepublik Deutschland
 |vlagge=Flag of Germany.svg
 |waepen=Coat of Arms of Germany.svg
 |locaotie=Europe location GER.png
 |taelen=[[Duuts]]
 |oôdstad=[[Berlijn]]
 |regeriengsvurm= [[federaotie|Federaole]] [[rippebliek]]
 |staetsoôd= [[Frank-Walter Steinmeier]] (bonspresident)
 |regeriengsleider= [[Friedrich Merz]] (bonskanselier)
 |km2= 357.684
 |pctwaeter= 1,27
 |inweuners= 83.467.000 (2026)
 |dichteid= 233
 |volkslied=[[:de:Deutschlandlied|Deutschlandlied]]
 |munte=[[:de:Euro|euro]]
 |valutacode=EUR
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=3 oktober (Eêneidsdag)
 |tld=de
 |landcode=DEU
 |tel=49
}}
[[plaetje:Trier BW 2013-04-14 15-59-54.JPG|thumb|right|250px|Dom van [[Trier]]]]
[[plaetje:1 Nature 1.png|250px|rechts|thumb|Het kasteêl [[Neuschwanstein]] in leege mist]]
[[plaetje:Die_Elbphilharmonie_-_21.07.2015.jpg|250px|rechts|thumb|De Elbphilharmonie in Hamburg]]
[[Plaetje:West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|250px|thumb|Val van de Berliense mure in november 1989]]

'''Duutsland''' ([[Duuts]]: ''Deutschland''), officieel '''Bonsrippebliek Duutsland''' (Duuts: ''Bundesrepublik Deutschland''), is 'n land in [[Midden-Europa]]. Den 'oôdstad is [[Berlijn]]. 't Land hrens op volhorde van noôrd ni west an de volhende zeê'n en lan'n: den [[Oôstzeê]], [[Noôrdzeê]], [[Denemarken]], [[Poôl'n]], [[Tsjehhië]], [[Oesteriek]], [[Zwitserland]], [[Frankriek]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]], [[België]] en [[Nederland]].

Duutsland ei mie zen 83,5 meljoen inweuners (2026) nae [[Rusland]] de groôtste bevolkinge van alle Europese lan'n. 't Is een belangriek lid van de [[Europeêse Unie]] en de economische, politieke en militaire organisaoties in Europa.

== Geografie ==
Duutsland lig in Centraol-Europa, hrens an de bovenhenoemde lan'n en wor verdeêld in de Duutse vlakt'n in 't noôrn, 't oôgland in 't midd'n en de uutèn'n van de [[Alpen]] in 't zuden. Een hroôt deêl, 2/3, besti uut bossen, wivan vee nildbossen.

Noôrd-Duutsland wor ekenmerkt deur een vlak lanschap, evenas in 't iets noôrdelijker helehen Denemarken. Deur de vlakt'n stroômen rivier'n as de [[Wezer]], den [[Elbe]] en den [[Oder]], en der vin vee landbouw plekke. Der wor onder are terwe, petaoten en herst verbouwd en in Sleêswiek-'Olstein wor an veeteêlt edaene. In dit hebied lihhen hroôte steeën as den oôdstad [[Berlijn]], [[Hamburg]] en [[Bremen]].

Midd'n-Duutsland wor ekenmerkt deur 't oôgland. In dit hebied lihhen onder are de Rijnvallei en 't Thüriengse bos. Langs de Rijn zien vee wienhaern en kasteeln te vin'n en ok lihhen der industriehebieden as 't [[Ruhrhebied]] in de buurte. Ok langs de [[Moezel]], ok in dit hebied, zien vee wienhaern te vin'n. Hroôte steeën in Midd'n-Duutsland zien [[Dresden]], [[Leipzig]], [[Keulen]], [[Düsseldorf]] en [[Essen (Duutsland)|Essen]].

Zuud-Duutsland wor ekenmerkt deur zen oôhe berhen, mistal bebost bie nildboômen. Voebeêl'n zien 't [[Zwarte Woud]] en 't Bohemerwoud. 't Oôgste punt (2963 m) is de Zugspitze in de Beierse Alpen. Hroôte steeën in Zuud-Duutsland zien onder are [[München]], [[Frankfurt am Main]] en [[Stuttgart]].

=== Steê ===
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|}

== Geschiedenisse ==
Duutsland wier pas in [[1870]] opniev een eeneid. In d'ooge middeleeuwe wastet et hrootste land van Europa, ma laeter viel et elegaer uut mekaer in wè meer dan onderd lantjes. Tussen 1870 en 1914 groeiende Duutsland uut tot de een nae grooste industriestaet van Europa en van de waereld, nae Iengeland. Dat gaf noga wa conflicten mee de Iengelse, mae ok mie de Franse. Toe in 1914 de Eerste Wereldoorlog uutbrak kwam Duutsland recht tegenover deze groôtmach'n (mie Rusland d'rbie) te stoôn, saeme mie Oôstenriek-Honharije. Duutsland voerde een tweêfrontenoorlog. Vier jaer lang durende deze oorlog weerbie naebie nehen meljoen man omkwamme.
Duutsland wier een vernederende vrede opgeleid en vee historici dienke dat dit de opmaet gaf toet de Twidde Wereldoorlog. In [[1933]] kwam [[Adolf Hitler]] an de macht. Duutsland begon in 1939 een oorlog tegen Iengeland en Frankriek en vanaf 1941 ok tehen Rusland en de VS. In 1945 wier het land eindelijk verslogen. Verbijsterd nam de weareld kennis van de [[Holocaust]] weerbie zo'n zes meljoen [[Joôden]] systematisch bin vermoôrd, vooral in [[Oôst-Europa]].
Het land wier verdeeld in vier bezettingszones, naemelijk een Britse, Franse, Amerikaanse en Russische Zone. De Russische zone wier een apart land, de Duutse Democraotische Rippebliek (DDR). Duutsland wier zodoewnde verdeêld in een communistisch [[Oôst-Duutsland]] en een kapitalistisch [[West-Duutsland]]. Ok [[Berlijn]] was in vieren gedeeld, mar deze stad lag midden in het Russische deel, zoôdat een deel van Berlijn (dat bie West-Duutsland kwam) as een eiland in Oôst-Duutsland kwam te liggene.
Vee burhers vluchttende van Oôst nae West en dat nam zoô groôte antallen an, da in 1961 een mure gebouwd wier deu de Oôst-Duutsers tussen Oôst en West Berlijn. Deze mure wier symbool van de [[Kouwe Oôrlog]] tussen de NAVO en het Warchaupact. In [[1989]] kwam 'ieran een ende toe de burhers van de communistische lan'n in Oost-Europa in opstand kwamme. De Sovjets onger leiding van Gorbatsjov kwamme in tehenstelling toet 1956 en 1968 niet in actie.
In 1991 wiere de tweê lan'n weer bie mekaore gevoegd onger leiding van bondskanselier Kohl. Vee wier geïnvesteerd in de voormaelihe deelstaeten van de DDR, mae twintig jaer laeter was de werkloosheid nog aoltied 'oôger as in 't wes'n. Frankriek ging akkoord mie de 'erenigieng op voorwaerde dat Duutsland de [[euro]] zou invoere. Dit gebeurde dan ok, in [[2002]].

== Politiek ==
Duutsland is een democraotische parlementaire bondsstaet. 't Land ei sins [[23 meie]] [[1949]] een hrondwet, die a deur een meêder'eid van twiderde deur de bonsdag en bondsraed 'ewiezigd kan worn. Sommihe aspect'n kunn'n nie 'ewiezigd worn.

Binn'n Duutsland hel actief en passief kiesrecht vanof 18 jaer en der is spraeke van een twikaemersysteem, helieke as in Nederland. De bonsdag ei op z'n minst 598 leeën, en wor iedere vier jaer verkozen. Der hel een kiesdrempel van vuuf percent. De bondsraed ei 69 leeën, die an de deêlstaetreheriengen vertehenwoôrdihen. Iedere deêlstaet ei ok een eihen hrondwet en deelstaetparlement, dat a om de vier jaer wor verkozen.

De bonspresident, 't staetsoôd, wor voe vuuf jaer deur de bonsverhaoderienge verkozen en kan 1 keêr worn herverkozen. De bonskanselier is 't oôd van de reherieng en wor verkozen deur de bonsdag. 

=== Bonspresidenten ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! President !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| Theodor Heuss || 1949 - 1959 || 10 || [[FDP]] || [[West-Duutsland]]
|-
| Heinrich Lübke || 1959 - 1969 || 10 || [[CDU]] || West-Duutsland
|-
| Gustav Heinemann || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| Walter Scheel || 1974 - 1979 || 5 || FDP || West-Duutsland
|-
| Karl Carstens || 1979 - 1984 || 5 || CDU || West-Duutsland
|-
| Richard von Weizsäcker || 1984 - 1994 || 10 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| Roman Herzog || 1994 - 1999 || 5 || CDU || Duutsland
|-
| Johannes Rau || 1999 - 2004 || 5 || SPD || Duutsland
|-
| Horst Köhler || 2004 - 2010 || 6 || CDU || Duutsland
|-
| Christian Wulff || 2010 - 2012 || 2 || CDU || Duutsland
|-
| Joachim Gauck || 2012 - 2017 || 5 || partieloôs || Duutsland
|-
| [[Frank-Walter Steinmeier]] || 2017 - noe || 9 || SPD || Duutsland
|-
|}

=== Bonskanseliers ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! Kanselier !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| [[Konrad Adenauer]] || 1949 - 1963 || 14 || [[CDU]] || [[West-Duutsland]]
|-
| [[Ludwig Erhard]] || 1963 - 1966 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger]] || 1966 - 1969 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt]] || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt]] || 1974 - 1982 || 8 || SPD || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl]] || 1982 - 1998 || 16 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| [[Gerhard Schröder]] || 1998 - 2005 || 7 || SPD || Duutsland
|-
| [[Angela Merkel]] || 2005 - 2021 || 16 || CDU || Duutsland
|-
| [[Olaf Scholz]] || 2021 - 2025 || 4 || SPD || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz]] || 2025 - noe || 1 || CDU || Duutsland
|-
|}

=== Kabinet'n ===
x = regeriengspartie

b = regeriengspartie mie bonskanselier

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=8 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Kabinet || rowspan=2 | Tied || colspan=5 | Partieën || rowspan=2 | Opmerkienge
|-
! [[CDU]]/[[CSU]] || [[FDP]] || [[Grüne]] || [[SPD]] || overige
|-
| [[Konrad Adenauer|Kabinet-Adenauer I]] || 1949 - 1953 || b || x ||  ||  || DP || [[West-Duutsland]]
|-
| Kabinet-Adenauer II || 1953 - 1957 || b || x ||  ||  || DP, GB/BHE || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer III || 1957 - 1961 || b ||  ||  ||  || DP || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer IV || 1961 - 1963 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Ludwig Erhard|Kabinet-Erhard I]] || 1963 - 1965 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland 
|-
| Kabinet-Erhard II || 1965 - 1966 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger|Kabinet-Kiesinger]] || 1966 - 1969 || b ||  ||  || x || || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt|Kabinet-Brandt I]] || 1969 - 1972 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Brandt II || 1972 - 1974 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt|Kabinet-Schmidt I]] || 1974 - 1976 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt II || 1976 - 1980 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt III || 1980 - 1982 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl|Kabinet-Kohl I]] || 1982 - 1983 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl II || 1983 - 1987 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl III || 1987 - 1991 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl IV || 1991 - 1994 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl V || 1994 - 1998 || b || x ||  ||  || || Duutsland 
|-
| [[Gerhard Schröder|Kabinet-Schröder I]] || 1998 - 2002 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Schröder II || 2002 - 2005 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| [[Angela Merkel|Kabinet-Merkel I]] || 2005 - 2009 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Merkel II || 2009 - 2013 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel III || 2013 - 2018 || b ||  ||  || x || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel IV || 2018 - 2021 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| [[Olaf Scholz|Kabinet-Scholz]] || 2021 - 2025 ||  || x || x || b || || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz|Kabinet-Merz]] || 2025 - noe || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
|}

DP = Deutsche Partei

GB/BHE = Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

=== Bonsdag ===
Oliefkleur is coalitie

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=11 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Partie || colspan=10 | Bonsdag
|-
! 2025 || 2021 || 2017 || 2013 || 2009 || 2005 || 2002 || 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[AfD]] || 152 || 83 || 94 || || || || || || ||
|-
| [[CDU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 164 || 152 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 200 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 255 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 194 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 180 || 190 || 198 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 244 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 268
|-
| [[CSU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 44 || 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 56 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || 58 || 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 50 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 51
|-
| [[FDP]] || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 91 || 80 || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 93 || 61 || 47 || 43 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 79
|-
| [[Grüne]] || 85 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 118 || 67 || 63 || 68 || 51 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 55 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || 49 || 8
|-
| [[Linke]] ¹ || 64 || 39 || 69 || 64 || 76 || 54 || 2 || 36 || 30 || 17
|-
| [[SPD]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 120 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 206 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 153 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 193 || 146 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 222 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 251 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 298 || 252 || 239
|-
| [[SSW]] || 1 || 1 || || || || || || || ||
|-
! Totael || 630 || 735 || 709 || 631 || 622 || 614 || 603 || 669 || 672 || 662
|-
! Coalitie || 328 || 415 || 399 || 504 || 332 || 448 || 306 || 345 || 341 || 398
|-
! Kabinet || [[Friedrich Merz|Merz]] || [[Olaf Scholz|Scholz]] || Merkel IV || Merkel III || Merkel II || [[Angela Merkel|Merkel I]] || Schröder II || [[Gerhard Schröder|Schröder I]] || Kohl V || [[Helmut Kohl|Kohl IV]]
|}

¹ 1990-2005: [[PDS]]

== Defensie ==
Duutsland beschik over een paer verschill'nde takk'n van defensie, naemelijk de landmacht, de marine, de luchmacht, de kustwacht, de hrenspelisie en een medisch korps. In [[2001]] waeren der 20.851.022 mann'n in de leeftied van 15 toet 49 jaer beschikbaer voe in heval van oôrlog, wivan der 17.760.412 heschikt waeren voe [[militaire dienst]]. Ieder jaer bereikn onheveêr 480.000 mann'n de leeftied om in militaire dienst te treeën. 1,5% van 't [[BNP]] wor uuteheven an defensie.

=== Duutsland internationaol ===
Duutsland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] en de [[NAVO]].

== Economie ==
Duutsland is eên van de mist ontwikkelde lan'n ter waereld en ei ok eên van de sterkste economieën op aerde, mè onder are werkeloôs'eid is een hroôt probleem. Deur verhriezieng worn de lassen van werk ènde mensen hrotter en de sociaole zeker'eid wor kleinder. Een aor probleem is ok nog de minder loôpende economie van [[Oôst-Duutsland]], nog een overbluufsel van voe den oôrlog.

== Bestierlijke indeêlienge ==
Duutsland wor inedeêld in 16 deêlstaeten (Duuts: Bundesländer), naemelijk:

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! Deêlstaet !! Zeêuws !! Oôdstad !! Inweuners &lt;br&gt; (2026) !! Oppervlak &lt;br&gt; (km²) !! Dichteid &lt;br&gt; (inw./km²) || Zeêtels &lt;br&gt; Bondsraed
|-
| [[Baden-Württemberg]] || Baden-Württemberg || [[Stuttgart]] || 11.240.000 || 35.700 || 314 || 6
|--
| [[Bayern]] || Beieren || [[München]] || 13.250.000 || 70.500 || 188 || 6
|-
| [[Berlin]] || Berlijn || [[Berlijn]] || 3.700.000 || 890 || 4153 || 4
|-
| [[Brandenburg]] || Brannburg || [[ Potsdam]] || 2.550.000 || 29.700 || 86 || 4
|-
| [[Bremen]] || Breem'n || [[Bremen]] || 710.000 || 420 || 1683 || 3
|-
| [[Hamburg]] || Hamburg || [[Hamburg]] || 1.870.000 || 760 || 2476 || 3
|-
| [[Hessen]] || Hessen || [[Wiesbaden]] || 6.280.000 || 21.100 || 297 || 5
|-
| [[Mecklenburg-Vorpommern]] || Mecklenburg-Voepommern || [[Schwerin]] || 1.570.000 || 23.300 || 68 || 3
|-
| [[Niedersachsen]] || Nedersaksen || [[Hannover]] || 8.000.000 || 47.700 || 168 || 6
|-
| [[Nordrhein-Westfalen]] || Noôrdrien-Westfaolen || [[Düsseldorf]] || 17.990.000 || 34.100 || 527 || 6
|-
| [[Rheinland-Pfalz]] || Rienland-Palts || [[Mainz]] || 4.120.000 || 19.900 || 208 || 4
|-
| [[Saarland]] || Saorland || [[Saarbrücken]] || 1.010.000 || 2.600 || 392 || 3
|-
| [[Sachsen]] || Saksen || [[Dresden]] || 4.030.000 || 18.500 || 218 || 4
|-
| [[Sachsen-Anhalt]] || Saksen-Analt || [[Magdeburg]] || 2.120.000 || 20.600 || 103 || 4
|-
| [[Schleswig-Holstein]] || Sleêswiek-'Olstein || [[Kiel]] || 2.960.000 || 15.800 || 187 || 4
|-
| [[Thüringen]] || Thüriengen || [[Erfurt]] || 2.080.000 || 16.200 || 128 || 4
|-
! colspan=3 | Totael || 83.470.000 || 357.700 || 233 || 69
|}
|[[Plaetje:Political map of Germany vector drawing.svg]]
|}

== Demohrafie ==
In 2026 teln Duutsland 83,5 meljoen inweuners. 67,5% van de bevolkieng is aneslootn bie een relihieuze hemeênschap. Van deze mensen is 31,2% [[roôms-katteliek]] en bieni 31% is [[protestans]]. De roôms-katteliek'n bevin'n der eihen vurral in 't zuden en wessen, de protestant'n in 't noôrn. Ok weun'n der 3,3 meljoen [[moslim]]s en 200.000 [[joôden]]. Meêr dan 50% van de voormaelihe Oôst-Duutse bevolkieng ang hin relihie an.

Onder de Duutse bevolkieng bevin'n zen eihen hroôte hroep'n allochtoon'n, wironder vee hastarbeiers uut de jaeren '70 uut [[Joehoslavië]], [[Hriek'nland]] en [[Turkije]] en are, wivandaen de 3,3 meljoen moslims. In totaol bevin'n zen eihen in Duutsland 7 meljoen allochtoon'n.

=== Taele ===
Bieni iedereên in Duutsland spreek [[Duuts]]. Der zien ienkele etnische minder'eden as Deen'n, Friezen en siheuners die an der eihen taele praoten.

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/duitsland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/germany Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/duitsland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=16 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/germany_nl Europese Unie]
* [https://duitslandinstituut.nl/ Duitsland Instituut]
* [https://historiek.net/geschiedenis-van-duitsland-2/ Historiek]
* [https://thefactfile.org/germany-facts/ Fact File]
{{div col end}}

{{Europa}}

[[Categorie:Duutsland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>hpon2fxxi7pklftu4xihw2evql4ksqp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183641</id>
      <parentid>183640</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T06:45:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>183641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17734" sha1="2vb6mgz4479b35hyhr6lqehbeeruc7i" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Bundesrepublik Deutschland
 |vlagge=Flag of Germany.svg
 |waepen=Coat of Arms of Germany.svg
 |locaotie=Europe location GER.png
 |taelen=[[Duuts]]
 |oôdstad=[[Berlijn]]
 |regeriengsvurm= [[federaotie|Federaole]] [[rippebliek]]
 |staetsoôd= [[Frank-Walter Steinmeier]] (bonspresident)
 |regeriengsleider= [[Friedrich Merz]] (bonskanselier)
 |km2= 357.684
 |pctwaeter= 1,27
 |inweuners= 83.467.000 (2026)
 |dichteid= 233
 |volkslied=[[:de:Deutschlandlied|Deutschlandlied]]
 |munte=[[:de:Euro|euro]]
 |valutacode=EUR
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=3 oktober (Eêneidsdag)
 |tld=de
 |landcode=DEU
 |tel=49
}}
[[plaetje:Trier BW 2013-04-14 15-59-54.JPG|thumb|right|250px|Dom van [[Trier]]]]
[[plaetje:1 Nature 1.png|250px|rechts|thumb|Het kasteêl [[Neuschwanstein]] in leege mist]]
[[plaetje:Die_Elbphilharmonie_-_21.07.2015.jpg|250px|rechts|thumb|De Elbphilharmonie in Hamburg]]
[[Plaetje:West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|250px|thumb|Val van de Berliense mure in november 1989]]

'''Duutsland''' ([[Duuts]]: ''Deutschland''), officieel '''Bonsrippebliek Duutsland''' (Duuts: ''Bundesrepublik Deutschland''), is 'n land in [[Midden-Europa]]. Den 'oôdstad is [[Berlijn]]. 't Land hrens op volhorde van noôrd ni west an de volhende zeê'n en lan'n: den [[Oôstzeê]], [[Noôrdzeê]], [[Denemarken]], [[Poôl'n]], [[Tsjehhië]], [[Oesteriek]], [[Zwitserland]], [[Frankriek]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]], [[België]] en [[Nederland]].

Duutsland ei mie zen 83,5 meljoen inweuners (2026) nae [[Rusland]] de groôtste bevolkinge van alle Europese lan'n. 't Is een belangriek lid van de [[Europeêse Unie]] en de economische, politieke en militaire organisaoties in Europa.

== Geografie ==
Duutsland lig in Centraol-Europa, hrens an de bovenhenoemde lan'n en wor verdeêld in de Duutse vlakt'n in 't noôrn, 't oôgland in 't midd'n en de uutèn'n van de [[Alpen]] in 't zuden. Een hroôt deêl, 2/3, besti uut bossen, wivan vee nildbossen.

Noôrd-Duutsland wor ekenmerkt deur een vlak lanschap, evenas in 't iets noôrdelijker helehen Denemarken. Deur de vlakt'n stroômen rivier'n as de [[Wezer]], den [[Elbe]] en den [[Oder]], en der vin vee landbouw plekke. Der wor onder are terwe, petaoten en herst verbouwd en in Sleêswiek-'Olstein wor an veeteêlt edaene. In dit hebied lihhen hroôte steeën as den oôdstad [[Berlijn]], [[Hamburg]] en [[Bremen]].

Midd'n-Duutsland wor ekenmerkt deur 't oôgland. In dit hebied lihhen onder are de Rijnvallei en 't Thüriengse bos. Langs de Rijn zien vee wienhaern en kasteeln te vin'n en ok lihhen der industriehebieden as 't [[Ruhrhebied]] in de buurte. Ok langs de [[Moezel]], ok in dit hebied, zien vee wienhaern te vin'n. Hroôte steeën in Midd'n-Duutsland zien [[Dresden]], [[Leipzig]], [[Keulen]], [[Düsseldorf]] en [[Essen (Duutsland)|Essen]].

Zuud-Duutsland wor ekenmerkt deur zen oôhe berhen, mistal bebost bie nildboômen. Voebeêl'n zien 't [[Zwarte Woud]] en 't Bohemerwoud. 't Oôgste punt (2963 m) is de Zugspitze in de Beierse Alpen. Hroôte steeën in Zuud-Duutsland zien onder are [[München]], [[Frankfurt am Main]] en [[Stuttgart]].

=== Steê ===
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Berlin]] (Berlijn) || 3.701.000
|-
| [[Hamburg]] || 1.869.000
|-
| [[München]] || 1.505.000
|-
| [[Köln]] (Keulen) || 1.026.000
|-
| [[Frankfurt am Main]] || 761.000
|-
| [[Düsseldorf]] || 619.000
|-
| [[Leipzig]] || 616.000
|-
| [[Stuttgart]] || 609.000
|-
| [[Dortmund]] || 601.000
|-
| [[Bremen (stad)|Bremen]] || 588.000
|}

== Geschiedenisse ==
Duutsland wier pas in [[1870]] opniev een eeneid. In d'ooge middeleeuwe wastet et hrootste land van Europa, ma laeter viel et elegaer uut mekaer in wè meer dan onderd lantjes. Tussen 1870 en 1914 groeiende Duutsland uut tot de een nae grooste industriestaet van Europa en van de waereld, nae Iengeland. Dat gaf noga wa conflicten mee de Iengelse, mae ok mie de Franse. Toe in 1914 de Eerste Wereldoorlog uutbrak kwam Duutsland recht tegenover deze groôtmach'n (mie Rusland d'rbie) te stoôn, saeme mie Oôstenriek-Honharije. Duutsland voerde een tweêfrontenoorlog. Vier jaer lang durende deze oorlog weerbie naebie nehen meljoen man omkwamme.
Duutsland wier een vernederende vrede opgeleid en vee historici dienke dat dit de opmaet gaf toet de Twidde Wereldoorlog. In [[1933]] kwam [[Adolf Hitler]] an de macht. Duutsland begon in 1939 een oorlog tegen Iengeland en Frankriek en vanaf 1941 ok tehen Rusland en de VS. In 1945 wier het land eindelijk verslogen. Verbijsterd nam de weareld kennis van de [[Holocaust]] weerbie zo'n zes meljoen [[Joôden]] systematisch bin vermoôrd, vooral in [[Oôst-Europa]].
Het land wier verdeeld in vier bezettingszones, naemelijk een Britse, Franse, Amerikaanse en Russische Zone. De Russische zone wier een apart land, de Duutse Democraotische Rippebliek (DDR). Duutsland wier zodoewnde verdeêld in een communistisch [[Oôst-Duutsland]] en een kapitalistisch [[West-Duutsland]]. Ok [[Berlijn]] was in vieren gedeeld, mar deze stad lag midden in het Russische deel, zoôdat een deel van Berlijn (dat bie West-Duutsland kwam) as een eiland in Oôst-Duutsland kwam te liggene.
Vee burhers vluchttende van Oôst nae West en dat nam zoô groôte antallen an, da in 1961 een mure gebouwd wier deu de Oôst-Duutsers tussen Oôst en West Berlijn. Deze mure wier symbool van de [[Kouwe Oôrlog]] tussen de NAVO en het Warchaupact. In [[1989]] kwam 'ieran een ende toe de burhers van de communistische lan'n in Oost-Europa in opstand kwamme. De Sovjets onger leiding van Gorbatsjov kwamme in tehenstelling toet 1956 en 1968 niet in actie.
In 1991 wiere de tweê lan'n weer bie mekaore gevoegd onger leiding van bondskanselier Kohl. Vee wier geïnvesteerd in de voormaelihe deelstaeten van de DDR, mae twintig jaer laeter was de werkloosheid nog aoltied 'oôger as in 't wes'n. Frankriek ging akkoord mie de 'erenigieng op voorwaerde dat Duutsland de [[euro]] zou invoere. Dit gebeurde dan ok, in [[2002]].

== Politiek ==
Duutsland is een democraotische parlementaire bondsstaet. 't Land ei sins [[23 meie]] [[1949]] een hrondwet, die a deur een meêder'eid van twiderde deur de bonsdag en bondsraed 'ewiezigd kan worn. Sommihe aspect'n kunn'n nie 'ewiezigd worn.

Binn'n Duutsland hel actief en passief kiesrecht vanof 18 jaer en der is spraeke van een twikaemersysteem, helieke as in Nederland. De bonsdag ei op z'n minst 598 leeën, en wor iedere vier jaer verkozen. Der hel een kiesdrempel van vuuf percent. De bondsraed ei 69 leeën, die an de deêlstaetreheriengen vertehenwoôrdihen. Iedere deêlstaet ei ok een eihen hrondwet en deelstaetparlement, dat a om de vier jaer wor verkozen.

De bonspresident, 't staetsoôd, wor voe vuuf jaer deur de bonsverhaoderienge verkozen en kan 1 keêr worn herverkozen. De bonskanselier is 't oôd van de reherieng en wor verkozen deur de bonsdag. 

=== Bonspresidenten ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! President !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| Theodor Heuss || 1949 - 1959 || 10 || [[FDP]] || [[West-Duutsland]]
|-
| Heinrich Lübke || 1959 - 1969 || 10 || [[CDU]] || West-Duutsland
|-
| Gustav Heinemann || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| Walter Scheel || 1974 - 1979 || 5 || FDP || West-Duutsland
|-
| Karl Carstens || 1979 - 1984 || 5 || CDU || West-Duutsland
|-
| Richard von Weizsäcker || 1984 - 1994 || 10 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| Roman Herzog || 1994 - 1999 || 5 || CDU || Duutsland
|-
| Johannes Rau || 1999 - 2004 || 5 || SPD || Duutsland
|-
| Horst Köhler || 2004 - 2010 || 6 || CDU || Duutsland
|-
| Christian Wulff || 2010 - 2012 || 2 || CDU || Duutsland
|-
| Joachim Gauck || 2012 - 2017 || 5 || partieloôs || Duutsland
|-
| [[Frank-Walter Steinmeier]] || 2017 - noe || 9 || SPD || Duutsland
|-
|}

=== Bonskanseliers ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! Kanselier !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| [[Konrad Adenauer]] || 1949 - 1963 || 14 || [[CDU]] || [[West-Duutsland]]
|-
| [[Ludwig Erhard]] || 1963 - 1966 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger]] || 1966 - 1969 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt]] || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt]] || 1974 - 1982 || 8 || SPD || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl]] || 1982 - 1998 || 16 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| [[Gerhard Schröder]] || 1998 - 2005 || 7 || SPD || Duutsland
|-
| [[Angela Merkel]] || 2005 - 2021 || 16 || CDU || Duutsland
|-
| [[Olaf Scholz]] || 2021 - 2025 || 4 || SPD || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz]] || 2025 - noe || 1 || CDU || Duutsland
|-
|}

=== Kabinet'n ===
x = regeriengspartie

b = regeriengspartie mie bonskanselier

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=8 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Kabinet || rowspan=2 | Tied || colspan=5 | Partieën || rowspan=2 | Opmerkienge
|-
! [[CDU]]/[[CSU]] || [[FDP]] || [[Grüne]] || [[SPD]] || overige
|-
| [[Konrad Adenauer|Kabinet-Adenauer I]] || 1949 - 1953 || b || x ||  ||  || DP || [[West-Duutsland]]
|-
| Kabinet-Adenauer II || 1953 - 1957 || b || x ||  ||  || DP, GB/BHE || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer III || 1957 - 1961 || b ||  ||  ||  || DP || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer IV || 1961 - 1963 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Ludwig Erhard|Kabinet-Erhard I]] || 1963 - 1965 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland 
|-
| Kabinet-Erhard II || 1965 - 1966 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger|Kabinet-Kiesinger]] || 1966 - 1969 || b ||  ||  || x || || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt|Kabinet-Brandt I]] || 1969 - 1972 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Brandt II || 1972 - 1974 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt|Kabinet-Schmidt I]] || 1974 - 1976 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt II || 1976 - 1980 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt III || 1980 - 1982 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl|Kabinet-Kohl I]] || 1982 - 1983 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl II || 1983 - 1987 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl III || 1987 - 1991 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl IV || 1991 - 1994 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl V || 1994 - 1998 || b || x ||  ||  || || Duutsland 
|-
| [[Gerhard Schröder|Kabinet-Schröder I]] || 1998 - 2002 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Schröder II || 2002 - 2005 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| [[Angela Merkel|Kabinet-Merkel I]] || 2005 - 2009 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Merkel II || 2009 - 2013 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel III || 2013 - 2018 || b ||  ||  || x || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel IV || 2018 - 2021 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| [[Olaf Scholz|Kabinet-Scholz]] || 2021 - 2025 ||  || x || x || b || || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz|Kabinet-Merz]] || 2025 - noe || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
|}

DP = Deutsche Partei

GB/BHE = Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

=== Bonsdag ===
Oliefkleur is coalitie

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=11 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Partie || colspan=10 | Bonsdag
|-
! 2025 || 2021 || 2017 || 2013 || 2009 || 2005 || 2002 || 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[AfD]] || 152 || 83 || 94 || || || || || || ||
|-
| [[CDU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 164 || 152 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 200 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 255 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 194 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 180 || 190 || 198 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 244 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 268
|-
| [[CSU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 44 || 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 56 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || 58 || 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 50 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 51
|-
| [[FDP]] || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 91 || 80 || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 93 || 61 || 47 || 43 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 79
|-
| [[Grüne]] || 85 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 118 || 67 || 63 || 68 || 51 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 55 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || 49 || 8
|-
| [[Linke]] ¹ || 64 || 39 || 69 || 64 || 76 || 54 || 2 || 36 || 30 || 17
|-
| [[SPD]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 120 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 206 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 153 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 193 || 146 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 222 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 251 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 298 || 252 || 239
|-
| [[SSW]] || 1 || 1 || || || || || || || ||
|-
! Totael || 630 || 735 || 709 || 631 || 622 || 614 || 603 || 669 || 672 || 662
|-
! Coalitie || 328 || 415 || 399 || 504 || 332 || 448 || 306 || 345 || 341 || 398
|-
! Kabinet || [[Friedrich Merz|Merz]] || [[Olaf Scholz|Scholz]] || Merkel IV || Merkel III || Merkel II || [[Angela Merkel|Merkel I]] || Schröder II || [[Gerhard Schröder|Schröder I]] || Kohl V || [[Helmut Kohl|Kohl IV]]
|}

¹ 1990-2005: [[PDS]]

== Defensie ==
Duutsland beschik over een paer verschill'nde takk'n van defensie, naemelijk de landmacht, de marine, de luchmacht, de kustwacht, de hrenspelisie en een medisch korps. In [[2001]] waeren der 20.851.022 mann'n in de leeftied van 15 toet 49 jaer beschikbaer voe in heval van oôrlog, wivan der 17.760.412 heschikt waeren voe [[militaire dienst]]. Ieder jaer bereikn onheveêr 480.000 mann'n de leeftied om in militaire dienst te treeën. 1,5% van 't [[BNP]] wor uuteheven an defensie.

=== Duutsland internationaol ===
Duutsland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] en de [[NAVO]].

== Economie ==
Duutsland is eên van de mist ontwikkelde lan'n ter waereld en ei ok eên van de sterkste economieën op aerde, mè onder are werkeloôs'eid is een hroôt probleem. Deur verhriezieng worn de lassen van werk ènde mensen hrotter en de sociaole zeker'eid wor kleinder. Een aor probleem is ok nog de minder loôpende economie van [[Oôst-Duutsland]], nog een overbluufsel van voe den oôrlog.

== Bestierlijke indeêlienge ==
Duutsland wor inedeêld in 16 deêlstaeten (Duuts: Bundesländer), naemelijk:

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! Deêlstaet !! Zeêuws !! Oôdstad !! Inweuners &lt;br&gt; (2026) !! Oppervlak &lt;br&gt; (km²) !! Dichteid &lt;br&gt; (inw./km²) || Zeêtels &lt;br&gt; Bondsraed
|-
| [[Baden-Württemberg]] || Baden-Württemberg || [[Stuttgart]] || 11.240.000 || 35.700 || 314 || 6
|--
| [[Bayern]] || Beieren || [[München]] || 13.250.000 || 70.500 || 188 || 6
|-
| [[Berlin]] || Berlijn || [[Berlijn]] || 3.700.000 || 890 || 4153 || 4
|-
| [[Brandenburg]] || Brannburg || [[ Potsdam]] || 2.550.000 || 29.700 || 86 || 4
|-
| [[Bremen]] || Breem'n || [[Bremen]] || 710.000 || 420 || 1683 || 3
|-
| [[Hamburg]] || Hamburg || [[Hamburg]] || 1.870.000 || 760 || 2476 || 3
|-
| [[Hessen]] || Hessen || [[Wiesbaden]] || 6.280.000 || 21.100 || 297 || 5
|-
| [[Mecklenburg-Vorpommern]] || Mecklenburg-Voepommern || [[Schwerin]] || 1.570.000 || 23.300 || 68 || 3
|-
| [[Niedersachsen]] || Nedersaksen || [[Hannover]] || 8.000.000 || 47.700 || 168 || 6
|-
| [[Nordrhein-Westfalen]] || Noôrdrien-Westfaolen || [[Düsseldorf]] || 17.990.000 || 34.100 || 527 || 6
|-
| [[Rheinland-Pfalz]] || Rienland-Palts || [[Mainz]] || 4.120.000 || 19.900 || 208 || 4
|-
| [[Saarland]] || Saorland || [[Saarbrücken]] || 1.010.000 || 2.600 || 392 || 3
|-
| [[Sachsen]] || Saksen || [[Dresden]] || 4.030.000 || 18.500 || 218 || 4
|-
| [[Sachsen-Anhalt]] || Saksen-Analt || [[Magdeburg]] || 2.120.000 || 20.600 || 103 || 4
|-
| [[Schleswig-Holstein]] || Sleêswiek-'Olstein || [[Kiel]] || 2.960.000 || 15.800 || 187 || 4
|-
| [[Thüringen]] || Thüriengen || [[Erfurt]] || 2.080.000 || 16.200 || 128 || 4
|-
! colspan=3 | Totael || 83.470.000 || 357.700 || 233 || 69
|}
|[[Plaetje:Political map of Germany vector drawing.svg]]
|}

== Demohrafie ==
In 2026 teln Duutsland 83,5 meljoen inweuners. 67,5% van de bevolkieng is aneslootn bie een relihieuze hemeênschap. Van deze mensen is 31,2% [[roôms-katteliek]] en bieni 31% is [[protestans]]. De roôms-katteliek'n bevin'n der eihen vurral in 't zuden en wessen, de protestant'n in 't noôrn. Ok weun'n der 3,3 meljoen [[moslim]]s en 200.000 [[joôden]]. Meêr dan 50% van de voormaelihe Oôst-Duutse bevolkieng ang hin relihie an.

Onder de Duutse bevolkieng bevin'n zen eihen hroôte hroep'n allochtoon'n, wironder vee hastarbeiers uut de jaeren '70 uut [[Joehoslavië]], [[Hriek'nland]] en [[Turkije]] en are, wivandaen de 3,3 meljoen moslims. In totaol bevin'n zen eihen in Duutsland 7 meljoen allochtoon'n.

=== Taele ===
Bieni iedereên in Duutsland spreek [[Duuts]]. Der zien ienkele etnische minder'eden as Deen'n, Friezen en siheuners die an der eihen taele praoten.

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/duitsland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/germany Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/duitsland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=16 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/germany_nl Europese Unie]
* [https://duitslandinstituut.nl/ Duitsland Instituut]
* [https://historiek.net/geschiedenis-van-duitsland-2/ Historiek]
* [https://thefactfile.org/germany-facts/ Fact File]
{{div col end}}

{{Europa}}

[[Categorie:Duutsland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>2vb6mgz4479b35hyhr6lqehbeeruc7i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183642</id>
      <parentid>183641</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T06:48:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>183642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17957" sha1="edvsnxa0rgxw0vbjobjkc3xe4g9rn63" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Bundesrepublik Deutschland
 |vlagge=Flag of Germany.svg
 |waepen=Coat of Arms of Germany.svg
 |locaotie=Europe location GER.png
 |taelen=[[Duuts]]
 |oôdstad=[[Berlijn]]
 |regeriengsvurm= [[federaotie|Federaole]] [[rippebliek]]
 |staetsoôd= [[Frank-Walter Steinmeier]] (bonspresident)
 |regeriengsleider= [[Friedrich Merz]] (bonskanselier)
 |km2= 357.684
 |pctwaeter= 1,27
 |inweuners= 83.467.000 (2026)
 |dichteid= 233
 |volkslied=[[:de:Deutschlandlied|Deutschlandlied]]
 |munte=[[:de:Euro|euro]]
 |valutacode=EUR
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=3 oktober (Eêneidsdag)
 |tld=de
 |landcode=DEU
 |tel=49
}}
[[plaetje:Trier BW 2013-04-14 15-59-54.JPG|thumb|right|250px|Dom van [[Trier]]]]
[[plaetje:1 Nature 1.png|250px|rechts|thumb|Het kasteêl [[Neuschwanstein]] in leege mist]]
[[plaetje:Die_Elbphilharmonie_-_21.07.2015.jpg|250px|rechts|thumb|De Elbphilharmonie in Hamburg]]
[[Plaetje:West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|250px|thumb|Val van de Berliense mure in november 1989]]

'''Duutsland''' ([[Duuts]]: ''Deutschland''), officieel '''Bonsrippebliek Duutsland''' (Duuts: ''Bundesrepublik Deutschland''), is 'n land in [[Midden-Europa]]. Den 'oôdstad is [[Berlijn]]. 't Land hrens op volhorde van noôrd ni west an de volhende zeê'n en lan'n: den [[Oôstzeê]], [[Noôrdzeê]], [[Denemarken]], [[Poôl'n]], [[Tsjehhië]], [[Oesteriek]], [[Zwitserland]], [[Frankriek]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]], [[België]] en [[Nederland]].

Duutsland ei mie zen 83,5 meljoen inweuners (2026) nae [[Rusland]] de groôtste bevolkinge van alle Europese lan'n. 't Is een belangriek lid van de [[Europeêse Unie]] en de economische, politieke en militaire organisaoties in Europa.

== Geografie ==
Duutsland lig in Centraol-Europa, hrens an de bovenhenoemde lan'n en wor verdeêld in de Duutse vlakt'n in 't noôrn, 't oôgland in 't midd'n en de uutèn'n van de [[Alpen]] in 't zuden. Een hroôt deêl, 2/3, besti uut bossen, wivan vee nildbossen.

Noôrd-Duutsland wor ekenmerkt deur een vlak lanschap, evenas in 't iets noôrdelijker helehen Denemarken. Deur de vlakt'n stroômen rivier'n as de [[Wezer]], den [[Elbe]] en den [[Oder]], en der vin vee landbouw plekke. Der wor onder are terwe, petaoten en herst verbouwd en in Sleêswiek-'Olstein wor an veeteêlt edaene. In dit hebied lihhen hroôte steeën as den oôdstad [[Berlijn]], [[Hamburg]] en [[Bremen]].

Midd'n-Duutsland wor ekenmerkt deur 't oôgland. In dit hebied lihhen onder are de Rijnvallei en 't Thüriengse bos. Langs de Rijn zien vee wienhaern en kasteeln te vin'n en ok lihhen der industriehebieden as 't [[Ruhrhebied]] in de buurte. Ok langs de [[Moezel]], ok in dit hebied, zien vee wienhaern te vin'n. Hroôte steeën in Midd'n-Duutsland zien [[Dresden]], [[Leipzig]], [[Keulen]], [[Düsseldorf]] en [[Essen (Duutsland)|Essen]].

Zuud-Duutsland wor ekenmerkt deur zen oôhe berhen, mistal bebost bie nildboômen. Voebeêl'n zien 't [[Zwarte Woud]] en 't Bohemerwoud. 't Oôgste punt (2963 m) is de Zugspitze in de Beierse Alpen. Hroôte steeën in Zuud-Duutsland zien onder are [[München]], [[Frankfurt am Main]] en [[Stuttgart]].

=== Steê ===
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Berlin]] (Berlijn) || 3.701.000
|-
| [[Hamburg]] || 1.869.000
|-
| [[München]] || 1.505.000
|-
| [[Köln]] (Keulen) || 1.026.000
|-
| [[Frankfurt am Main]] || 761.000
|-
| [[Düsseldorf]] || 619.000
|-
| [[Leipzig]] || 616.000
|-
| [[Stuttgart]] || 609.000
|-
| [[Dortmund]] || 601.000
|-
| [[Bremen (stad)|Bremen]] || 588.000
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|}
|}

== Geschiedenisse ==
Duutsland wier pas in [[1870]] opniev een eeneid. In d'ooge middeleeuwe wastet et hrootste land van Europa, ma laeter viel et elegaer uut mekaer in wè meer dan onderd lantjes. Tussen 1870 en 1914 groeiende Duutsland uut tot de een nae grooste industriestaet van Europa en van de waereld, nae Iengeland. Dat gaf noga wa conflicten mee de Iengelse, mae ok mie de Franse. Toe in 1914 de Eerste Wereldoorlog uutbrak kwam Duutsland recht tegenover deze groôtmach'n (mie Rusland d'rbie) te stoôn, saeme mie Oôstenriek-Honharije. Duutsland voerde een tweêfrontenoorlog. Vier jaer lang durende deze oorlog weerbie naebie nehen meljoen man omkwamme.
Duutsland wier een vernederende vrede opgeleid en vee historici dienke dat dit de opmaet gaf toet de Twidde Wereldoorlog. In [[1933]] kwam [[Adolf Hitler]] an de macht. Duutsland begon in 1939 een oorlog tegen Iengeland en Frankriek en vanaf 1941 ok tehen Rusland en de VS. In 1945 wier het land eindelijk verslogen. Verbijsterd nam de weareld kennis van de [[Holocaust]] weerbie zo'n zes meljoen [[Joôden]] systematisch bin vermoôrd, vooral in [[Oôst-Europa]].
Het land wier verdeeld in vier bezettingszones, naemelijk een Britse, Franse, Amerikaanse en Russische Zone. De Russische zone wier een apart land, de Duutse Democraotische Rippebliek (DDR). Duutsland wier zodoewnde verdeêld in een communistisch [[Oôst-Duutsland]] en een kapitalistisch [[West-Duutsland]]. Ok [[Berlijn]] was in vieren gedeeld, mar deze stad lag midden in het Russische deel, zoôdat een deel van Berlijn (dat bie West-Duutsland kwam) as een eiland in Oôst-Duutsland kwam te liggene.
Vee burhers vluchttende van Oôst nae West en dat nam zoô groôte antallen an, da in 1961 een mure gebouwd wier deu de Oôst-Duutsers tussen Oôst en West Berlijn. Deze mure wier symbool van de [[Kouwe Oôrlog]] tussen de NAVO en het Warchaupact. In [[1989]] kwam 'ieran een ende toe de burhers van de communistische lan'n in Oost-Europa in opstand kwamme. De Sovjets onger leiding van Gorbatsjov kwamme in tehenstelling toet 1956 en 1968 niet in actie.
In 1991 wiere de tweê lan'n weer bie mekaore gevoegd onger leiding van bondskanselier Kohl. Vee wier geïnvesteerd in de voormaelihe deelstaeten van de DDR, mae twintig jaer laeter was de werkloosheid nog aoltied 'oôger as in 't wes'n. Frankriek ging akkoord mie de 'erenigieng op voorwaerde dat Duutsland de [[euro]] zou invoere. Dit gebeurde dan ok, in [[2002]].

== Politiek ==
Duutsland is een democraotische parlementaire bondsstaet. 't Land ei sins [[23 meie]] [[1949]] een hrondwet, die a deur een meêder'eid van twiderde deur de bonsdag en bondsraed 'ewiezigd kan worn. Sommihe aspect'n kunn'n nie 'ewiezigd worn.

Binn'n Duutsland hel actief en passief kiesrecht vanof 18 jaer en der is spraeke van een twikaemersysteem, helieke as in Nederland. De bonsdag ei op z'n minst 598 leeën, en wor iedere vier jaer verkozen. Der hel een kiesdrempel van vuuf percent. De bondsraed ei 69 leeën, die an de deêlstaetreheriengen vertehenwoôrdihen. Iedere deêlstaet ei ok een eihen hrondwet en deelstaetparlement, dat a om de vier jaer wor verkozen.

De bonspresident, 't staetsoôd, wor voe vuuf jaer deur de bonsverhaoderienge verkozen en kan 1 keêr worn herverkozen. De bonskanselier is 't oôd van de reherieng en wor verkozen deur de bonsdag. 

=== Bonspresidenten ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! President !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| Theodor Heuss || 1949 - 1959 || 10 || [[FDP]] || [[West-Duutsland]]
|-
| Heinrich Lübke || 1959 - 1969 || 10 || [[CDU]] || West-Duutsland
|-
| Gustav Heinemann || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| Walter Scheel || 1974 - 1979 || 5 || FDP || West-Duutsland
|-
| Karl Carstens || 1979 - 1984 || 5 || CDU || West-Duutsland
|-
| Richard von Weizsäcker || 1984 - 1994 || 10 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| Roman Herzog || 1994 - 1999 || 5 || CDU || Duutsland
|-
| Johannes Rau || 1999 - 2004 || 5 || SPD || Duutsland
|-
| Horst Köhler || 2004 - 2010 || 6 || CDU || Duutsland
|-
| Christian Wulff || 2010 - 2012 || 2 || CDU || Duutsland
|-
| Joachim Gauck || 2012 - 2017 || 5 || partieloôs || Duutsland
|-
| [[Frank-Walter Steinmeier]] || 2017 - noe || 9 || SPD || Duutsland
|-
|}

=== Bonskanseliers ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! Kanselier !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| [[Konrad Adenauer]] || 1949 - 1963 || 14 || [[CDU]] || [[West-Duutsland]]
|-
| [[Ludwig Erhard]] || 1963 - 1966 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger]] || 1966 - 1969 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt]] || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt]] || 1974 - 1982 || 8 || SPD || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl]] || 1982 - 1998 || 16 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| [[Gerhard Schröder]] || 1998 - 2005 || 7 || SPD || Duutsland
|-
| [[Angela Merkel]] || 2005 - 2021 || 16 || CDU || Duutsland
|-
| [[Olaf Scholz]] || 2021 - 2025 || 4 || SPD || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz]] || 2025 - noe || 1 || CDU || Duutsland
|-
|}

=== Kabinet'n ===
x = regeriengspartie

b = regeriengspartie mie bonskanselier

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=8 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Kabinet || rowspan=2 | Tied || colspan=5 | Partieën || rowspan=2 | Opmerkienge
|-
! [[CDU]]/[[CSU]] || [[FDP]] || [[Grüne]] || [[SPD]] || overige
|-
| [[Konrad Adenauer|Kabinet-Adenauer I]] || 1949 - 1953 || b || x ||  ||  || DP || [[West-Duutsland]]
|-
| Kabinet-Adenauer II || 1953 - 1957 || b || x ||  ||  || DP, GB/BHE || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer III || 1957 - 1961 || b ||  ||  ||  || DP || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer IV || 1961 - 1963 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Ludwig Erhard|Kabinet-Erhard I]] || 1963 - 1965 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland 
|-
| Kabinet-Erhard II || 1965 - 1966 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger|Kabinet-Kiesinger]] || 1966 - 1969 || b ||  ||  || x || || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt|Kabinet-Brandt I]] || 1969 - 1972 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Brandt II || 1972 - 1974 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt|Kabinet-Schmidt I]] || 1974 - 1976 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt II || 1976 - 1980 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt III || 1980 - 1982 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl|Kabinet-Kohl I]] || 1982 - 1983 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl II || 1983 - 1987 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl III || 1987 - 1991 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl IV || 1991 - 1994 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl V || 1994 - 1998 || b || x ||  ||  || || Duutsland 
|-
| [[Gerhard Schröder|Kabinet-Schröder I]] || 1998 - 2002 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Schröder II || 2002 - 2005 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| [[Angela Merkel|Kabinet-Merkel I]] || 2005 - 2009 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Merkel II || 2009 - 2013 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel III || 2013 - 2018 || b ||  ||  || x || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel IV || 2018 - 2021 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| [[Olaf Scholz|Kabinet-Scholz]] || 2021 - 2025 ||  || x || x || b || || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz|Kabinet-Merz]] || 2025 - noe || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
|}

DP = Deutsche Partei

GB/BHE = Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

=== Bonsdag ===
Oliefkleur is coalitie

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=11 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Partie || colspan=10 | Bonsdag
|-
! 2025 || 2021 || 2017 || 2013 || 2009 || 2005 || 2002 || 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[AfD]] || 152 || 83 || 94 || || || || || || ||
|-
| [[CDU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 164 || 152 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 200 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 255 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 194 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 180 || 190 || 198 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 244 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 268
|-
| [[CSU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 44 || 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 56 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || 58 || 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 50 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 51
|-
| [[FDP]] || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 91 || 80 || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 93 || 61 || 47 || 43 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 79
|-
| [[Grüne]] || 85 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 118 || 67 || 63 || 68 || 51 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 55 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || 49 || 8
|-
| [[Linke]] ¹ || 64 || 39 || 69 || 64 || 76 || 54 || 2 || 36 || 30 || 17
|-
| [[SPD]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 120 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 206 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 153 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 193 || 146 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 222 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 251 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 298 || 252 || 239
|-
| [[SSW]] || 1 || 1 || || || || || || || ||
|-
! Totael || 630 || 735 || 709 || 631 || 622 || 614 || 603 || 669 || 672 || 662
|-
! Coalitie || 328 || 415 || 399 || 504 || 332 || 448 || 306 || 345 || 341 || 398
|-
! Kabinet || [[Friedrich Merz|Merz]] || [[Olaf Scholz|Scholz]] || Merkel IV || Merkel III || Merkel II || [[Angela Merkel|Merkel I]] || Schröder II || [[Gerhard Schröder|Schröder I]] || Kohl V || [[Helmut Kohl|Kohl IV]]
|}

¹ 1990-2005: [[PDS]]

== Defensie ==
Duutsland beschik over een paer verschill'nde takk'n van defensie, naemelijk de landmacht, de marine, de luchmacht, de kustwacht, de hrenspelisie en een medisch korps. In [[2001]] waeren der 20.851.022 mann'n in de leeftied van 15 toet 49 jaer beschikbaer voe in heval van oôrlog, wivan der 17.760.412 heschikt waeren voe [[militaire dienst]]. Ieder jaer bereikn onheveêr 480.000 mann'n de leeftied om in militaire dienst te treeën. 1,5% van 't [[BNP]] wor uuteheven an defensie.

=== Duutsland internationaol ===
Duutsland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] en de [[NAVO]].

== Economie ==
Duutsland is eên van de mist ontwikkelde lan'n ter waereld en ei ok eên van de sterkste economieën op aerde, mè onder are werkeloôs'eid is een hroôt probleem. Deur verhriezieng worn de lassen van werk ènde mensen hrotter en de sociaole zeker'eid wor kleinder. Een aor probleem is ok nog de minder loôpende economie van [[Oôst-Duutsland]], nog een overbluufsel van voe den oôrlog.

== Bestierlijke indeêlienge ==
Duutsland wor inedeêld in 16 deêlstaeten (Duuts: Bundesländer), naemelijk:

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! Deêlstaet !! Zeêuws !! Oôdstad !! Inweuners &lt;br&gt; (2026) !! Oppervlak &lt;br&gt; (km²) !! Dichteid &lt;br&gt; (inw./km²) || Zeêtels &lt;br&gt; Bondsraed
|-
| [[Baden-Württemberg]] || Baden-Württemberg || [[Stuttgart]] || 11.240.000 || 35.700 || 314 || 6
|--
| [[Bayern]] || Beieren || [[München]] || 13.250.000 || 70.500 || 188 || 6
|-
| [[Berlin]] || Berlijn || [[Berlijn]] || 3.700.000 || 890 || 4153 || 4
|-
| [[Brandenburg]] || Brannburg || [[ Potsdam]] || 2.550.000 || 29.700 || 86 || 4
|-
| [[Bremen]] || Breem'n || [[Bremen]] || 710.000 || 420 || 1683 || 3
|-
| [[Hamburg]] || Hamburg || [[Hamburg]] || 1.870.000 || 760 || 2476 || 3
|-
| [[Hessen]] || Hessen || [[Wiesbaden]] || 6.280.000 || 21.100 || 297 || 5
|-
| [[Mecklenburg-Vorpommern]] || Mecklenburg-Voepommern || [[Schwerin]] || 1.570.000 || 23.300 || 68 || 3
|-
| [[Niedersachsen]] || Nedersaksen || [[Hannover]] || 8.000.000 || 47.700 || 168 || 6
|-
| [[Nordrhein-Westfalen]] || Noôrdrien-Westfaolen || [[Düsseldorf]] || 17.990.000 || 34.100 || 527 || 6
|-
| [[Rheinland-Pfalz]] || Rienland-Palts || [[Mainz]] || 4.120.000 || 19.900 || 208 || 4
|-
| [[Saarland]] || Saorland || [[Saarbrücken]] || 1.010.000 || 2.600 || 392 || 3
|-
| [[Sachsen]] || Saksen || [[Dresden]] || 4.030.000 || 18.500 || 218 || 4
|-
| [[Sachsen-Anhalt]] || Saksen-Analt || [[Magdeburg]] || 2.120.000 || 20.600 || 103 || 4
|-
| [[Schleswig-Holstein]] || Sleêswiek-'Olstein || [[Kiel]] || 2.960.000 || 15.800 || 187 || 4
|-
| [[Thüringen]] || Thüriengen || [[Erfurt]] || 2.080.000 || 16.200 || 128 || 4
|-
! colspan=3 | Totael || 83.470.000 || 357.700 || 233 || 69
|}
|[[Plaetje:Political map of Germany vector drawing.svg]]
|}

== Demohrafie ==
In 2026 teln Duutsland 83,5 meljoen inweuners. 67,5% van de bevolkieng is aneslootn bie een relihieuze hemeênschap. Van deze mensen is 31,2% [[roôms-katteliek]] en bieni 31% is [[protestans]]. De roôms-katteliek'n bevin'n der eihen vurral in 't zuden en wessen, de protestant'n in 't noôrn. Ok weun'n der 3,3 meljoen [[moslim]]s en 200.000 [[joôden]]. Meêr dan 50% van de voormaelihe Oôst-Duutse bevolkieng ang hin relihie an.

Onder de Duutse bevolkieng bevin'n zen eihen hroôte hroep'n allochtoon'n, wironder vee hastarbeiers uut de jaeren '70 uut [[Joehoslavië]], [[Hriek'nland]] en [[Turkije]] en are, wivandaen de 3,3 meljoen moslims. In totaol bevin'n zen eihen in Duutsland 7 meljoen allochtoon'n.

=== Taele ===
Bieni iedereên in Duutsland spreek [[Duuts]]. Der zien ienkele etnische minder'eden as Deen'n, Friezen en siheuners die an der eihen taele praoten.

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/duitsland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/germany Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/duitsland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=16 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/germany_nl Europese Unie]
* [https://duitslandinstituut.nl/ Duitsland Instituut]
* [https://historiek.net/geschiedenis-van-duitsland-2/ Historiek]
* [https://thefactfile.org/germany-facts/ Fact File]
{{div col end}}

{{Europa}}

[[Categorie:Duutsland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>edvsnxa0rgxw0vbjobjkc3xe4g9rn63</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183643</id>
      <parentid>183642</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T06:54:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>183643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18118" sha1="5hgw4lpjs063kbvc9hyz42p4o1j4aer" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Bundesrepublik Deutschland
 |vlagge=Flag of Germany.svg
 |waepen=Coat of Arms of Germany.svg
 |locaotie=Europe location GER.png
 |taelen=[[Duuts]]
 |oôdstad=[[Berlijn]]
 |regeriengsvurm= [[federaotie|Federaole]] [[rippebliek]]
 |staetsoôd= [[Frank-Walter Steinmeier]] (bonspresident)
 |regeriengsleider= [[Friedrich Merz]] (bonskanselier)
 |km2= 357.684
 |pctwaeter= 1,27
 |inweuners= 83.467.000 (2026)
 |dichteid= 233
 |volkslied=[[:de:Deutschlandlied|Deutschlandlied]]
 |munte=[[:de:Euro|euro]]
 |valutacode=EUR
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=3 oktober (Eêneidsdag)
 |tld=de
 |landcode=DEU
 |tel=49
}}
[[plaetje:Trier BW 2013-04-14 15-59-54.JPG|thumb|right|250px|Dom van [[Trier]]]]
[[plaetje:1 Nature 1.png|250px|rechts|thumb|Het kasteêl [[Neuschwanstein]] in leege mist]]
[[plaetje:Die_Elbphilharmonie_-_21.07.2015.jpg|250px|rechts|thumb|De Elbphilharmonie in Hamburg]]
[[Plaetje:West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|250px|thumb|Val van de Berliense mure in november 1989]]

'''Duutsland''' ([[Duuts]]: ''Deutschland''), officieel '''Bonsrippebliek Duutsland''' (Duuts: ''Bundesrepublik Deutschland''), is 'n land in [[Midden-Europa]]. Den 'oôdstad is [[Berlijn]]. 't Land hrens op volhorde van noôrd ni west an de volhende zeê'n en lan'n: den [[Oôstzeê]], [[Noôrdzeê]], [[Denemarken]], [[Poôl'n]], [[Tsjehhië]], [[Oesteriek]], [[Zwitserland]], [[Frankriek]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]], [[België]] en [[Nederland]].

Duutsland ei mie zen 83,5 meljoen inweuners (2026) nae [[Rusland]] de groôtste bevolkinge van alle Europese lan'n. 't Is een belangriek lid van de [[Europeêse Unie]] en de economische, politieke en militaire organisaoties in Europa.

== Geografie ==
Duutsland lig in Centraol-Europa, hrens an de bovenhenoemde lan'n en wor verdeêld in de Duutse vlakt'n in 't noôrn, 't oôgland in 't midd'n en de uutèn'n van de [[Alpen]] in 't zuden. Een hroôt deêl, 2/3, besti uut bossen, wivan vee nildbossen.

Noôrd-Duutsland wor ekenmerkt deur een vlak lanschap, evenas in 't iets noôrdelijker helehen Denemarken. Deur de vlakt'n stroômen rivier'n as de [[Wezer]], den [[Elbe]] en den [[Oder]], en der vin vee landbouw plekke. Der wor onder are terwe, petaoten en herst verbouwd en in Sleêswiek-'Olstein wor an veeteêlt edaene. In dit hebied lihhen hroôte steeën as den oôdstad [[Berlijn]], [[Hamburg]] en [[Bremen]].

Midd'n-Duutsland wor ekenmerkt deur 't oôgland. In dit hebied lihhen onder are de Rijnvallei en 't Thüriengse bos. Langs de Rijn zien vee wienhaern en kasteeln te vin'n en ok lihhen der industriehebieden as 't [[Ruhrhebied]] in de buurte. Ok langs de [[Moezel]], ok in dit hebied, zien vee wienhaern te vin'n. Hroôte steeën in Midd'n-Duutsland zien [[Dresden]], [[Leipzig]], [[Keulen]], [[Düsseldorf]] en [[Essen (Duutsland)|Essen]].

Zuud-Duutsland wor ekenmerkt deur zen oôhe berhen, mistal bebost bie nildboômen. Voebeêl'n zien 't [[Zwarte Woud]] en 't Bohemerwoud. 't Oôgste punt (2963 m) is de Zugspitze in de Beierse Alpen. Hroôte steeën in Zuud-Duutsland zien onder are [[München]], [[Frankfurt am Main]] en [[Stuttgart]].

=== Steê ===
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Berlin]] (Berlijn) || 3.701.000
|-
| [[Hamburg]] || 1.869.000
|-
| [[München]] || 1.505.000
|-
| [[Köln]] (Keulen) || 1.026.000
|-
| [[Frankfurt am Main]] || 761.000
|-
| [[Düsseldorf]] || 619.000
|-
| [[Leipzig]] || 616.000
|-
| [[Stuttgart]] || 609.000
|-
| [[Dortmund]] || 601.000
|-
| [[Bremen (stad)|Bremen]] || 588.000
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Essen (Duutsland)|Essen]] || 574.000
|-
| [[Dresden]] || 563.000
|-
| [[Nürnberg]] || 531.000
|-
| [[Hannover]] || 523.000
|-
| [[Duisburg]] || 501.000
|-
| [[Bochum]] || 359.000
|-
| [[Wuppertal]] || 357.000
|-
| [[Bielefeld]] || 331.000
|-
| [[Bonn]] || 324.000
|-
| [[Mannheim]] || 320.000
|}
|}

== Geschiedenisse ==
Duutsland wier pas in [[1870]] opniev een eeneid. In d'ooge middeleeuwe wastet et hrootste land van Europa, ma laeter viel et elegaer uut mekaer in wè meer dan onderd lantjes. Tussen 1870 en 1914 groeiende Duutsland uut tot de een nae grooste industriestaet van Europa en van de waereld, nae Iengeland. Dat gaf noga wa conflicten mee de Iengelse, mae ok mie de Franse. Toe in 1914 de Eerste Wereldoorlog uutbrak kwam Duutsland recht tegenover deze groôtmach'n (mie Rusland d'rbie) te stoôn, saeme mie Oôstenriek-Honharije. Duutsland voerde een tweêfrontenoorlog. Vier jaer lang durende deze oorlog weerbie naebie nehen meljoen man omkwamme.
Duutsland wier een vernederende vrede opgeleid en vee historici dienke dat dit de opmaet gaf toet de Twidde Wereldoorlog. In [[1933]] kwam [[Adolf Hitler]] an de macht. Duutsland begon in 1939 een oorlog tegen Iengeland en Frankriek en vanaf 1941 ok tehen Rusland en de VS. In 1945 wier het land eindelijk verslogen. Verbijsterd nam de weareld kennis van de [[Holocaust]] weerbie zo'n zes meljoen [[Joôden]] systematisch bin vermoôrd, vooral in [[Oôst-Europa]].
Het land wier verdeeld in vier bezettingszones, naemelijk een Britse, Franse, Amerikaanse en Russische Zone. De Russische zone wier een apart land, de Duutse Democraotische Rippebliek (DDR). Duutsland wier zodoewnde verdeêld in een communistisch [[Oôst-Duutsland]] en een kapitalistisch [[West-Duutsland]]. Ok [[Berlijn]] was in vieren gedeeld, mar deze stad lag midden in het Russische deel, zoôdat een deel van Berlijn (dat bie West-Duutsland kwam) as een eiland in Oôst-Duutsland kwam te liggene.
Vee burhers vluchttende van Oôst nae West en dat nam zoô groôte antallen an, da in 1961 een mure gebouwd wier deu de Oôst-Duutsers tussen Oôst en West Berlijn. Deze mure wier symbool van de [[Kouwe Oôrlog]] tussen de NAVO en het Warchaupact. In [[1989]] kwam 'ieran een ende toe de burhers van de communistische lan'n in Oost-Europa in opstand kwamme. De Sovjets onger leiding van Gorbatsjov kwamme in tehenstelling toet 1956 en 1968 niet in actie.
In 1991 wiere de tweê lan'n weer bie mekaore gevoegd onger leiding van bondskanselier Kohl. Vee wier geïnvesteerd in de voormaelihe deelstaeten van de DDR, mae twintig jaer laeter was de werkloosheid nog aoltied 'oôger as in 't wes'n. Frankriek ging akkoord mie de 'erenigieng op voorwaerde dat Duutsland de [[euro]] zou invoere. Dit gebeurde dan ok, in [[2002]].

== Politiek ==
Duutsland is een democraotische parlementaire bondsstaet. 't Land ei sins [[23 meie]] [[1949]] een hrondwet, die a deur een meêder'eid van twiderde deur de bonsdag en bondsraed 'ewiezigd kan worn. Sommihe aspect'n kunn'n nie 'ewiezigd worn.

Binn'n Duutsland hel actief en passief kiesrecht vanof 18 jaer en der is spraeke van een twikaemersysteem, helieke as in Nederland. De bonsdag ei op z'n minst 598 leeën, en wor iedere vier jaer verkozen. Der hel een kiesdrempel van vuuf percent. De bondsraed ei 69 leeën, die an de deêlstaetreheriengen vertehenwoôrdihen. Iedere deêlstaet ei ok een eihen hrondwet en deelstaetparlement, dat a om de vier jaer wor verkozen.

De bonspresident, 't staetsoôd, wor voe vuuf jaer deur de bonsverhaoderienge verkozen en kan 1 keêr worn herverkozen. De bonskanselier is 't oôd van de reherieng en wor verkozen deur de bonsdag. 

=== Bonspresidenten ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! President !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| Theodor Heuss || 1949 - 1959 || 10 || [[FDP]] || [[West-Duutsland]]
|-
| Heinrich Lübke || 1959 - 1969 || 10 || [[CDU]] || West-Duutsland
|-
| Gustav Heinemann || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| Walter Scheel || 1974 - 1979 || 5 || FDP || West-Duutsland
|-
| Karl Carstens || 1979 - 1984 || 5 || CDU || West-Duutsland
|-
| Richard von Weizsäcker || 1984 - 1994 || 10 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| Roman Herzog || 1994 - 1999 || 5 || CDU || Duutsland
|-
| Johannes Rau || 1999 - 2004 || 5 || SPD || Duutsland
|-
| Horst Köhler || 2004 - 2010 || 6 || CDU || Duutsland
|-
| Christian Wulff || 2010 - 2012 || 2 || CDU || Duutsland
|-
| Joachim Gauck || 2012 - 2017 || 5 || partieloôs || Duutsland
|-
| [[Frank-Walter Steinmeier]] || 2017 - noe || 9 || SPD || Duutsland
|-
|}

=== Bonskanseliers ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! Kanselier !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| [[Konrad Adenauer]] || 1949 - 1963 || 14 || [[CDU]] || [[West-Duutsland]]
|-
| [[Ludwig Erhard]] || 1963 - 1966 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger]] || 1966 - 1969 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt]] || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt]] || 1974 - 1982 || 8 || SPD || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl]] || 1982 - 1998 || 16 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| [[Gerhard Schröder]] || 1998 - 2005 || 7 || SPD || Duutsland
|-
| [[Angela Merkel]] || 2005 - 2021 || 16 || CDU || Duutsland
|-
| [[Olaf Scholz]] || 2021 - 2025 || 4 || SPD || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz]] || 2025 - noe || 1 || CDU || Duutsland
|-
|}

=== Kabinet'n ===
x = regeriengspartie

b = regeriengspartie mie bonskanselier

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=8 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Kabinet || rowspan=2 | Tied || colspan=5 | Partieën || rowspan=2 | Opmerkienge
|-
! [[CDU]]/[[CSU]] || [[FDP]] || [[Grüne]] || [[SPD]] || overige
|-
| [[Konrad Adenauer|Kabinet-Adenauer I]] || 1949 - 1953 || b || x ||  ||  || DP || [[West-Duutsland]]
|-
| Kabinet-Adenauer II || 1953 - 1957 || b || x ||  ||  || DP, GB/BHE || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer III || 1957 - 1961 || b ||  ||  ||  || DP || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer IV || 1961 - 1963 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Ludwig Erhard|Kabinet-Erhard I]] || 1963 - 1965 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland 
|-
| Kabinet-Erhard II || 1965 - 1966 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger|Kabinet-Kiesinger]] || 1966 - 1969 || b ||  ||  || x || || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt|Kabinet-Brandt I]] || 1969 - 1972 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Brandt II || 1972 - 1974 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt|Kabinet-Schmidt I]] || 1974 - 1976 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt II || 1976 - 1980 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt III || 1980 - 1982 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl|Kabinet-Kohl I]] || 1982 - 1983 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl II || 1983 - 1987 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl III || 1987 - 1991 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl IV || 1991 - 1994 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl V || 1994 - 1998 || b || x ||  ||  || || Duutsland 
|-
| [[Gerhard Schröder|Kabinet-Schröder I]] || 1998 - 2002 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Schröder II || 2002 - 2005 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| [[Angela Merkel|Kabinet-Merkel I]] || 2005 - 2009 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Merkel II || 2009 - 2013 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel III || 2013 - 2018 || b ||  ||  || x || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel IV || 2018 - 2021 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| [[Olaf Scholz|Kabinet-Scholz]] || 2021 - 2025 ||  || x || x || b || || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz|Kabinet-Merz]] || 2025 - noe || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
|}

DP = Deutsche Partei

GB/BHE = Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

=== Bonsdag ===
Oliefkleur is coalitie

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=11 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Partie || colspan=10 | Bonsdag
|-
! 2025 || 2021 || 2017 || 2013 || 2009 || 2005 || 2002 || 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[AfD]] || 152 || 83 || 94 || || || || || || ||
|-
| [[CDU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 164 || 152 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 200 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 255 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 194 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 180 || 190 || 198 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 244 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 268
|-
| [[CSU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 44 || 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 56 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || 58 || 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 50 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 51
|-
| [[FDP]] || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 91 || 80 || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 93 || 61 || 47 || 43 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 79
|-
| [[Grüne]] || 85 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 118 || 67 || 63 || 68 || 51 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 55 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || 49 || 8
|-
| [[Linke]] ¹ || 64 || 39 || 69 || 64 || 76 || 54 || 2 || 36 || 30 || 17
|-
| [[SPD]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 120 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 206 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 153 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 193 || 146 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 222 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 251 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 298 || 252 || 239
|-
| [[SSW]] || 1 || 1 || || || || || || || ||
|-
! Totael || 630 || 735 || 709 || 631 || 622 || 614 || 603 || 669 || 672 || 662
|-
! Coalitie || 328 || 415 || 399 || 504 || 332 || 448 || 306 || 345 || 341 || 398
|-
! Kabinet || [[Friedrich Merz|Merz]] || [[Olaf Scholz|Scholz]] || Merkel IV || Merkel III || Merkel II || [[Angela Merkel|Merkel I]] || Schröder II || [[Gerhard Schröder|Schröder I]] || Kohl V || [[Helmut Kohl|Kohl IV]]
|}

¹ 1990-2005: [[PDS]]

== Defensie ==
Duutsland beschik over een paer verschill'nde takk'n van defensie, naemelijk de landmacht, de marine, de luchmacht, de kustwacht, de hrenspelisie en een medisch korps. In [[2001]] waeren der 20.851.022 mann'n in de leeftied van 15 toet 49 jaer beschikbaer voe in heval van oôrlog, wivan der 17.760.412 heschikt waeren voe [[militaire dienst]]. Ieder jaer bereikn onheveêr 480.000 mann'n de leeftied om in militaire dienst te treeën. 1,5% van 't [[BNP]] wor uuteheven an defensie.

=== Duutsland internationaol ===
Duutsland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] en de [[NAVO]].

== Economie ==
Duutsland is eên van de mist ontwikkelde lan'n ter waereld en ei ok eên van de sterkste economieën op aerde, mè onder are werkeloôs'eid is een hroôt probleem. Deur verhriezieng worn de lassen van werk ènde mensen hrotter en de sociaole zeker'eid wor kleinder. Een aor probleem is ok nog de minder loôpende economie van [[Oôst-Duutsland]], nog een overbluufsel van voe den oôrlog.

== Bestierlijke indeêlienge ==
Duutsland wor inedeêld in 16 deêlstaeten (Duuts: Bundesländer), naemelijk:

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! Deêlstaet !! Zeêuws !! Oôdstad !! Inweuners &lt;br&gt; (2026) !! Oppervlak &lt;br&gt; (km²) !! Dichteid &lt;br&gt; (inw./km²) || Zeêtels &lt;br&gt; Bondsraed
|-
| [[Baden-Württemberg]] || Baden-Württemberg || [[Stuttgart]] || 11.240.000 || 35.700 || 314 || 6
|--
| [[Bayern]] || Beieren || [[München]] || 13.250.000 || 70.500 || 188 || 6
|-
| [[Berlin]] || Berlijn || [[Berlijn]] || 3.700.000 || 890 || 4153 || 4
|-
| [[Brandenburg]] || Brannburg || [[ Potsdam]] || 2.550.000 || 29.700 || 86 || 4
|-
| [[Bremen]] || Breem'n || [[Bremen]] || 710.000 || 420 || 1683 || 3
|-
| [[Hamburg]] || Hamburg || [[Hamburg]] || 1.870.000 || 760 || 2476 || 3
|-
| [[Hessen]] || Hessen || [[Wiesbaden]] || 6.280.000 || 21.100 || 297 || 5
|-
| [[Mecklenburg-Vorpommern]] || Mecklenburg-Voepommern || [[Schwerin]] || 1.570.000 || 23.300 || 68 || 3
|-
| [[Niedersachsen]] || Nedersaksen || [[Hannover]] || 8.000.000 || 47.700 || 168 || 6
|-
| [[Nordrhein-Westfalen]] || Noôrdrien-Westfaolen || [[Düsseldorf]] || 17.990.000 || 34.100 || 527 || 6
|-
| [[Rheinland-Pfalz]] || Rienland-Palts || [[Mainz]] || 4.120.000 || 19.900 || 208 || 4
|-
| [[Saarland]] || Saorland || [[Saarbrücken]] || 1.010.000 || 2.600 || 392 || 3
|-
| [[Sachsen]] || Saksen || [[Dresden]] || 4.030.000 || 18.500 || 218 || 4
|-
| [[Sachsen-Anhalt]] || Saksen-Analt || [[Magdeburg]] || 2.120.000 || 20.600 || 103 || 4
|-
| [[Schleswig-Holstein]] || Sleêswiek-'Olstein || [[Kiel]] || 2.960.000 || 15.800 || 187 || 4
|-
| [[Thüringen]] || Thüriengen || [[Erfurt]] || 2.080.000 || 16.200 || 128 || 4
|-
! colspan=3 | Totael || 83.470.000 || 357.700 || 233 || 69
|}
|[[Plaetje:Political map of Germany vector drawing.svg]]
|}

== Demohrafie ==
In 2026 teln Duutsland 83,5 meljoen inweuners. 67,5% van de bevolkieng is aneslootn bie een relihieuze hemeênschap. Van deze mensen is 31,2% [[roôms-katteliek]] en bieni 31% is [[protestans]]. De roôms-katteliek'n bevin'n der eihen vurral in 't zuden en wessen, de protestant'n in 't noôrn. Ok weun'n der 3,3 meljoen [[moslim]]s en 200.000 [[joôden]]. Meêr dan 50% van de voormaelihe Oôst-Duutse bevolkieng ang hin relihie an.

Onder de Duutse bevolkieng bevin'n zen eihen hroôte hroep'n allochtoon'n, wironder vee hastarbeiers uut de jaeren '70 uut [[Joehoslavië]], [[Hriek'nland]] en [[Turkije]] en are, wivandaen de 3,3 meljoen moslims. In totaol bevin'n zen eihen in Duutsland 7 meljoen allochtoon'n.

=== Taele ===
Bieni iedereên in Duutsland spreek [[Duuts]]. Der zien ienkele etnische minder'eden as Deen'n, Friezen en siheuners die an der eihen taele praoten.

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/duitsland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/germany Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/duitsland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=16 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/germany_nl Europese Unie]
* [https://duitslandinstituut.nl/ Duitsland Instituut]
* [https://historiek.net/geschiedenis-van-duitsland-2/ Historiek]
* [https://thefactfile.org/germany-facts/ Fact File]
{{div col end}}

{{Europa}}

[[Categorie:Duutsland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>5hgw4lpjs063kbvc9hyz42p4o1j4aer</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183644</id>
      <parentid>183643</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T06:57:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>183644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18326" sha1="7qdhnize7kz3o6m14b4u6ofj1c0346t" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Bundesrepublik Deutschland
 |vlagge=Flag of Germany.svg
 |waepen=Coat of Arms of Germany.svg
 |locaotie=Europe location GER.png
 |taelen=[[Duuts]]
 |oôdstad=[[Berlijn]]
 |regeriengsvurm= [[federaotie|Federaole]] [[rippebliek]]
 |staetsoôd= [[Frank-Walter Steinmeier]] (bonspresident)
 |regeriengsleider= [[Friedrich Merz]] (bonskanselier)
 |km2= 357.684
 |pctwaeter= 1,27
 |inweuners= 83.467.000 (2026)
 |dichteid= 233
 |volkslied=[[:de:Deutschlandlied|Deutschlandlied]]
 |munte=[[:de:Euro|euro]]
 |valutacode=EUR
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=3 oktober (Eêneidsdag)
 |tld=de
 |landcode=DEU
 |tel=49
}}
[[plaetje:Trier BW 2013-04-14 15-59-54.JPG|thumb|right|250px|Dom van [[Trier]]]]
[[plaetje:1 Nature 1.png|250px|rechts|thumb|Het kasteêl [[Neuschwanstein]] in leege mist]]
[[plaetje:Die_Elbphilharmonie_-_21.07.2015.jpg|250px|rechts|thumb|De Elbphilharmonie in Hamburg]]
[[Plaetje:West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|250px|thumb|Val van de Berliense mure in november 1989]]

'''Duutsland''' ([[Duuts]]: ''Deutschland''), officieel '''Bonsrippebliek Duutsland''' (Duuts: ''Bundesrepublik Deutschland''), is 'n land in [[Midden-Europa]]. Den 'oôdstad is [[Berlijn]]. 't Land hrens op volhorde van noôrd ni west an de volhende zeê'n en lan'n: den [[Oôstzeê]], [[Noôrdzeê]], [[Denemarken]], [[Poôl'n]], [[Tsjehhië]], [[Oesteriek]], [[Zwitserland]], [[Frankriek]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]], [[België]] en [[Nederland]].

Duutsland ei mie zen 83,5 meljoen inweuners (2026) nae [[Rusland]] de groôtste bevolkinge van alle Europese lan'n. 't Is een belangriek lid van de [[Europeêse Unie]] en de economische, politieke en militaire organisaoties in Europa.

== Geografie ==
Duutsland lig in Centraol-Europa, hrens an de bovenhenoemde lan'n en wor verdeêld in de Duutse vlakt'n in 't noôrn, 't oôgland in 't midd'n en de uutèn'n van de [[Alpen]] in 't zuden. Een hroôt deêl, 2/3, besti uut bossen, wivan vee nildbossen.

Noôrd-Duutsland wor ekenmerkt deur een vlak lanschap, evenas in 't iets noôrdelijker helehen Denemarken. Deur de vlakt'n stroômen rivier'n as de [[Wezer]], den [[Elbe]] en den [[Oder]], en der vin vee landbouw plekke. Der wor onder are terwe, petaoten en herst verbouwd en in Sleêswiek-'Olstein wor an veeteêlt edaene. In dit hebied lihhen hroôte steeën as den oôdstad [[Berlijn]], [[Hamburg]] en [[Bremen]].

Midd'n-Duutsland wor ekenmerkt deur 't oôgland. In dit hebied lihhen onder are de Rijnvallei en 't Thüriengse bos. Langs de Rijn zien vee wienhaern en kasteeln te vin'n en ok lihhen der industriehebieden as 't [[Ruhrhebied]] in de buurte. Ok langs de [[Moezel]], ok in dit hebied, zien vee wienhaern te vin'n. Hroôte steeën in Midd'n-Duutsland zien [[Dresden]], [[Leipzig]], [[Keulen]], [[Düsseldorf]] en [[Essen (Duutsland)|Essen]].

Zuud-Duutsland wor ekenmerkt deur zen oôhe berhen, mistal bebost bie nildboômen. Voebeêl'n zien 't [[Zwarte Woud]] en 't Bohemerwoud. 't Oôgste punt (2963 m) is de Zugspitze in de Beierse Alpen. Hroôte steeën in Zuud-Duutsland zien onder are [[München]], [[Frankfurt am Main]] en [[Stuttgart]].

=== Steê ===
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Berlin]] (Berlijn) || 3.701.000
|-
| [[Hamburg]] || 1.869.000
|-
| [[München]] || 1.505.000
|-
| [[Köln]] (Keulen) || 1.026.000
|-
| [[Frankfurt am Main]] || 761.000
|-
| [[Düsseldorf]] || 619.000
|-
| [[Leipzig]] || 616.000
|-
| [[Stuttgart]] || 609.000
|-
| [[Dortmund]] || 601.000
|-
| [[Bremen (stad)|Bremen]] || 588.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Essen (Duutsland)|Essen]] || 574.000
|-
| [[Dresden]] || 563.000
|-
| [[Nürnberg]] || 531.000
|-
| [[Hannover]] || 523.000
|-
| [[Duisburg]] || 501.000
|-
| [[Bochum]] || 359.000
|-
| [[Wuppertal]] || 357.000
|-
| [[Bielefeld]] || 331.000
|-
| [[Bonn]] || 324.000
|-
| [[Mannheim]] || 320.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
|}
|}
|}

== Geschiedenisse ==
Duutsland wier pas in [[1870]] opniev een eeneid. In d'ooge middeleeuwe wastet et hrootste land van Europa, ma laeter viel et elegaer uut mekaer in wè meer dan onderd lantjes. Tussen 1870 en 1914 groeiende Duutsland uut tot de een nae grooste industriestaet van Europa en van de waereld, nae Iengeland. Dat gaf noga wa conflicten mee de Iengelse, mae ok mie de Franse. Toe in 1914 de Eerste Wereldoorlog uutbrak kwam Duutsland recht tegenover deze groôtmach'n (mie Rusland d'rbie) te stoôn, saeme mie Oôstenriek-Honharije. Duutsland voerde een tweêfrontenoorlog. Vier jaer lang durende deze oorlog weerbie naebie nehen meljoen man omkwamme.
Duutsland wier een vernederende vrede opgeleid en vee historici dienke dat dit de opmaet gaf toet de Twidde Wereldoorlog. In [[1933]] kwam [[Adolf Hitler]] an de macht. Duutsland begon in 1939 een oorlog tegen Iengeland en Frankriek en vanaf 1941 ok tehen Rusland en de VS. In 1945 wier het land eindelijk verslogen. Verbijsterd nam de weareld kennis van de [[Holocaust]] weerbie zo'n zes meljoen [[Joôden]] systematisch bin vermoôrd, vooral in [[Oôst-Europa]].
Het land wier verdeeld in vier bezettingszones, naemelijk een Britse, Franse, Amerikaanse en Russische Zone. De Russische zone wier een apart land, de Duutse Democraotische Rippebliek (DDR). Duutsland wier zodoewnde verdeêld in een communistisch [[Oôst-Duutsland]] en een kapitalistisch [[West-Duutsland]]. Ok [[Berlijn]] was in vieren gedeeld, mar deze stad lag midden in het Russische deel, zoôdat een deel van Berlijn (dat bie West-Duutsland kwam) as een eiland in Oôst-Duutsland kwam te liggene.
Vee burhers vluchttende van Oôst nae West en dat nam zoô groôte antallen an, da in 1961 een mure gebouwd wier deu de Oôst-Duutsers tussen Oôst en West Berlijn. Deze mure wier symbool van de [[Kouwe Oôrlog]] tussen de NAVO en het Warchaupact. In [[1989]] kwam 'ieran een ende toe de burhers van de communistische lan'n in Oost-Europa in opstand kwamme. De Sovjets onger leiding van Gorbatsjov kwamme in tehenstelling toet 1956 en 1968 niet in actie.
In 1991 wiere de tweê lan'n weer bie mekaore gevoegd onger leiding van bondskanselier Kohl. Vee wier geïnvesteerd in de voormaelihe deelstaeten van de DDR, mae twintig jaer laeter was de werkloosheid nog aoltied 'oôger as in 't wes'n. Frankriek ging akkoord mie de 'erenigieng op voorwaerde dat Duutsland de [[euro]] zou invoere. Dit gebeurde dan ok, in [[2002]].

== Politiek ==
Duutsland is een democraotische parlementaire bondsstaet. 't Land ei sins [[23 meie]] [[1949]] een hrondwet, die a deur een meêder'eid van twiderde deur de bonsdag en bondsraed 'ewiezigd kan worn. Sommihe aspect'n kunn'n nie 'ewiezigd worn.

Binn'n Duutsland hel actief en passief kiesrecht vanof 18 jaer en der is spraeke van een twikaemersysteem, helieke as in Nederland. De bonsdag ei op z'n minst 598 leeën, en wor iedere vier jaer verkozen. Der hel een kiesdrempel van vuuf percent. De bondsraed ei 69 leeën, die an de deêlstaetreheriengen vertehenwoôrdihen. Iedere deêlstaet ei ok een eihen hrondwet en deelstaetparlement, dat a om de vier jaer wor verkozen.

De bonspresident, 't staetsoôd, wor voe vuuf jaer deur de bonsverhaoderienge verkozen en kan 1 keêr worn herverkozen. De bonskanselier is 't oôd van de reherieng en wor verkozen deur de bonsdag. 

=== Bonspresidenten ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! President !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| Theodor Heuss || 1949 - 1959 || 10 || [[FDP]] || [[West-Duutsland]]
|-
| Heinrich Lübke || 1959 - 1969 || 10 || [[CDU]] || West-Duutsland
|-
| Gustav Heinemann || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| Walter Scheel || 1974 - 1979 || 5 || FDP || West-Duutsland
|-
| Karl Carstens || 1979 - 1984 || 5 || CDU || West-Duutsland
|-
| Richard von Weizsäcker || 1984 - 1994 || 10 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| Roman Herzog || 1994 - 1999 || 5 || CDU || Duutsland
|-
| Johannes Rau || 1999 - 2004 || 5 || SPD || Duutsland
|-
| Horst Köhler || 2004 - 2010 || 6 || CDU || Duutsland
|-
| Christian Wulff || 2010 - 2012 || 2 || CDU || Duutsland
|-
| Joachim Gauck || 2012 - 2017 || 5 || partieloôs || Duutsland
|-
| [[Frank-Walter Steinmeier]] || 2017 - noe || 9 || SPD || Duutsland
|-
|}

=== Bonskanseliers ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! Kanselier !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| [[Konrad Adenauer]] || 1949 - 1963 || 14 || [[CDU]] || [[West-Duutsland]]
|-
| [[Ludwig Erhard]] || 1963 - 1966 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger]] || 1966 - 1969 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt]] || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt]] || 1974 - 1982 || 8 || SPD || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl]] || 1982 - 1998 || 16 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| [[Gerhard Schröder]] || 1998 - 2005 || 7 || SPD || Duutsland
|-
| [[Angela Merkel]] || 2005 - 2021 || 16 || CDU || Duutsland
|-
| [[Olaf Scholz]] || 2021 - 2025 || 4 || SPD || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz]] || 2025 - noe || 1 || CDU || Duutsland
|-
|}

=== Kabinet'n ===
x = regeriengspartie

b = regeriengspartie mie bonskanselier

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=8 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Kabinet || rowspan=2 | Tied || colspan=5 | Partieën || rowspan=2 | Opmerkienge
|-
! [[CDU]]/[[CSU]] || [[FDP]] || [[Grüne]] || [[SPD]] || overige
|-
| [[Konrad Adenauer|Kabinet-Adenauer I]] || 1949 - 1953 || b || x ||  ||  || DP || [[West-Duutsland]]
|-
| Kabinet-Adenauer II || 1953 - 1957 || b || x ||  ||  || DP, GB/BHE || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer III || 1957 - 1961 || b ||  ||  ||  || DP || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer IV || 1961 - 1963 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Ludwig Erhard|Kabinet-Erhard I]] || 1963 - 1965 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland 
|-
| Kabinet-Erhard II || 1965 - 1966 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger|Kabinet-Kiesinger]] || 1966 - 1969 || b ||  ||  || x || || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt|Kabinet-Brandt I]] || 1969 - 1972 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Brandt II || 1972 - 1974 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt|Kabinet-Schmidt I]] || 1974 - 1976 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt II || 1976 - 1980 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt III || 1980 - 1982 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl|Kabinet-Kohl I]] || 1982 - 1983 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl II || 1983 - 1987 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl III || 1987 - 1991 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl IV || 1991 - 1994 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl V || 1994 - 1998 || b || x ||  ||  || || Duutsland 
|-
| [[Gerhard Schröder|Kabinet-Schröder I]] || 1998 - 2002 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Schröder II || 2002 - 2005 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| [[Angela Merkel|Kabinet-Merkel I]] || 2005 - 2009 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Merkel II || 2009 - 2013 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel III || 2013 - 2018 || b ||  ||  || x || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel IV || 2018 - 2021 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| [[Olaf Scholz|Kabinet-Scholz]] || 2021 - 2025 ||  || x || x || b || || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz|Kabinet-Merz]] || 2025 - noe || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
|}

DP = Deutsche Partei

GB/BHE = Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

=== Bonsdag ===
Oliefkleur is coalitie

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=11 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Partie || colspan=10 | Bonsdag
|-
! 2025 || 2021 || 2017 || 2013 || 2009 || 2005 || 2002 || 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[AfD]] || 152 || 83 || 94 || || || || || || ||
|-
| [[CDU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 164 || 152 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 200 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 255 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 194 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 180 || 190 || 198 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 244 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 268
|-
| [[CSU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 44 || 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 56 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || 58 || 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 50 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 51
|-
| [[FDP]] || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 91 || 80 || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 93 || 61 || 47 || 43 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 79
|-
| [[Grüne]] || 85 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 118 || 67 || 63 || 68 || 51 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 55 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || 49 || 8
|-
| [[Linke]] ¹ || 64 || 39 || 69 || 64 || 76 || 54 || 2 || 36 || 30 || 17
|-
| [[SPD]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 120 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 206 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 153 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 193 || 146 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 222 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 251 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 298 || 252 || 239
|-
| [[SSW]] || 1 || 1 || || || || || || || ||
|-
! Totael || 630 || 735 || 709 || 631 || 622 || 614 || 603 || 669 || 672 || 662
|-
! Coalitie || 328 || 415 || 399 || 504 || 332 || 448 || 306 || 345 || 341 || 398
|-
! Kabinet || [[Friedrich Merz|Merz]] || [[Olaf Scholz|Scholz]] || Merkel IV || Merkel III || Merkel II || [[Angela Merkel|Merkel I]] || Schröder II || [[Gerhard Schröder|Schröder I]] || Kohl V || [[Helmut Kohl|Kohl IV]]
|}

¹ 1990-2005: [[PDS]]

== Defensie ==
Duutsland beschik over een paer verschill'nde takk'n van defensie, naemelijk de landmacht, de marine, de luchmacht, de kustwacht, de hrenspelisie en een medisch korps. In [[2001]] waeren der 20.851.022 mann'n in de leeftied van 15 toet 49 jaer beschikbaer voe in heval van oôrlog, wivan der 17.760.412 heschikt waeren voe [[militaire dienst]]. Ieder jaer bereikn onheveêr 480.000 mann'n de leeftied om in militaire dienst te treeën. 1,5% van 't [[BNP]] wor uuteheven an defensie.

=== Duutsland internationaol ===
Duutsland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] en de [[NAVO]].

== Economie ==
Duutsland is eên van de mist ontwikkelde lan'n ter waereld en ei ok eên van de sterkste economieën op aerde, mè onder are werkeloôs'eid is een hroôt probleem. Deur verhriezieng worn de lassen van werk ènde mensen hrotter en de sociaole zeker'eid wor kleinder. Een aor probleem is ok nog de minder loôpende economie van [[Oôst-Duutsland]], nog een overbluufsel van voe den oôrlog.

== Bestierlijke indeêlienge ==
Duutsland wor inedeêld in 16 deêlstaeten (Duuts: Bundesländer), naemelijk:

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! Deêlstaet !! Zeêuws !! Oôdstad !! Inweuners &lt;br&gt; (2026) !! Oppervlak &lt;br&gt; (km²) !! Dichteid &lt;br&gt; (inw./km²) || Zeêtels &lt;br&gt; Bondsraed
|-
| [[Baden-Württemberg]] || Baden-Württemberg || [[Stuttgart]] || 11.240.000 || 35.700 || 314 || 6
|--
| [[Bayern]] || Beieren || [[München]] || 13.250.000 || 70.500 || 188 || 6
|-
| [[Berlin]] || Berlijn || [[Berlijn]] || 3.700.000 || 890 || 4153 || 4
|-
| [[Brandenburg]] || Brannburg || [[ Potsdam]] || 2.550.000 || 29.700 || 86 || 4
|-
| [[Bremen]] || Breem'n || [[Bremen]] || 710.000 || 420 || 1683 || 3
|-
| [[Hamburg]] || Hamburg || [[Hamburg]] || 1.870.000 || 760 || 2476 || 3
|-
| [[Hessen]] || Hessen || [[Wiesbaden]] || 6.280.000 || 21.100 || 297 || 5
|-
| [[Mecklenburg-Vorpommern]] || Mecklenburg-Voepommern || [[Schwerin]] || 1.570.000 || 23.300 || 68 || 3
|-
| [[Niedersachsen]] || Nedersaksen || [[Hannover]] || 8.000.000 || 47.700 || 168 || 6
|-
| [[Nordrhein-Westfalen]] || Noôrdrien-Westfaolen || [[Düsseldorf]] || 17.990.000 || 34.100 || 527 || 6
|-
| [[Rheinland-Pfalz]] || Rienland-Palts || [[Mainz]] || 4.120.000 || 19.900 || 208 || 4
|-
| [[Saarland]] || Saorland || [[Saarbrücken]] || 1.010.000 || 2.600 || 392 || 3
|-
| [[Sachsen]] || Saksen || [[Dresden]] || 4.030.000 || 18.500 || 218 || 4
|-
| [[Sachsen-Anhalt]] || Saksen-Analt || [[Magdeburg]] || 2.120.000 || 20.600 || 103 || 4
|-
| [[Schleswig-Holstein]] || Sleêswiek-'Olstein || [[Kiel]] || 2.960.000 || 15.800 || 187 || 4
|-
| [[Thüringen]] || Thüriengen || [[Erfurt]] || 2.080.000 || 16.200 || 128 || 4
|-
! colspan=3 | Totael || 83.470.000 || 357.700 || 233 || 69
|}
|[[Plaetje:Political map of Germany vector drawing.svg]]
|}

== Demohrafie ==
In 2026 teln Duutsland 83,5 meljoen inweuners. 67,5% van de bevolkieng is aneslootn bie een relihieuze hemeênschap. Van deze mensen is 31,2% [[roôms-katteliek]] en bieni 31% is [[protestans]]. De roôms-katteliek'n bevin'n der eihen vurral in 't zuden en wessen, de protestant'n in 't noôrn. Ok weun'n der 3,3 meljoen [[moslim]]s en 200.000 [[joôden]]. Meêr dan 50% van de voormaelihe Oôst-Duutse bevolkieng ang hin relihie an.

Onder de Duutse bevolkieng bevin'n zen eihen hroôte hroep'n allochtoon'n, wironder vee hastarbeiers uut de jaeren '70 uut [[Joehoslavië]], [[Hriek'nland]] en [[Turkije]] en are, wivandaen de 3,3 meljoen moslims. In totaol bevin'n zen eihen in Duutsland 7 meljoen allochtoon'n.

=== Taele ===
Bieni iedereên in Duutsland spreek [[Duuts]]. Der zien ienkele etnische minder'eden as Deen'n, Friezen en siheuners die an der eihen taele praoten.

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/duitsland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/germany Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/duitsland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=16 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/germany_nl Europese Unie]
* [https://duitslandinstituut.nl/ Duitsland Instituut]
* [https://historiek.net/geschiedenis-van-duitsland-2/ Historiek]
* [https://thefactfile.org/germany-facts/ Fact File]
{{div col end}}

{{Europa}}

[[Categorie:Duutsland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>7qdhnize7kz3o6m14b4u6ofj1c0346t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183645</id>
      <parentid>183644</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T07:03:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>183645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18493" sha1="fisuqz12vjefi36axdo44yeserkfxc2" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Bundesrepublik Deutschland
 |vlagge=Flag of Germany.svg
 |waepen=Coat of Arms of Germany.svg
 |locaotie=Europe location GER.png
 |taelen=[[Duuts]]
 |oôdstad=[[Berlijn]]
 |regeriengsvurm= [[federaotie|Federaole]] [[rippebliek]]
 |staetsoôd= [[Frank-Walter Steinmeier]] (bonspresident)
 |regeriengsleider= [[Friedrich Merz]] (bonskanselier)
 |km2= 357.684
 |pctwaeter= 1,27
 |inweuners= 83.467.000 (2026)
 |dichteid= 233
 |volkslied=[[:de:Deutschlandlied|Deutschlandlied]]
 |munte=[[:de:Euro|euro]]
 |valutacode=EUR
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=3 oktober (Eêneidsdag)
 |tld=de
 |landcode=DEU
 |tel=49
}}
[[plaetje:Trier BW 2013-04-14 15-59-54.JPG|thumb|right|250px|Dom van [[Trier]]]]
[[plaetje:1 Nature 1.png|250px|rechts|thumb|Het kasteêl [[Neuschwanstein]] in leege mist]]
[[plaetje:Die_Elbphilharmonie_-_21.07.2015.jpg|250px|rechts|thumb|De Elbphilharmonie in Hamburg]]
[[Plaetje:West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|250px|thumb|Val van de Berliense mure in november 1989]]

'''Duutsland''' ([[Duuts]]: ''Deutschland''), officieel '''Bonsrippebliek Duutsland''' (Duuts: ''Bundesrepublik Deutschland''), is 'n land in [[Midden-Europa]]. Den 'oôdstad is [[Berlijn]]. 't Land hrens op volhorde van noôrd ni west an de volhende zeê'n en lan'n: den [[Oôstzeê]], [[Noôrdzeê]], [[Denemarken]], [[Poôl'n]], [[Tsjehhië]], [[Oesteriek]], [[Zwitserland]], [[Frankriek]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]], [[België]] en [[Nederland]].

Duutsland ei mie zen 83,5 meljoen inweuners (2026) nae [[Rusland]] de groôtste bevolkinge van alle Europese lan'n. 't Is een belangriek lid van de [[Europeêse Unie]] en de economische, politieke en militaire organisaoties in Europa.

== Geografie ==
Duutsland lig in Centraol-Europa, hrens an de bovenhenoemde lan'n en wor verdeêld in de Duutse vlakt'n in 't noôrn, 't oôgland in 't midd'n en de uutèn'n van de [[Alpen]] in 't zuden. Een hroôt deêl, 2/3, besti uut bossen, wivan vee nildbossen.

Noôrd-Duutsland wor ekenmerkt deur een vlak lanschap, evenas in 't iets noôrdelijker helehen Denemarken. Deur de vlakt'n stroômen rivier'n as de [[Wezer]], den [[Elbe]] en den [[Oder]], en der vin vee landbouw plekke. Der wor onder are terwe, petaoten en herst verbouwd en in Sleêswiek-'Olstein wor an veeteêlt edaene. In dit hebied lihhen hroôte steeën as den oôdstad [[Berlijn]], [[Hamburg]] en [[Bremen]].

Midd'n-Duutsland wor ekenmerkt deur 't oôgland. In dit hebied lihhen onder are de Rijnvallei en 't Thüriengse bos. Langs de Rijn zien vee wienhaern en kasteeln te vin'n en ok lihhen der industriehebieden as 't [[Ruhrhebied]] in de buurte. Ok langs de [[Moezel]], ok in dit hebied, zien vee wienhaern te vin'n. Hroôte steeën in Midd'n-Duutsland zien [[Dresden]], [[Leipzig]], [[Keulen]], [[Düsseldorf]] en [[Essen (Duutsland)|Essen]].

Zuud-Duutsland wor ekenmerkt deur zen oôhe berhen, mistal bebost bie nildboômen. Voebeêl'n zien 't [[Zwarte Woud]] en 't Bohemerwoud. 't Oôgste punt (2963 m) is de Zugspitze in de Beierse Alpen. Hroôte steeën in Zuud-Duutsland zien onder are [[München]], [[Frankfurt am Main]] en [[Stuttgart]].

=== Steê ===
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Berlin]] (Berlijn) || 3.701.000
|-
| [[Hamburg]] || 1.869.000
|-
| [[München]] || 1.505.000
|-
| [[Köln]] (Keulen) || 1.026.000
|-
| [[Frankfurt am Main]] || 761.000
|-
| [[Düsseldorf]] || 619.000
|-
| [[Leipzig]] || 616.000
|-
| [[Stuttgart]] || 609.000
|-
| [[Dortmund]] || 601.000
|-
| [[Bremen (stad)|Bremen]] || 588.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Essen (Duutsland)|Essen]] || 574.000
|-
| [[Dresden]] || 563.000
|-
| [[Nürnberg]] || 531.000
|-
| [[Hannover]] || 523.000
|-
| [[Duisburg]] || 501.000
|-
| [[Bochum]] || 359.000
|-
| [[Wuppertal]] || 357.000
|-
| [[Bielefeld]] || 331.000
|-
| [[Bonn]] || 324.000
|-
| [[Mannheim]] || 320.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Karlsruhe]] || 309.000
|-
| [[Münster]] || 306.000
|-
| [[Augsburg]] || 302.000
|-
| [[Wiesbaden]] || 289.000
|-
| [[Mönchengladbach]] || 267.000
|-
| [[Gelsenkirchen]] || 266.000
|-
| [[Aachen]] (Aken) || 264.000
|-
| [[Braunschweig]] || 253.000
|-
| [[Kiel]] || 252.000
|-
| [[Chemnitz]] || 247.000
|-
|}
|}

== Geschiedenisse ==
Duutsland wier pas in [[1870]] opniev een eeneid. In d'ooge middeleeuwe wastet et hrootste land van Europa, ma laeter viel et elegaer uut mekaer in wè meer dan onderd lantjes. Tussen 1870 en 1914 groeiende Duutsland uut tot de een nae grooste industriestaet van Europa en van de waereld, nae Iengeland. Dat gaf noga wa conflicten mee de Iengelse, mae ok mie de Franse. Toe in 1914 de Eerste Wereldoorlog uutbrak kwam Duutsland recht tegenover deze groôtmach'n (mie Rusland d'rbie) te stoôn, saeme mie Oôstenriek-Honharije. Duutsland voerde een tweêfrontenoorlog. Vier jaer lang durende deze oorlog weerbie naebie nehen meljoen man omkwamme.
Duutsland wier een vernederende vrede opgeleid en vee historici dienke dat dit de opmaet gaf toet de Twidde Wereldoorlog. In [[1933]] kwam [[Adolf Hitler]] an de macht. Duutsland begon in 1939 een oorlog tegen Iengeland en Frankriek en vanaf 1941 ok tehen Rusland en de VS. In 1945 wier het land eindelijk verslogen. Verbijsterd nam de weareld kennis van de [[Holocaust]] weerbie zo'n zes meljoen [[Joôden]] systematisch bin vermoôrd, vooral in [[Oôst-Europa]].
Het land wier verdeeld in vier bezettingszones, naemelijk een Britse, Franse, Amerikaanse en Russische Zone. De Russische zone wier een apart land, de Duutse Democraotische Rippebliek (DDR). Duutsland wier zodoewnde verdeêld in een communistisch [[Oôst-Duutsland]] en een kapitalistisch [[West-Duutsland]]. Ok [[Berlijn]] was in vieren gedeeld, mar deze stad lag midden in het Russische deel, zoôdat een deel van Berlijn (dat bie West-Duutsland kwam) as een eiland in Oôst-Duutsland kwam te liggene.
Vee burhers vluchttende van Oôst nae West en dat nam zoô groôte antallen an, da in 1961 een mure gebouwd wier deu de Oôst-Duutsers tussen Oôst en West Berlijn. Deze mure wier symbool van de [[Kouwe Oôrlog]] tussen de NAVO en het Warchaupact. In [[1989]] kwam 'ieran een ende toe de burhers van de communistische lan'n in Oost-Europa in opstand kwamme. De Sovjets onger leiding van Gorbatsjov kwamme in tehenstelling toet 1956 en 1968 niet in actie.
In 1991 wiere de tweê lan'n weer bie mekaore gevoegd onger leiding van bondskanselier Kohl. Vee wier geïnvesteerd in de voormaelihe deelstaeten van de DDR, mae twintig jaer laeter was de werkloosheid nog aoltied 'oôger as in 't wes'n. Frankriek ging akkoord mie de 'erenigieng op voorwaerde dat Duutsland de [[euro]] zou invoere. Dit gebeurde dan ok, in [[2002]].

== Politiek ==
Duutsland is een democraotische parlementaire bondsstaet. 't Land ei sins [[23 meie]] [[1949]] een hrondwet, die a deur een meêder'eid van twiderde deur de bonsdag en bondsraed 'ewiezigd kan worn. Sommihe aspect'n kunn'n nie 'ewiezigd worn.

Binn'n Duutsland hel actief en passief kiesrecht vanof 18 jaer en der is spraeke van een twikaemersysteem, helieke as in Nederland. De bonsdag ei op z'n minst 598 leeën, en wor iedere vier jaer verkozen. Der hel een kiesdrempel van vuuf percent. De bondsraed ei 69 leeën, die an de deêlstaetreheriengen vertehenwoôrdihen. Iedere deêlstaet ei ok een eihen hrondwet en deelstaetparlement, dat a om de vier jaer wor verkozen.

De bonspresident, 't staetsoôd, wor voe vuuf jaer deur de bonsverhaoderienge verkozen en kan 1 keêr worn herverkozen. De bonskanselier is 't oôd van de reherieng en wor verkozen deur de bonsdag. 

=== Bonspresidenten ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! President !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| Theodor Heuss || 1949 - 1959 || 10 || [[FDP]] || [[West-Duutsland]]
|-
| Heinrich Lübke || 1959 - 1969 || 10 || [[CDU]] || West-Duutsland
|-
| Gustav Heinemann || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| Walter Scheel || 1974 - 1979 || 5 || FDP || West-Duutsland
|-
| Karl Carstens || 1979 - 1984 || 5 || CDU || West-Duutsland
|-
| Richard von Weizsäcker || 1984 - 1994 || 10 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| Roman Herzog || 1994 - 1999 || 5 || CDU || Duutsland
|-
| Johannes Rau || 1999 - 2004 || 5 || SPD || Duutsland
|-
| Horst Köhler || 2004 - 2010 || 6 || CDU || Duutsland
|-
| Christian Wulff || 2010 - 2012 || 2 || CDU || Duutsland
|-
| Joachim Gauck || 2012 - 2017 || 5 || partieloôs || Duutsland
|-
| [[Frank-Walter Steinmeier]] || 2017 - noe || 9 || SPD || Duutsland
|-
|}

=== Bonskanseliers ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! Kanselier !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| [[Konrad Adenauer]] || 1949 - 1963 || 14 || [[CDU]] || [[West-Duutsland]]
|-
| [[Ludwig Erhard]] || 1963 - 1966 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger]] || 1966 - 1969 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt]] || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt]] || 1974 - 1982 || 8 || SPD || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl]] || 1982 - 1998 || 16 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| [[Gerhard Schröder]] || 1998 - 2005 || 7 || SPD || Duutsland
|-
| [[Angela Merkel]] || 2005 - 2021 || 16 || CDU || Duutsland
|-
| [[Olaf Scholz]] || 2021 - 2025 || 4 || SPD || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz]] || 2025 - noe || 1 || CDU || Duutsland
|-
|}

=== Kabinet'n ===
x = regeriengspartie

b = regeriengspartie mie bonskanselier

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=8 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Kabinet || rowspan=2 | Tied || colspan=5 | Partieën || rowspan=2 | Opmerkienge
|-
! [[CDU]]/[[CSU]] || [[FDP]] || [[Grüne]] || [[SPD]] || overige
|-
| [[Konrad Adenauer|Kabinet-Adenauer I]] || 1949 - 1953 || b || x ||  ||  || DP || [[West-Duutsland]]
|-
| Kabinet-Adenauer II || 1953 - 1957 || b || x ||  ||  || DP, GB/BHE || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer III || 1957 - 1961 || b ||  ||  ||  || DP || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer IV || 1961 - 1963 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Ludwig Erhard|Kabinet-Erhard I]] || 1963 - 1965 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland 
|-
| Kabinet-Erhard II || 1965 - 1966 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger|Kabinet-Kiesinger]] || 1966 - 1969 || b ||  ||  || x || || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt|Kabinet-Brandt I]] || 1969 - 1972 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Brandt II || 1972 - 1974 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt|Kabinet-Schmidt I]] || 1974 - 1976 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt II || 1976 - 1980 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt III || 1980 - 1982 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl|Kabinet-Kohl I]] || 1982 - 1983 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl II || 1983 - 1987 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl III || 1987 - 1991 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl IV || 1991 - 1994 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl V || 1994 - 1998 || b || x ||  ||  || || Duutsland 
|-
| [[Gerhard Schröder|Kabinet-Schröder I]] || 1998 - 2002 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Schröder II || 2002 - 2005 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| [[Angela Merkel|Kabinet-Merkel I]] || 2005 - 2009 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Merkel II || 2009 - 2013 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel III || 2013 - 2018 || b ||  ||  || x || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel IV || 2018 - 2021 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| [[Olaf Scholz|Kabinet-Scholz]] || 2021 - 2025 ||  || x || x || b || || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz|Kabinet-Merz]] || 2025 - noe || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
|}

DP = Deutsche Partei

GB/BHE = Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

=== Bonsdag ===
Oliefkleur is coalitie

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=11 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Partie || colspan=10 | Bonsdag
|-
! 2025 || 2021 || 2017 || 2013 || 2009 || 2005 || 2002 || 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[AfD]] || 152 || 83 || 94 || || || || || || ||
|-
| [[CDU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 164 || 152 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 200 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 255 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 194 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 180 || 190 || 198 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 244 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 268
|-
| [[CSU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 44 || 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 56 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || 58 || 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 50 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 51
|-
| [[FDP]] || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 91 || 80 || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 93 || 61 || 47 || 43 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 79
|-
| [[Grüne]] || 85 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 118 || 67 || 63 || 68 || 51 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 55 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || 49 || 8
|-
| [[Linke]] ¹ || 64 || 39 || 69 || 64 || 76 || 54 || 2 || 36 || 30 || 17
|-
| [[SPD]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 120 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 206 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 153 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 193 || 146 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 222 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 251 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 298 || 252 || 239
|-
| [[SSW]] || 1 || 1 || || || || || || || ||
|-
! Totael || 630 || 735 || 709 || 631 || 622 || 614 || 603 || 669 || 672 || 662
|-
! Coalitie || 328 || 415 || 399 || 504 || 332 || 448 || 306 || 345 || 341 || 398
|-
! Kabinet || [[Friedrich Merz|Merz]] || [[Olaf Scholz|Scholz]] || Merkel IV || Merkel III || Merkel II || [[Angela Merkel|Merkel I]] || Schröder II || [[Gerhard Schröder|Schröder I]] || Kohl V || [[Helmut Kohl|Kohl IV]]
|}

¹ 1990-2005: [[PDS]]

== Defensie ==
Duutsland beschik over een paer verschill'nde takk'n van defensie, naemelijk de landmacht, de marine, de luchmacht, de kustwacht, de hrenspelisie en een medisch korps. In [[2001]] waeren der 20.851.022 mann'n in de leeftied van 15 toet 49 jaer beschikbaer voe in heval van oôrlog, wivan der 17.760.412 heschikt waeren voe [[militaire dienst]]. Ieder jaer bereikn onheveêr 480.000 mann'n de leeftied om in militaire dienst te treeën. 1,5% van 't [[BNP]] wor uuteheven an defensie.

=== Duutsland internationaol ===
Duutsland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] en de [[NAVO]].

== Economie ==
Duutsland is eên van de mist ontwikkelde lan'n ter waereld en ei ok eên van de sterkste economieën op aerde, mè onder are werkeloôs'eid is een hroôt probleem. Deur verhriezieng worn de lassen van werk ènde mensen hrotter en de sociaole zeker'eid wor kleinder. Een aor probleem is ok nog de minder loôpende economie van [[Oôst-Duutsland]], nog een overbluufsel van voe den oôrlog.

== Bestierlijke indeêlienge ==
Duutsland wor inedeêld in 16 deêlstaeten (Duuts: Bundesländer), naemelijk:

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! Deêlstaet !! Zeêuws !! Oôdstad !! Inweuners &lt;br&gt; (2026) !! Oppervlak &lt;br&gt; (km²) !! Dichteid &lt;br&gt; (inw./km²) || Zeêtels &lt;br&gt; Bondsraed
|-
| [[Baden-Württemberg]] || Baden-Württemberg || [[Stuttgart]] || 11.240.000 || 35.700 || 314 || 6
|--
| [[Bayern]] || Beieren || [[München]] || 13.250.000 || 70.500 || 188 || 6
|-
| [[Berlin]] || Berlijn || [[Berlijn]] || 3.700.000 || 890 || 4153 || 4
|-
| [[Brandenburg]] || Brannburg || [[ Potsdam]] || 2.550.000 || 29.700 || 86 || 4
|-
| [[Bremen]] || Breem'n || [[Bremen]] || 710.000 || 420 || 1683 || 3
|-
| [[Hamburg]] || Hamburg || [[Hamburg]] || 1.870.000 || 760 || 2476 || 3
|-
| [[Hessen]] || Hessen || [[Wiesbaden]] || 6.280.000 || 21.100 || 297 || 5
|-
| [[Mecklenburg-Vorpommern]] || Mecklenburg-Voepommern || [[Schwerin]] || 1.570.000 || 23.300 || 68 || 3
|-
| [[Niedersachsen]] || Nedersaksen || [[Hannover]] || 8.000.000 || 47.700 || 168 || 6
|-
| [[Nordrhein-Westfalen]] || Noôrdrien-Westfaolen || [[Düsseldorf]] || 17.990.000 || 34.100 || 527 || 6
|-
| [[Rheinland-Pfalz]] || Rienland-Palts || [[Mainz]] || 4.120.000 || 19.900 || 208 || 4
|-
| [[Saarland]] || Saorland || [[Saarbrücken]] || 1.010.000 || 2.600 || 392 || 3
|-
| [[Sachsen]] || Saksen || [[Dresden]] || 4.030.000 || 18.500 || 218 || 4
|-
| [[Sachsen-Anhalt]] || Saksen-Analt || [[Magdeburg]] || 2.120.000 || 20.600 || 103 || 4
|-
| [[Schleswig-Holstein]] || Sleêswiek-'Olstein || [[Kiel]] || 2.960.000 || 15.800 || 187 || 4
|-
| [[Thüringen]] || Thüriengen || [[Erfurt]] || 2.080.000 || 16.200 || 128 || 4
|-
! colspan=3 | Totael || 83.470.000 || 357.700 || 233 || 69
|}
|[[Plaetje:Political map of Germany vector drawing.svg]]
|}

== Demohrafie ==
In 2026 teln Duutsland 83,5 meljoen inweuners. 67,5% van de bevolkieng is aneslootn bie een relihieuze hemeênschap. Van deze mensen is 31,2% [[roôms-katteliek]] en bieni 31% is [[protestans]]. De roôms-katteliek'n bevin'n der eihen vurral in 't zuden en wessen, de protestant'n in 't noôrn. Ok weun'n der 3,3 meljoen [[moslim]]s en 200.000 [[joôden]]. Meêr dan 50% van de voormaelihe Oôst-Duutse bevolkieng ang hin relihie an.

Onder de Duutse bevolkieng bevin'n zen eihen hroôte hroep'n allochtoon'n, wironder vee hastarbeiers uut de jaeren '70 uut [[Joehoslavië]], [[Hriek'nland]] en [[Turkije]] en are, wivandaen de 3,3 meljoen moslims. In totaol bevin'n zen eihen in Duutsland 7 meljoen allochtoon'n.

=== Taele ===
Bieni iedereên in Duutsland spreek [[Duuts]]. Der zien ienkele etnische minder'eden as Deen'n, Friezen en siheuners die an der eihen taele praoten.

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/duitsland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/germany Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/duitsland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=16 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/germany_nl Europese Unie]
* [https://duitslandinstituut.nl/ Duitsland Instituut]
* [https://historiek.net/geschiedenis-van-duitsland-2/ Historiek]
* [https://thefactfile.org/germany-facts/ Fact File]
{{div col end}}

{{Europa}}

[[Categorie:Duutsland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>fisuqz12vjefi36axdo44yeserkfxc2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183646</id>
      <parentid>183645</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T07:08:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>183646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18574" sha1="ixeijt9n66dmgftmec1osbeg4h7c44g" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Bundesrepublik Deutschland
 |vlagge=Flag of Germany.svg
 |waepen=Coat of Arms of Germany.svg
 |locaotie=Europe location GER.png
 |taelen=[[Duuts]]
 |oôdstad=[[Berlijn]]
 |regeriengsvurm= [[federaotie|Federaole]] [[rippebliek]]
 |staetsoôd= [[Frank-Walter Steinmeier]] (bonspresident)
 |regeriengsleider= [[Friedrich Merz]] (bonskanselier)
 |km2= 357.684
 |pctwaeter= 1,27
 |inweuners= 83.467.000 (2026)
 |dichteid= 233
 |volkslied=[[:de:Deutschlandlied|Deutschlandlied]]
 |munte=[[:de:Euro|euro]]
 |valutacode=EUR
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=3 oktober (Eêneidsdag)
 |tld=de
 |landcode=DEU
 |tel=49
}}
[[plaetje:Trier BW 2013-04-14 15-59-54.JPG|thumb|right|250px|Dom van [[Trier]]]]
[[plaetje:1 Nature 1.png|250px|rechts|thumb|Het kasteêl [[Neuschwanstein]] in leege mist]]
[[plaetje:Die_Elbphilharmonie_-_21.07.2015.jpg|250px|rechts|thumb|De Elbphilharmonie in Hamburg]]
[[Plaetje:West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|250px|thumb|Val van de Berliense mure in november 1989]]

'''Duutsland''' ([[Duuts]]: ''Deutschland''), officieel '''Bonsrippebliek Duutsland''' (Duuts: ''Bundesrepublik Deutschland''), is 'n land in [[Midden-Europa]]. Den 'oôdstad is [[Berlijn]]. 't Land hrens op volhorde van noôrd ni west an de volhende zeê'n en lan'n: den [[Oôstzeê]], [[Noôrdzeê]], [[Denemarken]], [[Poôl'n]], [[Tsjehhië]], [[Oesteriek]], [[Zwitserland]], [[Frankriek]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]], [[België]] en [[Nederland]].

Duutsland ei mie zen 83,5 meljoen inweuners (2026) nae [[Rusland]] de groôtste bevolkinge van alle Europese lan'n. 't Is een belangriek lid van de [[Europeêse Unie]] en de economische, politieke en militaire organisaoties in Europa.

== Geografie ==
Duutsland lig in Centraol-Europa, hrens an de bovenhenoemde lan'n en wor verdeêld in de Duutse vlakt'n in 't noôrn, 't oôgland in 't midd'n en de uutèn'n van de [[Alpen]] in 't zuden. Een hroôt deêl, 2/3, besti uut bossen, wivan vee nildbossen.

Noôrd-Duutsland wor ekenmerkt deur een vlak lanschap, evenas in 't iets noôrdelijker helehen Denemarken. Deur de vlakt'n stroômen rivier'n as de [[Wezer]], den [[Elbe]] en den [[Oder]], en der vin vee landbouw plekke. Der wor onder are terwe, petaoten en herst verbouwd en in Sleêswiek-'Olstein wor an veeteêlt edaene. In dit hebied lihhen hroôte steeën as den oôdstad [[Berlijn]], [[Hamburg]] en [[Bremen]].

Midd'n-Duutsland wor ekenmerkt deur 't oôgland. In dit hebied lihhen onder are de Rijnvallei en 't Thüriengse bos. Langs de Rijn zien vee wienhaern en kasteeln te vin'n en ok lihhen der industriehebieden as 't [[Ruhrhebied]] in de buurte. Ok langs de [[Moezel]], ok in dit hebied, zien vee wienhaern te vin'n. Hroôte steeën in Midd'n-Duutsland zien [[Dresden]], [[Leipzig]], [[Keulen]], [[Düsseldorf]] en [[Essen (Duutsland)|Essen]].

Zuud-Duutsland wor ekenmerkt deur zen oôhe berhen, mistal bebost bie nildboômen. Voebeêl'n zien 't [[Zwarte Woud]] en 't Bohemerwoud. 't Oôgste punt (2963 m) is de Zugspitze in de Beierse Alpen. Hroôte steeën in Zuud-Duutsland zien onder are [[München]], [[Frankfurt am Main]] en [[Stuttgart]].

=== Steê ===
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Berlin]] (Berlijn) || 3.701.000
|-
| [[Hamburg]] || 1.869.000
|-
| [[München]] || 1.505.000
|-
| [[Köln]] (Keulen) || 1.026.000
|-
| [[Frankfurt am Main]] || 761.000
|-
| [[Düsseldorf]] || 619.000
|-
| [[Leipzig]] || 616.000
|-
| [[Stuttgart]] || 609.000
|-
| [[Dortmund]] || 601.000
|-
| [[Bremen (stad)|Bremen]] || 588.000
|-
| [[Essen (Duutsland)|Essen]] || 574.000
|-
| [[Dresden]] || 563.000
|-
| [[Nürnberg]] || 531.000
|-
| [[Hannover]] || 523.000
|-
| [[Duisburg]] || 501.000
|-
| [[Bochum]] || 359.000
|-
| [[Wuppertal]] || 357.000
|-
| [[Bielefeld]] || 331.000
|-
| [[Bonn]] || 324.000
|-
| [[Mannheim]] || 320.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Karlsruhe]] || 309.000
|-
| [[Münster]] || 306.000
|-
| [[Augsburg]] || 302.000
|-
| [[Wiesbaden]] || 289.000
|-
| [[Mönchengladbach]] || 267.000
|-
| [[Gelsenkirchen]] || 266.000
|-
| [[Aachen]] (Aken) || 264.000
|-
| [[Braunschweig]] || 253.000
|-
| [[Kiel]] || 252.000
|-
| [[Chemnitz]] || 247.000
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
| [[]] || 
|-
|}
|}

== Geschiedenisse ==
Duutsland wier pas in [[1870]] opniev een eeneid. In d'ooge middeleeuwe wastet et hrootste land van Europa, ma laeter viel et elegaer uut mekaer in wè meer dan onderd lantjes. Tussen 1870 en 1914 groeiende Duutsland uut tot de een nae grooste industriestaet van Europa en van de waereld, nae Iengeland. Dat gaf noga wa conflicten mee de Iengelse, mae ok mie de Franse. Toe in 1914 de Eerste Wereldoorlog uutbrak kwam Duutsland recht tegenover deze groôtmach'n (mie Rusland d'rbie) te stoôn, saeme mie Oôstenriek-Honharije. Duutsland voerde een tweêfrontenoorlog. Vier jaer lang durende deze oorlog weerbie naebie nehen meljoen man omkwamme.
Duutsland wier een vernederende vrede opgeleid en vee historici dienke dat dit de opmaet gaf toet de Twidde Wereldoorlog. In [[1933]] kwam [[Adolf Hitler]] an de macht. Duutsland begon in 1939 een oorlog tegen Iengeland en Frankriek en vanaf 1941 ok tehen Rusland en de VS. In 1945 wier het land eindelijk verslogen. Verbijsterd nam de weareld kennis van de [[Holocaust]] weerbie zo'n zes meljoen [[Joôden]] systematisch bin vermoôrd, vooral in [[Oôst-Europa]].
Het land wier verdeeld in vier bezettingszones, naemelijk een Britse, Franse, Amerikaanse en Russische Zone. De Russische zone wier een apart land, de Duutse Democraotische Rippebliek (DDR). Duutsland wier zodoewnde verdeêld in een communistisch [[Oôst-Duutsland]] en een kapitalistisch [[West-Duutsland]]. Ok [[Berlijn]] was in vieren gedeeld, mar deze stad lag midden in het Russische deel, zoôdat een deel van Berlijn (dat bie West-Duutsland kwam) as een eiland in Oôst-Duutsland kwam te liggene.
Vee burhers vluchttende van Oôst nae West en dat nam zoô groôte antallen an, da in 1961 een mure gebouwd wier deu de Oôst-Duutsers tussen Oôst en West Berlijn. Deze mure wier symbool van de [[Kouwe Oôrlog]] tussen de NAVO en het Warchaupact. In [[1989]] kwam 'ieran een ende toe de burhers van de communistische lan'n in Oost-Europa in opstand kwamme. De Sovjets onger leiding van Gorbatsjov kwamme in tehenstelling toet 1956 en 1968 niet in actie.
In 1991 wiere de tweê lan'n weer bie mekaore gevoegd onger leiding van bondskanselier Kohl. Vee wier geïnvesteerd in de voormaelihe deelstaeten van de DDR, mae twintig jaer laeter was de werkloosheid nog aoltied 'oôger as in 't wes'n. Frankriek ging akkoord mie de 'erenigieng op voorwaerde dat Duutsland de [[euro]] zou invoere. Dit gebeurde dan ok, in [[2002]].

== Politiek ==
Duutsland is een democraotische parlementaire bondsstaet. 't Land ei sins [[23 meie]] [[1949]] een hrondwet, die a deur een meêder'eid van twiderde deur de bonsdag en bondsraed 'ewiezigd kan worn. Sommihe aspect'n kunn'n nie 'ewiezigd worn.

Binn'n Duutsland hel actief en passief kiesrecht vanof 18 jaer en der is spraeke van een twikaemersysteem, helieke as in Nederland. De bonsdag ei op z'n minst 598 leeën, en wor iedere vier jaer verkozen. Der hel een kiesdrempel van vuuf percent. De bondsraed ei 69 leeën, die an de deêlstaetreheriengen vertehenwoôrdihen. Iedere deêlstaet ei ok een eihen hrondwet en deelstaetparlement, dat a om de vier jaer wor verkozen.

De bonspresident, 't staetsoôd, wor voe vuuf jaer deur de bonsverhaoderienge verkozen en kan 1 keêr worn herverkozen. De bonskanselier is 't oôd van de reherieng en wor verkozen deur de bonsdag. 

=== Bonspresidenten ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! President !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| Theodor Heuss || 1949 - 1959 || 10 || [[FDP]] || [[West-Duutsland]]
|-
| Heinrich Lübke || 1959 - 1969 || 10 || [[CDU]] || West-Duutsland
|-
| Gustav Heinemann || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| Walter Scheel || 1974 - 1979 || 5 || FDP || West-Duutsland
|-
| Karl Carstens || 1979 - 1984 || 5 || CDU || West-Duutsland
|-
| Richard von Weizsäcker || 1984 - 1994 || 10 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| Roman Herzog || 1994 - 1999 || 5 || CDU || Duutsland
|-
| Johannes Rau || 1999 - 2004 || 5 || SPD || Duutsland
|-
| Horst Köhler || 2004 - 2010 || 6 || CDU || Duutsland
|-
| Christian Wulff || 2010 - 2012 || 2 || CDU || Duutsland
|-
| Joachim Gauck || 2012 - 2017 || 5 || partieloôs || Duutsland
|-
| [[Frank-Walter Steinmeier]] || 2017 - noe || 9 || SPD || Duutsland
|-
|}

=== Bonskanseliers ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! Kanselier !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| [[Konrad Adenauer]] || 1949 - 1963 || 14 || [[CDU]] || [[West-Duutsland]]
|-
| [[Ludwig Erhard]] || 1963 - 1966 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger]] || 1966 - 1969 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt]] || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt]] || 1974 - 1982 || 8 || SPD || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl]] || 1982 - 1998 || 16 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| [[Gerhard Schröder]] || 1998 - 2005 || 7 || SPD || Duutsland
|-
| [[Angela Merkel]] || 2005 - 2021 || 16 || CDU || Duutsland
|-
| [[Olaf Scholz]] || 2021 - 2025 || 4 || SPD || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz]] || 2025 - noe || 1 || CDU || Duutsland
|-
|}

=== Kabinet'n ===
x = regeriengspartie

b = regeriengspartie mie bonskanselier

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=8 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Kabinet || rowspan=2 | Tied || colspan=5 | Partieën || rowspan=2 | Opmerkienge
|-
! [[CDU]]/[[CSU]] || [[FDP]] || [[Grüne]] || [[SPD]] || overige
|-
| [[Konrad Adenauer|Kabinet-Adenauer I]] || 1949 - 1953 || b || x ||  ||  || DP || [[West-Duutsland]]
|-
| Kabinet-Adenauer II || 1953 - 1957 || b || x ||  ||  || DP, GB/BHE || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer III || 1957 - 1961 || b ||  ||  ||  || DP || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer IV || 1961 - 1963 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Ludwig Erhard|Kabinet-Erhard I]] || 1963 - 1965 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland 
|-
| Kabinet-Erhard II || 1965 - 1966 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger|Kabinet-Kiesinger]] || 1966 - 1969 || b ||  ||  || x || || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt|Kabinet-Brandt I]] || 1969 - 1972 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Brandt II || 1972 - 1974 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt|Kabinet-Schmidt I]] || 1974 - 1976 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt II || 1976 - 1980 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt III || 1980 - 1982 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl|Kabinet-Kohl I]] || 1982 - 1983 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl II || 1983 - 1987 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl III || 1987 - 1991 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl IV || 1991 - 1994 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl V || 1994 - 1998 || b || x ||  ||  || || Duutsland 
|-
| [[Gerhard Schröder|Kabinet-Schröder I]] || 1998 - 2002 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Schröder II || 2002 - 2005 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| [[Angela Merkel|Kabinet-Merkel I]] || 2005 - 2009 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Merkel II || 2009 - 2013 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel III || 2013 - 2018 || b ||  ||  || x || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel IV || 2018 - 2021 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| [[Olaf Scholz|Kabinet-Scholz]] || 2021 - 2025 ||  || x || x || b || || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz|Kabinet-Merz]] || 2025 - noe || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
|}

DP = Deutsche Partei

GB/BHE = Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

=== Bonsdag ===
Oliefkleur is coalitie

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=11 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Partie || colspan=10 | Bonsdag
|-
! 2025 || 2021 || 2017 || 2013 || 2009 || 2005 || 2002 || 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[AfD]] || 152 || 83 || 94 || || || || || || ||
|-
| [[CDU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 164 || 152 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 200 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 255 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 194 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 180 || 190 || 198 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 244 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 268
|-
| [[CSU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 44 || 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 56 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || 58 || 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 50 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 51
|-
| [[FDP]] || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 91 || 80 || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 93 || 61 || 47 || 43 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 79
|-
| [[Grüne]] || 85 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 118 || 67 || 63 || 68 || 51 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 55 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || 49 || 8
|-
| [[Linke]] ¹ || 64 || 39 || 69 || 64 || 76 || 54 || 2 || 36 || 30 || 17
|-
| [[SPD]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 120 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 206 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 153 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 193 || 146 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 222 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 251 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 298 || 252 || 239
|-
| [[SSW]] || 1 || 1 || || || || || || || ||
|-
! Totael || 630 || 735 || 709 || 631 || 622 || 614 || 603 || 669 || 672 || 662
|-
! Coalitie || 328 || 415 || 399 || 504 || 332 || 448 || 306 || 345 || 341 || 398
|-
! Kabinet || [[Friedrich Merz|Merz]] || [[Olaf Scholz|Scholz]] || Merkel IV || Merkel III || Merkel II || [[Angela Merkel|Merkel I]] || Schröder II || [[Gerhard Schröder|Schröder I]] || Kohl V || [[Helmut Kohl|Kohl IV]]
|}

¹ 1990-2005: [[PDS]]

== Defensie ==
Duutsland beschik over een paer verschill'nde takk'n van defensie, naemelijk de landmacht, de marine, de luchmacht, de kustwacht, de hrenspelisie en een medisch korps. In [[2001]] waeren der 20.851.022 mann'n in de leeftied van 15 toet 49 jaer beschikbaer voe in heval van oôrlog, wivan der 17.760.412 heschikt waeren voe [[militaire dienst]]. Ieder jaer bereikn onheveêr 480.000 mann'n de leeftied om in militaire dienst te treeën. 1,5% van 't [[BNP]] wor uuteheven an defensie.

=== Duutsland internationaol ===
Duutsland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] en de [[NAVO]].

== Economie ==
Duutsland is eên van de mist ontwikkelde lan'n ter waereld en ei ok eên van de sterkste economieën op aerde, mè onder are werkeloôs'eid is een hroôt probleem. Deur verhriezieng worn de lassen van werk ènde mensen hrotter en de sociaole zeker'eid wor kleinder. Een aor probleem is ok nog de minder loôpende economie van [[Oôst-Duutsland]], nog een overbluufsel van voe den oôrlog.

== Bestierlijke indeêlienge ==
Duutsland wor inedeêld in 16 deêlstaeten (Duuts: Bundesländer), naemelijk:

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! Deêlstaet !! Zeêuws !! Oôdstad !! Inweuners &lt;br&gt; (2026) !! Oppervlak &lt;br&gt; (km²) !! Dichteid &lt;br&gt; (inw./km²) || Zeêtels &lt;br&gt; Bondsraed
|-
| [[Baden-Württemberg]] || Baden-Württemberg || [[Stuttgart]] || 11.240.000 || 35.700 || 314 || 6
|--
| [[Bayern]] || Beieren || [[München]] || 13.250.000 || 70.500 || 188 || 6
|-
| [[Berlin]] || Berlijn || [[Berlijn]] || 3.700.000 || 890 || 4153 || 4
|-
| [[Brandenburg]] || Brannburg || [[ Potsdam]] || 2.550.000 || 29.700 || 86 || 4
|-
| [[Bremen]] || Breem'n || [[Bremen]] || 710.000 || 420 || 1683 || 3
|-
| [[Hamburg]] || Hamburg || [[Hamburg]] || 1.870.000 || 760 || 2476 || 3
|-
| [[Hessen]] || Hessen || [[Wiesbaden]] || 6.280.000 || 21.100 || 297 || 5
|-
| [[Mecklenburg-Vorpommern]] || Mecklenburg-Voepommern || [[Schwerin]] || 1.570.000 || 23.300 || 68 || 3
|-
| [[Niedersachsen]] || Nedersaksen || [[Hannover]] || 8.000.000 || 47.700 || 168 || 6
|-
| [[Nordrhein-Westfalen]] || Noôrdrien-Westfaolen || [[Düsseldorf]] || 17.990.000 || 34.100 || 527 || 6
|-
| [[Rheinland-Pfalz]] || Rienland-Palts || [[Mainz]] || 4.120.000 || 19.900 || 208 || 4
|-
| [[Saarland]] || Saorland || [[Saarbrücken]] || 1.010.000 || 2.600 || 392 || 3
|-
| [[Sachsen]] || Saksen || [[Dresden]] || 4.030.000 || 18.500 || 218 || 4
|-
| [[Sachsen-Anhalt]] || Saksen-Analt || [[Magdeburg]] || 2.120.000 || 20.600 || 103 || 4
|-
| [[Schleswig-Holstein]] || Sleêswiek-'Olstein || [[Kiel]] || 2.960.000 || 15.800 || 187 || 4
|-
| [[Thüringen]] || Thüriengen || [[Erfurt]] || 2.080.000 || 16.200 || 128 || 4
|-
! colspan=3 | Totael || 83.470.000 || 357.700 || 233 || 69
|}
|[[Plaetje:Political map of Germany vector drawing.svg]]
|}

== Demohrafie ==
In 2026 teln Duutsland 83,5 meljoen inweuners. 67,5% van de bevolkieng is aneslootn bie een relihieuze hemeênschap. Van deze mensen is 31,2% [[roôms-katteliek]] en bieni 31% is [[protestans]]. De roôms-katteliek'n bevin'n der eihen vurral in 't zuden en wessen, de protestant'n in 't noôrn. Ok weun'n der 3,3 meljoen [[moslim]]s en 200.000 [[joôden]]. Meêr dan 50% van de voormaelihe Oôst-Duutse bevolkieng ang hin relihie an.

Onder de Duutse bevolkieng bevin'n zen eihen hroôte hroep'n allochtoon'n, wironder vee hastarbeiers uut de jaeren '70 uut [[Joehoslavië]], [[Hriek'nland]] en [[Turkije]] en are, wivandaen de 3,3 meljoen moslims. In totaol bevin'n zen eihen in Duutsland 7 meljoen allochtoon'n.

=== Taele ===
Bieni iedereên in Duutsland spreek [[Duuts]]. Der zien ienkele etnische minder'eden as Deen'n, Friezen en siheuners die an der eihen taele praoten.

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/duitsland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/germany Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/duitsland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=16 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/germany_nl Europese Unie]
* [https://duitslandinstituut.nl/ Duitsland Instituut]
* [https://historiek.net/geschiedenis-van-duitsland-2/ Historiek]
* [https://thefactfile.org/germany-facts/ Fact File]
{{div col end}}

{{Europa}}

[[Categorie:Duutsland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>ixeijt9n66dmgftmec1osbeg4h7c44g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183647</id>
      <parentid>183646</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T07:16:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Steê */</comment>
      <origin>183647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18740" sha1="ppfpwccl3tpnfqh9c5m843wtzzk0mz9" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Bundesrepublik Deutschland
 |vlagge=Flag of Germany.svg
 |waepen=Coat of Arms of Germany.svg
 |locaotie=Europe location GER.png
 |taelen=[[Duuts]]
 |oôdstad=[[Berlijn]]
 |regeriengsvurm= [[federaotie|Federaole]] [[rippebliek]]
 |staetsoôd= [[Frank-Walter Steinmeier]] (bonspresident)
 |regeriengsleider= [[Friedrich Merz]] (bonskanselier)
 |km2= 357.684
 |pctwaeter= 1,27
 |inweuners= 83.467.000 (2026)
 |dichteid= 233
 |volkslied=[[:de:Deutschlandlied|Deutschlandlied]]
 |munte=[[:de:Euro|euro]]
 |valutacode=EUR
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=3 oktober (Eêneidsdag)
 |tld=de
 |landcode=DEU
 |tel=49
}}
[[plaetje:Trier BW 2013-04-14 15-59-54.JPG|thumb|right|250px|Dom van [[Trier]]]]
[[plaetje:1 Nature 1.png|250px|rechts|thumb|Het kasteêl [[Neuschwanstein]] in leege mist]]
[[plaetje:Die_Elbphilharmonie_-_21.07.2015.jpg|250px|rechts|thumb|De Elbphilharmonie in Hamburg]]
[[Plaetje:West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|250px|thumb|Val van de Berliense mure in november 1989]]

'''Duutsland''' ([[Duuts]]: ''Deutschland''), officieel '''Bonsrippebliek Duutsland''' (Duuts: ''Bundesrepublik Deutschland''), is 'n land in [[Midden-Europa]]. Den 'oôdstad is [[Berlijn]]. 't Land hrens op volhorde van noôrd ni west an de volhende zeê'n en lan'n: den [[Oôstzeê]], [[Noôrdzeê]], [[Denemarken]], [[Poôl'n]], [[Tsjehhië]], [[Oesteriek]], [[Zwitserland]], [[Frankriek]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]], [[België]] en [[Nederland]].

Duutsland ei mie zen 83,5 meljoen inweuners (2026) nae [[Rusland]] de groôtste bevolkinge van alle Europese lan'n. 't Is een belangriek lid van de [[Europeêse Unie]] en de economische, politieke en militaire organisaoties in Europa.

== Geografie ==
Duutsland lig in Centraol-Europa, hrens an de bovenhenoemde lan'n en wor verdeêld in de Duutse vlakt'n in 't noôrn, 't oôgland in 't midd'n en de uutèn'n van de [[Alpen]] in 't zuden. Een hroôt deêl, 2/3, besti uut bossen, wivan vee nildbossen.

Noôrd-Duutsland wor ekenmerkt deur een vlak lanschap, evenas in 't iets noôrdelijker helehen Denemarken. Deur de vlakt'n stroômen rivier'n as de [[Wezer]], den [[Elbe]] en den [[Oder]], en der vin vee landbouw plekke. Der wor onder are terwe, petaoten en herst verbouwd en in Sleêswiek-'Olstein wor an veeteêlt edaene. In dit hebied lihhen hroôte steeën as den oôdstad [[Berlijn]], [[Hamburg]] en [[Bremen]].

Midd'n-Duutsland wor ekenmerkt deur 't oôgland. In dit hebied lihhen onder are de Rijnvallei en 't Thüriengse bos. Langs de Rijn zien vee wienhaern en kasteeln te vin'n en ok lihhen der industriehebieden as 't [[Ruhrhebied]] in de buurte. Ok langs de [[Moezel]], ok in dit hebied, zien vee wienhaern te vin'n. Hroôte steeën in Midd'n-Duutsland zien [[Dresden]], [[Leipzig]], [[Keulen]], [[Düsseldorf]] en [[Essen (Duutsland)|Essen]].

Zuud-Duutsland wor ekenmerkt deur zen oôhe berhen, mistal bebost bie nildboômen. Voebeêl'n zien 't [[Zwarte Woud]] en 't Bohemerwoud. 't Oôgste punt (2963 m) is de Zugspitze in de Beierse Alpen. Hroôte steeën in Zuud-Duutsland zien onder are [[München]], [[Frankfurt am Main]] en [[Stuttgart]].

=== Steê ===
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Berlin]] (Berlijn) || 3.701.000
|-
| [[Hamburg]] || 1.869.000
|-
| [[München]] || 1.505.000
|-
| [[Köln]] (Keulen) || 1.026.000
|-
| [[Frankfurt am Main]] || 761.000
|-
| [[Düsseldorf]] || 619.000
|-
| [[Leipzig]] || 616.000
|-
| [[Stuttgart]] || 609.000
|-
| [[Dortmund]] || 601.000
|-
| [[Bremen (stad)|Bremen]] || 588.000
|-
| [[Essen (Duutsland)|Essen]] || 574.000
|-
| [[Dresden]] || 563.000
|-
| [[Nürnberg]] || 531.000
|-
| [[Hannover]] || 523.000
|-
| [[Duisburg]] || 501.000
|-
| [[Bochum]] || 359.000
|-
| [[Wuppertal]] || 357.000
|-
| [[Bielefeld]] || 331.000
|-
| [[Bonn]] || 324.000
|-
| [[Mannheim]] || 320.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Karlsruhe]] || 309.000
|-
| [[Münster]] || 306.000
|-
| [[Augsburg]] || 302.000
|-
| [[Wiesbaden]] || 289.000
|-
| [[Mönchengladbach]] || 267.000
|-
| [[Gelsenkirchen]] || 266.000
|-
| [[Aachen]] (Aken) || 264.000
|-
| [[Braunschweig]] || 253.000
|-
| [[Kiel]] || 252.000
|-
| [[Chemnitz]] || 247.000
|-
| [[Magdeburg]] || 244.000
|-
| [[Freiburg im Breisgau]] || 238.000
|-
| [[Krefeld]] || 231.000
|-
| [[Halle (Saale)|Halle]] || 226.000
|-
| [[Mainz]] || 224.000
|-
| [[Erfurt]] || 217.000
|-
| [[Lübeck]] || 217.000
|-
| [[Oberhausen]] || 213.000
|-
| [[Rostock]] || 205.000
|-
| [[Kassel]] || 197.000
|-
|}
|}

== Geschiedenisse ==
Duutsland wier pas in [[1870]] opniev een eeneid. In d'ooge middeleeuwe wastet et hrootste land van Europa, ma laeter viel et elegaer uut mekaer in wè meer dan onderd lantjes. Tussen 1870 en 1914 groeiende Duutsland uut tot de een nae grooste industriestaet van Europa en van de waereld, nae Iengeland. Dat gaf noga wa conflicten mee de Iengelse, mae ok mie de Franse. Toe in 1914 de Eerste Wereldoorlog uutbrak kwam Duutsland recht tegenover deze groôtmach'n (mie Rusland d'rbie) te stoôn, saeme mie Oôstenriek-Honharije. Duutsland voerde een tweêfrontenoorlog. Vier jaer lang durende deze oorlog weerbie naebie nehen meljoen man omkwamme.
Duutsland wier een vernederende vrede opgeleid en vee historici dienke dat dit de opmaet gaf toet de Twidde Wereldoorlog. In [[1933]] kwam [[Adolf Hitler]] an de macht. Duutsland begon in 1939 een oorlog tegen Iengeland en Frankriek en vanaf 1941 ok tehen Rusland en de VS. In 1945 wier het land eindelijk verslogen. Verbijsterd nam de weareld kennis van de [[Holocaust]] weerbie zo'n zes meljoen [[Joôden]] systematisch bin vermoôrd, vooral in [[Oôst-Europa]].
Het land wier verdeeld in vier bezettingszones, naemelijk een Britse, Franse, Amerikaanse en Russische Zone. De Russische zone wier een apart land, de Duutse Democraotische Rippebliek (DDR). Duutsland wier zodoewnde verdeêld in een communistisch [[Oôst-Duutsland]] en een kapitalistisch [[West-Duutsland]]. Ok [[Berlijn]] was in vieren gedeeld, mar deze stad lag midden in het Russische deel, zoôdat een deel van Berlijn (dat bie West-Duutsland kwam) as een eiland in Oôst-Duutsland kwam te liggene.
Vee burhers vluchttende van Oôst nae West en dat nam zoô groôte antallen an, da in 1961 een mure gebouwd wier deu de Oôst-Duutsers tussen Oôst en West Berlijn. Deze mure wier symbool van de [[Kouwe Oôrlog]] tussen de NAVO en het Warchaupact. In [[1989]] kwam 'ieran een ende toe de burhers van de communistische lan'n in Oost-Europa in opstand kwamme. De Sovjets onger leiding van Gorbatsjov kwamme in tehenstelling toet 1956 en 1968 niet in actie.
In 1991 wiere de tweê lan'n weer bie mekaore gevoegd onger leiding van bondskanselier Kohl. Vee wier geïnvesteerd in de voormaelihe deelstaeten van de DDR, mae twintig jaer laeter was de werkloosheid nog aoltied 'oôger as in 't wes'n. Frankriek ging akkoord mie de 'erenigieng op voorwaerde dat Duutsland de [[euro]] zou invoere. Dit gebeurde dan ok, in [[2002]].

== Politiek ==
Duutsland is een democraotische parlementaire bondsstaet. 't Land ei sins [[23 meie]] [[1949]] een hrondwet, die a deur een meêder'eid van twiderde deur de bonsdag en bondsraed 'ewiezigd kan worn. Sommihe aspect'n kunn'n nie 'ewiezigd worn.

Binn'n Duutsland hel actief en passief kiesrecht vanof 18 jaer en der is spraeke van een twikaemersysteem, helieke as in Nederland. De bonsdag ei op z'n minst 598 leeën, en wor iedere vier jaer verkozen. Der hel een kiesdrempel van vuuf percent. De bondsraed ei 69 leeën, die an de deêlstaetreheriengen vertehenwoôrdihen. Iedere deêlstaet ei ok een eihen hrondwet en deelstaetparlement, dat a om de vier jaer wor verkozen.

De bonspresident, 't staetsoôd, wor voe vuuf jaer deur de bonsverhaoderienge verkozen en kan 1 keêr worn herverkozen. De bonskanselier is 't oôd van de reherieng en wor verkozen deur de bonsdag. 

=== Bonspresidenten ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! President !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| Theodor Heuss || 1949 - 1959 || 10 || [[FDP]] || [[West-Duutsland]]
|-
| Heinrich Lübke || 1959 - 1969 || 10 || [[CDU]] || West-Duutsland
|-
| Gustav Heinemann || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| Walter Scheel || 1974 - 1979 || 5 || FDP || West-Duutsland
|-
| Karl Carstens || 1979 - 1984 || 5 || CDU || West-Duutsland
|-
| Richard von Weizsäcker || 1984 - 1994 || 10 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| Roman Herzog || 1994 - 1999 || 5 || CDU || Duutsland
|-
| Johannes Rau || 1999 - 2004 || 5 || SPD || Duutsland
|-
| Horst Köhler || 2004 - 2010 || 6 || CDU || Duutsland
|-
| Christian Wulff || 2010 - 2012 || 2 || CDU || Duutsland
|-
| Joachim Gauck || 2012 - 2017 || 5 || partieloôs || Duutsland
|-
| [[Frank-Walter Steinmeier]] || 2017 - noe || 9 || SPD || Duutsland
|-
|}

=== Bonskanseliers ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! Kanselier !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| [[Konrad Adenauer]] || 1949 - 1963 || 14 || [[CDU]] || [[West-Duutsland]]
|-
| [[Ludwig Erhard]] || 1963 - 1966 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger]] || 1966 - 1969 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt]] || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt]] || 1974 - 1982 || 8 || SPD || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl]] || 1982 - 1998 || 16 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| [[Gerhard Schröder]] || 1998 - 2005 || 7 || SPD || Duutsland
|-
| [[Angela Merkel]] || 2005 - 2021 || 16 || CDU || Duutsland
|-
| [[Olaf Scholz]] || 2021 - 2025 || 4 || SPD || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz]] || 2025 - noe || 1 || CDU || Duutsland
|-
|}

=== Kabinet'n ===
x = regeriengspartie

b = regeriengspartie mie bonskanselier

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=8 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Kabinet || rowspan=2 | Tied || colspan=5 | Partieën || rowspan=2 | Opmerkienge
|-
! [[CDU]]/[[CSU]] || [[FDP]] || [[Grüne]] || [[SPD]] || overige
|-
| [[Konrad Adenauer|Kabinet-Adenauer I]] || 1949 - 1953 || b || x ||  ||  || DP || [[West-Duutsland]]
|-
| Kabinet-Adenauer II || 1953 - 1957 || b || x ||  ||  || DP, GB/BHE || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer III || 1957 - 1961 || b ||  ||  ||  || DP || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer IV || 1961 - 1963 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Ludwig Erhard|Kabinet-Erhard I]] || 1963 - 1965 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland 
|-
| Kabinet-Erhard II || 1965 - 1966 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger|Kabinet-Kiesinger]] || 1966 - 1969 || b ||  ||  || x || || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt|Kabinet-Brandt I]] || 1969 - 1972 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Brandt II || 1972 - 1974 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt|Kabinet-Schmidt I]] || 1974 - 1976 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt II || 1976 - 1980 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt III || 1980 - 1982 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl|Kabinet-Kohl I]] || 1982 - 1983 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl II || 1983 - 1987 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl III || 1987 - 1991 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl IV || 1991 - 1994 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl V || 1994 - 1998 || b || x ||  ||  || || Duutsland 
|-
| [[Gerhard Schröder|Kabinet-Schröder I]] || 1998 - 2002 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Schröder II || 2002 - 2005 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| [[Angela Merkel|Kabinet-Merkel I]] || 2005 - 2009 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Merkel II || 2009 - 2013 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel III || 2013 - 2018 || b ||  ||  || x || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel IV || 2018 - 2021 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| [[Olaf Scholz|Kabinet-Scholz]] || 2021 - 2025 ||  || x || x || b || || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz|Kabinet-Merz]] || 2025 - noe || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
|}

DP = Deutsche Partei

GB/BHE = Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

=== Bonsdag ===
Oliefkleur is coalitie

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=11 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Partie || colspan=10 | Bonsdag
|-
! 2025 || 2021 || 2017 || 2013 || 2009 || 2005 || 2002 || 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[AfD]] || 152 || 83 || 94 || || || || || || ||
|-
| [[CDU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 164 || 152 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 200 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 255 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 194 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 180 || 190 || 198 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 244 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 268
|-
| [[CSU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 44 || 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 56 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || 58 || 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 50 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 51
|-
| [[FDP]] || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 91 || 80 || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 93 || 61 || 47 || 43 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 79
|-
| [[Grüne]] || 85 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 118 || 67 || 63 || 68 || 51 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 55 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || 49 || 8
|-
| [[Linke]] ¹ || 64 || 39 || 69 || 64 || 76 || 54 || 2 || 36 || 30 || 17
|-
| [[SPD]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 120 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 206 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 153 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 193 || 146 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 222 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 251 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 298 || 252 || 239
|-
| [[SSW]] || 1 || 1 || || || || || || || ||
|-
! Totael || 630 || 735 || 709 || 631 || 622 || 614 || 603 || 669 || 672 || 662
|-
! Coalitie || 328 || 415 || 399 || 504 || 332 || 448 || 306 || 345 || 341 || 398
|-
! Kabinet || [[Friedrich Merz|Merz]] || [[Olaf Scholz|Scholz]] || Merkel IV || Merkel III || Merkel II || [[Angela Merkel|Merkel I]] || Schröder II || [[Gerhard Schröder|Schröder I]] || Kohl V || [[Helmut Kohl|Kohl IV]]
|}

¹ 1990-2005: [[PDS]]

== Defensie ==
Duutsland beschik over een paer verschill'nde takk'n van defensie, naemelijk de landmacht, de marine, de luchmacht, de kustwacht, de hrenspelisie en een medisch korps. In [[2001]] waeren der 20.851.022 mann'n in de leeftied van 15 toet 49 jaer beschikbaer voe in heval van oôrlog, wivan der 17.760.412 heschikt waeren voe [[militaire dienst]]. Ieder jaer bereikn onheveêr 480.000 mann'n de leeftied om in militaire dienst te treeën. 1,5% van 't [[BNP]] wor uuteheven an defensie.

=== Duutsland internationaol ===
Duutsland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] en de [[NAVO]].

== Economie ==
Duutsland is eên van de mist ontwikkelde lan'n ter waereld en ei ok eên van de sterkste economieën op aerde, mè onder are werkeloôs'eid is een hroôt probleem. Deur verhriezieng worn de lassen van werk ènde mensen hrotter en de sociaole zeker'eid wor kleinder. Een aor probleem is ok nog de minder loôpende economie van [[Oôst-Duutsland]], nog een overbluufsel van voe den oôrlog.

== Bestierlijke indeêlienge ==
Duutsland wor inedeêld in 16 deêlstaeten (Duuts: Bundesländer), naemelijk:

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! Deêlstaet !! Zeêuws !! Oôdstad !! Inweuners &lt;br&gt; (2026) !! Oppervlak &lt;br&gt; (km²) !! Dichteid &lt;br&gt; (inw./km²) || Zeêtels &lt;br&gt; Bondsraed
|-
| [[Baden-Württemberg]] || Baden-Württemberg || [[Stuttgart]] || 11.240.000 || 35.700 || 314 || 6
|--
| [[Bayern]] || Beieren || [[München]] || 13.250.000 || 70.500 || 188 || 6
|-
| [[Berlin]] || Berlijn || [[Berlijn]] || 3.700.000 || 890 || 4153 || 4
|-
| [[Brandenburg]] || Brannburg || [[ Potsdam]] || 2.550.000 || 29.700 || 86 || 4
|-
| [[Bremen]] || Breem'n || [[Bremen]] || 710.000 || 420 || 1683 || 3
|-
| [[Hamburg]] || Hamburg || [[Hamburg]] || 1.870.000 || 760 || 2476 || 3
|-
| [[Hessen]] || Hessen || [[Wiesbaden]] || 6.280.000 || 21.100 || 297 || 5
|-
| [[Mecklenburg-Vorpommern]] || Mecklenburg-Voepommern || [[Schwerin]] || 1.570.000 || 23.300 || 68 || 3
|-
| [[Niedersachsen]] || Nedersaksen || [[Hannover]] || 8.000.000 || 47.700 || 168 || 6
|-
| [[Nordrhein-Westfalen]] || Noôrdrien-Westfaolen || [[Düsseldorf]] || 17.990.000 || 34.100 || 527 || 6
|-
| [[Rheinland-Pfalz]] || Rienland-Palts || [[Mainz]] || 4.120.000 || 19.900 || 208 || 4
|-
| [[Saarland]] || Saorland || [[Saarbrücken]] || 1.010.000 || 2.600 || 392 || 3
|-
| [[Sachsen]] || Saksen || [[Dresden]] || 4.030.000 || 18.500 || 218 || 4
|-
| [[Sachsen-Anhalt]] || Saksen-Analt || [[Magdeburg]] || 2.120.000 || 20.600 || 103 || 4
|-
| [[Schleswig-Holstein]] || Sleêswiek-'Olstein || [[Kiel]] || 2.960.000 || 15.800 || 187 || 4
|-
| [[Thüringen]] || Thüriengen || [[Erfurt]] || 2.080.000 || 16.200 || 128 || 4
|-
! colspan=3 | Totael || 83.470.000 || 357.700 || 233 || 69
|}
|[[Plaetje:Political map of Germany vector drawing.svg]]
|}

== Demohrafie ==
In 2026 teln Duutsland 83,5 meljoen inweuners. 67,5% van de bevolkieng is aneslootn bie een relihieuze hemeênschap. Van deze mensen is 31,2% [[roôms-katteliek]] en bieni 31% is [[protestans]]. De roôms-katteliek'n bevin'n der eihen vurral in 't zuden en wessen, de protestant'n in 't noôrn. Ok weun'n der 3,3 meljoen [[moslim]]s en 200.000 [[joôden]]. Meêr dan 50% van de voormaelihe Oôst-Duutse bevolkieng ang hin relihie an.

Onder de Duutse bevolkieng bevin'n zen eihen hroôte hroep'n allochtoon'n, wironder vee hastarbeiers uut de jaeren '70 uut [[Joehoslavië]], [[Hriek'nland]] en [[Turkije]] en are, wivandaen de 3,3 meljoen moslims. In totaol bevin'n zen eihen in Duutsland 7 meljoen allochtoon'n.

=== Taele ===
Bieni iedereên in Duutsland spreek [[Duuts]]. Der zien ienkele etnische minder'eden as Deen'n, Friezen en siheuners die an der eihen taele praoten.

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/duitsland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/germany Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/duitsland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=16 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/germany_nl Europese Unie]
* [https://duitslandinstituut.nl/ Duitsland Instituut]
* [https://historiek.net/geschiedenis-van-duitsland-2/ Historiek]
* [https://thefactfile.org/germany-facts/ Fact File]
{{div col end}}

{{Europa}}

[[Categorie:Duutsland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>ppfpwccl3tpnfqh9c5m843wtzzk0mz9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hessen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1815</id>
    <revision>
      <id>183626</id>
      <parentid>183534</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T05:47:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3281" sha1="h75cacwqh9sw0rhs1qzjcx3dfbnlljk" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Hessen
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Hesse.svg
 |waepen      = Coat of arms of Hesse.svg
 |kaerte      = Locator map Hesse in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Hessen.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Wiesbaden
 |oppervlak   = 21.116
 |inweuners   = 6.279.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 297
}}
[[Plaetje:Hessen topografisch Relief Karte.png|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]]

'''Hessen''' ([[Paltsisch]]: ''Hesse'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Wiesbaden]].

D'r weune 6,3 meljoen mins'n op een oppervlak van 21,1 duuzend km².

Hessen is op 19 september [[1945]] opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 5 zeêtels in den Bondsraed.

Hessen hrenst an de deêlstaeten [[Rheinland-Pfalz]] (ZW), [[Nordrhein-Westfalen]] (NW), [[Niedersachsen]] (N), [[Thüringen]] (NO), [[Bayern]] (ZO) en [[Baden-Württemberg]] (Z). 

Hroôte rivieren binne Main en [[Rien]].

Hebergtes binne o.a. Taunus, Westerwald, Rothaargebirge, Odenwald en Spessart.

== Steê ==
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Frankfurt am Main]] || 761.000
|-
| [[Wiesbaden]] || 289.000
|-
| [[Kassel]] || 197.000
|-
| [[Darmstadt]] || 168.000
|-
| [[Offenbach am Main]] || 133.000
|-
| [[Hanau]] || 99.000
|-
| [[Gießen]] || 89.000
|-
| [[Marburg]] || 74.000
|-
| [[Rüsselsheim]] || 66.000
|-
| [[Fulda]] || 66.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Hessen bestaet uut:
* 3 Regierungsbezirke (rehio's)
* 21 Landkreise (districten)
* 6 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{| class=wikitable
|-valign=top
| [[Plaetje:Hesse, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]]
| Regierungsbezirke:
* Darmstadt
* Gießen
* Kassel
Stadtkreise:
* [[Darmstadt]]
* [[Frankfurt am Main]]
* [[Hanau]]
* [[Kassel]]
* [[Offenbach am Main]]
* [[Wiesbaden]]
|-
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Hessischer Landtag
|-
! Partie
! 2023 || 2018 || 2013
! 2009 || 2008 || 2003 
! 1999 || 1995 || 1991
|-
| [[CDU]]
| 52 || 40 || 47
| 46 || 42 || 56
| 50 || 45 || 46
|-
| [[AfD]]
| 28 || 19 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[SPD]]
| 23 || 29 || 37
| 29 || 42 || 33
| 46 || 44 || 46
|-
| [[Grüne]]
| 22 || 29 || 14
| 17 || 9 || 12
| 8 || 13 || 10
|-
| [[FDP]]
| 8 || 11 || 6
| 20 || 11 || 9
| 6 || 8 || 8
|-
| [[Linke]]
|  || 9 || 6
| 6 || 6 || 
|  ||  || 
|-
! Totael
! 133 || 137 || 110
! 118 || 110 || 110
! 110 || 110 || 110
|}

== Lienks nae buten ==
* [https://hessen.de/ Hessen]
* [https://www.britannica.com/place/hessen Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/hessen/?admid=345 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/hessen/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|50|36|N|9|1|L}}


&lt;gallery&gt;
KasselObereKoenigsstrasse2347.jpg|[[Kassel]]
Frankfurt am Main, Skyline mit Flößerbrücke 1.jpg|[[Frankfurt am Main]]
Wiesbaden Hessische Landtag.jpg|[[Wiesbaden]]
Wetzlarskyline.jpg|[[Wetzlar]]
Darmstadt Luftbild asv2024-09 img2.jpg|[[Darmstadt]]
&lt;/gallery&gt;

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Hessen| ]]</text>
      <sha1>h75cacwqh9sw0rhs1qzjcx3dfbnlljk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Treban</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6538</id>
    <revision>
      <id>183659</id>
      <parentid>86700</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T10:11:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>13298</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>183659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2604" sha1="8wljiieya113v2l30s5wlo69iaql6xc" xml:space="preserve">{{Infobox commune Frankriek
|plêkke = Treban
|waop'n = Blason ville FR Treban (Allier).svg
|rehio = [[Auvergne]]
|departement = [[Allier]]
|arrondissement = [[Moulins (arrondissement)|Moulins]]
|kanton = [[Montet (kanton)|Montet]]
|burremeêster = Robert Bally
|periode = [[2001]]-[[2008]]
|jaer = 1999
|bevolkienge = 369
|dichteid = 14,4
|oppervlak = 25,63
|videt = 46.4052777778
|videt_g = 46 |videt_m = 24 |videt_s = 0
|lunet = 3.17555555556
|lunet_g = 3 |lunet_m = 10 |lunet_s = 32
|LuV = L
|code = 03287
|poscode = 03240
|oôgte = 304
|website = }}
'''Treban''' is 'n hemeênte in 't departement [[Allier]], in de rehio [[Auvergne]], in [[Frankriek]].

== Geograofische informaotie ==
Treban lei op de coördinaot'n 46°24’ 0’’ N 3°10’ 32’’ L (46,4052777778; 3,17555555556). 't Oppervlak omslit 25,63 [[km²]].

== Bevolkienge ==
In 1999, vogges 't [[INSEE|Bureau van de Statistiek'n in Frankriek]], 'aod Treban 'n inweunersantal van 369. De bevolkiengsdichteid bedroe 14,4 mins'n per [[km²]].

Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.  

&lt;timeline&gt;                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:900 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:600 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:300 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,139)(84,128) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 630 1968: 572
  points:(84,128)(100,116)    color:blue    width:2 #1975: 510
  points:(100,116)(128,98)   color:blue    width:2 #1982: 414
  points:(128,98)(160,93)   color:blue    width:2 #1990: 386
  points:(160,93)(196,90)   color:blue    width:2 #1999: 369
  
&lt;/timeline&gt;

{{Koord|46|24|19|N|3|10|32|L|plad=tiäd}}

[[Categorie:Hemeênt'n in Allier]]

[[Categorie:Hemeênt'n]]
[[Categorie:Hemeênt'n in Frankriek]]</text>
      <sha1>8wljiieya113v2l30s5wlo69iaql6xc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berlijn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7210</id>
    <revision>
      <id>183618</id>
      <parentid>183598</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T14:02:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3460" sha1="lfvktnopq49zjopnpcvzkgszmax26dn" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Berlin
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Berlin.svg
 |waepen      = Coat of arms of Berlin.svg
 |kaerte      = Locator map Berlin in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Berlin.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Berlijn
 |oppervlak   = 891
 |inweuners   = 3.701.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 4153
}}

'''Berlijn''' ([[Duuts]]: ''Berlin'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van en tegeliekertied den 'oôdstad van [[Duutsland]].

D'r weune 3,7 meljoen mins'n op een oppervlak van 0,9 duuzend km².

Berlijn wier op 3 oktober [[1990]] een vereênigde stad en is sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Berlijn hrenst an den deêlstaet [[Brandenburg]].

Hroôte rivier is Spree.

Berlijn (soms misschien we ''Berlien'', mar nie vee meer) is't oôk de groôtste stad van 't land en de eên nae groôtste stad van de [[EU]]. De stad leit in noôrdoôsten van 't land. 

In z'n eschiedenisse, die truggaet toet de dertiende eêuwe, was Berlijn de oôdstad van [[Pruusen]] (1701–1918), het Duutse Keizerriek (1871–1918), de [[Weimarrippebliek]] (1919–1933) en [[Nazi-Duutsland]] (1933–1945). Nae de [[Twidde Waereldoôrlog]] was Berlijn edurende meer dan veertig jaer een verdeêlde stad, wibie 't oôstelijke deêl als oôdstad fungeerde van de [[DDR]] en West-Berlijn een de facto exclave van [[West-Duutsland]] was. Nae de Duutse erenegienge in [[1990]] wier Berlijn de oôdstad van de Bonsrippebliek Duutsland.

== Indeêlieng ==
Berlin bestaet uut:
* 12 Bezirke (districten)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Berlin2.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Abgeordnetenhaus von Berlin
|-
! Partie
! 2026
! 2023 || 2021 || 2016
! 2011 || 2006 || 2001
! 1999 || 1995 || 1990
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 47
| 22 || 24 || 27
| 19 || 23 || 33
| 33 || 34 || 23
|-
| [[CDU]]
| 34
| 52 || 30 || 31
| 39 || 37 || 35
| 76 || 87 || 101
|-
| [[AfD]]
| 29
| 17 || 13 || 25
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Grüne]]
| 26
| 34 || 32 || 27
| 29 || 23 || 14
| 18 || 30 || 23
|-
| [[SPD]]
| 22
| 34 || 36 || 38
| 47 || 53 || 44
| 42 || 55 || 76
|-
| [[FDP]]
|
|  || 12 || 12
|  || 13 || 15
|  ||  || 18
|-
| Piraten ¹
|
|  ||  || 
| 15 ||  || 
|  ||  || 
|-
! Totael
! 158 
! 159 || 147 || 160
! 149 || 149 || 141
! 169 || 206 || 241
|}

¹ Piratenpartei Deutschland

== Bekende inweuners ==
* [[Adolf Hitler]], dictator
* [[Hans Wagner]], Duuts-Nederlands politicus

== Zie ok ==
* [[Anslag in Berlijn van december 2016]]

== Lienks nae buten ==
* [http://www.berlin.de Berlin]
* [https://www.britannica.com/place/Berlin Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/berlin/?admid=330 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/berlijn/ Klimaatinfo]
* [https://web.archive.org/web/20120616181808/http://www.duitslandweb.nl/dossiers/overzicht/Berlijn_x003a_+geschiedenis+op+straat/Inleiding Duitslandweb]
* Liggienge: {{Koord|52|31|N|13|24|L}}

&lt;Gallery&gt;
Reichstag building Berlin view from west before sunset.jpg|De Duutse Bondsdag in het Rieksdaghebouw
West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|Val van de Berliense mure in november [[1989]]
Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|Nederduutse streêktaelen
&lt;/Gallery&gt;

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Oôdstad]]
[[Categorie:Berlijn| ]]</text>
      <sha1>lfvktnopq49zjopnpcvzkgszmax26dn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183622</id>
      <parentid>183618</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T05:43:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3508" sha1="n1csre8aw9vbliz2dlbeo7gman2padb" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Berlin
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Berlin.svg
 |waepen      = Coat of arms of Berlin.svg
 |kaerte      = Locator map Berlin in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Berlin.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Berlijn
 |oppervlak   = 891
 |inweuners   = 3.701.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 4153
}}

'''Berlijn''' ([[Duuts]]: ''Berlin'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van en tegeliekertied den 'oôdstad van [[Duutsland]].

D'r weune 3,7 meljoen mins'n op een oppervlak van 0,9 duuzend km².

Berlijn wier op 3 oktober [[1990]] een vereênigde stad en is sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den Bondsraed.

Berlijn hrenst an den deêlstaet [[Brandenburg]].

Hroôte rivier is Spree.

Berlijn (soms misschien we ''Berlien'', mar nie vee meer) is't oôk de groôtste stad van 't land en de eên nae groôtste stad van de [[EU]]. De stad leit in noôrdoôsten van 't land. 

In z'n eschiedenisse, die truggaet toet de dertiende eêuwe, was Berlijn de oôdstad van [[Pruusen]] (1701–1918), het Duutse Keizerriek (1871–1918), de [[Weimarrippebliek]] (1919–1933) en [[Nazi-Duutsland]] (1933–1945). Nae de [[Twidde Waereldoôrlog]] was Berlijn edurende meer dan veertig jaer een verdeêlde stad, wibie 't oôstelijke deêl als oôdstad fungeerde van de [[DDR]] en West-Berlijn een de facto exclave van [[West-Duutsland]] was. Nae de Duutse erenegienge in [[1990]] wier Berlijn de oôdstad van de Bonsrippebliek Duutsland.

== Indeêlieng ==
Berlin bestaet uut:
* 12 Bezirke (districten)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Berlin2.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Abgeordnetenhaus von Berlin
|-
! Partie
! 2026
! 2023 || 2021 || 2016
! 2011 || 2006 || 2001
! 1999 || 1995 || 1990
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 47
| 22 || 24 || 27
| 19 || 23 || 33
| 33 || 34 || 23
|-
| [[CDU]]
| 34
| 52 || 30 || 31
| 39 || 37 || 35
| 76 || 87 || 101
|-
| [[AfD]]
| 29
| 17 || 13 || 25
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Grüne]]
| 26
| 34 || 32 || 27
| 29 || 23 || 14
| 18 || 30 || 23
|-
| [[SPD]]
| 22
| 34 || 36 || 38
| 47 || 53 || 44
| 42 || 55 || 76
|-
| [[FDP]]
|
|  || 12 || 12
|  || 13 || 15
|  ||  || 18
|-
| Piraten ¹
|
|  ||  || 
| 15 ||  || 
|  ||  || 
|-
! Totael
! 158 
! 159 || 147 || 160
! 149 || 149 || 141
! 169 || 206 || 241
|}

¹ Piratenpartei Deutschland

== Bekende inweuners ==
* [[Adolf Hitler]], dictator
* [[Hans Wagner]], Duuts-Nederlands politicus

== Zie ok ==
* [[Anslag in Berlijn van december 2016]]

== Lienks nae buten ==
* [http://www.berlin.de Berlin]
* [https://www.britannica.com/place/Berlin Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/berlin/?admid=330 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/berlijn/ Klimaatinfo]
* [https://web.archive.org/web/20120616181808/http://www.duitslandweb.nl/dossiers/overzicht/Berlijn_x003a_+geschiedenis+op+straat/Inleiding Duitslandweb]
* Liggienge: {{Koord|52|31|N|13|24|L}}

&lt;Gallery&gt;
Reichstag building Berlin view from west before sunset.jpg|De Duutse Bondsdag in het Rieksdaghebouw
West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|Val van de Berliense mure in november [[1989]]
Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|Nederduutse streêktaelen
&lt;/Gallery&gt;

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Oôdstad]]
[[Categorie:Berlijn| ]]</text>
      <sha1>n1csre8aw9vbliz2dlbeo7gman2padb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183655</id>
      <parentid>183622</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T07:52:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3598" sha1="9pn31rxnnofw4ijca4smoqrfnocs9g6" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Berlin
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Berlin.svg
 |waepen      = Coat of arms of Berlin.svg
 |kaerte      = Locator map Berlin in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Berlin.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Berlijn
 |oppervlak   = 891
 |inweuners   = 3.701.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 4153
}}

'''Berlijn''' ([[Duuts]]: ''Berlin'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van en tegeliekertied den 'oôdstad van [[Duutsland]].

D'r weune 3,7 meljoen mins'n op een oppervlak van 0,9 duuzend km².

Berlijn wier op 3 oktober [[1990]] een vereênigde stad en is sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den Bondsraed.

Berlijn hrenst an den deêlstaet [[Brandenburg]].

Hroôte rivier is Spree.

Berlijn (soms misschien we ''Berlien'', mar nie vee meer) is't oôk de groôtste stad van 't land en de eên nae groôtste stad van de [[EU]]. De stad leit in noôrdoôsten van 't land. 

In z'n eschiedenisse, die truggaet toet de dertiende eêuwe, was Berlijn de oôdstad van [[Pruusen]] (1701–1918), het Duutse Keizerriek (1871–1918), de [[Weimarrippebliek]] (1919–1933) en [[Nazi-Duutsland]] (1933–1945). Nae de [[Twidde Waereldoôrlog]] was Berlijn edurende meer dan veertig jaer een verdeêlde stad, wibie 't oôstelijke deêl als oôdstad fungeerde van de [[DDR]] en West-Berlijn een de facto exclave van [[West-Duutsland]] was. Nae de Duutse erenegienge in [[1990]] wier Berlijn de oôdstad van de Bonsrippebliek Duutsland.

== Indeêlieng ==
Berlin bestaet uut:
* 12 Bezirke (districten)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Berlin2.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Abgeordnetenhaus von Berlin
|-
! Partie
! 2026
! 2023 || 2021 || 2016
! 2011 || 2006 || 2001
! 1999 || 1995 || 1990
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 47
| 22 || 24 || 27
| 19 || 23 || 33
| 33 || 34 || 23
|-
| [[CDU]]
| 34
| 52 || 30 || 31
| 39 || 37 || 35
| 76 || 87 || 101
|-
| [[AfD]]
| 29
| 17 || 13 || 25
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Grüne]]
| 26
| 34 || 32 || 27
| 29 || 23 || 14
| 18 || 30 || 23
|-
| [[SPD]]
| 22
| 34 || 36 || 38
| 47 || 53 || 44
| 42 || 55 || 76
|-
| [[FDP]]
|
|  || 12 || 12
|  || 13 || 15
|  ||  || 18
|-
| Piraten ¹
|
|  ||  || 
| 15 ||  || 
|  ||  || 
|-
! Totael
! 158 
! 159 || 147 || 160
! 149 || 149 || 141
! 169 || 206 || 241
|}

¹ Piratenpartei Deutschland

== Bekende inweuners ==
* [[Adolf Hitler]], dictator
* [[Hans Wagner]], Duuts-Nederlands politicus

== Zie ok ==
* [[Anslag in Berlijn van december 2016]]

== Lienks nae buten ==
* [http://www.berlin.de Berlin]
* [https://www.britannica.com/place/Berlin Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20120616181808/http://www.duitslandweb.nl/dossiers/overzicht/Berlijn_x003a_+geschiedenis+op+straat/Inleiding Duitslandweb]
* [https://historiek.net/bonn-of-berlijn-de-strijd-om-duitse-hoofdstad/165839/ Historiek]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/berlin/?admid=330 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/berlijn/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|52|31|N|13|24|L}}

&lt;Gallery&gt;
Reichstag building Berlin view from west before sunset.jpg|De Duutse Bondsdag in het Rieksdaghebouw
West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|Val van de Berliense mure in november [[1989]]
Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|Nederduutse streêktaelen
&lt;/Gallery&gt;

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Oôdstad]]
[[Categorie:Berlijn| ]]</text>
      <sha1>9pn31rxnnofw4ijca4smoqrfnocs9g6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183656</id>
      <parentid>183655</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T07:55:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3405" sha1="oxsonsle7di5j6a0copxg2ay9adw78q" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Berlin
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Berlin.svg
 |waepen      = Coat of arms of Berlin.svg
 |kaerte      = Locator map Berlin in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Berlin.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Berlijn
 |oppervlak   = 891
 |inweuners   = 3.701.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 4153
}}

'''Berlijn''' ([[Duuts]]: ''Berlin'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van en tegeliekertied den 'oôdstad van [[Duutsland]].

D'r weune 3,7 meljoen mins'n op een oppervlak van 0,9 duuzend km².

Berlijn wier op 3 oktober [[1990]] een vereênigde stad en is sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den Bondsraed.

Berlijn hrenst an den deêlstaet [[Brandenburg]].

Hroôte rivier is Spree.

Berlijn (soms misschien we ''Berlien'', mar nie vee meer) is't oôk de groôtste stad van 't land en de eên nae groôtste stad van de [[EU]]. De stad leit in noôrdoôsten van 't land. 

In z'n eschiedenisse, die truggaet toet de dertiende eêuwe, was Berlijn de oôdstad van [[Pruusen]] (1701–1918), het Duutse Keizerriek (1871–1918), de [[Weimarrippebliek]] (1919–1933) en [[Nazi-Duutsland]] (1933–1945). Nae de [[Twidde Waereldoôrlog]] was Berlijn edurende meer dan veertig jaer een verdeêlde stad, wibie 't oôstelijke deêl als oôdstad fungeerde van de [[DDR]] en West-Berlijn een de facto exclave van [[West-Duutsland]] was. Nae de Duutse erenegienge in [[1990]] wier Berlijn de oôdstad van de Bonsrippebliek Duutsland.

== Indeêlieng ==
Berlin bestaet uut:
* 12 Bezirke (districten)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Berlin2.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Abgeordnetenhaus von Berlin
|-
! Partie
! 2026
! 2023 || 2021 || 2016
! 2011 || 2006 || 2001
! 1999 || 1995 || 1990
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 47
| 22 || 24 || 27
| 19 || 23 || 33
| 33 || 34 || 23
|-
| [[CDU]]
| 34
| 52 || 30 || 31
| 39 || 37 || 35
| 76 || 87 || 101
|-
| [[AfD]]
| 29
| 17 || 13 || 25
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Grüne]]
| 26
| 34 || 32 || 27
| 29 || 23 || 14
| 18 || 30 || 23
|-
| [[SPD]]
| 22
| 34 || 36 || 38
| 47 || 53 || 44
| 42 || 55 || 76
|-
| [[FDP]]
|
|  || 12 || 12
|  || 13 || 15
|  ||  || 18
|-
| Piraten ¹
|
|  ||  || 
| 15 ||  || 
|  ||  || 
|-
! Totael
! 158 
! 159 || 147 || 160
! 149 || 149 || 141
! 169 || 206 || 241
|}

¹ Piratenpartei Deutschland

== Bekende inweuners ==
* [[Adolf Hitler]], dictator
* [[Hans Wagner]], Duuts-Nederlands politicus

== Zie ok ==
* [[Anslag in Berlijn van december 2016]]

== Lienks nae buten ==
* [http://www.berlin.de Berlin]
* [https://www.britannica.com/place/Berlin Britannica]
* [https://historiek.net/thema/berlijn/ Historiek]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/berlin/?admid=330 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/berlijn/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|52|31|N|13|24|L}}

&lt;Gallery&gt;
Reichstag building Berlin view from west before sunset.jpg|De Duutse Bondsdag in het Rieksdaghebouw
West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|Val van de Berliense mure in november [[1989]]
Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|Nederduutse streêktaelen
&lt;/Gallery&gt;

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Oôdstad]]
[[Categorie:Berlijn| ]]</text>
      <sha1>oxsonsle7di5j6a0copxg2ay9adw78q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11025</id>
    <revision>
      <id>183619</id>
      <parentid>183556</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T05:25:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Temperaturen */</comment>
      <origin>183619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57578" sha1="om7a9p9rjksyczsp1v20zu8qv43nrmy" xml:space="preserve">{{jaorboks}}
'''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]].

== Hebeurtenisse ==

=== jannewari ===
* [[1 jannewari]] - [[Flevoland]] bestaet 40 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - [[Bulharije]] gaet over op den [[euro]].
* 1 jannewari - Vee doôden (41) en gewonden (116) bie een cafébrand int [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Crans-Montana]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596707-circa-40-doden-en-115-gewonden-in-bar-zwitserland-een-van-de-ergste-tragedies-in-ons-land NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - Vondelkerke in [[Amsterdam]] deu brand bienae illemille verwoest.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596645-brand-verwoest-vondelkerk-in-amsterdam-huizen-ontruimd-vanwege-vonkenregen NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - Vee geweld tehen 'ulpeverleners en overlast tiedens den jaerwisselieng in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381256/politie-verwoestende-impact-brandstichting-en-zwaar-vuurwerk-op-jaarwisseling.html NU]&lt;/ref&gt;
* 1-[[11 jannewari]] - [[Sneêuw]] in Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596814-waardoor-sneeuwt-het-nu-zo-veel-en-blijft-dat-nog-lang-doorgaan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 jannewari]] - Luchtanvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] op [[Venezuela]], president [[Nicolás Maduro]] evange enome.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596844-trump-claimt-gevangenname-van-venezolaanse-president-maduro-en-bevestigt-aanvallen NOS]&lt;/ref&gt;
* 3 jannewari - Dertig mins'n vermoôrd bie anval op durp in [[Niheria|Niheriaonse]] deêlstaet Niher.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596962-dertig-doden-bij-aanval-van-gewapende-mannen-op-dorpje-nigeria NOS]&lt;/ref&gt;
* [[5 jannewari]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,3 in [[Herten (Nederland)|Herten]] in [[Nederlands Limburg]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597047-aardbeving-met-kracht-van-2-3-in-limburgse-herten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 jannewari]] - Protesten tehen overeid in vee provincies in [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597224-protesten-in-meeste-provincies-in-iran NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 jannewari]] - [[Rusland]] gebruukt hypersonische raket bie anval op [[Lviv]] in [[Oekraïne]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597469-doden-bij-aanvallen-op-oekraine-rusland-zegt-hypersonische-raket-te-hebben-gebruikt NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 jannewari]] - Noôdtoestand in Zuudoôst-[[Australië]], veural in de deêlstaeten [[Victoria]] en [[New South Wales]], vanwehe zwaere bosbranden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597615-noodtoestand-in-deel-australie-vanwege-natuurbranden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 jannewari]] - Meêr toezicht op den leste trein op vrie- en zaeterdagavond van den [[Zeêuwse lijn]] richtieng [[Zeêland]] vanwehe overlast deu jongeren.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18112523/extra-toezicht-na-vechtpartijen-en-vernielingen-in-laatste-trein-naar-zeeland OZ]&lt;/ref&gt;
* [[12 jannewari]] - Groôte bosbranden int [[Arhentinië|Arhentijnse]] deêl van [[Patagonië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597858-bosbranden-teisteren-deel-zuiden-argentinie NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 jannewari - [[Olifant]] doôdt in nehen daegen 20 mins'n in den deêlstaet [[Jharkand]] (Oôst-[[India]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597893-jacht-in-india-op-olifant-die-20-mensen-doodde NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 jannewari]] - Kraone valt op trein in [[Thailand]] mie 32 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598083-kraan-valt-op-thaise-trein-zeker-30-doden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 jannewari]] - [[Wikipedia]] bestaet 25 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598264-wikipedia-bestaat-25-jaar-maar-encyclopedie-voelt-druk-van-ai NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 jannewari - Recordstand vò [[AEX]], breekt deu hrens van duuzend punten, veural veroôrzaekt deu [[IT]]-bedrieven.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598251-aex-doorbreekt-grens-van-1000-punten-tech-aandelen-grote-aanjager-op-beurs NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 jannewari]] - Overstroômiengen mie doôden in zuudelijk [[Afrika]] deu zwaere rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598496-meer-dan-200-doden-door-overstromingen-zuidelijk-afrika NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 jannewari - Natuur van den [[Onte]] deu jaerenlang bahern verwoest.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18127475/wetenschappers-decennialang-baggeren-heeft-westerscheldenatuur-verwoest OZ]&lt;/ref&gt;
* [[17 jannewari]] - [[Oceaon]]verdrag treedt in werkieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598513-oceaanverdrag-van-kracht-moet-30-procent-van-de-zee-beschermen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 jannewari]] - Treinongeluk in Zuud-[[Spanje]] mie 45 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598790-dodental-treinongeluk-spanje-op-39-berging-verloopt-moeizaam NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 jannewari - [[Senehal]] wint mie 1-0 tehen [[Marokko]] den [[Afrika]] Cup.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598768-marokko-moet-afrika-cup-aan-senegal-laten-na-gemiste-penalty-in-slotminuut NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 jannewari]] - Zeêr zeldzaeme spooke broead waer enome in [[Middelburg]], een aerdesterre mie den naem Geastrum welwitschii.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18131942/paddenstoelenexpert-henk-en-zijn-vrouw-willy-ontdekken-zeldzame-paddenstoel-in-tuincentrum-middelburg OZ]&lt;/ref&gt;
* [[20 jannewari]] - Zeven [[Twidde Kaemer]]leden van den [[PVV]] onger leidieng van [[Gidi Markuszower]] stapp'n uut den partie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598974-opstand-tegen-wilders-zeven-pvv-ers-beginnen-eigen-fractie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 jannewari]] - [[Zilver]] gaet deu recordpries van 100 dollar.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/economie/6383633/zilver-breekt-voor-het-eerst-door-grens-van-100-dollar.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[24 jannewari]] - 67 doôden deu brand in wienkelcentrum in den [[Pakistan|Pakistaonse]] stad [[Karachi]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599286-dodental-brand-winkelcentrum-pakistan-loopt-op-oorzaak-mogelijk-kortsluiting NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 jannewari]] - [[Goud]] gaet deu recordpries van 5.000 dollar.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599725-goudprijs-bereikt-recordhoogte-van-5000-dollar NOS]&lt;/ref&gt;
* 26 jannewari - Overstroômiengen in [[Mozambique]] deu 'evige rehenval en dammebreuken.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599813-mozambique-getroffen-door-een-van-de-zwaarste-overstromingen-in-25-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 jannewari]] - [[Dollar]] op laegste peil sins den zeumer van [[2021]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600027-dollar-krijgt-flinke-klap-en-blijft-dalen-goed-voor-de-export-maar-niet-zonder-risico-s NOS]&lt;/ref&gt;
* 28 jannewari - Meêr as 400 doôden deu gedeêltelijke instortieng van goudmien in Oôst-[[Konho-Kinshasa|Kongo]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600346-mijn-in-congo-stort-in-meer-dan-200-doden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 jannewari]] - [[ING]] behaelt een winst van 6 miljard euro over 2025.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600121-ing-boekte-in-2025-ruim-6-miljard-winst-wel-zorgen-over-aanhoudende-onzekerheid NOS]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Volgens een [[Israël]]ische militaire bron ist juust dat er ruum 71.000 Palestijn'n tiedens den oôrlog in den [[Gazastroôke]] binne gedoôd; 't Israëlische leher ontkent dit.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600196-israelisch-leger-erkent-ruim-71-000-palestijnen-gedood-bij-oorlog-in-gaza NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo BBC]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Tata Steel uut [[Iemuje]] krieg recordboete vò schaedelijke uutstoôt.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/klimaat/6384257/tata-steel-krijgt-recordboete-van-85-miljoen-euro-vanwege-schadelijke-uitstoot.html NU]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Den [[Europeêse Unie]] zet den [[Iran|Iraonse]] Revolutionaire Garde op den terreurlieste.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/29/eu-zet-iraanse-revolutionaire-garde-op-terreurlijst/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Kunstschilder [[Jo Dumon Tak]] is erg kwaed vanwehe lossnieë van z'n panorama over [[Walchren]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18162866/doeken-panorama-walcheren-kapotgesneden-wie-dit-heeft-gedaan-moet-zich-kapot-schamen OZ]&lt;/ref&gt;
* [[30 jannewari]] - Den economie van [[Nederland]] is in 2025 mie 1,9 percent gegroeid.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600248-nederlandse-economie-groeit-bijna-2-procent NOS]&lt;/ref&gt;
* [[31 jannewari]] - Lucinda Brand wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò wuven in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18168638/lucinda-brand-voert-volledig-nederlands-podium-aan-op-vrouwenwedstrijd-wk-veldrijden-in-hulst OZ]&lt;/ref&gt;

=== feberwari ===
* [[1 feberwari]] - Mathieu van der Poel wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò venters in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18170500/historie-in-hulst-mathieu-van-der-poel-breekt-met-achtste-wereldtitel-stokoud-record OZ]&lt;/ref&gt;
* 1 feberwari - Bienae 200 doôden bie gevechten tussen strieders en 't [[Pakistan|Pakistaonse]] leher in [[Beloetsjistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600506-bijna-200-doden-bij-gevechten-met-militanten-in-pakistaanse-provincie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 feberwari]] - [[D66]]-leider [[Rob Jetten]] wor formateur.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600857-jetten-op-zoek-naar-ministers-coalitieakkoord-na-kritisch-debat-nog-overeind NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 feberwari]] - The World Factbook van den [[CIA]] stopt.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/04/cia-trekt-stekker-uit-het-world-factbook/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[5 feberwari]] - Noôdweêr in Noôrdwest-[[Marokko]], Zuud-[[Spanje]] en Zuud-[[Portuhal]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601086-tienduizenden-marokkanen-geevacueerd-vanwege-noodweer-ook-problemen-in-spanje-en-portugal NOS]&lt;/ref&gt;
* 5 feberwari - 't Kernwaepenverdraeg tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Rusland]] eindigt vandaeg; den Amerikaonse president [[Donald Trump]] wil een nieuw kernwaepenverdrag, waerbie ok [[China]] wor betrokke.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/05/vs-rusland-new-start-trump/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[6 feberwari|6]]-[[22 feberwari]] - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren in [[Milaen]] en [[Cortina d'Ampezzo]] 'ehouwen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/sport/os-2026 NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 feberwari - Weêkenlange groôte koersdaelieng van den [[bitcoin]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601197-bitcoin-in-vrije-val-maar-een-duidelijke-oorzaak-is-er-niet NOS]&lt;/ref&gt;
* [[8 feberwari]] - Vier groôte Amerikaonse techbedrieven gaen vuufonderd miljard dollar investeren in o.a. datacenters.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601407-techgiganten-gaan-honderden-miljarden-investeren-in-onder-meer-datacenters NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 feberwari - Hroeiende kerreken van migranten (in [[Rotterdam]] en [[Amsterdam]]) 'ebben onvoldoende 'uusvestieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601476-migrantenkerken-groeien-maar-vinden-steeds-moeilijker-onderdak NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 feberwari]] - Jutta Leerdam wint goud (olympisch record) en Femke Kok zilver op den duuzend meter schaetsen op de [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601639-leerdam-schaatst-naar-olympisch-goud-op-1-000-meter-kok-verovert-zilver NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 feberwari]] - [[Philips]] maekt sins jaeren weêr winst.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601706-philips-boekt-na-jaren-weer-winst NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 feberwari]] - [[NAVO]] behint mie missie op [[noôrdpole]], Arctic Sentry.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601906-navo-lanceert-noordpoolmissie-arctic-sentry-en-hoopt-crisis-achter-zich-te-laten NOS]&lt;/ref&gt;
* 11 feberwari - Sins 't behin van de demonstraoties ende december binne d'r zeven duuzend mins'n gedoôd in [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/collectie/14010/artikel/2602024-mensenrechtenorganisatie-dodental-demonstraties-iran-opgelopen-tot-ruim-7000 NOS]&lt;/ref&gt;
* 11 feberwari - Orkaon in [[Madahaskar]], veural 'aevenstad [[Toamasina]] zwaer hetroffen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601928-20-doden-in-madagaskar-door-orkaan-gezani NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 feberwari]] - Noôdweêr in [[Zuidwest-Europa]], veural in Zuud-[[Frankriek]] en [[Catalonië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602249-doden-en-schade-door-noodweer-in-frankrijk-en-spanje NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Akkoôrd over een nieuwe reherieng vò 't [[Brussels Hewest]] nae 613 daegen (record).&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/brusselse-regering-legt-eed-af-in-parlement-boris-dillies-mr-~1764248864904/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Telecomprovider Odido gehackt.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Toerisme in [[Zeêland]] is in 2025 edaeld, d'r is te weinig te doen en tis te diere.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18194360/toerismesector-slaat-alarm-over-dalende-overnachtingen-te-weinig-te-doen-en-te-duur OZ]&lt;/ref&gt;
* [[14 feberwari]] - Kritiek op dichtmaeken van gasputt'n in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602361-tno-niet-alle-gasputten-groningen-dichtmetselen-acuut-tekort-denkbaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 14 feberwari - Hroôte betoôgieng tehen 't [[Iran|Iraonse]] regime bie den jaerlijkse veiligeidsconferentie in [[München]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602440-honderdduizenden-mensen-demonstreren-in-munchen-tegen-iraans-regime NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 feberwari]] - Den [[Israël]]ische reherieng gaet meêr controle uutoefenen over den [[Westoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602634-israel-breidt-controle-over-bezette-westelijke-jordaanoever-verder-uit NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 feberwari - [[Oekraïne]] valt mie drones olieinstallaoties an in den [[Rusland|Russische]] 'aevenstad [[Taman]] an den [[Zwarte Zeê]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602548-grote-branden-in-russische-haven-aan-zwarte-zee-na-oekraiense-aanval NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 feberwari]] - Record an antal daegen rehen in [[Frankriek]], daerdeur overstroômiengen in (zuud)westen vant land.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603045-al-35-dagen-dagen-neerslag-in-frankrijk-langste-regenreeks-ooit-gemeten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 feberwari]] - Tienduuzenden [[Kraenveugelachtegen|kraenveugels]] in [[West-Europa]] en [[Duutsland]] doôd deu veugelhriep.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603103-tienduizenden-kraanvogels-dood-door-vogelgriepvirus NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 feberwari - Vee [[lawine]]s mie vee doôden in de [[Alpen]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603167-veel-lawines-in-de-alpen-12-tot-15-minuten-om-te-overleven NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in Oôst-[[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603375-zeker-twaalf-doden-bij-israelische-luchtaanvallen-in-oosten-van-libanon NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 feberwari]] - 't [[Mexico|Mexicaonse]] leher doôdt den leider vant Jaliscokartel, een beruchte drugsbende.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603611-leider-berucht-mexicaans-jaliscokartel-gedood-door-leger NOS]&lt;/ref&gt;
* 22 feberwari - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren 'ewonne deu [[Noorwegen]], twidde wor de [[Vereênigde Staeten]], dorde wor [[Nederland]] (record 'oôgste plekke).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603559-nederland-eindigt-als-derde-op-olympische-medaillespiegel-hoogste-klassering-ooit NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 feberwari]] - 't [[Kabinet-Jetten]] treedt an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603685-kabinet-jetten-officieel-beedigd-en-kan-aan-de-slag NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 feberwari - Den Zeêuw [[Jo-Annes de Bat]] (voormaelig gedeputeêrde van Zeêland) wor staetssecretaoris int kabinet-Jetten.&lt;ref&gt;[https://archive.is/WYckN PZC]&lt;/ref&gt;
* 23 feberwari - Zeldzaeme [[dwergnijlpaerd]]en waerenomen in [[Ivoôrkust]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603748-unieke-beelden-van-dwergnijlpaard-we-hadden-alleen-een-glimp-verwacht NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 feberwari]] - Winst van 120 miljard dollar vò Amerikaonse chipbedrief Nvidia.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604114-chipmaker-nvidia-maakt-ruim-100-miljard-euro-winst-door-investeringen-in-ai NOS]&lt;/ref&gt;
* [[27 feberwari]] - Paramount neemt vò 110 miljard dollar Warner Bros. over.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604304-paramount-sluit-overnamedeal-van-110-miljard-dollar-met-warner-bros NOS]&lt;/ref&gt;
* 27 feberwari - Luchtanvall'n van [[Pakistan]] op steê in [[Afghanistan]] (o.a. [[Kaboel]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604165-pakistan-voert-luchtaanvallen-uit-op-kabul-minister-spreekt-van-openlijke-oorlog NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] en de [[Vereênigde Staeten]] op [[Iran]] (o.a. [[Teheran]]), doel is een machtswisselieng int land. Den Iraonse leider Ali Khamenei komt daerbie om. Iran slaet terug mie luchtanvall'n op [[Israël]] en veural opt Amerikaonse leher in [[Jordaonië]], [[Syrië]] en de [[Holfstaeten]]. Iran sluut den [[Straet van Hormoez]] of, wat gevolgen kan 'ebben vò den oliepries.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604370-aanvallen-over-en-weer-in-het-midden-oosten-dit-is-wat-we-nu-weten NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604437-escalatie-in-de-golf-iraanse-raketten-dwingen-regio-tot-keuze NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604456-iraanse-leider-khamenei-gedood-bij-amerikaanse-en-israelische-luchtaanvallen NOS]&lt;/ref&gt;

=== maerte ===
* [[2 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Hezbollah]] op [[Israël]], Israël antwoordt mie luchtanvall'n op Hezollah in [[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604618-doden-in-libanon-door-aanvallen-tussen-israel-en-hezbollah NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Iran]] op [[Koerden|Koerdische]] milities int noôrden van [[Irak]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605017-iran-zegt-koerden-in-noordwesten-aan-te-vallen-raketaanval-op-hoofdkwartier-in-irak NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 maerte]] - 'Evige rehenval in [[Kenia]], 'oôdstad [[Nairobi]] in de problemen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605300-23-doden-na-hevige-regenval-nairobi-in-kenia-dodental-kan-nog-oplopen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[8 maerte]] - Mojtaba Khamenei volgt um z'n vaor Ali Khamenei op as 'oôgste leider van [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605626-irans-nieuwe-leider-mojtaba-khamenei-is-hardliner-die-niets-van-westen-moet-hebben NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 maerte]] - Priezen van olie en gas zeer 'oôg deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605622-energieprijzen-door-het-dak-nu-eind-aan-iran-oorlog-niet-in-zicht-is NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 maerte]] - 't Hebruuk van den telefoon bestaet 150 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605723-150-jaar-telefonie-bellen-blijft-maar-de-manier-waarop-verandert NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 maerte - Chipbedrief ASML uut [[Veldoven]] gaet uutbreien nae [[Eindoven]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605842-asml-mag-uitbreiden-tweede-vestiging-met-20-000-medewerkers NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 maerte]] - 't Antal geloôvigen is in Nederland in 2025 edaeld nae 42%, alleêne in den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] is den meêrdereid geloôvig. In [[Zeêland]] is bienae den 'elft geloôvig en binne de meêste [[protestant]]en per provincie.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/binnenland/6388998/alleen-in-limburg-rekent-meerderheid-zich-nog-tot-een-geloof.html NU]&lt;/ref&gt;
* 13 maerte - Luchtanvall'n van de Vereênigde Staeten op militaire installaoties opt vò den [[Iran|Iraonse]] olieuutvoer zeêr belangrieke eilandje Kharg in den [[Perzische Holf]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/13/iran-eilanden-perzische-golf/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 13 maerte - Den [[SGP]] in [[Vlissienge]] ei van alle plaetselijke partieën de meêste wuven op den liest vò de gemeênteraedsverkieziengen, ok is meêr as den 'elft van de kandidaoten een wuuf. Liestetrekker is vanover 't eêste vrouwelijke SGP-raedslid [[Lilian Janse-van der Weele]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18285927/opvallend-sgp-heeft-in-vlissingen-de-meeste-vrouwen-op-de-lijst OZ]&lt;/ref&gt;
* [[14 maerte]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 3,0 bie [[Eleveld]]-[[Geelbroek]] in [[Drenthe]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606245-aardbeving-van-3-0-bij-eleveld-in-drenthe-deze-was-goed-te-voelen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 maerte]] - Den ofnaeme van den leêfbaereid in den gemeênte [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] deu den hroei vant toerisme is een belangriek ongerwerp bie de kommende gemeênteraedsverkieziengen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606391-toerisme-twistpunt-bij-gemeenteraadsverkiezingen-in-het-zeeuwse-veere NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 maerte]] - 23 doôden bie bomanslagen in den stad [[Maiduguri]] in Noôrdoôst-[[Niheria]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606654-doden-en-gewonden-bij-bomaanslagen-in-nigeriaanse-miljoenenstad-maiduguri NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 maerte - Vee doôden in een ziekenuus in [[Kaboel]] deu [[Pakistan|Pakistaonse]] luchtanval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606635-mogelijk-honderden-doden-bij-pakistaanse-aanval-op-ziekenhuis-in-kabul NOS]&lt;/ref&gt;
* [[17 maerte]] - [[Marokko]] toch winnaer van den Afrika Cup.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606743-marokko-toch-winnaar-afrika-cup-senegal-raakt-titel-kwijt NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 maerte - [[Israël]] doôdt den [[Iran|Iraonse]] veiligeidschef en den leider van den paramilitaire Basij.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606673-israelisch-leger-twee-hoge-iraniers-gedood-onder-wie-kopstuk-larijani NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 maerte]] - [[Nederlandse gemeênte|Gemeênteraedsverkieziengen in Nederland]]: den opkomst is 54%, meêste zeêtels nae plaetselijke partieën.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606889-lokale-partijen-zetten-opmars-door-opkomst-hoger-dan-in-2022 NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 maerte - [[Israël]] bombardeêrt in [[Iran]] 't hroôtste gasveld ter waereld, as vergeldieng bombardeêrt Iran een gasveld in [[Qatar]] mie as hevolg een vaddere stiegieng van de olie- en gaspriezen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606878-aanvallen-op-gasinstallaties-iran-en-qatar-wordt-meer-een-energie-oorlog NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 maerte]] - Volgens den Israëlische premier [[Benjamin Netanyahu]] kan [[Iran]] deu de anvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] en [[Israël]] hin [[uranium]] meêr verrieken en hin ballistische rakett'n meêr maeken.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607003-netanyahu-iran-niet-langer-in-staat-om-uranium-te-verrijken NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 maerte - Vee sneêuw op de [[Cenarische Eilan'n]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/325003/video/hevige-sneeuwval-transformeert-tenerife-tot-sneeuwparadijs.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[20 maerte]] - Overstroômiengen in [[Hawaii]] deu 'evige rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607173-overstromingen-op-hawai-duizenden-mensen-geevacueerd NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 maerte]] - Extreme warmte int zuudwessen van de [[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607313-recordhitte-in-zuidwesten-vs-met-temperaturen-van-boven-40-graden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 maerte]] - Volgens den Weareld Meteorologische Organisaotie (WMO) sloeg den [[aerde]] in 2025 meêr warmte op as vroeher.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607472-meteorologen-aarde-houdt-meer-warmte-vast-dan-ooit-gevolgen-nog-eeuwen-voelbaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 maerte]] - Den [[NASA]] wil een baosis op den [[maen (Aerde)|maen]] gaen bouwen waer vanof 2032 kan worren geweund.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607705-nasa-wil-begin-jaren-30-een-basis-op-de-maan-bouwen-en-cancelt-ruimtestation NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 maerte]] - Den naem van den combinaotie [[GL]]-[[PvdA]] wor Progressief Nederland (PRO).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607948-nieuwe-naam-groenlinks-pvda-bekend-progressief-nederland-kortweg-pro NOS]&lt;/ref&gt;
* 26 maerte - Den [[Nederland]]se staet had in 2025 een tekort van 19 miljard euro oftewel 1,6% vant bbp en den staetsschuld steeg nae 524 miljard euro oftewel 44,4% vant bbp.&lt;ref&gt;[https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/13/inkomsten-uitgaven-en-schuld-van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro CBS]&lt;/ref&gt;
* [[28 maerte]] - Hroôte betoôgieng tehen 't beleid van president [[Donald Trump]] in alle [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] staeten.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2608235-in-alle-amerikaanse-staten-protest-tegen-president-trump NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 maerte]] - 't [[Israël]]ische parlement den [[Knesset]] stemt voo den doôdstraf voo moôrden deu ([[Palestina|Palestijns]]) terrorisme.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2608452-parlement-israel-stemt-voor-omstreden-doodstrafwet NOS]&lt;/ref&gt;

=== april ===
* [[1 april]] - Vee dode zeêsterr'n angespoeld opt strange van [[Ouwdurp]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2174968/honderden-dode-zeesterren-aangespoeld-op-het-strand-van-ouddorp RM]&lt;/ref&gt;
* [[4 april]] - Zwaere rehenval leidt toet overstroômiengen, aerdverschuviengen en onweêr in [[Afghanistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609051-tientallen-doden-in-afghanistan-door-overstromingen-en-aardverschuivingen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 april]] - 't 'Oôd van den inlichtiengendienst van den Islamitische Revolutionaire Garde ([[Iran]]) wor deu [[Israël]]ische luchtanvall'n gedoôd.&lt;ref&gt;[https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/06/hoofd-iraanse-inlichtingendienst-revolutionaire-garde-gedood-a4924821#photo=MTM3MD NRC]&lt;/ref&gt;
* [[8 april]] - Waepenstilstand van twi weêken tussen [[Iran]] en [[Israël]]-[[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609553-vs-en-iran-akkoord-over-staakt-het-vuren-van-2-weken-straat-hormuz-gaat-weer-open NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 april - Zwaerste anval van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in [[Libanon]] mie 254 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609643-zwaarste-israelische-aanvallen-op-libanon-met-254-doden-iran-sluit-straat-van-hormuz NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 april]] - 't Antal [[wolf|wolv'n]] in [[Nederland]] is in 2025 mie 30 toet 131 'estege.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609783-weer-meer-wolven-in-nederland-in-totaal-veertien-roedels-geteld NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 april]] - Zelfriejende waegens van Tesla meugen as eêste in Europa in Nederland gaen riejen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609960-zelfrijdende-tesla-s-mogen-de-weg-op-in-nederland-eerste-land-in-europa NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 april]] - In de [[Honharije|Honhaorse]] verkieziengen verslaet den partie Tisza van oppositieleider Péter Magyar den partie Fidesz van premier [[Viktor Orbán]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610212-hongaarse-oppositieleider-magyar-wint-verkiezingen-orban-erkent-nederlaag NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 april]] - De [[Vereênigde Staeten]] gaen as hevolg vant mislukk'n van de ongerandeliengen mie [[Iran]] den [[Straet van Hormuz]] blokkeren om den (beperkte) ofsluutieng deu Iran te stoppen.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6392342/vs-kondigt-eigen-blokkade-straat-van-hormuz-aan-om-iran-te-dwarsbomen.html NU]&lt;/ref&gt;
* 13 april - Dode [[potvis]] gestrand tussen [[Renisse]] en Nieuw-[[Aemstie]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18372720/dode-potvis-drijft-weg-en-spoelt-aan-op-het-strand OZ]&lt;/ref&gt;
* [[16 april]] - President [[Volodymyr Zelensky]] van [[Oekraïne]] krieg in [[Middelburg]] den [[Four Freedoms Award]] (Freedom Medal).&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18378525/zelensky-komt-naar-middelburg-voor-uitreiking-four-freedoms-awards-ook-koning-en-premier-aanwezig OZ]&lt;/ref&gt;
* [[17 april]] - Waepenstilstand van tien daegen tussen [[Libanon]] en [[Israël]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610766-staakt-het-vuren-ingegaan-in-libanon-nodig-om-vrede-te-bereiken NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 april - Aziatische 'oôrnaer 'iet veurtaen geelpoôtoôrnaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610813-naam-aziatische-hoornaar-was-verwarrend-vanaf-nu-geelpoothoornaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 april - [[Groep-Markuszower]] richt een nieuwe partie op: [[Den Nederlandse Alliantie]] (DNA).&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/politiek/6393239/groep-markuszower-begint-nieuwe-partij-dna-rita-verdonk-sluit-zich-aan.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[20 april]] - Den blokkade van den [[Straet van Hormuz]] leidt toet tekort an kunstmest waordeu voedselpriezen stiegen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611260-oorlog-in-midden-oosten-brengt-voedselzekerheid-in-delen-van-wereld-in-gevaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 april - Noôdtoestand in den 'oôdstad van [[Nieuw-Zeêland]] [[Wellington]] en omhevieng deu record vee rehen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611288-nieuw-zeeland-roept-noodtoestand-uit-in-hoofdstad-na-recordhoeveelheid-regen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 april]] - [[Eêste Kaemer]] stemt tehen den asielnoôdmaetregelenwet en vò invoerieng vant twistatusstelsel.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611464-partijen-teleurgesteld-over-sneuvelen-asielwet-een-blamage-en-diep-triest NOS]&lt;/ref&gt;
* 21 april - Stroômnet in den provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] vol.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611482-stroomnet-utrecht-nu-echt-vol-helemaal-geen-nieuwe-of-zwaardere-aansluitingen-meer NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 april]] - Dreigieng van tekort an drienkwaeter in Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611728-vitens-waarschuwt-voor-tekort-aan-drinkwater NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 april - Inlichtiengendienst AIVD waerschuwt vò [[Rusland]], [[China]] en jihadistisch terrorisme van [[Islamitische Staete]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611683-rusland-china-terroristen-aivd-zag-in-80-jaar-niet-meer-dreiging-dan-nu NOS]&lt;/ref&gt;
* [[25 april]] - Net zo as in 2025 vanover een zeêr droôge lente.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611897-opnieuw-droog-voorjaar-terwijl-bodem-nog-niet-is-hersteld-van-droog-2025 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 april]] - Den marathon wor vò den eêste mael onger den twi uur gelope.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612045-onder-de-magische-grens-van-twee-uur-sawe-loopt-wereldrecord-marathon-in-londen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[27 april]] - Konienksdag: konienk [[Wullem-Alexander der Nederlan'n|Wullem-Alexander]] mie z'n wuuf koniengin [[Máxima der Nederlan'n|Máxima]] plus ulder drie dochters bezoeke [[Dokkum]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612191-koninklijke-familie-voltooit-bezoek-aan-dokkum-tige-tank NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 april]] - Nieuw nationaol park in Nederland: 'Ollandse Dunen in den provincie [[Zuud-'Olland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612269-nederland-heeft-een-nieuw-nationaal-park-hollandse-duinen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 april]] - Hroôte brand opt militair oefenterrein bie [['t Harde]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612394-grote-brand-op-militair-oefenterrein-t-harde-nl-alert-in-meerdere-provincies NOS]&lt;/ref&gt;
* 29 april - Oliepries 't 'oôgst sins 2022 deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612423-olieprijs-stijgt-naar-hoogste-niveau-in-vier-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 april]] - Toearegs en jihadisten vechten saemen tehen 't militaire regime in [[Mali]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612498-rebellengroepen-bundelen-krachten-om-junta-in-mali-omver-te-werpen NOS]&lt;/ref&gt;

=== meie ===
* [[1 meie]] - De [[Vereênigde Araobische Emiraoten]] stappen uut den [[OPEC]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612297-verenigde-arabische-emiraten-stappen-uit-oliekartel-opec NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 meie]] - (Nederlandse) doôden deu hantavirus op cruiseschip.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/03/2-doden-gelinkt-aan-acuut-respiratoir-syndroom-op-cruiseschip-in/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 3 meie - Levende [[witsnuutdolfijn]] anhespoeld bie [[Egmond an Zeê]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612991-witsnuitdolfijn-levend-aangespoeld-op-strand-egmond-aan-zee NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 meie]] - 26 doôden deu ontploffieng in een vierwerkfabriek in den [[China|Chinese]] stad Liuyang ([[Hunan]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2613165-zeker-26-doden-en-tientallen-gewonden-bij-explosie-in-chinese-vuurwerkfabriek NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 meie]] - Rechter geêft hemeênte [[Goereê-Overflakkeê]] geliek mie sluutieng op zoondag van supermart in [[Ouwdurp]] om [[calvinisme|geloôfsredenen]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2191777/supermarkt-moet-geloof-respecteren-en-mag-definitief-niet-open-op-zondag RM]&lt;/ref&gt;
* [[12 meie]] - Vanwehe deêlname van [[Israël]] ant Eurovisiesongfestival in [[Wenen]] doen [[Ierland (land)|Ierland]], [[Iesland]], [[Nederland]], [[Slovenië]] en [[Spanje]] niet meê.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614055-eurovisie-songfestival-van-start-met-israel-maar-zonder-nederland NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 meie - Brandstichtieng bie noôdopvang vò asielzoekers in [[Loôsdrecht]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614145-schandalig-en-totaal-onacceptabel-bestuurders-kwaad-over-geweld-loosdrecht NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 meie - Uutzonderlijk laete sneêuwval in de [[Alpen]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/buitenland/6395570/opvallend-late-sneeuwval-in-de-alpen-in-bijna-20-jaar-niet-voorgekomen.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[13 meie]] - Windoôs in [[Eersel]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614282-schade-aan-daken-auto-s-en-bomen-in-eersel-door-windhoos NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 meie - Driemael meêr [[terp]]en as 'edacht in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/video/2614260-nederland-nog-meer-terpenland-drie-keer-zo-veel-terpen-als-gedacht NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 meie]] - Zwaere anvallen mie drones en raketten van [[Rusland]] op [[Oekraïne]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614318-zeker-zeven-doden-door-een-van-de-zwaarste-russische-aanvallen-op-oekraine NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 meie]] - 78 doôden deu bendeheweld in [[Haïti]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614428-tientallen-doden-door-bendegeweld-rondom-haitiaanse-hoofdstad NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 meie - Uutbraek van [[ebola]] mie 65 doôden int oôsten van [[Konho-Kinshasa]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614409-opnieuw-ebola-uitbraak-in-congo-zeker-65-doden-risico-op-verdere-verspreiding NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 meie - [[Israël]] doôdt den militaire leider van [[Hamas]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614542-hamas-leider-gedood-volgens-israel-verantwoordelijk-voor-7-oktober NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 meie]] - [[Bulharije]] wint 't Eurovisiesongfestival, [[Israël]] wor twidde.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614613-bangaranga-bulgarije-wint-eurovisie-songfestival-israel-tweede NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 meie]] - Een [[asteroïde]] gaet vlak langs den [[aerde]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614795-asteroide-scheert-langs-de-aarde-dichterbij-kan-bijna-niet-zonder-te-botsen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 meie]] - 1121 nieuwe diersoôrten ontdekt in de [[zeê]]ën.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2615187-spookhaai-en-glazen-worm-ruim-1100-nieuwe-soorten-ontdekt-in-zee NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 meie]] - Zeêr zwaere anvallen mie drones en raketten (waeronger den Oresjnik-raket) van [[Rusland]] op den [[Oekraïne|Oekraïense]] 'oôdstad [[Kiev]] en omhevieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2615803-rusland-vuurt-gevreesde-oresjnik-raket-af-op-oekraine-europa-reageert-geschokt NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 meie]] - [[Israël]] gaet 70% van den [[Gazastroôke]] bezetten.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616270-premier-netanyahu-israel-gaat-70-procent-van-gaza-bezetten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 meie]] - Noôdweêr in [[Belhië]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/31/hoe-ontstaan-hagelbollen-en-hoe-kunnen-ze-zo-groot-worden/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[31 meie]] - [[Israël]] verovert 't kasteêl Beaufort an den [[Litani]] in [[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616518-israel-neemt-strategisch-kasteel-in-evacuatiezone-libanon-schuift-steeds-verder-op NOS]&lt;/ref&gt;

=== juni ===
* [[3 juni]] - Anvallen mie drones deu [[Oekraïne]] op onger aore den [[Rusland|Russische]] stad [[Sint-Petersburg]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616941-oekraine-raakt-doelen-in-sint-petersburg-navo-chef-rutte-bezoekt-kyiv NOS]&lt;/ref&gt;
* 3 juni - Waepenstilstand tussen [[Libanon]] en [[Israël]], ofankelijk van terugtrekkieng van [[Hezbollah]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617058-israel-en-libanon-akkoord-over-nieuw-staakt-het-vuren-maar-veel-hangt-af-van-hezbollah NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 juni]] - Windoôs in [[Glanerbrugge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617146-plaatselijk-schade-door-hevige-buien-komende-dagen-nog-wisselvallig NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 juni]] - Vuuftigste editie van den [[Evanhelische Omroep|EO-Jongerendag]]; deêze wor hehouwe in [[Rotterdam]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2198206/eo-jongerendag-bestaat-vijftig-jaar-en-zo-wordt-dat-gevierd-in-rotterdam RM]&lt;/ref&gt;
* 6 juni - Hroôte [[Kernien]]enplaeg in [[Australië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617370-kopzorgen-in-australie-om-konijnenplaag-we-moeten-ze-uitroeien NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 juni|7]]-[[8 juni]] - [[Iran]] en [[Israël]] voeren luchtanvall'n op mekaer uut.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617581-israel-en-iran-bestoken-elkaar-met-aanvallen-petrochemische-fabriek-geraakt NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 juni - [[Aerdbevieng]] mie kracht van 7,8 in de [[Filepien'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617765-dodental-na-aardbeving-filipijnen-loopt-op-tienduizenden-mensen-ontheemd NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 juni]]-[[19 juli]] - Waereldkampioenschap [[voebal]] vò mannelijke lan'nteams (FIFA World Cup 26) in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/sport/wk-voetbal-2026 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 juni]] - Europeêse asiel- en migraotiepact in werkieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618191-het-europese-migratiepact-gaat-in-wat-verandert-er NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 juni]] - [[GroenLienks]] en [[PvdA]] vanof noe officieel saemen as [[Progressief Nederland]] (PRO).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618402-leden-pvda-en-gl-stemmen-met-overgrote-meerderheid-voor-fusie-en-gaan-nu-verder-als-pro NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juni - 'Oôgste wintertemperatuur oôit op [[Antartica]]: 15,5° C.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618421-antarctica-meet-recordtemperatuur-deze-winter-20-graden-warmer-dan-gemiddeld NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 juni]] - Hroôte droneanval van [[Oekraïne]] op [[Rusland]], o.a. op een hroôte olieraffinaederie bie [[Moskou]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619147-enorme-oekraiense-droneaanval-op-rusland-belangrijke-olieraffinaderij-in-brand NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 juni - Den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] waerschuwt vò een [[wasbeêr]]plaeg in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619201-limburg-waarschuwt-nederland-loopt-risico-op-serieuze-plaag-van-wasberen NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 juni - As hevolg van een ofspraek 'effen de [[Vereênigde Staeten]] den blokkade van [[Iran|Iraonse]] 'aevens op en opene den [[Straet van Hormoez]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619233-vs-heft-blokkade-van-iraanse-havens-op-tankers-varen-weer-door-straat-van-hormuz NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 juni]] - Nieuwe waepenstilstand tussen [[Israël]] en [[Hezbollah]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619340-nieuw-bestand-tussen-israel-en-hezbollah-horde-in-akkoord-vs-iran-lijkt-genomen NOS]&lt;/ref&gt;
* 19-[[20 juni]] - Vee schaede an boômen in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] deu noôdweêr.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619504-noodweer-legt-meer-dan-350-bomen-plat-in-groningen-het-was-echt-heel-heftig NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 juni]] - Den Britse premier [[Keir Starmer]] gaet weg.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619757-de-val-van-mr-rules-hoe-het-premierschap-van-starmer-nooit-van-de-grond-kwam NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 juni]] - Twi zwaere [[aerdbevieng]]en mie een kracht van 7,2 en 7,5 in [[Venezuela]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2620160-twee-zware-aardbevingen-in-venezuela-vrees-voor-duizenden-slachtoffers NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 juni]] - 'Oôgste junitemperatuur oôit mie 36,8° C in [[De Bilt]] en 39,4° C in [[Ell (Nederland)|Ell]].&lt;ref&gt;[https://www.weeronline.nl/nieuws/26-6-2026-hoogste-juni-temperatuur-ooit-gemeten Won]&lt;/ref&gt;
* [[29 juni]] - In [[Mexico]] wor 't Nederlands voebalelftal deu verlies van [[Marokko]] uutgeschakeld int waereldkampioenschap [[voebal]] vô mannelijke lan'nteams.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2620935-wk-voorbij-voor-oranje-sterk-marokko-wint-zenuwslopend-duel-na-strafschoppen NOS]&lt;/ref&gt;

=== juli ===
* [[1 juli]] - Ruum twi meljoen soldaeten binne gedoôd, gewond of vermist in den oôrlog tussen [[Oekraïne]] en [[Rusland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621308-ruim-2-miljoen-militairen-rusland-en-oekraine-gesneuveld-vermist-of-gewond NOS]&lt;/ref&gt;
* [[2 juli]] - Scheurieng binn'n den [[Roôms-Kattelieke Kerke]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621382-vaticaan-breekt-met-priesters-en-bisschoppen-om-wijding-zonder-toestemming NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 juli]] - De [[Vereênigde Staeten]] bestaen 250 jaer.&lt;ref&gt;[https://app.nos.nl/shorthand/250-jaar-verenigde-staten/index.html NOS]&lt;/ref&gt;
* 4 juli - In [[Mali]] worren steê angevalle deu rebellen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621602-rebellen-vallen-steden-aan-door-heel-mali NOS]&lt;/ref&gt;
* [[5 juli]] - Toenaeme van heweld deu [[Israëliërs]] tehen [[Palestijnen]] op den [[Westelijke Jordaonoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2621699-geweld-tegen-palestijnen-op-de-bezette-westelijke-jordaanoever-blijft-toenemen NOS]&lt;/ref&gt;
* 5 juli - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]], veural bie [[Perpignan]] int departement [[Pyrénées-Orientales]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621821-duizenden-mensen-geevacueerd-in-zuid-frankrijk-om-bosbranden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 juli]] - Superorkaon op eilandje [[Rota]] bie [[Guam]] in den [[Hroôten Oceaon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621852-zware-orkaan-bavi-treft-tropisch-eiland-rota-met-volle-kracht NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - [[Hamas]] gaet 't politieke bestier over den [[Gazastroôke]] stoppen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621919-politieke-tak-hamas-geeft-na-twintig-jaar-het-bestuur-van-de-gazastrook-op NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - [[Duutsland]] wil meêr gaen uutgeve an defensie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621962-duitsland-volgt-nieuwe-koers-en-zet-in-op-defensie-bij-nieuwe-begroting NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - Probleêm[[wolven]] moge in Nederland worren ofeschote.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621834-kabinet-deze-zomer-probleemwolven-bij-incidenten-afschieten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 juli]] - Twintig windmeulens bie de [[Kreêkraksluuzen]] in den [[Zeêland|Zeêuwe]] gemeênte [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]] moge overdag niet meêr draoie vanwehe den doôd van een zeêaerend.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621987-twintig-zeeuwse-windmolens-verplicht-stilgezet-na-dood-zeearend NOS]&lt;/ref&gt;
* 7 juli - Hroôte problemen mie rivierkreêften in [[Zeêland]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18598231/dit-kreeftje-lijkt-onschuldig-maar-kloont-zichzelf-en-is-desastreus-voor-onderwaterleven-en-dijkveiligheid OZ]&lt;/ref&gt;
* [[8 juli|8]]-[[9 juli]] - Luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622279-iran-meldt-14-doden-en-tientallen-gewonden-bij-aanvallen-vs NOS]&lt;/ref&gt;
* 9 juli - [[Europeês Parlement]] vòstander van digitaole [[euro]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622334-digitale-euro-weer-een-stap-dichterbij-europees-parlement-akkoord NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 juli]] - Hroôte natuurbrand in den Zuud-[[Spanje|Spaonse]] provincie [[Almería (provincie)|Almería]] mie vee doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622594-al-6600-hectare-grond-verwoest-door-dodelijke-natuurbrand-in-zuid-spanje NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 juli]] - Hroôte bosbrand zuudoôstelijk van [[Paries]] bie [[Fontainebleau]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622927-grote-natuurbrand-bij-parijs-nog-niet-onder-controle NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 juli - 30 doôden deu brand in een café in [[Bangkok]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622914-dodental-na-brand-in-muziekbar-in-bangkok-opgelopen-slachtoffers-vooral-thai NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 juli]] - Vanover luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622804-opnieuw-aanvallen-tussen-vs-en-iran-explosies-op-verschillende-plekken NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juli - Toenaeme van [[bever (dier)|bevers]] bedreigieng vò dieken en wehen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622811-probleembever-van-bedreigde-diersoort-naar-sloper-van-dijken-en-wegen NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juli - De [[Vereênigde Staeten]] gaen [[Iran]] vanover op zeê blokkeren en tol 'effen in den [[Straet van Hormoez]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622859-trump-wil-tolheffing-in-straat-van-hormuz-kondigt-hervatting-blokkade-van-iran-aan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 juli]] - Den [[Knesset]] neêmt baosiswet over [[Thora]]studie an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622981-israelisch-parlement-neemt-vlak-voor-reces-omstreden-thorastudie-wet-aan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 juli]] - [[Zeêland]] ao minste antal vrouwelijke wetouwers van Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623176-opmars-vrouwelijke-wethouders-stokt-in-zeeland-maar-een-op-de-zes NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 juli - Nederland ao vanwehe den droôgte een waetertekort.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623209-nederland-heeft-watertekort-maatregelen-aangekondigd-voor-eerlijke-verdeling NOS]&lt;/ref&gt;
* [[17 juli]] - Hroôte brand in den Zuud-[[Noorwegen|Noorse]] plekke Krokstadelva (hemeênte [[Drammen]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623462-enorme-brand-in-noorse-woonwijk-grotendeels-onder-controle NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 juli]] - 143 doôden op een migrantenboôt vò den kust van [[Mauritanië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623870-143-mensen-dood-gevonden-op-migrantenboot-voor-kust-mauritanie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 juli]] - [[Israël]] wil nieuwe nederzettiengen bouwen in den [[Gazastroôke]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623634-israelische-minister-kondigt-plannen-aan-voor-nieuwe-nederzettingen-in-gaza NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 juli - [[Spanje]] wint 't waereldkampioenschap [[voebal]] mie 1-0 van [[Arhentinië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623685-spanje-krijgt-machteloos-argentinie-uiteindelijk-op-de-knieen-en-is-wereldkampioen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 juli]] - [[Andy Burnham]] (Labour Party) wor premier vant [[Vereênigd Konienkriek]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623742-burnham-beedigd-als-britse-premier-starmer-officieel-afgezwaaid NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - Den [[China|Chineêse]] webwienkel AliExpress krieg een boete van 550 meljoen euro van den [[Europeêse Commissie]] vanwehe verkoôp van illegaole artikelen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623734-aliexpress-krijgt-europese-boete-van-550-miljoen-voor-verkoop-illegale-producten NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - [[Nicaragua]] stopt mie verkieziengen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623818-van-democratie-naar-dictatuur-president-schaft-verkiezingen-in-nicaragua-af NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - Blokkade van den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]] tehen [[Saoedi-Araobië]] deu de [[Houthi's]] in [[Jeêm'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623764-houthi-s-kondigen-maritieme-blokkade-aan-tegen-saudi-arabie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 juli|21]]-[[24 juli]] - [[Nijmeegse Vierdaegse]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624263-laatste-vierdaagse-wandelaars-druppelen-binnen-om-kruisje-op-te-halen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 juli]] - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]] en bie [[Madrid]] in [[Spanje]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624217-frankrijk-vraagt-hulp-van-eu-bij-bosbranden-spanje-roept-noodtoestand-uit NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 juli - [[Nauru]] gaet een ambassade opene in [[Israël]] en wel in den 'oôdstad [[Jeruzalem]].&lt;ref&gt;[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/775610/nauru-s-government-announces-plans-for-embassy-in-israel RNZ]&lt;/ref&gt;
* [[24 juli]] - Nieuwe importeffiengen deu de [[Vereênigde Staeten]], ok vò lan'n van den [[Europeêse Unie]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624214-vs-kondigt-importheffingen-aan-op-producten-uit-60-landen-waaronder-eu-lidstaten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 juli]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,1 in Zuud-[[Japan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624927-dodental-na-aardbevingen-in-japan-loopt-op-reddingswerk-nog-in-volle-gang NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 juli]] - [[Nauru]] verandert um z'n eihe in Naoero.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/08/03/nauru-verandert-naam-naar-naoero/ VRT]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/836342/nauru-officially-changes-name-to-naoero-after-thoughtful-deliberation-bypassing-referendum RNZ]&lt;/ref&gt;
* [[31 juli]] - Tienduuzenden jonge [[Marokko|Marokkaonen]] trekken den [[Spanje|Spaonse]] [[exclave]] [[Ceuta]] binn'n.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2625033-tienduizenden-migranten-bereiken-spaanse-exclave-ceuta-dodental-stijgt-naar-27 NOS]&lt;/ref&gt;

=== oes ===
* [[1 oes]] - Vanof noe is vierwerk verboden in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621134-consumenten-mogen-niet-meer-knallen-vuurwerkverbod-gaat-definitief-in NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 oes]] - Defensiepact tuss'n [[Saoedi-Araobië]], [[Turkije]] en [[Pakistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2625940-navo-lid-turkije-tekent-defensiepact-met-saudi-arabie-en-pakistan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,4 in [[Colombia]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627068-dodental-beving-colombia-inmiddels-294-hoop-vervliegt-voor-mensen-onder-puin NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 oes - Recordlaegte van [[Rien]] bij [[Lobith]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626232-record-uit-1947-gesneuveld-niet-eerder-zo-weinig-water-door-de-rijn NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 oes]] - Een veêrboôt zienkt opt [[Karibameêr]] bie [[Zimbabwe]], weerbie minstens 97 mins'n omkomme.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626484-zeker-15-doden-na-kapseizen-veerboot-in-zimbabwe-tientallen-mensen-vermist NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 oes]] - [[Zunne]]verduusterieng in Noôrd-[[Spanje]] en West-[[Iesland]], hroôtendeêls ok in [[Belhië]] en [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626591-nederlanders-smullen-van-de-eclips-lijkt-een-maan-die-licht-geeft NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://hemel.waarnemen.com/zon/eclipsen/zonsverduistering_20260812.html hwc]&lt;/ref&gt;
* [[14 oes|14]]-[[31 oes]] - Hroôte brand in de 'Oôge Venen ([[Ardenn'n]], provincie [[Luuk (provincie)|Luuk]]).&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/beelden-tonen-dat-gevaar-in-de-hoge-venen-nog-niet-is-geweken-m~1787109504614/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[15 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,7 opt [[Indonesië|Indonesische]] eiland [[Flores]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627241-dodental-aardbeving-indonesisch-eiland-flores-loopt-op-duizenden-ontheemden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 oes]] - Een goudmien in den [[Centraol-Afrikaonse Rippebliek]] stort deêls in mie minstens 100 doôden as hevolg.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627538-vrees-voor-ruim-honderd-doden-door-mijnongeluk-centraal-afrikaanse-republiek NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,8 bie [[Zandeweer]] in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627688-aardbeving-met-kracht-van-2-8-bij-zandeweer-in-groningen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 oes]] - Hroôte overstroômieng mie vee doôden in [[Nepal]] en [[Tibet]] deu ofbrekende [[gletsjer]] in den [[Himalaya]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629070-dodental-overstromingen-nepal-boven-900-zoektocht-naar-overlevenden-in-tunnels NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 oes]] - De [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]] vallen mekaer vanover an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629007-vs-valt-na-weken-weer-iraanse-installaties-aan-iran-bestookt-amerikaanse-bases NOS]&lt;/ref&gt;

=== september ===
* [[1 september]]-[[12 oktober]] - [[Zeêlandbrugge]] dicht vanwehe ongeroud.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18691861/zeelandbrug-zes-weken-dicht-voor-reparatie-scheuren-in-brug-worden-steeds-groter OZ]&lt;/ref&gt;
* 1 september - Hroôte groep mannen valt 'uus an in [[Overasselt]], 'ierbie wor een bewaeker doôdeschote.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629275-overasselt-opgeschrikt-door-gewelddadig-schietincident-veel-nog-onduidelijk NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 september]] - De [[Houthi's]] behinne mie een hroôte anval tehen 't leher van [[Jeêm'n]], vermoedelijk doel is den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629798-houthi-s-beginnen-offensief-een-van-de-zwaarste-gevechten-in-jemen-in-jaren NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Sachsen-Anhalt]] wor den [[AfD]] den hroôste partie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629958-monsterzege-afd-in-saksen-anhalt-nog-onzeker-of-partij-alleen-kan-regeren NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 september - Zeldzaeme albino [[zeêond]] hezien op [[Neeltie Jans]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18760294/zeldzame-witte-zeehond-gespot-op-zeeuws-strand OZ]&lt;/ref&gt;
* [[8 september]] - De [[Houthi's]] vall'n 't zuuden van [[Saoedi-Araobië]] an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630138-73-gewonden-bij-houthi-aanvallen-op-saudi-arabie NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 september - 't [[Vereênigd Konienkriek]], [[Frankriek]] en [[Canada]] gaen den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]] verbiejen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630205-vk-frankrijk-en-canada-komen-met-importverbod-voor-goederen-uit-nederzettingen-westoever NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 september]] - Vee doôden deu brand op veêrboôt op de [[Filepien'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630780-dodental-veerbootbrand-filipijnen-opgelopen-tot-76 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 september]] - [[Israël]] vernietugt een ondergroons complex van [[Hezbollah]] in Zuud-[[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630529-enorme-explosies-in-zuid-libanon-israel-zegt-complex-hezbollah-te-hebben-verwoest NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 september - Zwaer ongeluk mie een Nederlandse bus in Oôst-[[Zwitserland]] mie vuuf doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630537-vijf-doden-en-veertig-gewonden-bij-busongeluk-zwitserland NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 september]] - De [[Houthi's]] verkriegen controle over den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630555-houthi-s-nemen-controle-over-belangrijke-vaarroute-voor-olie-naar-europa NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 september]] - De [[Houthi's]] vallen den luchtaeven van [[Riyad]] en olieinstallaoties van [[Saoedi-Araobië]] an den [[Rooie Zeê]] an.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/19/saoedi-arabie-vlammen-en-een-dikke-zwarte-rookpluim-hoofdstad-ri/. VRT]&lt;/ref&gt;
* 19 september - Olie spoelt an opt strange van [[Walchren]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18805501/vervuiling-met-stookolie-breidt-zich-verder-uit-over-zeeuwse-kust OZ]&lt;/ref&gt;
* [[20 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Mecklenburg-Vorpommern]] wor den [[AfD]] den hroôste partie en bluft den [[CDU]] vò den eêste mael onger den kiesdrempel.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2631852-pijnlijk-verlies-cdu-in-duitse-deelstaat-voor-het-eerst-kiesdrempel-niet-gehaald NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 september]] - Verbod in [[Nederland]] van kracht op den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623855-invoerverbod-producten-uit-illegale-nederzettingen-israel-gaat-in-op-22-september NOS]&lt;/ref&gt;
* 22 september - Akkoôrd tussen de [[Vereênigde Staeten]], [[Denemarken]] en [[Hroenland]] mie as uutkomst dat 't Amerikaonse leher in Hroenland wor versterkt.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632070-vs-denemarken-en-groenland-tekenen-akkoord-vs-mag-meer-bases-bouwen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 september]] - Hroôte droôgte in [[Belhië]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/22/droogte-in-belgie-drinkwaterproductie-gevolgen/ VRT]&lt;/ref&gt;

== Kommende hebeurtenisse ==
* [[1 oktober]] - Den [[Zeêuwse Wikipedia]] bestaet twintig jaer.
* [[27 oktober]] - Verkiezienge vò den [[Knesset]].&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/event/2026-Israeli-Elections Bri]&lt;/ref&gt;

== Hesturve ==
* [[13 jannewari]] - [[Jaap Sala]] (76), Nederlands politicus (burhemeêster [[Sluus (gemeênte)|Sluus]])
* [[16 jannewari]] - [[Willem Jan op 't Hof]] (78), Nederlands predikant en theoloôg
* [[26 jannewari]] - [[Arie van den Brand]] (74), Nederlands landbouwkundige, boer en politicus
* [[7 feberwari]] - [[Bert Broekhuis]] (82), Nederlands politicus (raedslid [[Tole (gemeênte)|Tole]])
* [[11 feberwari]] - [[Cees Nooteboom]] (92), Nederlands schriever en dichter
* [[6 maerte]] - [[Hans Wagner]] (62), Duuts-Nederlands politicus
* [[12 maerte]] - [[Wouter van Beijnum]] (79), Nederlands architect
* [[30 maerte]] - [[Huub van der Meer]] (82), Nederlands politicus (burhemeêster [[Oôstflakkeê]])
* [[18 juni]] - [[Henk Krijgsman]] (84), Nederlands politicus (burhemeêster [[Wesvore]])
* [[8 juli]] - [[Johanna Kruit]] (85), Zeêuws dichteres en schriefster
* [[31 oes]] - [[Elco Brinkman]] (78), Nederlands amtenaer, politicus en bestierder
* [[2 september]] - [[Jan Pieter Lokker]] (77), Nederlands leraer, bestierder en politicus (wnd. burhemeêster [[Goereê-Overflakkeê]])
* [[14 september]] - [[Wim van Gelder (CDA)|Wim van Gelder]] (84), Nederlands politicus (Commissaoris van Zeêland)

== Temperaturen ==

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|-
! colspan=19 | antal maelen maximum temperatuur in [[De Bilt]].&lt;ref&gt;[https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2026/januari Wst]&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=2 | maend !! colspan=15 | maximum temperaturen °C !! rowspan=2 | maend
|-
! -10--14 !! -5--9 !! 0--4 !! 0-+4 !! 5-9 !! 10-14 !! 15-19 !! 20-24 !! 25-29 !! 30-34 !! 35-39 !! 40-44 !! gemid. !! 'uudig gemid. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20240114062700/https://www.weeronline.nl/nieuws/dit-is-het-nederlandse-jaarklimaat Won]&lt;/ref&gt; !! verschil
|-
| jan ||  ||  || 1 || 17 || 11 || 2 ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 5,0° || 6,2°  || -1,2° || jan
|-
| feb ||  ||  ||  || 8 || 8 || 10 || 2 ||  ||  ||  ||  ||  || 8,6° || 7,2°  || +1,4° || feb
|-
| mrt ||  ||  ||  ||  || 2 || 18 || 11 ||  ||  ||  ||  ||  || 13,3° || 10,4° || +2,9° || mrt
|-
| apr ||  ||  ||  ||  ||  || 9 || 18 || 3 ||  ||  ||  ||  || 16,4° || 14,8° || +1,6° || apr
|-
| mei ||  ||  ||  ||  ||  || 7 || 11 || 6 || 5 || 2 ||  ||  || 19,9° || 18,4° || +1,5° || mei
|-
| jun ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 10 || 8 || 7 || 4 || 1 ||  || 24,1° || 21,2° || +2,9° || jun
|-
| jul ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 17 || 13 || 1 ||  ||  || 24,6° || 23,0° || +1,6° || jul
|-
| oes ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 1 || 19 || 6 || 4 || 1 ||  || 24,9° || 22,8° || +2,1° || oes
|-
| sep ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 9 || 14 || 2 ||  ||  ||  || ° || 19,5° || ° || sep
|-
| okt ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 14,9° || ° || okt
|-
| nov ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 10,0° || ° || nov
|-
| dec ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 6,7°  || ° || dec
|-
! tot. ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 14,6° || ° || tot.
|}

== Plaetjes ==
&lt;gallery&gt;
Overzicht westgevel met ingangsportaal - Amsterdam - 20409010 - RCE.jpg|Vondelkerke
-i---i- (32923985971).jpg|[[Patagonië]]
Wikipedia-logo-v2-en.png|[[Wikipedia]] 25 jaer
Geastrum corollinum 241850068.jpg|Aerdesterre (Geastrum corollinum)
LocatieWesterschelde.png|[[Onte]]
Cortina d'Ampezzo and mountains Col Druscie, Tofana di Mezzo, Nuvolau, Averau and the Cinque Torri (cropped).jpg|[[Cortina d'Ampezzo]] mie omhevieng
Crane (Grus grus) calling).jpg|[[Kraenveugelachtegen|Kraenveugel]]
Pygmy Hippopotamuses in Shoushan Zoo.jpg|[[Dwergnijlpaerd]]en
&quot;Physical Middle East&quot; CIA World Factbook.png|[[Midden-Oôsten]]
Moon on October 19, 2021 (IMG 7062) - Flickr - gjdonatiello.jpg|[[Maen (Aerde)|Maen]]
Gemeiner Seestern.JPG|[[Gewone zeêster]]
Vespa Munsiyari.jpg|Geelpoôtoôrnaer (Aziatische 'oôrnaer)
Koningsdag Dokkum.jpg|Konienksdag in [[Dokkum]]
Noordwijk - Coepelduyn 02.jpg|Dunen bie [[Noôrdwiek]] (Nationaol Park 'Ollandse Dunen)
Lagenorhynchus albirostris 146341190 (cropped 2).jpg|[[Witsnuutdolfijn]]
Haliaeetus albicilla, Mull 1.jpg|[[Zeêaerend]]
Rötliches Exemplar des Marmorkrebs.jpg|Marmer[[kreêft]]
Karte Hohes Venn.png|'Oôge Venen
&lt;/Gallery&gt;

== Noôten ==
{{Reflist|1=6}}

[[Categorie:Eenentwintegste eêuwe]]</text>
      <sha1>om7a9p9rjksyczsp1v20zu8qv43nrmy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Baden-Württemberg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15536</id>
    <revision>
      <id>183620</id>
      <parentid>183501</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T05:41:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11796" sha1="ow5anyefe86ncdvut2yd0mymzfntgdl" xml:space="preserve">{{etalage}}
{{Regio
 |naem        = Land Baden-Württemberg
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Baden-Württemberg.svg
 |waepen      = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg
 |kaerte      = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Baden-Württemberg.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Stuttgart
 |oppervlak   = 35.748 
 |inweuners   = 11.239.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 314
}}
[[Plaetje:Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Opperduutse streêktaelen]]

'''Baden-Württemberg''' ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Stuttgart]].

D'r weune 11,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 35,7 duuzend km².

Tis den dorde hroôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkienge.

Baden-Württemberg is op 25 april [[1952]] opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den Bondsraed.

Baden-Württemberg hrenst an de deêlstaeten [[Rheinland-Pfalz]] (NW), [[Hessen]] (N) en [[Bayern]] (O) plus an de lan'n [[Zwitserland]] (Z) en [[Frankriek]] (W, [[Elzas]]).

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! colspan=2 | Bevolkienge
|-
! Jaer || Inweuners
|-
| 1900 || 4,1 meljoen
|-
| 1950 || 6,4 meljoen
|-
| 1975 || 9,2 meljoen
|-
| 2000 || 10,5 meljoen
|-
| 2026 || 11,2 meljoen
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹
|-
! Seizoen || Maximum || Minimum
|-
| Winter || 4°C || -2°C
|-
| Lente || 14°C || 4°C
|-
| Zeumer || 23°C || 12°C
|-
| 'Erfst || 14°C || 5°C
|-
| colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer
|-
| colspan=3 | ¹ in Stuttgart
|}
|}

D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018).

Streêktaelen binne [[Aelemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen.

Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023).

Hroôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]].

== Geschiedenisse ==
't Hebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôtertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en een stukje Prusen. Nae den [[Twidde Waereldoôrlog]] wast hebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. Twas verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze hebied'n deêl van den in dat jaer operichte Bonsrippebliek Duutsland en vormden in 1952 den deêlstaet Baden-Württemberg.

== Landschap ==
Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos.

Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden.

'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen).

In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) &lt;ref&gt;De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.&lt;/ref&gt; op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet).

De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek &lt;ref&gt;De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.&lt;/ref&gt; en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.&lt;ref&gt;Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.&lt;/ref&gt; 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren.

== Steê ==
Bekende steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Hroôtste steê !! Inweuners
|-
| [[Stuttgart]] || 609.000
|-
| [[Mannheim]] || 320.000
|-
| [[Karlsruhe]] || 309.000
|-
| [[Freiburg im Breisgau]] || 238.000
|-
| [[Heidelberg]] || 156.000
|-
| [[Pforzheim]] || 134.000
|-
| [[Heilbronn]] || 133.000
|-
| [[Ulm]] || 130.000
|-
| [[Reutlingen]] || 119.000
|-
| [[Esslingen am Neckar]] || 95.000
|-
| [[Ludwigsburg]] || 93.000
|-
| [[Tübingen]] || 93.000
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Aore steê !! Inweuners
|-
| [[Konstanz]] || 87.000
|-
| [[Friedrichshafen]] || 63.000
|-
| [[Baden-Baden]] || 57.000
|-
| [[Ravensburg]] || 51.000
|-
| [[Schwäbisch Hall]] || 43.000
|-
| [[Kehl]] || 40.000
|-
| [[Weil am Rhein]] || 32.000
|-
| [[Donaueschingen]] || 22.000
|-
| [[Hockenheim]] || 22.000
|-
| [[Sigmaringen]] || 17.000
|-
| [[Breisach am Rhein]] || 17.000
|-
| [[Meersburg]] || 6.000
|}
|}

== Indeêlieng ==
Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut:
* 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'')
* 12 regionaole verbanden (''Regionen'')
* 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')&lt;ref&gt;De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.&lt;/ref&gt;
* 1101 gemeênten (''Gemeinden'')

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]]
| 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'')
* Freiburg
* Karlsruhe
* Stuttgart
* Tübingen
9 stadsdistricten (''Stadtkreise'')
* [[Baden-Baden]]
* [[Freiburg im Breisgau]]
* [[Heidelberg]]
* [[Heilbronn]]
* [[Karlsruhe]]
* [[Mannheim]]
* [[Pforzheim]]
* [[Stuttgart]]
* [[Ulm]]
35 landsdistricten (''Landkreise'')
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]]
| 12 regionaole verbanden (''Regionen'')
Freiburg
* Hochrhein-Bodensee
* Schwarzwald-Baar-Heuberg
* Südlicher Oberrhein
Karlsruhe
* Mittlerer Oberrhein
* Nordschwarzwald
* Rhein-Neckar
Stuttgart
* Heilbronn-Franken
* Ostwürttemberg
* Stuttgart
Tübingen
* Bodensee-Oberschwaben
* Donau-Iller
* Neckar-Alb
|-
|}
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

''oliefkleur is reherieng''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=25 | Landtag von Baden-Württemberg
|-
! Partie 
! 2026 || 2021 || 2016 
! 2011 || 2006 || 2001 
! 1996 || 1992 || 1988 
! 1984 || 1980 || 1976 
! 1972 || 1968 || 1964 
! 1960 || 1956 || 1952
! Partie
|-
| [[Grüne]] 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|58 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|36 || 17 || 10 
| 19 || 13 || 10 
| 9 || 6 || 
| || || 
| || ||
| [[Grüne]] 
|-
| [[CDU]] 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 
| 60 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|69 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|69 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|64 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|66 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|71 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|60 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|59 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50
| [[CDU]] 
|-
| [[AfD]] 
| 35 || 17 || 23 
| || || 
| || || 
| || || 
| || || 
| || ||
| [[AfD]] 
|-
| [[SPD]] 
| 10 || 19 || 19 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35 || 38 || 45 
| 39 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46 || 42 
| 41 || 40 || 41 
| 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|37 || 47 
| 44 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|36 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38
| [[SPD]] 
|-
| [[FDP]] 
| || 18 || 12 
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || 8 || 7 
| 8 || 10 || 9 
| 10 || 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23
| [[FDP]] 
|-
| REP ¹ 
| || || 
| || || 
| 14 || 15 || 
| || || 
| || || 
| || ||
| REP ¹ 
|-
| NPD ² 
| || || 
| || || 
| || || 
| || || 
| || 12 || 
| || ||
| NPD ² 
|-
| BHE ³ 
| || || 
| || || 
| || || 
| || || 
| || || 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
| BHE ³
|-
| [[KPD]] 
| || || 
| || || 
| || || 
| || || 
| || || 
| || || 4
| [[KPD]] 
|-
! Totael 
! 157 || 154 || 143 
! 138 || 139 || 128 
! 155 || 146 || 125 
! 126 || 124 || 121 
! 120 || 127 || 120 
! 121 || 120 || 121
! Totael
|-
|}

¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief)

² Nationaldemokratische Partei Deutschlands (rechtsextreêm)

³ Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten (nationaelconservaetief)

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=3 | Minister-president'n
|-
! Naem !! Partie !! Tied 
|-
| Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953
|-
| Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger]] &lt;ref&gt; Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier.&lt;/ref&gt; || CDU || 1958–1966
|-
| Hans Filbinger || CDU || 1966–1978
|-
| Lothar Späth || CDU || 1978–1991
|-
| Erwin Teufel || CDU || 1991–2005
|-
| Günther Oettinger	|| CDU|| 2005–2010
|-
| Stefan Mappus	|| CDU|| 2010–2011
|-
| Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–2026
|-
| Cem Özdemir || Grüne || 2026–noe
|-
|}

== Noôten ==
&lt;References/&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&amp;tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&amp;cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg]
* [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica]
* [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}}


&lt;Gallery&gt;
BudS - Baden-Württemberg Topo.jpg|Precieze kaerte
1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799
Fluss-und Gebirgskarte von Wurttemberg, Baden und Hohenzollern mit Angabe der Wichtigsten Höhenpunkte bearbeitet im Massstabe 1 - 450 000 der natürlichen Grösse - von Heinrich Bach... - btv1b53099925k.jpg|Baden-Württemberg in 1858
Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945
Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952
Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud
Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr
2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb
Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden
Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart
Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg
Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall
Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau
August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien
Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar
Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen
2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern
Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg
Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm
Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw
Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden
Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme
Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring
Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud
Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz
&lt;/Gallery&gt;

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Baden-Württemberg| ]]</text>
      <sha1>ow5anyefe86ncdvut2yd0mymzfntgdl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bayern</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15556</id>
    <revision>
      <id>183621</id>
      <parentid>183558</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T05:42:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5160" sha1="capvqsebyaaotjptjy8avc44uc0cmc0" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Freistaat Bayern
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Bavaria.svg
 |waepen      = Coat of arms of Bavaria.svg
 |kaerte      = Locator map Bavaria in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Bayern.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = München
 |oppervlak   = 70.542 
 |inweuners   = 13.246.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 188
}}
[[Plaetje:Bayern Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]]

'''Bayern''' ([[Beiers]]: ''Bayern, Baiern, Boarn'', [[Zwaobisch]]: ''Boerâ'', [[Zeêuws]]: ''Beieren'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[München]].

D'r weune 13,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 70,5 duuzend km².

Bayern is op 28 september [[1945]] vanover opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den Bondsraed.

Bayern hrenst an de deêlstaeten [[Baden-Württemberg]] (W), [[Hessen]] (NW), [[Thüringen]] (N) en [[Sachsen]] (NO) plus an de lan'n [[Oesteriek]] (ZO, deêlstaeten [[Vorarlberg]], [[Tirol]], [[Salzburg (deêlstaet)|Salzburg]] en [[Oberösterreich]]) en [[Tsjehhië]] (O).

Hroôte rivieren binne [[Donau]], Main en Lech.

Hroôte meêren binne o.a. Bodenmeêr (int uuterste zuudwessen) en Chiemsee.

Hebergtes binne o.a. Schwäbische Alb, Fränkische Alb, Böhmerwald, Bayerischer Wald, Rhön, Spessart, Fichtelgebirge en Bayerische [[Alpen]] (Zugspitze is mie 2962 meter den 'oôgste berg van Duutsland).

Streêken binne o.a. Allgäu, Chiemgau en Bayerisches Vogtland.

== Steê ==
Bekende steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Hroôtste steê !! Inweuners
|-
| [[München]] || 1.505.000
|-
| [[Nürnberg]] || 531.000
|-
| [[Augsburg]] || 302.000
|-
| [[Regensburg]] || 152.000
|-
| [[Ingolstadt]] || 141.000
|-
| [[Würzburg]] || 134.000
|-
| [[Fürth]] || 131.000
|-
| [[Erlangen]] || 116.000
|-
| [[Bamberg]] || 77.000
|-
| [[Aschaffenburg]] || 73.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Aore steê !! Inweuners
|-
| [[Bayreuth]] || 73.000
|-
| [[Landshut]] || 72.000
|-
| [[Passau]] || 54.000
|-
| [[Dachau]] || 47.000
|-
| [[Hof]] || 47.000
|-
| [[Landsberg am Lech]] || 29.000
|-
| [[Garmisch-Partenkirchen]] || 28.000
|-
| [[Lindau]] || 26.000
|-
| [[Bad Kissingen]] || 23.000
|-
| [[Berchtesgaden]] || 7.700
|-
|}
|}

== Indeêlieng ==
Bayern bestaet uut:
* 7 Regierungsbezirke (rehio's)
* 71 Landkreise (districten)
* 25 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-valign=top
| [[Plaetje:Bavaria, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|kaderloos]]
| Rehio's:
* Altbayern
** Oberbayern
** Niederbayern
** Oberpfalz
* Franken
** Oberfranken
** Mittelfranken
** Unterfranken
* Schwaben
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag) vanof 1966.

''oliefkleur is reherieng''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Bayerischer Landtag
|-
! Partie
! 2023 || 2018
! 2013 || 2008 || 2003
! 1998 || 1994 || 1990
! 1986 || 1982 || 1978
! 1974 || 1970 || 1966
|-
| [[CSU]]
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|85 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|85
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|101 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|92 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|124
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|123 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|120 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|127
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|128 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|133 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|129
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|132 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|124 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|110
|-
| FW ¹
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|37 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|27
| 19 || 21 || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[AfD]]
| 32 || 22
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Grüne]]
| 32 || 38
| 18 || 19 || 15
| 14 || 14 || 12
| 15 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[SPD]]
| 17 || 22
| 42 || 39 || 41
| 67 || 70 || 58
| 61 || 71 || 65
| 64 || 70 || 79
|-
| [[FDP]]
|  || 11
|  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 
|  ||  || 7
|  ||  || 10
| 8 || 10 || 
|-
| NPD ²
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 15
|-
! Totael
! 203 || 205
! 180 || 187 || 180
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
|}

¹ Landesvereinigung Freie Wähler Bayern

² Nationaldemokratische Partei Deutschlands

[[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Opperduutse streêktaelen]]
[[Plaetje:Flag of Bavaria (striped).svg|120px|thumb|Aore vlagge]]
Minister-president'n vanof 1962.

{| class=wikitable
|-
! colspan=3 | Minister-president'n
|-
! Naem !! Partie !! Tied 
|-
| Alfons Goppel || [[CSU]] || 1962 - 1978
|-
| [[Franz Josef Strauß]] || CSU || 1978 - 1988
|-
| Max Streibl || CSU || 1988 - 1993
|-
| Edmund Stoiber || CSU || 1993 - 2007
|-
| Günther Beckstein || CSU || 2007 - 2008
|-
| Horst Seehofer || CSU || 2008 - 2018
|-
| Markus Söder || CSU || 2018 - noe
|}

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bayern.de/ Bayern]
* [https://www.landenweb.nl/beieren/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Bavaria Britannica]
* [https://www.deutschland.de/de/topic/leben/bayern-kultur-bundesland deutschland.de]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bayern/?admid=336 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/beieren/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|48|57|N|11|24|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Bayern| ]]</text>
      <sha1>capvqsebyaaotjptjy8avc44uc0cmc0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brandenburg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15557</id>
    <revision>
      <id>183623</id>
      <parentid>183567</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T05:44:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3469" sha1="ohrud8ze3x2g2wjm1ey9kq0q6smlwg2" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Brandenburg
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Brandenburg.svg
 |waepen      = DEU Brandenburg COA.svg
 |kaerte      = Locator map Brandenburg in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Brandenburg.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Potsdam
 |oppervlak   = 29.654
 |inweuners   = 2.552.000
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 86
}}
[[Plaetje:Brandenburg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]
[[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]]

'''Brandenburg''' ([[Platduuts]]: ''Brannenborg, Brandenborg, Brannenborch, Bramborg'', Neder-[[Sorbisch]]: ''Bramborska'', [[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]].

D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km².

Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]].

Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den Bondsraed.

Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Berlin]] (M), [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O).

Hroôte rivieren binne Spree, Oder, Neiße en Elbe.

Streêken binne o.a. Fläming, Havelland en Niederlausitz.

In Niederlausitz wor ok Neder-[[Sorbisch]] hesproke, een [[Slaovische taele]].

== Steê ==
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Potsdam]] || 185.000
|-
| [[Cottbus]] || 95.000
|-
| [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000
|-
| [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000
|-
| [[Oranienburg]] || 50.000
|-
| [[Falkensee]] || 46.000
|-
| [[Bernau bei Berlin]] || 45.000
|-
| [[Eberswalde]] || 42.000
|-
| [[Königs Wusterhausen]] || 40.000
|-
| [[Schwedt/Oder]] || 34.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Brandenburg bestaet uut:
* 14 Landkreise (districten)
* 4 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Landtag Brandenburg
|-
! Partie
! 2024 || 2019
! 2014 || 2009 || 2004 
! 1999 || 1994 || 1990
|-
| [[SPD]]
| 32 || 25
| 30 || 31 || 33
| 37 || 52 || 36
|-
| [[AfD]]
| 30 || 23
| 11 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[BSW]]
| 14 || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[CDU]]
| 12 || 15
| 21 || 19 || 20
| 25 || 18 || 27
|-
| [[Grüne]] ¹
|  || 10
| 6 || 5 || 
|  ||  || 6
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
|  || 10
| 17 || 26 || 29
| 22 || 18 || 13
|-
| BVB/FW ²
|  || 5
| 3 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
|  || 
|  || 7 || 
|  ||  || 6
|-
| DVU ³
|  || 
|  ||  || 6
| 5 ||  || 
|-
! Totael
! 88 || 88
! 88 || 88 || 88
! 89 || 88 || 88
|}

¹ 1990: Bü90 (Bündnis 90)

² Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler

³ Deutsche Volksunion

== Lienks nae buten ==
* [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg]
* [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Brandenburg| ]]</text>
      <sha1>ohrud8ze3x2g2wjm1ey9kq0q6smlwg2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bremen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15560</id>
    <revision>
      <id>183624</id>
      <parentid>183615</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T05:45:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2435" sha1="bydxzacmj4gix2uizoluiuxhxi7n4es" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Freie Hansestadt Bremen
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Bremen.svg
 |waepen      = Bremen greater coat of arms.svg
 |kaerte      = Locator map Bremen in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Bremen.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Bremen (stad)
 |oppervlak   = 420
 |inweuners   = 707.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 1683
}}
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]

'''Bremen''' ([[Zeêuws]]: ''Breem'n'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Bremen (stad)|Bremen]].

D'r weune 0,7 meljoen mins'n op een oppervlak van 0,4 duuzend km².

Bremen is sins 23 meie 1949 een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den Bondsraed.

Bremen hrenst an den deêlstaet [[Niedersachsen]].

Den deêlstaet liet an den [[Noôrdzeê]].

Hroôte rivier is Weser.

== Indeêlieng ==
Bremen bestaet uut 2 stedelijke hemeênten (inweuners 2026):
* [[Bremen (stad)]] - 588.000 
* [[Bremerhafen]] - 119.000 

{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Bremen, administrative divisions (towns only) - de - colored.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Bremische Bürgerschaft
|-
! Partie
! 2023 || 2019 || 2015
! 2011 || 2007 || 2003
! 1999 || 1995 || 1991
|-
| [[SPD]]
| 27 || 23 || 30
| 36 || 32 || 40
| 47 || 37 || 41
|-
| [[CDU]]
| 24 || 24 || 20
| 20 || 23 || 29
| 42 || 37 || 32
|-
| [[Grüne]]
| 11 || 16 || 14
| 21 || 14 || 12
| 10 || 14 || 11
|-
| [[Linke]]
| 10 || 10 || 8
| 5 || 7 || 
|  ||  || 
|-
| BIW ¹
| 10 || 1 || 1
| 1 || 1 || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
| 5 || 5 || 6
|  || 5 || 1
|  ||  || 10
|-
| [[AfD]]
|  || 5 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| DVU ²
|  ||  || 
|  || 1 || 1
| 1 ||  || 6
|-
| AFB ³
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 12 || 
|-
! Totael
! 87 || 84 || 83
! 83 || 83 || 83
! 100 || 100 || 100
|}

¹ Bürger in Wut

² Deutsche Volksunion

³ Arbeit für Bremen und Bremerhaven

== Lienks nae buten ==
* [https://landesportal.bremen.de/ Bremen]
* [https://www.britannica.com/place/bremen-germany Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bremen/?admid=344 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/bremen/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|53|8|N|8|44|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Bremen| ]]</text>
      <sha1>bydxzacmj4gix2uizoluiuxhxi7n4es</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183636</id>
      <parentid>183624</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T06:02:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Indeêlieng */</comment>
      <origin>183636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2435" sha1="rabtms9bdockxkatlogxxrr9n1ywuhg" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Freie Hansestadt Bremen
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Bremen.svg
 |waepen      = Bremen greater coat of arms.svg
 |kaerte      = Locator map Bremen in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Bremen.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Bremen (stad)
 |oppervlak   = 420
 |inweuners   = 707.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 1683
}}
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]

'''Bremen''' ([[Zeêuws]]: ''Breem'n'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Bremen (stad)|Bremen]].

D'r weune 0,7 meljoen mins'n op een oppervlak van 0,4 duuzend km².

Bremen is sins 23 meie 1949 een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den Bondsraed.

Bremen hrenst an den deêlstaet [[Niedersachsen]].

Den deêlstaet liet an den [[Noôrdzeê]].

Hroôte rivier is Weser.

== Indeêlieng ==
Bremen bestaet uut 2 stedelijke hemeênten (inweuners 2026):
* [[Bremen (stad)]] - 588.000 
* [[Bremerhaven]] - 119.000 

{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Bremen, administrative divisions (towns only) - de - colored.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Bremische Bürgerschaft
|-
! Partie
! 2023 || 2019 || 2015
! 2011 || 2007 || 2003
! 1999 || 1995 || 1991
|-
| [[SPD]]
| 27 || 23 || 30
| 36 || 32 || 40
| 47 || 37 || 41
|-
| [[CDU]]
| 24 || 24 || 20
| 20 || 23 || 29
| 42 || 37 || 32
|-
| [[Grüne]]
| 11 || 16 || 14
| 21 || 14 || 12
| 10 || 14 || 11
|-
| [[Linke]]
| 10 || 10 || 8
| 5 || 7 || 
|  ||  || 
|-
| BIW ¹
| 10 || 1 || 1
| 1 || 1 || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
| 5 || 5 || 6
|  || 5 || 1
|  ||  || 10
|-
| [[AfD]]
|  || 5 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| DVU ²
|  ||  || 
|  || 1 || 1
| 1 ||  || 6
|-
| AFB ³
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 12 || 
|-
! Totael
! 87 || 84 || 83
! 83 || 83 || 83
! 100 || 100 || 100
|}

¹ Bürger in Wut

² Deutsche Volksunion

³ Arbeit für Bremen und Bremerhaven

== Lienks nae buten ==
* [https://landesportal.bremen.de/ Bremen]
* [https://www.britannica.com/place/bremen-germany Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bremen/?admid=344 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/bremen/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|53|8|N|8|44|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Bremen| ]]</text>
      <sha1>rabtms9bdockxkatlogxxrr9n1ywuhg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hamburg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15563</id>
    <revision>
      <id>183625</id>
      <parentid>183604</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T05:46:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2549" sha1="as6iekic1vv9olpdw9h5y6h6d0r4kpi" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Freie und Hansestadt Hamburg
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Hamburg.svg
 |waepen      = Wappen der Hamburgischen Bürgerschaft.svg
 |kaerte      = Locator map Hamburg in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Hamburg.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Hamburg
 |oppervlak   = 755
 |inweuners   = 1.869.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 2476
}}

'''Hamburg''' ([[Platduuts]]: ''Hamborg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van en tegeliekertied stad in [[Duutsland]].

D'r weune 1,9 meljoen mins'n op een oppervlak van 0,8 duuzend km².

Hamburg is sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den Bondsraed.

Hamburg hrenst an de deêlstaeten [[Niedersachsen]] (ZW) en [[Schleswig-Holstein]] (NO).

Hroôte rivier is Elbe.

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]
|}

== Indeêlieng ==
Hamburg bestaet uut:
* 7 Bezirke (districten)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Boroughs of Hamburg.jpg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Hamburgische Bürgerschaft
|-
! Partie
! 2025
! 2020 || 2015 || 2011
! 2008 || 2004 || 2001
! 1997 || 1993 || 1991
|-
| [[SPD]]
| 45
| 54 || 58 || 62
| 45 || 41 || 46
| 54 || 58 || 61
|-
| [[CDU]]
| 26
| 15 || 20 || 28
| 56 || 63 || 33
| 46 || 36 || 44
|-
| [[Grüne]]
| 25
| 33 || 15 || 14
| 12 || 17 || 11
| 21 || 19 || 9
|-
| [[Linke]]
| 15
| 13 || 11 || 8
| 8 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[AfD]]
| 10
| 7 || 8 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
|
| 1 || 9 || 9
|  ||  || 6
|  ||  || 7
|-
| Schill ¹
|
|  ||  || 
|  ||  || 25
|  ||  || 
|-
| Statt ²
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 8 || 
|-
! Totael
! 121
! 123 || 121 || 121
! 121 || 121 || 121
! 121 || 121 || 121
|}

¹ Partei Rechtsstaatlicher Offensive

² Statt Partei

== Bekende inweuners ==
* [[Angela Merkel]], bonskanselier
* [[Helmut Schmidt]], bonskanselier (senator)
* [[Olaf Scholz]], bonskanselier (burgemeêster)
* [[Hans Wagner]], Duuts-Nederlands politicus

== Lienks nae buten ==
* [https://www.hamburg.de/ Hamburg]
* [https://www.britannica.com/place/hamburg-germany Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/hamburg/?admid=349 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/hamburg/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|53|33|N|10|0|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Hamburg| ]]</text>
      <sha1>as6iekic1vv9olpdw9h5y6h6d0r4kpi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mecklenburg-Vorpommern</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15564</id>
    <revision>
      <id>183627</id>
      <parentid>183390</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T05:47:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3225" sha1="k40hvly84f2fxq8k2ym10ifqbq1qb36" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Mecklenburg-Vorpommern
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Mecklenburg-Western Pomerania.svg
 |waepen      = Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg
 |kaerte      = Locator map Mecklenburg-Vorpommern in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Mecklenburg-Vorpommern.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Schwerin
 |oppervlak   = 23.295
 |inweuners   = 1.574.000
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 68
}}
[[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern.gif|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]

'''Mecklenburg-Vorpommern''' ([[Platduuts]]: ''Mekelnborg-Vörpommern, Mäkelborg-Vörpommern'', [[Zeêuws]]: ''Mecklenburg-Voepommern'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Schwerin]].

D'r weune 1,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 23,3 duuzend km².

Mecklenburg-Vorpommern is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]].

Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den Bondsraed.

Mecklenburg-Vorpommern hrenst an de deêlstaeten [[Brandenburg]] (Z), [[Niedersachsen]] (ZW) en [[Schleswig-Holstein]] (NW) plus ant land [[Poôl'n]] (O).

Den deêlstaet liet an den [[Oôstzeê]].

Hroôte rivier is Elbe.

Hroôte eilan'n binne Rügen en Usedom.

== Steê ==
Hroôtste steê (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Rostock]] || 205.000
|-
| [[Schwerin]] || 98.000
|-
| [[Neubrandenburg]] || 59.000
|-
| [[Greifswald]] || 56.000
|-
| [[Stralsund]] || 55.000
|-
| [[Wismar]] || 43.000
|-
| [[Güstrow]] || 29.000
|-
| [[Waren]] || 20.000
|-
| [[Neustrelitz]] || 20.000
|-
| [[Parchim]] || 18.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Mecklenburg-Vorpommern bestaet uut:
* 6 Landkreise (districten)
* 2 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern districts 2011 colored labeled.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Landtag Mecklenburg-Vorpommern
|-
! Partie
! 2026 || 2021 || 2016
! 2011 || 2006 || 2002
! 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[SPD]]
| 29 || 34 || 26
| 27 || 23 || 33
| 27 || 23 || 21
|-
| [[AfD]]
| 32 || 14 || 18
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 5 || 9 || 11
| 14 || 13 || 13
| 20 || 18 || 12
|-
| [[CDU]]
|  || 12 || 16
| 18 || 22 || 25
| 24 || 30 || 29
|-
| [[Grüne]]
| 5 || 5 || 
| 7 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
|  || 5 || 
|  || 7 || 
|  ||  || 4
|-
| NPD ¹
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
|  ||  || 
|-
! Totael
! 71 || 79 || 71
! 71 || 71 || 71
! 71 || 71 || 66
|}

¹ Nationaldemokratische Partei Deutschlands

== Lienks nae buten ==
* [https://www.regierung-mv.de/ Mecklenburg-Vorpommern]
* [https://www.britannica.com/place/mecklenburg-west-pomerania Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/mecklenburgvorpommern/?admid=350 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/mecklenburg-voor-pommeren/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|53|37|N|12|42|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Mecklenburg-Vorpommern| ]]</text>
      <sha1>k40hvly84f2fxq8k2ym10ifqbq1qb36</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Niedersachsen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15566</id>
    <revision>
      <id>183628</id>
      <parentid>183514</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T05:48:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3895" sha1="h2fm0minpbk6sti1wpnfvusksorgwcf" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Niedersachsen
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Lower Saxony.svg
 |waepen      = Wappen von Niedersachsen.svg
 |kaerte      = Locator map Lower-Saxony in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Niedersachsen.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Hannover 
 |oppervlak   = 47.710
 |inweuners   = 8.001.000
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 168
}}
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]

'''Niedersachsen''' ([[Platduuts]]: ''Neddersassen'', [[Saterfries]]: ''Läichsaksen'', [[Zeêuws]]: ''Nedersaksen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Hannover]].

D'r weune 8,0 meljoen mins'n op een oppervlak van 47,7 duuzend km².

Niedersachsen is op 1 november [[1946]] opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den Bondsraed.

Niedersachsen hrenst an de deêlstaeten [[Bremen]] (M), [[Nordrhein-Westfalen]] (ZW), [[Hessen]] (Z), [[Thüringen]] (ZO), [[Sachsen-Anhalt]] (O), [[Brandenburg]] (NO), [[Mecklenburg-Vorpommern]] (NO), [[Hamburg]] (N) en [[Schleswig-Holstein]] (N) plus ant land [[Nederland]] (W, provincies [[Overiessel]], [[Drenthe]] en [[Greunienge (provincie)|Greunienge]]).

Den deêlstaet liet an den [[Noôrdzeê]] en [[Waddenzeê]] mie de [[Oôst-Friese Waddeneilan'n]].

Hroôte rivieren binne Elbe, Weser en Ems.

Hebergtes binne o.a. Teutoburger Wald en Harz.

Streêken binne o.a. Lüneburger Heide, Oôst-Friesland en Wendland.

== Steê ==
Bekende steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Hroôtste steê !! Inweuners
|-
| [[Hannover]] || 523.000
|-
| [[Braunschweig]] || 253.000
|-
| [[Oldenburg]] || 177.000
|-
| [[Osnabrück]] || 166.000
|-
| [[Göttingen]] || 131.000
|-
| [[Wolfsburg]] || 130.000
|-
| [[Salzgitter]] || 104.000
|-
| [[Hildesheim]] || 98.000
|-
| [[Delmenhorst]] || 81.000
|-
| [[Wilhelmshaven]] || 75.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Aore steê !! Inweuners
|-
| [[Lüneburg]] || 75.000
|-
| [[Nordhorn]] || 57.000
|-
| [[Lingen]] || 57.000
|-
| [[Cuxhaven]] || 50.000
|-
| [[Emden]] || 49.000
|-
| [[Goslar]] || 47.000
|-
| [[Meppen]] || 37.000
|-
| [[Papenburg]] || 37.000
|-
| [[Haren (Duutsland)|Haren]] || 24.000
|-
| [[Bad Bentheim]] || 17.000
|-
|}
|}

== Indeêlieng ==
Niedersachsen bestaet uut:
* 37 Landkreise (districten)
* 8 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Lower Saxony, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

''oliefkleur is reherieng''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Niedersächsischer Landtag
|-
! Partie
! 2022 || 2017 
! 2013 || 2008 || 2003 
! 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[SPD]]
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|57 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|55 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|49 || 48 || 63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|83 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|81 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|71
|-
| [[CDU]]
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50
| 54 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|91
| 62 || 67 || 67
|-
| [[Grüne]]
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|24 || 12 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 12 || 14
|  || 13 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|-
| [[AfD]]
| 18 || 9 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
|  || 11 
| 14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 12 ||  || 9
|-
| [[Linke]]
|  ||  
|  || 11 || 
|  ||  || 
|-
! Totael
! 146 || 137 
! 137 || 152 || 183
! 157 || 161 || 155
|}

== Lienks nae buten ==
* [https://www.niedersachsen.de/startseite/ Niedersachsen]
* [https://www.britannica.com/place/lower-saxony Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/niedersachsen/?admid=351 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/nedersaksen/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|52|45|N|9|24|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Niedersachsen| ]]</text>
      <sha1>h2fm0minpbk6sti1wpnfvusksorgwcf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nordrhein-Westfalen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15568</id>
    <revision>
      <id>183629</id>
      <parentid>183469</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T05:49:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5943" sha1="snqimsxnor2wdo3g4us9q7bjqdrbtdd" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Nordrhein-Westfalen
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of North Rhine-Westphalia.svg
 |waepen      = Coat of arms of North Rhine-Westphalia.svg
 |kaerte      = Locator map North Rhine-Westphalia in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Nordrhein-Westfalen.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Düsseldorf 
 |oppervlak   = 34.112
 |inweuners   = 17.986.000
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 527
}}
[[Plaetje:North Rhine-Westphalia Topography 08.png|thumb|Landschapp'n]]

'''Nordrhein-Westfalen''' ([[Platduuts]]: ''Nuordrien-Westfaolen, Nordrhuin-Westfoalen'', [[Limburgs]]: ''Noordrien-Wesfale'', [[Ripuarisch]]: ''Noodrhing-Wäßßfaale'', [[Zeêuws]]: ''Noôrdrien-Westfaolen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Düsseldorf]].

D'r weune 18,0 meljoen mins'n op een oppervlak van 34,1 duuzend km².

Nordrhein-Westfalen is op 23 oes [[1946]] opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den Bondsraed.

Nordrhein-Westfalen hrenst an de deêlstaeten [[Niedersachsen]] (NO), [[Hessen]] (ZO) en [[Rheinland-Pfalz]] (Z) plus an de lan'n [[Belhië]] (ZW, provincie [[Luuk (provincie)|Luuk]]) en [[Nederland]] (W, provincies [[Limburg (Nederland)|Limburg]], [[Gelderland]] en [[Overiessel]]).

Hroôte rivieren binne [[Rien]], Ems en Ruhr.

Hebergtes binne o.a. [[Eifel]], [[Sauerland]], Bergisches Land, Rothaargebirge en Teutoburger Wald.

Streêken binne o.a. Nederriense Laegvlakte, Münsterland en Ruhrgebiet.

== Steê ==
Bekende steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Hroôtste steê !! Inweuners
|-
| [[Köln]] (Keulen) || 1.026.000
|-
| [[Düsseldorf]] || 619.000
|-
| [[Dortmund]] || 601.000
|-
| [[Essen (Duutsland)|Essen]] || 574.000
|-
| [[Duisburg]] || 501.000
|-
| [[Bochum]] || 359.000
|-
| [[Wuppertal]] || 357.000
|-
| [[Bielefeld]] || 331.000
|-
| [[Bonn]] || 324.000
|-
| [[Münster]] (Munster) || 306.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Aore steê !! Inweuners
|-
| [[Mönchengladbach]] || 267.000
|-
| [[Aachen]] (Aken) || 264.000
|-
| [[Krefeld]] || 231.000
|-
| [[Oberhausen]] || 213.000
|-
| [[Bocholt (Duutsland)|Bocholt]] || 73.000
|-
| [[Wesel]] || 61.000
|-
| [[Kleve]] (Kleef) || 53.000
|-
| [[Gronau]] || 50.000
|-
| [[Emmerich am Rhein]] (Emmerik) || 32.000
|-
| [[Vreden]] || 23.000
|-
|}
|}

== Indeêlieng ==
Nordrhein-Westfalen bestaet uut:
* 5 Regierungsbezirke (rehio's)
* 31 Landkreise (districten)
* 22 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-valign=top
| [[Plaetje:Nordrhein-Westfalen, administrative divisions - de - colored (full featured).png|kaderloos]]
| Rehio's:
* Arnsberg
* Detmold
* Düsseldorf 
* Köln
* Münster
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

''oliefkleur is reherieng''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Landtag Nordrhein-Westfalen
|-
! Partie
! 2022 || 2017 || 2012
! 2010 || 2005 || 2000 
! 1995 || 1990 || 1985
! 1980 || 1975 || 1970 
! 1966 || 1962 || 1958 
! 1954 || 1950 || 1947
! Partie
|-
| [[CDU]] 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|76 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|72 || 67 
| 67 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|89 || 88 
| 89 || 90 || 88 
| 95 || 95 || 95 
| 86 || 96 || 104 
| 90 || 93 || 92
| [[CDU]] 
|-
| [[SPD]] 
| 56 || 69 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|99
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|67 || 74 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|102
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|108 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|123 || 125 
| 106 || 91 || 94 
| 99 || 90 || 81 
| 76 || 68 || 64
| [[SPD]] 
|-
| [[Grüne]] 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|39 || 14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 12 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|17 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|24 || 12 ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  || 
| [[Grüne]] 
|-
| [[FDP]] 
| 12 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|28 || 22 
| 13 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|12 || 24 
|  || 14 || 14 
|  || 14 || 11 
| 15 || 14 || 15 
| 25 || 26 || 12
| [[FDP]] 
|-
| [[AfD]] 
| 12 || 16 ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  || 
|  ||  || 
| [[AfD]] 
|-
| Piraten ¹ 
|  ||  || 20 
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  || 
| Piraten ¹ 
|-
| [[Linke]] 
|  ||  ||  
| 11 ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
| [[Linke]] 
|-
| Z ² 
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
| 9 || 16 || 20
| Z ² 
|-
| [[KPD]] 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 12 || 28
| [[KPD]] 
|-
! Totael 
! 195 || 199 || 237 
! 181 || 187 || 231 
! 221 || 239 || 227 
! 201 || 200 || 200 
! 200 || 200 || 200 
! 200 || 215 || 216
! Totael
|-
|}

¹ Piratenpartei Deutschland (burgerrechen)

² Deutsche Zentrumspartei (politiekkatteliek)

[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]
[[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=3 | Minister-president'n
|-
! Naem !! Partie !! Tied 
|-
| Rudolf Amelunxen || / || 1946 - 1947
|-
| Karl Arnold || [[CDU]] || 1947 - 1956
|-
| Fritz Steinhoff || [[SPD]] || 1956 - 1958
|-
| Franz Meyers || CDU || 1958 - 1966
|-
| Heinz Kühn || SPD || 1966 - 1978
|-
| Johannes Rau || SPD || 1978 - 1998
|-
| Wolfgang Clement || SPD || 1998 - 2002
|-
| Peer Steinbrück || SPD || 2002 - 2005
|-
| Jürgen Rüttgers || CDU || 2005 - 2010
|-
| Hannelore Kraft || SPD || 2010 - 2017
|-
| Armin Laschet || CDU || 2017 - 2021
|-
| Hendrik Wüst || CDU || 2021 - noe
|-
|}

== Lienks nae buten ==
* [https://www.land.nrw/ Nordrhein-Westfalen]
* [https://www.britannica.com/place/north-rhine-westphalia Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?admid=356 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/noordrijn-westfalen/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|51|29|N|7|33|L}}


[[Plaetje:RheinFächer LVR.png|200px|links|thumb|Nederfrankische streêktaelen]]

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Nordrhein-Westfalen| ]]</text>
      <sha1>snqimsxnor2wdo3g4us9q7bjqdrbtdd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rheinland-Pfalz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15570</id>
    <revision>
      <id>183630</id>
      <parentid>183398</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T05:49:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2998" sha1="dlsli9m8s80fx5xl5mva9mnuy4vec0g" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Rheinland-Pfalz
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Rhineland-Palatinate.svg
 |waepen      = Coat of arms of Rhineland-Palatinate.svg
 |kaerte      = Locator map Rhineland-Palatinate in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Rheinland-Pfalz.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Mainz
 |oppervlak   = 19.858
 |inweuners   = 4.123.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 208
}}
[[Plaetje:RLP Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]]

'''Rheinland-Pfalz''' ([[Paltsisch]]: ''Rhoilond-Palz'', [[Zeêuws]]: ''Rienland-Palts'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Mainz]].

D'r weune 4,1 meljoen mins'n op een oppervlak van 19,9 duuzend km².

Rheinland-Pfalz is op 30 oes [[1946]] opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den Bondsraed.

Rheinland-Pfalz hrenst an de deêlstaeten [[Nordrhein-Westfalen]] (N), [[Hessen]] (O), [[Baden-Württemberg]] (ZO) en [[Saarland]] (ZW) plus an de lan'n [[Frankriek]] (Z), [[Luxemburg (land)|Luxemburg]] (W) en [[Belhië]] (NW, provincie [[Luuk (provincie)|Luuk]]).

Hroôte rivieren binne [[Rien]] en Moezel.

Hebergtes binne o.a. [[Eifel]], Hunsrück, Pfälzerwald en Westerwald.

== Steê ==
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Mainz]] || 224.000
|-
| [[Ludwigshafen am Rhein]] || 177.000
|-
| [[Koblenz]] || 113.000
|-
| [[Trier]] || 105.000
|-
| [[Kaiserslautern]] || 100.000
|-
| [[Worms]] || 87.000
|-
| [[Neuwied]] || 67.000
|-
| [[Bad Kreuznach]] || 54.000
|-
| [[Neustadt an der Weinstrasse]] || 53.000
|-
| [[Speyer]] || 49.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Rheinland-Pfalz bestaet uut:
* 24 Landkreise (districten)
* 12 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Rhineland-Palatinate, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Landtag Rheinland-Pfalz
|-
! Partie
! 2026 || 2021
! 2016 || 2011 || 2006
! 2001 || 1996 || 1991
|-
| [[CDU]]
| 39 || 31
| 35 || 41 || 38
| 38 || 41 || 40
|-
| [[SPD]]
| 32 || 39
| 39 || 42 || 53
| 49 || 43 || 47
|-
| [[AfD]]
| 24 || 9
| 14 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Grüne]]
| 10 || 10
| 6 || 18 || 
| 6 || 7 || 7
|-
| [[FDP]]
|  || 6
| 7 ||  || 10
| 8 || 10 || 7
|-
| FW ¹
|  || 6
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
! Totael
! 105 || 101
! 101 || 101 || 101
! 101 || 101 || 101
|}

¹ Freie Wähler

== Lienks nae buten ==
* [https://www.rlp.de/ Rheinland-Pfalz]
* [https://www.britannica.com/place/rhineland-palatinate Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/rheinlandpfalz/?admid=362 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/rijnland-palts/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|49|55|N|7|27|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Rheinland-Pfalz| ]]</text>
      <sha1>dlsli9m8s80fx5xl5mva9mnuy4vec0g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saarland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15572</id>
    <revision>
      <id>183631</id>
      <parentid>183424</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T05:50:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2741" sha1="h40tz01jco70xpzaav6pasqo22o7i9k" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Saarland
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Saarland.svg
 |waepen      = Wappen des Saarlands.svg
 |kaerte      = Locator map Saarland in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Saarland.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Saarbrücken 
 |oppervlak   = 2.572
 |inweuners   = 1.007.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 392
}}
[[Plaetje:Saarland-map.jpg|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]]

'''Saarland''' ([[Paltsisch]]: ''Saarlond'', [[Zeêuws]]: ''Saorland / Saerland'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Saarbrücken]].

D'r weune 1,0 meljoen mins'n op een oppervlak van 2,6 duuzend km².

Saarland is op 17 december [[1947]] vanover opericht en sins 1 jannewari [[1957]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den Bondsraed.

Saarland hrenst an den deêlstaet [[Rheinland-Pfalz]] (NO) plus an de lan'n [[Frankriek]] (ZW) en [[Luxemburg (land)|Luxemburg]] (NW).

Hroôte rivieren binne Saar en Moezel.

Hebergte is Hunsrück.

== Steê ==
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Saarbrücken]] || 183.000
|-
| [[Neunkirchen (Saarland)|Neunkirchen]] || 47.000
|-
| [[Homburg]] || 43.000
|-
| [[Völklingen]] || 41.000
|-
| [[Saarlouis]] || 38.000
|-
| [[St. Ingbert]] || 35.000
|-
| [[Merzig]] || 31.000
|-
| [[St. Wendel]] || 25.000
|-
| [[Dillingen/Saar]] || 21.000
|-
| [[Blieskastel]] || 20.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Saarland bestaet uut:
* 6 Landkreise (districten)

{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Saarland, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Landtag des Saarlandes
|-
! Partie
! 2022 || 2017
! 2012 || 2009 || 2004 
! 1999 || 1994 || 1990
|-
| [[SPD]]
| 29 || 17
| 17 || 13 || 18
| 25 || 27 || 30
|-
| [[CDU]]
| 19 || 24
| 19 || 19 || 27
| 26 || 21 || 18
|-
| [[AfD]]
| 3 || 3
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Linke]]
|  || 7
| 9 || 11 || 
|  ||  || 
|-
| Piraten ¹
|  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Grüne]]
|  || 
| 2 || 3 || 3
|  || 3 || 
|-
| [[FDP]]
|  || 
|  || 5 || 3
|  ||  || 3
|-
! Totael
! 51 || 51
! 51 || 51 || 51
! 51 || 51 || 51
|}

¹ Piratenpartei Deutschland

== Lienks nae buten ==
* [https://www.saarland.de/DE/home/home_node Saarland]
* [https://www.britannica.com/place/saarland Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/saarland/?admid=367 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saarland/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|49|23|N|6|50|L}}

{{Duutsestaeten}}

[[Categorie:Saarland| ]]</text>
      <sha1>h40tz01jco70xpzaav6pasqo22o7i9k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sachsen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15574</id>
    <revision>
      <id>183632</id>
      <parentid>183516</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T05:50:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3294" sha1="pqmrx0wpmpnoo2y8epuim65pr9yxxor" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Freistaat Sachsen
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Saxony.svg
 |waepen      = Coat of arms of Saxony.svg
 |kaerte      = Locator map Saxony in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Sachsen.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Dresden
 |oppervlak   = 18.450
 |inweuners   = 4.027.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 218
}}
[[Plaetje:Sachsen3.png|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]]

'''Sachsen''' (Opper-[[Sorbisch]]: ''Sakska'', [[Zeêuws]]: ''Saksen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Dresden]].

D'r weune 4,0 meljoen mins'n op een oppervlak van 18,5 duuzend km².

Sachsen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]].

Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den Bondsraed.

Sachsen hrenst an de deêlstaeten [[Bayern]] (ZW), [[Thüringen]] (W), [[Sachsen-Anhalt]] (NW) en [[Brandenburg]] (N) plus an de lan'n [[Tsjehhië]] (ZO) en [[Poôl'n]] (O).

Hroôte rivieren binne Elbe, Neiße en Spree.

Hebergtes binne o.a. Erzgebirge, Lausitzer Gebirge en Sächsische Schweiz.

Streêken binne o.a. Vogtland, Osterland, Leipziger Tieflandsbucht en Oberlausitz.

In Oberlausitz wor ok Opper-[[Sorbisch]] hesproke, een [[Slaovische taele]].

== Steê ==
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Leipzig]] || 616.000
|-
| [[Dresden]] || 563.000
|-
| [[Chemnitz]] || 247.000
|-
| [[Zwickau]] || 86.000
|-
| [[Plauen]] || 65.000
|-
| [[Görlitz]] || 55.000
|-
| [[Freiberg]] || 41.000
|-
| [[Pirna]] || 40.000
|-
| [[Freital]] || 39.000
|-
| [[Bautzen]] || 37.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Sachsen bestaet uut:
* 10 Landkreise (districten)
* 3 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Landkreise Sachsen 2012.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Sächsischer Landtag
|-
! Partie
! 2024 || 2019
! 2014 || 2009 || 2004 
! 1999 || 1994 || 1990
|-
| [[CDU]]
| 41 || 45
| 59 || 58 || 55
| 76 || 77 || 92
|-
| [[AfD]]
| 40 || 38
| 14 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[BSW]]
| 15 || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[SPD]]
| 10 || 10
| 18 || 14 || 13
| 14 || 22 || 32
|-
| [[Grüne]]
| 7 || 12
| 8 || 9 || 6
|  ||  || 
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 6 || 14
| 27 || 29 || 31
| 30 || 21 || 17
|-
| FW ¹
| 1 || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
|  || 
|  || 14 || 7
|  ||  || 9
|-
| NDP ²
|  || 
|  || 8 || 12
|  ||  || 
|-
| NF ³
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 10
|-
! Totael
! 120 || 119
! 126 || 132 || 124
! 120 || 120 || 160
|-
|}

¹ Freie Wähler

² Nationaldemokratische Partei Deutschlands

³ Neues Forum

== Lienks nae buten ==
* [https://www.sachsen.de/ Sachsen]
* [https://www.britannica.com/place/saxony-state-germany Britannica]
* [https://www.deutschland.de/de/topic/kultur/deutschland-sachsen-bundesland-portrait deutschland.de]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?admid=368 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|51|3|N|13|44|L}}

{{Duutsestaeten}}

[[Categorie:Sachsen| ]]</text>
      <sha1>pqmrx0wpmpnoo2y8epuim65pr9yxxor</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sachsen-Anhalt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15576</id>
    <revision>
      <id>183633</id>
      <parentid>183517</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T05:51:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3240" sha1="f46hiyt64xcq6sm5gnvcdjf1aka8a56" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Sachsen-Anhalt
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Saxony-Anhalt (state).svg
 |waepen      = Wappen Sachsen-Anhalt.svg
 |kaerte      = Locator map Saxony-Anhalt in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Sachsen-Anhalt.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Magdeburg
 |oppervlak   = 20.555
 |inweuners   = 2.120.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 103
}}
[[Plaetje:Sachsen-Anhalt.gif|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]
[[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]]

'''Sachsen-Anhalt''' ([[Platduuts]]: ''Sassen-Anholt'', [[Zeêuws]]: ''Saksen-Analt'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Magdeburg]].

D'r weune 2,1 meljoen mins'n op een oppervlak van 20,6 duuzend km².

Sachsen-Anhalt is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]].

Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den Bondsraed.

Sachsen-Anhalt hrenst an de deêlstaeten [[Niedersachsen]] (NW), [[Brandenburg]] (NO), [[Sachsen]] (ZO) en [[Thüringen]] (ZW).

Hroôte rivieren binne Elbe en Saale.

Hebergte is Harz.

Streêken binne o.a. Altmark, Fläming, Leipziger Tieflandsbucht en Magdeburger Börde.

== Steê ==
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Magdeburg]] || 244.000
|-
| [[Halle (Saale)|Halle]] || 226.000
|-
| [[Dessau-Roßlau]] || 75.000
|-
| [[Wittenberg]] || 45.000
|-
| [[Stendal]] || 38.000
|-
| [[Weißenfels]] || 37.000
|-
| [[Halberstadt]] || 37.000
|-
| [[Bitterfeld-Wolfen]] || 36.000
|-
| [[Merseburg]] || 34.000
|-
| [[Wernigerode]] || 32.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Sachsen-Anhalt bestaet uut:
* 11 Landkreise (districten)
* 3 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Saxony-Anhalt, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Landtag von Sachsen-Anhalt
|-
! Partie
! 2026 || 2021 || 2016
! 2011 || 2006 || 2002 
! 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[AfD]]
| 39 || 23 || 25
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[CDU]]
| 15 || 40 || 30
| 41 || 40 || 48
| 28 || 37 || 48
|-
| [[SPD]]
| 8 || 9 || 11
| 26 || 24 || 25
| 47 || 36 || 27
|-
| [[Grüne]] ¹
| 8 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  || 5 || 5
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 8 || 12 || 16
| 29 || 26 || 25
| 25 || 21 || 12
|-
| [[BSW]]
| 5 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
|  || 7 || 
|  || 7 || 17
|  ||  || 14
|-
| DVU ²
|  ||  || 
|  ||  || 
| 16 ||  || 
|-
! Totael
! 83 || 97 || 87
! 105 || 97 || 115
! 116 || 99 || 106
|-
|}

¹ 1990: Grüne - NF (Neues Forum)

² Deutsche Volksunion

== Lienks nae buten ==
* [https://sachsen-anhalt.de/ Sachsen-Anhalt]
* [https://www.britannica.com/place/saxony-anhalt Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsenanhalt/?admid=369 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen-anhalt/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|51|58|N|11|28|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Sachsen-Anhalt| ]]</text>
      <sha1>f46hiyt64xcq6sm5gnvcdjf1aka8a56</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Schleswig-Holstein</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15578</id>
    <revision>
      <id>183634</id>
      <parentid>183439</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T05:52:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3707" sha1="iwnjjsvus537gpuhc8qjjblazqtnwo4" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Schleswig-Holstein
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Schleswig-Holstein.svg
 |waepen      = DEU Schleswig-Holstein COA.svg
 |kaerte      = Locator map Schleswig-Holstein in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Schleswig-Holstein.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Kiel
 |oppervlak   = 15.804
 |inweuners   = 2.959.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 187
}}
[[Plaetje:SLH.landscapes.png|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]
[[Plaetje:NordfriesischeDialekte.png|thumb|Noôrd-Friese taelen]]
[[Plaetje:Schleswig-Holstein map.PNG|kaderloos|rechts]]

'''Schleswig-Holstein''' ([[Platduuts]]: ''Sleswig-Holsteen'', [[Deêns]]: ''Slesvig-Holsten'', [[Noôrdfries]]: ''Slaswik-Holstiinj'', [[Zeêuws]]: ''Sleêswiek-'Olstein'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Kiel]].

D'r weune 3,0 meljoen mins'n op een oppervlak van 15,8 duuzend km².

Schleswig-Holstein is op 23 oes [[1946]] opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den Bondsraed.

Schleswig-Holstein hrenst an de deêlstaeten [[Niedersachsen]] (Z), [[Hamburg]] (Z) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (ZO) plus ant land [[Denemarken]] (N).

Den deêlstaet is gevormd uut Zuud-Schleswig, Holstein, Lauenburg en [[Lübeck]] (hebied'n vant schiereiland [[Jutland]]) plus 't eiland [[Helgoland]].

Zuud-Schleswig 'oôrde toet [[1864]] bie Denemarken (den Deênse konienk was toet dat jaer ok konienk van Holstein).

Schleswig-Holstein liet an den [[Noôrdzeê]] en [[Waddenzeê]] int wessen en an den [[Oôstzeê]] int oôsten.

Eilan'n binne Fehmarn, Helgoland en de Noôrd-Friese Waddeneilan'n.

Hroôte rivier is Elbe.

== Steê ==
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Kiel]] || 252.000
|-
| [[Lübeck]] || 217.000
|-
| [[Flensburg]] || 96.000
|-
| [[Norderstedt]] || 83.000
|-
| [[Neumünster]] || 80.000
|-
| [[Elmshorn]] || 51.000
|-
| [[Pinneberg]] || 45.000
|-
| [[Wedel]] || 35.000
|-
| [[Ahrensburg]] || 35.000
|-
| [[Geesthacht]] || 34.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Schleswig-Holstein bestaet uut:
* 11 Kreise (districten)
* 4 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Schleswig-Holstein, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Schleswig-Holsteinischer Landtag
|-
! Partie
! 2022 || 2017
! 2012 || 2009 || 2005
! 2000 || 1996 || 1992
|-
| [[CDU]]
| 34 || 25
| 22 || 34 || 30
| 33 || 30 || 32
|-
| [[Grüne]]
| 14 || 10
| 10 || 12 || 4
| 5 || 6 || 
|-
| [[SPD]]
| 12 || 21
| 22 || 25 || 29
| 41 || 33 || 45
|-
| [[FDP]]
| 5 || 9
| 6 || 14 || 4
| 7 || 4 || 5
|-
| [[SSW]]
| 4 || 3
| 3 || 4 || 2
| 3 || 2 || 1
|-
| [[AfD]]
|  || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| Piraten ¹
|  || 
| 6 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Linke]]
|  || 
|  || 6 || 
|  ||  || 
|-
| DVU ²
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 6
|-
! Totael
! 69 || 73
! 69 || 95 || 69
! 89 || 75 || 89
|}

¹ Piratenpartei Deutschland

² Deutsche Volksunion

== Lienks nae buten ==
* [https://web.archive.org/web/20241118142724/https://www.schleswig-holstein.de/DE/landesportal Schleswig-Holstein]
* [https://www.britannica.com/place/schleswig-holstein Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/schleswigholstein/?admid=366 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/sleeswijk-holstein/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|54|11|N|9|49|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Schleswig-Holstein| ]]</text>
      <sha1>iwnjjsvus537gpuhc8qjjblazqtnwo4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thüringen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15580</id>
    <revision>
      <id>183635</id>
      <parentid>183535</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T05:53:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3081" sha1="18r5svdmb2s3mgfqiwa94q675dypbgq" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Freistaat Thüringen
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Thuringia.svg
 |waepen      = Coat of arms of Thuringia.svg
 |kaerte      = Locator map Thuringia in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Thüringen.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Erfurt
 |oppervlak   = 16.202
 |inweuners   = 2.079.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 128
}}
[[Plaetje:Landschaften Thueringens.png|thumb|Landschapp'n]]

'''Thüringen''' ([[Platduuts]]: ''Döringen, Thüringen'', [[Zeêuws]]: ''Thüriengen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Erfurt]].

D'r weune 2,1 meljoen mins'n op een oppervlak van 16,2 duuzend km².

Thüringen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]].

Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den Bondsraed.

Thüringen hrenst an de deêlstaeten [[Niedersachsen]] (NW), [[Sachsen-Anhalt]] (NO), [[Sachsen]] (ZO), [[Bayern]] (Z) en [[Hessen]] (W).

Hroôte rivieren binne Werra en Saale.

Hebergtes binne o.a. Thüringer Wald en Harz.

Streêken binne o.a. Thüringer Becken en Vogtland.

== Steê ==
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Erfurt]] || 217.000
|-
| [[Jena]] || 109.000
|-
| [[Gera]] || 95.000
|-
| [[Weimar]] || 66.000
|-
| [[Gotha]] || 46.000
|-
| [[Eisenach]] || 41.000
|-
| [[Nordhausen]] || 40.000
|-
| [[Ilmenau]] || 39.000
|-
| [[Mühlhausen]] || 36.000
|-
| [[Suhl]] || 34.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Thüringen bestaet uut:
* 17 Landkreise (districten)
* 5 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Thuringia, administrative divisions 2024 - de - colored.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Thüringer Landtag
|-
! Partie
! 2024 || 2019 
! 2014 || 2009 || 2004 
! 1999 || 1994 || 1990
|-
| [[AfD]]
| 32 || 22 
| 11 || ||
| || ||
|-
| [[CDU]]
| 23 || 21 
| 34 || 30 || 45 
| 49 || 42 || 44
|-
| [[BSW]]
| 15 ||
| || ||
| || ||
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 12 || 29 
| 28 || 27 || 28 
| 21 || 17 || 9
|-
| [[SPD]]
| 6 || 8 
| 12 || 18 || 15 
| 18 || 29 || 21
|-
| [[Grüne]]
| || 5 
| 6 || 6 || 
| || || 6
|-
| [[FDP]]
| || 5 
| || 7 || 
| || || 9
|-
! Totael
! 88 || 90 
! 91 || 88 || 88 
! 88 || 88 || 89
|-
|}

== Streêktaelen ==

&lt;Gallery&gt;
Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|Nederduutse streêktaelen
Mitteldeutsche Mundarten.png|Middelduutse streêktaelen
Oberdeutsche Mundarten.png|Opperduutse streêktaelen
Dialekte Thüringen.svg|Streêktaelen in Thüringen
&lt;/Gallery&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://thueringen.de/ Thüringen]
* [https://www.britannica.com/place/thuringia Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/thuringen/?admid=373 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/thuringen/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|50|52|N|11|3|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Thüringen| ]]</text>
      <sha1>18r5svdmb2s3mgfqiwa94q675dypbgq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bremerhaven</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17756</id>
    <revision>
      <id>183637</id>
      <timestamp>2026-09-26T06:07:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Karte bremerhaven in deutschland.PNG|thumb|Liggienge]]  '''Bremerhaven''' ([[Platduuts]]: ''Bremerhoben'') is een stad in den [[Duutsland|Duutse]] deêlstaet [[Bremen]] mie 119.000 inweuners (2026).  Tis een 'aevenstad an den [[Noôrdzeê]].  == Lienks nae buten == * [https://www.bremerhaven.de/de Bremerhaven] * [https://www.britannica.com/place/Bremerhaven Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bremen/?cityid=4693 City Populati…</comment>
      <origin>183637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="561" sha1="ey7opjbpu1wn9h941vurddehsplsg0a" xml:space="preserve">[[plaetje:Karte bremerhaven in deutschland.PNG|thumb|Liggienge]]

'''Bremerhaven''' ([[Platduuts]]: ''Bremerhoben'') is een stad in den [[Duutsland|Duutse]] deêlstaet [[Bremen]] mie 119.000 inweuners (2026).

Tis een 'aevenstad an den [[Noôrdzeê]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bremerhaven.de/de Bremerhaven]
* [https://www.britannica.com/place/Bremerhaven Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bremen/?cityid=4693 City Population]
* Liggienge: {{Koord|53|33|N|8|35|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Bremen]]</text>
      <sha1>ey7opjbpu1wn9h941vurddehsplsg0a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bochum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17757</id>
    <revision>
      <id>183648</id>
      <timestamp>2026-09-26T07:24:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[Plaetje:North rhine w BO.svg|thumb|Liggienge]]  '''Bochum''' (Platduuts: ''Baukem'') is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 359.000 inweuners (2026).  == Lienks nae buten == * [https://www.bochum.de/ Bochum] * [https://www.britannica.com/place/Bochum Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=4683 City Population] * Liggienge: {{Koord|51|29|N|7|13|L}}  [[Categorie:Stad in Duutsland]] Ca…</comment>
      <origin>183648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="495" sha1="py3t6ah3w64eapco1r9z4oz7wxmkt2g" xml:space="preserve">[[Plaetje:North rhine w BO.svg|thumb|Liggienge]]

'''Bochum''' (Platduuts: ''Baukem'') is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 359.000 inweuners (2026).

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bochum.de/ Bochum]
* [https://www.britannica.com/place/Bochum Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=4683 City Population]
* Liggienge: {{Koord|51|29|N|7|13|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>py3t6ah3w64eapco1r9z4oz7wxmkt2g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wuppertal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17758</id>
    <revision>
      <id>183649</id>
      <timestamp>2026-09-26T07:39:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[Plaetje:North rhine w W.svg|thumb|Liggienge]]  '''Wuppertal''' is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 357.000 inweuners (2026).  == Lienks nae buten == * [https://www.wuppertal.de/ Wuppertal] * [https://www.britannica.com/place/Wuppertal Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=5268 City Population] * Liggienge: {{Koord|51|15|N|7|9|L}}  [[Categorie:Stad in Duutsland]] Categorie:Nordrh…</comment>
      <origin>183649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="481" sha1="kdbda29gkd6qpcv2ppumqmlf7db91s2" xml:space="preserve">[[Plaetje:North rhine w W.svg|thumb|Liggienge]]

'''Wuppertal''' is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 357.000 inweuners (2026).

== Lienks nae buten ==
* [https://www.wuppertal.de/ Wuppertal]
* [https://www.britannica.com/place/Wuppertal Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=5268 City Population]
* Liggienge: {{Koord|51|15|N|7|9|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>kdbda29gkd6qpcv2ppumqmlf7db91s2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bonn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17759</id>
    <revision>
      <id>183650</id>
      <timestamp>2026-09-26T07:45:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[Plaetje:North rhine w W.svg|thumb|Liggienge]]  '''Bonn''' is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 324.000 inweuners (2026).  == Lienks nae buten == * [https://www.bonn.de/ Bonn] * [https://www.britannica.com/place/Bonn Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=4684 City Population] * Liggienge: {{Koord|50|44|N|7|6|L}}  [[Categorie:Stad in Duutsland]] [[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</comment>
      <origin>183650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="461" sha1="et9ixymfkl9qm1qil2eolsfyn1bs45m" xml:space="preserve">[[Plaetje:North rhine w W.svg|thumb|Liggienge]]

'''Bonn''' is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 324.000 inweuners (2026).

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bonn.de/ Bonn]
* [https://www.britannica.com/place/Bonn Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=4684 City Population]
* Liggienge: {{Koord|50|44|N|7|6|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>et9ixymfkl9qm1qil2eolsfyn1bs45m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183651</id>
      <parentid>183650</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T07:46:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="462" sha1="j4qi99nk35pyuw3merdzip98moo4wgl" xml:space="preserve">[[Plaetje:North rhine w BN.svg|thumb|Liggienge]]

'''Bonn''' is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 324.000 inweuners (2026).

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bonn.de/ Bonn]
* [https://www.britannica.com/place/Bonn Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=4684 City Population]
* Liggienge: {{Koord|50|44|N|7|6|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>j4qi99nk35pyuw3merdzip98moo4wgl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183652</id>
      <parentid>183651</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T07:47:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="490" sha1="gobrsyrpzmf4k711lg9cq086y86wvz9" xml:space="preserve">[[Plaetje:North rhine w BN.svg|thumb|Liggienge]]

'''Bonn''' is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 324.000 inweuners (2026).

Bonn liet an den [[Rien]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bonn.de/ Bonn]
* [https://www.britannica.com/place/Bonn Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=4684 City Population]
* Liggienge: {{Koord|50|44|N|7|6|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>gobrsyrpzmf4k711lg9cq086y86wvz9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183653</id>
      <parentid>183652</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T07:48:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="561" sha1="1z5pitzwl5r7fr8fha256ej3v2j08gj" xml:space="preserve">[[Plaetje:North rhine w BN.svg|thumb|Liggienge]]

'''Bonn''' is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 324.000 inweuners (2026).

Bonn liet an den [[Rien]].

Van [[1949]] toet [[1990]] wast den 'oōdstad van [[West-Duutsland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bonn.de/ Bonn]
* [https://www.britannica.com/place/Bonn Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=4684 City Population]
* Liggienge: {{Koord|50|44|N|7|6|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>1z5pitzwl5r7fr8fha256ej3v2j08gj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183654</id>
      <parentid>183653</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T07:50:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="651" sha1="ayjh7ah6tevun9ky787q9qqwtn59rqt" xml:space="preserve">[[Plaetje:North rhine w BN.svg|thumb|Liggienge]]

'''Bonn''' is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 324.000 inweuners (2026).

Bonn liet an den [[Rien]].

Van [[1949]] toet [[1990]] wast den 'oōdstad van [[West-Duutsland]].

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bonn.de/ Bonn]
* [https://www.britannica.com/place/Bonn Britannica]
* [https://historiek.net/bonn-of-berlijn-de-strijd-om-duitse-hoofdstad/165839/ Historiek]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=4684 City Population]
* Liggienge: {{Koord|50|44|N|7|6|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>ayjh7ah6tevun9ky787q9qqwtn59rqt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183657</id>
      <parentid>183654</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T08:00:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="714" sha1="sx5wh2ihskz1g21cj7s08xm88cyxqza" xml:space="preserve">[[Plaetje:North rhine w BN.svg|thumb|Liggienge]]

'''Bonn''' is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 324.000 inweuners (2026).

Bonn liet an den [[Rien]].

Van [[1949]] toet [[1990]] wast den 'oōdstad van [[West-Duutsland]].

== Bekende inweuners ==
* [[Ludwig van Beethoven]], componist

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bonn.de/ Bonn]
* [https://www.britannica.com/place/Bonn Britannica]
* [https://historiek.net/bonn-of-berlijn-de-strijd-om-duitse-hoofdstad/165839/ Historiek]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=4684 City Population]
* Liggienge: {{Koord|50|44|N|7|6|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>sx5wh2ihskz1g21cj7s08xm88cyxqza</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183658</id>
      <parentid>183657</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T08:02:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="714" sha1="6krsnmxogz060s3y51dhs1o1ubv7tr2" xml:space="preserve">[[Plaetje:North rhine w BN.svg|thumb|Liggienge]]

'''Bonn''' is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 324.000 inweuners (2026).

Bonn liet an den [[Rien]].

Van [[1949]] toet [[1990]] wast den 'oôdstad van [[West-Duutsland]].

== Bekende inweuners ==
* [[Ludwig van Beethoven]], componist

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bonn.de/ Bonn]
* [https://www.britannica.com/place/Bonn Britannica]
* [https://historiek.net/bonn-of-berlijn-de-strijd-om-duitse-hoofdstad/165839/ Historiek]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=4684 City Population]
* Liggienge: {{Koord|50|44|N|7|6|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>6krsnmxogz060s3y51dhs1o1ubv7tr2</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>