Nederland

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="zea">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>zeawiki</dbname>
    <base>https://zea.wikipedia.org/wiki/V%C3%B2blad</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.21</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaol</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plaetje</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg plaetje</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Ulpe</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg ulpe</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Nederland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82</id>
    <revision>
      <id>183707</id>
      <parentid>182468</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T10:32:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18092" sha1="0x44anx2cu4oxrdqr7rwbgc3pzigsqk" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele     = Nederland
 |vlagge               = Flag of the Netherlands.svg
 |waepen               = Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg
 |locaotie             = Europe location NED.png
 |taelen               = [[Nederlands]], [[Fries]]
 |oôdstad              = [[Amsterdam]], mae de regerienge zit in [[D'n Aegt]]
 |regeriengsvurm       = [[parlement|parlementaire]] [[constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd            = [[Wullem-Alexander der Nederlan'n]]
 |regeriengsleider     = [[Rob Jetten]]
 |religie              = 2015:&lt;br/ &gt; [[roôms-katholicisme|katholicisme]] (24%)&lt;br/ &gt; [[protestantisme]] (20%)&lt;br/ &gt; - [[calvinisme]] (16%)&lt;br/ &gt; [[islam]] (5%)
 |km2                  = 41.543  &lt;ref name=opp&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/#100-onderwerpen AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
 |pctwaeter            = 18,41
 |inweuners            = 18.130.000 (jannewari 2026) &lt;ref name=inw&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83474NED/table?ts=1704374564258 StatLine]&lt;/ref&gt;
 |dichteid             = 436
 |volkslied            = [[Wilhelmus van Nassouwe]]
 |munte                = [[euro]]
 |valutacode           = EUR
 |tiedzoône            = UTC+1
 |j/n                  = jaet
 |feêstdag             = [[27 april]]
 |tld                  = nl
 |landcode             = NL/NLD
 |tel                  = 31
}}
'''Nederland''' ([[Fries]]: ''Nederlân'') is 'n [[land]] in [[Europa]], en wè 't in Europa leiende deêl van 't ''[[Konienkriek der Nederlan'n]]''. 't Grenst an [[België]] en [[Duutsland]] en leit in 't westen en noorden an de [[Noordzeê]]. Oôdstad is [[Amsterdam]], aore steêën bin o.a. [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]], [[Utrecht (stad)|Utrecht]], [[Eindoven]] en [[Greunienge (stad)|Greunienge]]. 't Land is lid van de [[EU]] en stae bekend om zien riekdom an [[waeter]]. Populair oort 't land ok wè ''[[Olland]]'' genoemd. Mie 18 miljoen inweuners (sins auhustus 2024) is Nederland 't dichtstbevolkte land van Europa (heêl kleine lan'n butengelaeten; zie ok [[lieste van lan'n in Europa]]).

== Heografie ==
Nederland eit 18,13 miljoen inweuners begin 2026 &lt;ref name=inw/&gt; en 'n totaele oppervlakte van 41.543 km², daervan is 33.647 km² land (81,6%) en 7.896 km² waeter (18,4%).&lt;ref name=opp/&gt; De bevolkiengsdichteid is 436 inweuners per km² totael en 539 inweuners per km² land.

Nederland is grô'ndeels vlak mee as hoôgste punt de [[Vaelserbaereg]] van 321 meter boven [[zeêniveau]], immae in't zuudoôstelijkste puntje van [[Limburg (Nederland)|Limburg]]. Grôte stikken van 't wess'n ligge zelfs onger zeêniveau weer buutelanders dan weer vreemd van opkieke. 't Laegste punt lig in de provincie [[Zuud-'Olland]], in de gemeênte [[Zuudplas]]: - 6,76 meter.

=== Bos ===
Nederland is ien van de lan'n mie 't minste bos in [[Europa]].&lt;ref&gt;[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/nl/sheet/105/die-europaische-union-und-die-walder Europees Parlement]&lt;/ref&gt;

Nederland bestaet vò 10,8% uut bos, 3.638 km² in 2021.&lt;ref&gt;[https://nl.kuwi.org/projecten-nederland/ Kuwi]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.wur.nl/nl/onderzoek/milieu-en-omgeving/nederlandse-bosinventarisatie/resultaten Wageningen University &amp; Research]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.clo.nl/indicatoren/nl162001-oppervlakte-bos-in-nederland-1970-2021 Compendium voor de Leefomgeving]&lt;/ref&gt; Bosaerm binne 't westen vant land ent uuterste noôrden; [[Zeêland]] ist bosaermst.

=== Klimaot ===
Nederland eit 'n gemaetigd zeêklimaot, in de klimaotindeêlienge van Köppen 'n Cfb-klimaot (maetig regenklimaot).

Zie ok: 
* [[Lieste mie gemiddelde temperaturen in Nederland]]


&lt;Gallery&gt;
Waalhaven in Rotterdam 2016.jpg|Haevene van [[Rotterdam]]
Kurhaus achterkant.jpg|Het Kurhaus ant strange van [[Scheveniengen]]
KINDERDIJK AND ENVIRONS 2007 (107) (8190331404).jpg|Meulens van [[Kinderdiek]]
Map of the Netherlands nl.png|Kaerte van Nederland
Dialecten in Nederland.JPG|Streektaelen in Nederland 
Provincies relief 1440px.png|Oôgtekaerte van Nederland 
&lt;/Gallery&gt;

=== Inweunerantal ===
Ontwikkelieng vant inweunerantal:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot;|Per alve eêuw &lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
! Mael
! Dichteid ¹
|-
| 1850
| 3.084.000
|
|
|
|
|
| 95
|-
| 1900
| 5.107.000
| + 2.023.000
| + 66%
| + 2.023.000
| + 66%
| 1,7
| 157
|-
| 1950
| 10.027.000
| + 4.920.000
| + 96%
| + 6.943.000
| + 225%
| 3,3
| 301
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 5.837.000
| + 58%
| + 12.780.000
| + 414%
| 5,1
| 468
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 2.180.000
| + 14%
| + 14.960.000
| + 485%
| 5,9
| 536
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 85.000
! + 2,8%
!
!
|}

¹ per landoppervlakte

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per tien jaeren &lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85496NED/table?ts=1788336858392 StatLine]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
|-
| 1950
| 10.027.000
|
| 
|
|
|-
| 1960
| 11.417.000
| + 1.390.000
| + 13,9%
| + 1.390.000
| + 13,9%
|-
| 1970
| 12.958.000
| + 1.541.000
| + 13,5%
| + 2.931.000
| + 29,2%
|-
| 1980
| 14.091.000
| + 1.133.000
| + 8,7%
| + 4.064.000
| + 40,5%
|-
| 1990
| 14.893.000
| + 802.000
| + 5,7%
| + 4.866.000
| + 48,5%
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 971.000
| + 6,5%
| + 5.837.000
| + 58,2%
|-
| 2010
| 16.575.000
| + 711.000
| + 4,5%
| + 6.548.000
| + 65,3%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 833.000
| + 5,0%
| + 7.381.000
| + 73,6%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 636.000
| + 3,7%
| + 8.017.000
| + 80,0%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 107.000
! + 1,1%
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per jaer &lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
|-
| 2016
| 16.979.000
| 
|
|-
| 2017
| 17.082.000
| + 103.000
| + 0,6%
|-
| 2018
| 17.181.000
| + 99.000
| + 0,6%
|-
| 2019
| 17.282.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 126.000
| + 0,7%
|-
| 2021
| 17.475.000
| + 67.000
| + 0,4%
|-
| 2022
| 17.591.000
| + 116.000
| + 0,7%
|-
| 2023
| 17.811.000
| + 220.000
| + 1,3%
|-
| 2024
| 17.943.000
| + 132.000
| + 0,7%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2026
| 18.130.000
| + 86.000
| + 0,5%
|-
! Totael
! 
! + 1.151.000
! + 6,8%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
! + 115.000
! + 0,7%
|}

== Geschiedenisse ==
[[Plaetje:Westfaelischer Friede in Muenster (Gerard Terborch 1648).jpg|thumb|Vrede van [[Münster]] ([[1648]])]]
Nederland onstit as land in [[1568]] tiejes de opstand tegen de Spanjaerden. In de 17e eeuw mikt ut land een bloeiperiode deu, die ok we bekend stit as de [[Gouden Eêuw]]. Ollandse en Zeeuwse schepen vaere de 'ele weareld over. [[Amsterdam]] wor ien van de groôste ste'en ter weareld. Kolonies worre 'esticht in [[Oôst-Indië]], [[Zuud-Afrika]] en op de westkust van [[Noôrd-Amerika]]. Nae enige tied neme de Iengelse de leidende posisie over en treed er wa verval op. In de 18e eeuw vind er vee [[slaeven'andel]] plaes. In [[1795]] breekt de Franse tied an, dit durende toet 1813. Willem I komt an de macht in het land bloeit weer op. Vee kanaolen in spoorlienen worre in de 19e eeuw an'eleid. In de 20e eêuw breke tweê wereldoorlogen uut. In de [[Twidde Weareldoôrlog]] wor Nederland duur [[Duutsland]] bezet. Nae dezen oorlog raeken me uze kolonies kwiet. Een tied van groôte welvaart breekt an. Iedereen kriegt een auto. Naedeel is we de groôte vervuuling as gevolg iervan. Vee immigranten komme naar Nederland. Laeter bliekt de keerzij iervan de toegenomen criminaliteit in dat de welvaartstaet nie onbeperkt is. Nederland raekt betrokke bie de Europese Unie mee z'n eênwordingsproces. In 2002 wor de gulden an de kant 'ezet ten koste van de Euro.

In de negentiende eêuwe ontstoenge d'r vee plannen om de Zujerzeê, of stikken d'rvan, droôg te maeken. Dit wier zoôwè gedae om sturmvloeden te vokommen as om d'r nieuwe landbouwgrond bie te kriegen. In 1918 wier de Zujerzeêwet angenomme, daerin beslote wier 't plan van Cornelis Lely uut te voeren. De drie polders die-an Flevoland uutmaeke 'oorde daerbie. In 1942 kwam de Noordoôstpolder klaer. Oôstelijk en Zudelijk Flevoland volgde in 1957 resp. 1968. De tweê zujelijke polders, daer-a in 't begin nog vreêd weinig mensen weunde, wiere ondergebrocht in 't Openbaer Lichaem Zujelijke IJsselmeerpolders. De Noordoôstpolder 'oorde agauw bie Overijssel. As de polders meer beweund raekte wiere d'r gemeênten gemaekt vo de belangriekste plekken: Dronten (1972), Lelystad (1980), Almere (1984) en Zeewolde (1984). Uutendelienge wier in 1986 't Openbaer Lichaem opgedoekt en wier de nieuwe provincie Flevoland gesticht uut Urk, de Noordoôstpolder en de Zujelijke IJsselmeerpolders. 

In de nacht van 31 jannewari op 1 feberwari 1953 gebeurende De Ramp, daerbie voraol Schouwen-Duveland in Goereê-Overflakkeê zwaer getroffen wier. Ok in de reste van Zeêland, nog 't minste op Walcheren (daer aodde ze de dieken nae 1944 juust opnieuw angeleid), waeren overstroômiengen, mae mee vee minder doôien. In 1953 komme d'r in totaal 1.836 mensen om. 't stroômgat bie Ouwerkaarke wier pas ant ende van '53 'edicht in anwezigheid van Konienginne Juliaona.
Nae anleiienge daervan wier 't Deltaplan ontworpe en uutgevoerd: diekveroôginge vo eêl de kuste en allemaele zwaere dammen tussen de eilanden, die 't gevaer uut de zeê-aermen moesten aelen. Op 't lest kwam d'r uut de milieubewegienge wè verzet tege 't Deltaplan; daerom wier in de jaeren tachtentig in plekke van 'n damme de Oôsterschelde afgeschermd mee 'n Sturmvloedkeêrienge. Deur de Deltawerken werd Zeêland viel beter beriekbaer, en nam 't toerisme flink toe.

== Politiek en bestier ==
Nederland is 'n constitutionele [[monarchie]] mee 'n [[konienk]] an 't oôd. De konienk eit vòraol (mae nie exclusief) 'n symbolische functie. De konienk vurmt saemen mee de [[ministerraed]] de [[regerienge]] (of [[kabinet]]), die-a de [[uutvoerende macht]] in anden eit. De [[wetgevende macht]] leit bie de [[Staeten-Generaol]], in 't bezonder bie de [[Twidde Kaemer]]. Die oort elke vier jaer direct deu [[verkieziengen]] gekoze. D' [[Eêste Kaemer]], die-a nie zovee macht eit, oort gekoze deu de leeën van de [[Provinciaole Staeten]]. De Provinciaole Staeten en de [[gemeênteraed]] ore ok direct gekoze. [[Burhemeêster]] en [[Commissaoris van de Konienk]] ore deu de reherienge benoemd.

Vanof feberwari [[2026]] 't [[kabinet-Jetten]], bestaende uut [[CDA]], [[D66]] en [[VVD]]. [[Rob Jetten]] (D66) is den premier.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=7 | Twidde Kaemer 
|-
! Partie 
! Ofkortieng 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2025 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20251029 Kiesraad 2025]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2023 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20231122 Kiesraad 2023]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
!Zeêtels &lt;br&gt; 2021 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20210317 Kiesraad 2021]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Democraoten 66]] || D66 || 26 || +17 || 9 || –15 || 24
|-
| [[Partij vò de Vrie'eid]] || PVV || 26 || –11 || 37 || +20 || 17
|-
| [[Volkspartij vò Vrie'eid en Democraotie]] || VVD || 22 || –2 || 24 || –10 || 34
|-
| [[Progressief Nederland]] || PRO || 20 || –5 || 25 || +8 || 17
|-
| [[Chrissen-Democraotisch Appèl]] || CDA || 18 || +13 || 5 || –10 || 15
|-
| [[Juuste Antwoord 21]] || JA21 || 9 || +8 || 1 || –2 || 3
|-
| [[Forum vò Democraotie]] || FVD || 7 || +4 || 3 || –5 || 8
|-
| [[BoerBurgerBewegieng]] || BBB || 4 || –3 || 7 || +6 || 1
|-
| [[DENK]] || DENK || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Staetkundig Grifformeerde Partij]] || SGP || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Partij vò de Dieren]] || PvdD || 3 || 0 || 3 || –3 || 6
|-
| [[ChrissenUnie]] || CU || 3 || 0 || 3 || –2 || 5
|-
| [[Sociaolistische Partij]] || SP || 3 || –2 || 5 || –4 || 9
|-
| [[50PLUS]] || 50+ || 2 || +2 || 0 || –1 || 1
|-
| [[Volt Nederland]] || Volt || 1 || –1 || 2 || –1 || 3
|-
| [[Nieuw Sociaol Contract]] || NSC || 0 || –20 || 20 || +20 || 0
|-
| [[BIE1]] || BIJ1 || 0 || 0 || 0 || –1 || 1
|-
! colspan=2 | Totael || 150 || || 150 || || 150
|}

Zie ok:
* [[Twidde Kaemer]] (uitgebreid)
* [[Peiliengen Twidde Kaemer]]
* [[Politiek in Nederland]] (uutslagen Twidde en Eêste Kaemer plus Europeês Parlement, totaolen provincies en gemeênten, saemenstellieng kabinet'n)
* [[Lieste van Nederlandse kabinet'n]]
* [[Lieste van Nederlandse premiers]]

=== Leher ===
't Nederlandse leher bestaet uut vier onderdeêlen: landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee (militaire pliesie) plus drie ulpedeêlen.&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/organisatie Ministerie van Defensie] - organisaotie&lt;/ref&gt; 

't Leher ao ruum 41.000 soldaoten plus onheveer 6.500 reserviesten (totael bienae 48.000 militairen in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/aantallen-personeel Ministerie van Defensie] - personeel&lt;/ref&gt;

De begroôtieng vò 2024 bedraegt 21,4 miljard euro (15,3 miljard in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/financien Ministerie van Defensie] - financiën&lt;/ref&gt;

=== Nederland internationaol ===
Nederland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] (EU) en de [[NAVO]].

=== Bestierlijke indeêlienge ===
D'n oôdstad van Nederland is [[Amsterdam]], de reherienge zetel echter in [[D'n Haeg]]. 

Nederland in Europa is verdeêld in [[provincie]]s, [[waeterschap]]pen en [[gemeênte]]n.

==== Provincies ====
D'r binne twaolf provincies:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| [[Plaetje:NederlandseProvincies.png|300px|rechts]]
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
* [[Drenthe]]
* [[Flevoland]]
* [[Friesland]] (''Fryslân'')
* [[Gelderland]]
* [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (''Groningen'')
* [[Limburg (Nederland)|Limburg]]
* [[Noord-Braebant]] (''Noord-Brabant'')
* [[Noord-'Olland]] (''Noord-Holland'')
* [[Overiessel]] (''Overijssel'')
* [[Utrecht (provincie)|Utrecht]]
* [[Zeêland]] (''Zeeland'')
* [[Zuud-'Olland]] (''Zuid-Holland'')
|}
|}

Zie ok: 
* [[Lieste van Nederlandse provincies]]

[[plaetje:Nederlandgebieden1.JPG|thumb|Vier geograofische rehio's]]

De provincies kunnen heografisch 'ezien in vier rehio's worren verdeêld:&lt;ref&gt;Andere indeêliengen:
* [https://www.nl-prov.eu/regios/ Huis van de Nederlandse Provincies] - Flevoland bie West (Randstad)
* [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/86097NED CBS-landsdeêlen] - Zeêland bie West&lt;/ref&gt;
* Noôrd: Drenthe, Friesland en Greunienge
* Oôst: Flevoland, Gelderland en Overiessel
* West: Noord-'Olland, Utrecht en Zuud-'Olland
* Zuud: Limburg, Noord-Braebant en Zeêland

==== Gemeênten en waeterschappen ====
D'r binne 21 [[waeterschap]]pen en 342 [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]]. De waeterschappen staen bestierlik op dezelfde oôgte as de provincies en ulder grenzen loôpe nie altied gliek.

Zie ok:
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]

De vier hroste gemeênten binne [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]] en [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] (saemen onheveer 2,5 miljoen inweuners) en leien in de [[Randstad]].

Zie ok: 
* [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]]

== Volk en cultuur ==
=== Godsdienst ===
Nederland is verdeeld in een [[katteliek]] en een [[protestants]] deel. Dizze grens lopt zelfs dwars deu Zeêland. Tehenwoordig is die grens minder deu de vergaonde seculaorisaotie, mar de verschillen in volksaerd tussen dizze twee delen binne nog aoltied goed merkbaor. De leste jaeren is d'r een kleine minder'eid van [[moslims]] ontstoô.

=== Taelen ===
De eêrste taele in Nederland is 't Nederlands. Deêze taele is officieel in eêl 't land en eit de meêste sprekers. De term Nederlands ei feitelik tweê beteêkenissen: de Standerdtaele, 'n geformaliseerde vurm van 't Zuud-Ollands, en de noemer vò 'n antal Nederduutse dialecten die-an in Nederland en België gesproken ore.

Daernessens bin d'r toch nog 'n stik of wat aore taelen. Die bin te verdeêlen in tweê groepen: autochtone en allochtone mindereidstaelen. De eêrste ore ok wè streektaelen genoemd (mae let op: 't woôrd streektaele kan ok gliek staen an dialect) en kunne zoôwel 'n glad van 't Nederlands losstaende taele weze (Fries) as 'n groep dialecten van 't Nederlands (bevobbild Braebants). De allochtone mindereidstaelen bin meêstal nie an 't Nederlands verwant en 't groôste deêl is in Nederland nog joenk.

Zie ok: 
* [[Taelen in Nederland]]

=== Kunst ===
Nederland eit veural beroemde schilders voort'ebrocht as [[Rembrandt van Rijn]], [[Jan Steen]], [[Vincent van Gogh]] en [[Piet Mondriaan]]

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/nederland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Netherlands Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20220513115307/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/netherlands/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=37 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/netherlands_nl Europese Unie]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/nl/ GeschiedenisExtra]
* [https://thefactfile.org/netherlands-facts/ Fact File]
* [https://www.rijksoverheid.nl/ Rijksoverheid]
* [https://www.overheid.nl/ Overheid]
* [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids]
* [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Kennisbank_-_uitgelicht Kennisbank]
* [https://nos.nl/ NOS]
* [https://www.cbs.nl/ CBS]
* [https://www.kaartenvannederland.nl/#?geometry.x=145929.32&amp;geometry.y=572747.03&amp;zoomlevel=1.5 Kaerte] (officieêl)
* [https://www.topotijdreis.nl/ Topotijdreis]
* [https://www.ahn.nl/ahn-viewer Actueel Hoogtebestand Nederland]
{{div col end}}

{{ProvinciesNederland}}
{{Nederlandse Caraïben}}
{{Benelux}}
{{Europa}}

[[Categorie:Nederland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>0x44anx2cu4oxrdqr7rwbgc3pzigsqk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183709</id>
      <parentid>183707</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T11:01:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18173" sha1="8gz9xqlcwapk07r237qqivkjqjpaupk" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele     = Nederland
 |vlagge               = Flag of the Netherlands.svg
 |waepen               = Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg
 |locaotie             = Europe location NED.png
 |taelen               = [[Nederlands]], [[Fries]]
 |oôdstad              = [[Amsterdam]], mae de regerienge zit in [[D'n Aegt]]
 |regeriengsvurm       = [[parlement|parlementaire]] [[constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd            = [[Wullem-Alexander der Nederlan'n]]
 |regeriengsleider     = [[Rob Jetten]]
 |religie              = 2015:&lt;br/ &gt; [[roôms-katholicisme|katholicisme]] (24%)&lt;br/ &gt; [[protestantisme]] (20%)&lt;br/ &gt; - [[calvinisme]] (16%)&lt;br/ &gt; [[islam]] (5%)
 |km2                  = 41.543  &lt;ref name=opp&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/#100-onderwerpen AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
 |pctwaeter            = 18,41
 |inweuners            = 18.130.000 (jannewari 2026) &lt;ref name=inw&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83474NED/table?ts=1704374564258 StatLine]&lt;/ref&gt;
 |dichteid             = 436
 |volkslied            = [[Wilhelmus van Nassouwe]]
 |munte                = [[euro]]
 |valutacode           = EUR
 |tiedzoône            = UTC+1
 |j/n                  = jaet
 |feêstdag             = [[27 april]]
 |tld                  = nl
 |landcode             = NL/NLD
 |tel                  = 31
}}
'''Nederland''' ([[Fries]]: ''Nederlân'') is 'n [[land]] in [[Europa]], en wè 't in Europa leiende deêl van 't ''[[Konienkriek der Nederlan'n]]''. 't Grenst an [[België]] en [[Duutsland]] en leit in 't westen en noorden an de [[Noordzeê]]. Oôdstad is [[Amsterdam]], aore steêën bin o.a. [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]], [[Utrecht (stad)|Utrecht]], [[Eindoven]] en [[Greunienge (stad)|Greunienge]]. 't Land is lid van de [[EU]] en stae bekend om zien riekdom an [[waeter]]. Populair oort 't land ok wè ''[[Olland]]'' genoemd. Mie 18 miljoen inweuners (sins auhustus 2024) is Nederland 't dichtstbevolkte land van Europa (heêl kleine lan'n butengelaeten; zie ok [[lieste van lan'n in Europa]]).

== Heografie ==
Nederland eit 18,13 miljoen inweuners begin 2026 &lt;ref name=inw/&gt; en 'n totaele oppervlakte van 41.543 km², daervan is 33.647 km² land (81,6%) en 7.896 km² waeter (18,4%).&lt;ref name=opp/&gt; De bevolkiengsdichteid is 436 inweuners per km² totael en 539 inweuners per km² land.

Nederland is grô'ndeels vlak mee as hoôgste punt de [[Vaelserbaereg]] van 321 meter boven [[zeêniveau]], immae in't zuudoôstelijkste puntje van [[Limburg (Nederland)|Limburg]]. Grôte stikken van 't wess'n ligge zelfs onger zeêniveau weer buutelanders dan weer vreemd van opkieke. 't Laegste punt lig in de provincie [[Zuud-'Olland]], in de gemeênte [[Zuudplas]]: - 6,76 meter.

=== Bos ===
Nederland is ien van de lan'n mie 't minste bos in [[Europa]].&lt;ref&gt;[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/nl/sheet/105/die-europaische-union-und-die-walder Europees Parlement]&lt;/ref&gt;

Nederland bestaet vò 10,8% uut bos, 3.638 km² in 2021.&lt;ref&gt;[https://nl.kuwi.org/projecten-nederland/ Kuwi]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.wur.nl/nl/onderzoek/milieu-en-omgeving/nederlandse-bosinventarisatie/resultaten Wageningen University &amp; Research]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.clo.nl/indicatoren/nl162001-oppervlakte-bos-in-nederland-1970-2021 Compendium voor de Leefomgeving]&lt;/ref&gt; Bosaerm binne 't westen vant land ent uuterste noôrden; [[Zeêland]] ist bosaermst.

=== Klimaot ===
Nederland eit 'n gemaetigd zeêklimaot, in de klimaotindeêlienge van Köppen 'n Cfb-klimaot (maetig regenklimaot).

Zie ok: 
* [[Lieste mie gemiddelde temperaturen in Nederland]]


&lt;Gallery&gt;
Waalhaven in Rotterdam 2016.jpg|Haevene van [[Rotterdam]]
Kurhaus achterkant.jpg|Het Kurhaus ant strange van [[Scheveniengen]]
KINDERDIJK AND ENVIRONS 2007 (107) (8190331404).jpg|Meulens van [[Kinderdiek]]
Map of the Netherlands nl.png|Kaerte van Nederland
Dialecten in Nederland.JPG|Streektaelen in Nederland 
Provincies relief 1440px.png|Oôgtekaerte van Nederland 
&lt;/Gallery&gt;

=== Inweunerantal ===
Ontwikkelieng vant inweunerantal:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot;|Per alve eêuw &lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
! Mael
! Dichteid ¹
|-
| 1850
| 3.084.000
|
|
|
|
|
| 95
|-
| 1900
| 5.107.000
| + 2.023.000
| + 66%
| + 2.023.000
| + 66%
| 1,7
| 157
|-
| 1950
| 10.027.000
| + 4.920.000
| + 96%
| + 6.943.000
| + 225%
| 3,3
| 301
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 5.837.000
| + 58%
| + 12.780.000
| + 414%
| 5,1
| 468
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 2.180.000
| + 14%
| + 14.960.000
| + 485%
| 5,9
| 536
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 85.000
! + 2,8%
!
!
|}

¹ per landoppervlakte

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per tien jaeren &lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85496NED/table?ts=1788336858392 StatLine]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
|-
| 1950
| 10.027.000
|
| 
|
|
|-
| 1960
| 11.417.000
| + 1.390.000
| + 13,9%
| + 1.390.000
| + 13,9%
|-
| 1970
| 12.958.000
| + 1.541.000
| + 13,5%
| + 2.931.000
| + 29,2%
|-
| 1980
| 14.091.000
| + 1.133.000
| + 8,7%
| + 4.064.000
| + 40,5%
|-
| 1990
| 14.893.000
| + 802.000
| + 5,7%
| + 4.866.000
| + 48,5%
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 971.000
| + 6,5%
| + 5.837.000
| + 58,2%
|-
| 2010
| 16.575.000
| + 711.000
| + 4,5%
| + 6.548.000
| + 65,3%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 833.000
| + 5,0%
| + 7.381.000
| + 73,6%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 636.000
| + 3,7%
| + 8.017.000
| + 80,0%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 107.000
! + 1,1%
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per jaer &lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
|-
| 2016
| 16.979.000
| 
|
|-
| 2017
| 17.082.000
| + 103.000
| + 0,6%
|-
| 2018
| 17.181.000
| + 99.000
| + 0,6%
|-
| 2019
| 17.282.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 126.000
| + 0,7%
|-
| 2021
| 17.475.000
| + 67.000
| + 0,4%
|-
| 2022
| 17.591.000
| + 116.000
| + 0,7%
|-
| 2023
| 17.811.000
| + 220.000
| + 1,3%
|-
| 2024
| 17.943.000
| + 132.000
| + 0,7%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2026
| 18.130.000
| + 86.000
| + 0,5%
|-
! Totael
! 
! + 1.151.000
! + 6,8%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
! + 115.000
! + 0,7%
|}

== Geschiedenisse ==
[[Plaetje:Westfaelischer Friede in Muenster (Gerard Terborch 1648).jpg|thumb|Vrede van [[Münster]] ([[1648]])]]
Nederland onstit as land in [[1568]] tiejes de opstand tegen de Spanjaerden. In de 17e eeuw mikt ut land een bloeiperiode deu, die ok we bekend stit as de [[Gouden Eêuw]]. Ollandse en Zeeuwse schepen vaere de 'ele weareld over. [[Amsterdam]] wor ien van de groôste ste'en ter weareld. Kolonies worre 'esticht in [[Oôst-Indië]], [[Zuud-Afrika]] en op de westkust van [[Noôrd-Amerika]]. Nae enige tied neme de Iengelse de leidende posisie over en treed er wa verval op. In de 18e eeuw vind er vee [[slaeven'andel]] plaes. In [[1795]] breekt de Franse tied an, dit durende toet 1813. Willem I komt an de macht in het land bloeit weer op. Vee kanaolen in spoorlienen worre in de 19e eeuw an'eleid. In de 20e eêuw breke tweê wereldoorlogen uut. In de [[Twidde Weareldoôrlog]] wor Nederland duur [[Duutsland]] bezet. Nae dezen oorlog raeken me uze kolonies kwiet. Een tied van groôte welvaart breekt an. Iedereen kriegt een auto. Naedeel is we de groôte vervuuling as gevolg iervan. Vee immigranten komme naar Nederland. Laeter bliekt de keerzij iervan de toegenomen criminaliteit in dat de welvaartstaet nie onbeperkt is. Nederland raekt betrokke bie de Europese Unie mee z'n eênwordingsproces. In 2002 wor de gulden an de kant 'ezet ten koste van de Euro.

In de negentiende eêuwe ontstoenge d'r vee plannen om de Zujerzeê, of stikken d'rvan, droôg te maeken. Dit wier zoôwè gedae om sturmvloeden te vokommen as om d'r nieuwe landbouwgrond bie te kriegen. In 1918 wier de Zujerzeêwet angenomme, daerin beslote wier 't plan van Cornelis Lely uut te voeren. De drie polders die-an Flevoland uutmaeke 'oorde daerbie. In 1942 kwam de Noordoôstpolder klaer. Oôstelijk en Zudelijk Flevoland volgde in 1957 resp. 1968. De tweê zujelijke polders, daer-a in 't begin nog vreêd weinig mensen weunde, wiere ondergebrocht in 't Openbaer Lichaem Zujelijke IJsselmeerpolders. De Noordoôstpolder 'oorde agauw bie Overijssel. As de polders meer beweund raekte wiere d'r gemeênten gemaekt vo de belangriekste plekken: Dronten (1972), Lelystad (1980), Almere (1984) en Zeewolde (1984). Uutendelienge wier in 1986 't Openbaer Lichaem opgedoekt en wier de nieuwe provincie Flevoland gesticht uut Urk, de Noordoôstpolder en de Zujelijke IJsselmeerpolders. 

In de nacht van 31 jannewari op 1 feberwari 1953 gebeurende De Ramp, daerbie voraol Schouwen-Duveland in Goereê-Overflakkeê zwaer getroffen wier. Ok in de reste van Zeêland, nog 't minste op Walcheren (daer aodde ze de dieken nae 1944 juust opnieuw angeleid), waeren overstroômiengen, mae mee vee minder doôien. In 1953 komme d'r in totaal 1.836 mensen om. 't stroômgat bie Ouwerkaarke wier pas ant ende van '53 'edicht in anwezigheid van Konienginne Juliaona.
Nae anleiienge daervan wier 't Deltaplan ontworpe en uutgevoerd: diekveroôginge vo eêl de kuste en allemaele zwaere dammen tussen de eilanden, die 't gevaer uut de zeê-aermen moesten aelen. Op 't lest kwam d'r uut de milieubewegienge wè verzet tege 't Deltaplan; daerom wier in de jaeren tachtentig in plekke van 'n damme de Oôsterschelde afgeschermd mee 'n Sturmvloedkeêrienge. Deur de Deltawerken werd Zeêland viel beter beriekbaer, en nam 't toerisme flink toe.

== Politiek en bestier ==
Nederland is 'n constitutionele [[monarchie]] mee 'n [[konienk]] an 't oôd. De konienk eit vòraol (mae nie exclusief) 'n symbolische functie. De konienk vurmt saemen mee de [[ministerraed]] de [[regerienge]] (of [[kabinet]]), die-a de [[uutvoerende macht]] in anden eit. De [[wetgevende macht]] leit bie de [[Staeten-Generaol]], in 't bezonder bie de [[Twidde Kaemer]]. Die oort elke vier jaer direct deu [[verkieziengen]] gekoze. D' [[Eêste Kaemer]], die-a nie zovee macht eit, oort gekoze deu de leeën van de [[Provinciaole Staeten]]. De Provinciaole Staeten en de [[gemeênteraed]] ore ok direct gekoze. [[Burhemeêster]] en [[Commissaoris van de Konienk]] ore deu de reherienge benoemd.

Vanof feberwari [[2026]] 't [[kabinet-Jetten]], bestaende uut [[CDA]], [[D66]] en [[VVD]]. [[Rob Jetten]] (D66) is den premier.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=7 | Twidde Kaemer 
|-
! Partie 
! Ofkortieng 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2025 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20251029 Kiesraad 2025]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2023 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20231122 Kiesraad 2023]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
!Zeêtels &lt;br&gt; 2021 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20210317 Kiesraad 2021]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Democraoten 66]] || D66 || 26 || +17 || 9 || –15 || 24
|-
| [[Partij vò de Vrie'eid]] || PVV || 26 || –11 || 37 || +20 || 17
|-
| [[Volkspartij vò Vrie'eid en Democraotie]] || VVD || 22 || –2 || 24 || –10 || 34
|-
| [[Progressief Nederland]] || PRO || 20 || –5 || 25 || +8 || 17
|-
| [[Chrissen-Democraotisch Appèl]] || CDA || 18 || +13 || 5 || –10 || 15
|-
| [[Juuste Antwoord 21]] || JA21 || 9 || +8 || 1 || –2 || 3
|-
| [[Forum vò Democraotie]] || FVD || 7 || +4 || 3 || –5 || 8
|-
| [[BoerBurgerBewegieng]] || BBB || 4 || –3 || 7 || +6 || 1
|-
| [[DENK]] || DENK || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Staetkundig Grifformeerde Partij]] || SGP || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Partij vò de Dieren]] || PvdD || 3 || 0 || 3 || –3 || 6
|-
| [[ChrissenUnie]] || CU || 3 || 0 || 3 || –2 || 5
|-
| [[Sociaolistische Partij]] || SP || 3 || –2 || 5 || –4 || 9
|-
| [[50PLUS]] || 50+ || 2 || +2 || 0 || –1 || 1
|-
| [[Volt Nederland]] || Volt || 1 || –1 || 2 || –1 || 3
|-
| [[Nieuw Sociaol Contract]] || NSC || 0 || –20 || 20 || +20 || 0
|-
| [[BIE1]] || BIJ1 || 0 || 0 || 0 || –1 || 1
|-
! colspan=2 | Totael || 150 || || 150 || || 150
|}

Zie ok:
* [[Twidde Kaemer]] (uitgebreid)
* [[Peiliengen Twidde Kaemer]]
* [[Politiek in Nederland]] (uutslagen Twidde en Eêste Kaemer plus Europeês Parlement, totaolen provincies en gemeênten, saemenstellieng kabinet'n)
* [[Lieste van Nederlandse kabinet'n]]
* [[Lieste van Nederlandse premiers]]

=== Leher ===
't Nederlandse leher bestaet uut vier onderdeêlen: landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee (militaire pliesie) plus drie ulpedeêlen.&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/organisatie Ministerie van Defensie] - organisaotie&lt;/ref&gt; 

't Leher ao ruum 41.000 soldaoten plus onheveer 6.500 reserviesten (totael bienae 48.000 militairen in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/aantallen-personeel Ministerie van Defensie] - personeel&lt;/ref&gt;

De begroôtieng vò 2024 bedraegt 21,4 miljard euro (15,3 miljard in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/financien Ministerie van Defensie] - financiën&lt;/ref&gt;

=== Nederland internationaol ===
Nederland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] (EU) en de [[NAVO]].

=== Bestierlijke indeêlienge ===
D'n oôdstad van Nederland is [[Amsterdam]], de reherienge zetel echter in [[D'n Haeg]]. 

Nederland in Europa is verdeêld in [[provincie]]s, [[waeterschap]]pen en [[gemeênte]]n.

==== Provincies ====
D'r binne twaolf provincies:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| [[Plaetje:NederlandseProvincies.png|300px|rechts]]
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
* [[Drenthe]]
* [[Flevoland]]
* [[Friesland]] (''Fryslân'')
* [[Gelderland]]
* [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (''Groningen'')
* [[Limburg (Nederland)|Limburg]]
* [[Noord-Braebant]] (''Noord-Brabant'')
* [[Noord-'Olland]] (''Noord-Holland'')
* [[Overiessel]] (''Overijssel'')
* [[Utrecht (provincie)|Utrecht]]
* [[Zeêland]] (''Zeeland'')
* [[Zuud-'Olland]] (''Zuid-Holland'')
|}
|}

Zie ok: 
* [[Lieste van Nederlandse provincies]]

[[plaetje:Nederlandgebieden1.JPG|thumb|Vier geograofische rehio's]]

De provincies kunnen heografisch 'ezien in vier rehio's worren verdeêld:&lt;ref&gt;Andere indeêliengen:
* [https://www.nl-prov.eu/regios/ Huis van de Nederlandse Provincies] - Flevoland bie West (Randstad)
* [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/86097NED CBS-landsdeêlen] - Zeêland bie West&lt;/ref&gt;
* Noôrd: Drenthe, Friesland en Greunienge
* Oôst: Flevoland, Gelderland en Overiessel
* West: Noord-'Olland, Utrecht en Zuud-'Olland
* Zuud: Limburg, Noord-Braebant en Zeêland

==== Gemeênten en waeterschappen ====
D'r binne 21 [[waeterschap]]pen en 342 [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]]. De waeterschappen staen bestierlik op dezelfde oôgte as de provincies en ulder grenzen loôpe nie altied gliek.

Zie ok:
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]

De vier hroste gemeênten binne [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]] en [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] (saemen onheveer 2,5 miljoen inweuners) en leien in de [[Randstad]].

Zie ok: 
* [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]]

== Volk en cultuur ==
=== Godsdienst ===
Nederland is verdeeld in een [[katteliek]] en een [[protestants]] deel. Dizze grens lopt zelfs dwars deu Zeêland. Tehenwoordig is die grens minder deu de vergaonde seculaorisaotie, mar de verschillen in volksaerd tussen dizze twee delen binne nog aoltied goed merkbaor. De leste jaeren is d'r een kleine minder'eid van [[moslims]] ontstoô.

=== Taelen ===
De eêrste taele in Nederland is 't Nederlands. Deêze taele is officieel in eêl 't land en eit de meêste sprekers. De term Nederlands ei feitelik tweê beteêkenissen: de Standerdtaele, 'n geformaliseerde vurm van 't Zuud-Ollands, en de noemer vò 'n antal Nederduutse dialecten die-an in Nederland en België gesproken ore.

Daernessens bin d'r toch nog 'n stik of wat aore taelen. Die bin te verdeêlen in tweê groepen: autochtone en allochtone mindereidstaelen. De eêrste ore ok wè streektaelen genoemd (mae let op: 't woôrd streektaele kan ok gliek staen an dialect) en kunne zoôwel 'n glad van 't Nederlands losstaende taele weze (Fries) as 'n groep dialecten van 't Nederlands (bevobbild Braebants). De allochtone mindereidstaelen bin meêstal nie an 't Nederlands verwant en 't groôste deêl is in Nederland nog joenk.

Zie ok: 
* [[Taelen in Nederland]]

=== Kunst ===
Nederland eit veural beroemde schilders voort'ebrocht as [[Rembrandt van Rijn]], [[Jan Steen]], [[Vincent van Gogh]] en [[Piet Mondriaan]]

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/nederland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Netherlands Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20220513115307/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/netherlands/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=37 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/netherlands_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/vaderlandse-geschiedenis-nederland-tijdlijn/ Historiek]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/nl/ GeschiedenisExtra]
* [https://thefactfile.org/netherlands-facts/ Fact File]
* [https://www.rijksoverheid.nl/ Rijksoverheid]
* [https://www.overheid.nl/ Overheid]
* [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids]
* [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Kennisbank_-_uitgelicht Kennisbank]
* [https://nos.nl/ NOS]
* [https://www.cbs.nl/ CBS]
* [https://www.kaartenvannederland.nl/#?geometry.x=145929.32&amp;geometry.y=572747.03&amp;zoomlevel=1.5 Kaerte] (officieêl)
* [https://www.topotijdreis.nl/ Topotijdreis]
* [https://www.ahn.nl/ahn-viewer Actueel Hoogtebestand Nederland]
{{div col end}}

{{ProvinciesNederland}}
{{Nederlandse Caraïben}}
{{Benelux}}
{{Europa}}

[[Categorie:Nederland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>8gz9xqlcwapk07r237qqivkjqjpaupk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183712</id>
      <parentid>183709</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T11:15:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18173" sha1="6kqzpxg6139uasc5c1aujtnry1jg3tv" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele     = Nederland
 |vlagge               = Flag of the Netherlands.svg
 |waepen               = Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg
 |locaotie             = Europe location NED.png
 |taelen               = [[Nederlands]], [[Fries]]
 |oôdstad              = [[Amsterdam]], mae de regerienge zit in [[D'n Aegt]]
 |regeriengsvurm       = [[parlement|parlementaire]] [[constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd            = [[Wullem-Alexander der Nederlan'n]]
 |regeriengsleider     = [[Rob Jetten]]
 |religie              = 2015:&lt;br/ &gt; [[roôms-katholicisme|katholicisme]] (24%)&lt;br/ &gt; [[protestantisme]] (20%)&lt;br/ &gt; - [[calvinisme]] (16%)&lt;br/ &gt; [[islam]] (5%)
 |km2                  = 41.543  &lt;ref name=opp&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/#100-onderwerpen AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
 |pctwaeter            = 18,41
 |inweuners            = 18.130.000 (jannewari 2026) &lt;ref name=inw&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83474NED/table?ts=1704374564258 StatLine]&lt;/ref&gt;
 |dichteid             = 436
 |volkslied            = [[Wilhelmus van Nassouwe]]
 |munte                = [[euro]]
 |valutacode           = EUR
 |tiedzoône            = UTC+1
 |j/n                  = jaet
 |feêstdag             = [[27 april]]
 |tld                  = nl
 |landcode             = NL/NLD
 |tel                  = 31
}}
'''Nederland''' ([[Fries]]: ''Nederlân'') is 'n [[land]] in [[Europa]], en wè 't in Europa leiende deêl van 't ''[[Konienkriek der Nederlan'n]]''. 't Grenst an [[België]] en [[Duutsland]] en leit in 't westen en noorden an de [[Noordzeê]]. Oôdstad is [[Amsterdam]], aore steêën bin o.a. [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]], [[Utrecht (stad)|Utrecht]], [[Eindoven]] en [[Greunienge (stad)|Greunienge]]. 't Land is lid van de [[EU]] en stae bekend om zien riekdom an [[waeter]]. Populair oort 't land ok wè ''[[Olland]]'' genoemd. Mie 18 miljoen inweuners (sins auhustus 2024) is Nederland 't dichtstbevolkte land van Europa (heêl kleine lan'n butengelaeten; zie ok [[lieste van lan'n in Europa]]).

== Heografie ==
Nederland eit 18,13 miljoen inweuners begin 2026 &lt;ref name=inw/&gt; en 'n totaele oppervlakte van 41.543 km², daervan is 33.647 km² land (81,6%) en 7.896 km² waeter (18,4%).&lt;ref name=opp/&gt; De bevolkiengsdichteid is 436 inweuners per km² totael en 539 inweuners per km² land.

Nederland is grô'ndeels vlak mee as hoôgste punt de [[Vaelserbaereg]] van 321 meter boven [[zeêniveau]], immae in't zuudoôstelijkste puntje van [[Limburg (Nederland)|Limburg]]. Grôte stikken van 't wess'n ligge zelfs onger zeêniveau weer buutelanders dan weer vreemd van opkieke. 't Laegste punt lig in de provincie [[Zuud-'Olland]], in de gemeênte [[Zuudplas]]: - 6,76 meter.

=== Bos ===
Nederland is ien van de lan'n mie 't minste bos in [[Europa]].&lt;ref&gt;[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/nl/sheet/105/die-europaische-union-und-die-walder Europees Parlement]&lt;/ref&gt;

Nederland bestaet vò 10,8% uut bos, 3.638 km² in 2021.&lt;ref&gt;[https://nl.kuwi.org/projecten-nederland/ Kuwi]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.wur.nl/nl/onderzoek/milieu-en-omgeving/nederlandse-bosinventarisatie/resultaten Wageningen University &amp; Research]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.clo.nl/indicatoren/nl162001-oppervlakte-bos-in-nederland-1970-2021 Compendium voor de Leefomgeving]&lt;/ref&gt; Bosaerm binne 't westen vant land ent uuterste noôrden; [[Zeêland]] ist bosaermst.

=== Klimaot ===
Nederland eit 'n gemaetigd zeêklimaot, in de klimaotindeêlienge van Köppen 'n Cfb-klimaot (maetig regenklimaot).

Zie ok: 
* [[Lieste mie gemiddelde temperaturen in Nederland]]


&lt;Gallery&gt;
Waalhaven in Rotterdam 2016.jpg|Haevene van [[Rotterdam]]
Kurhaus achterkant.jpg|Het Kurhaus ant strange van [[Scheveniengen]]
KINDERDIJK AND ENVIRONS 2007 (107) (8190331404).jpg|Meulens van [[Kinderdiek]]
Map of the Netherlands nl.png|Kaerte van Nederland
Dialecten in Nederland.JPG|Streektaelen in Nederland 
Provincies relief 1440px.png|Oôgtekaerte van Nederland 
&lt;/Gallery&gt;

=== Inweunerantal ===
Ontwikkelieng vant inweunerantal:

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;8&quot;|Per alve eêuw &lt;ref&gt;[https://publ.nidi.nl/output/2003/nidi-2003-bevolkingsatlas.pdf Bevolkingsatlas van Nederland], bladzie 31&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
! Mael
! Dichteid ¹
|-
| 1850
| 3.084.000
|
|
|
|
|
| 95
|-
| 1900
| 5.107.000
| + 2.023.000
| + 66%
| + 2.023.000
| + 66%
| 1,7
| 157
|-
| 1950
| 10.027.000
| + 4.920.000
| + 96%
| + 6.943.000
| + 225%
| 3,3
| 301
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 5.837.000
| + 58%
| + 12.780.000
| + 414%
| 5,1
| 468
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 2.180.000
| + 14%
| + 14.960.000
| + 485%
| 5,9
| 536
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 85.000
! + 2,8%
!
!
|}

¹ per landoppervlakte

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per tien jaeren &lt;ref&gt;[https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85496NED/table?ts=1788336858392 StatLine]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
! Verschil opgeteld
! Procenten
|-
| 1950
| 10.027.000
|
| 
|
|
|-
| 1960
| 11.417.000
| + 1.390.000
| + 13,9%
| + 1.390.000
| + 13,9%
|-
| 1970
| 12.958.000
| + 1.541.000
| + 13,5%
| + 2.931.000
| + 29,2%
|-
| 1980
| 14.091.000
| + 1.133.000
| + 8,7%
| + 4.064.000
| + 40,5%
|-
| 1990
| 14.893.000
| + 802.000
| + 5,7%
| + 4.866.000
| + 48,5%
|-
| 2000
| 15.864.000
| + 971.000
| + 6,5%
| + 5.837.000
| + 58,2%
|-
| 2010
| 16.575.000
| + 711.000
| + 4,5%
| + 6.548.000
| + 65,3%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 833.000
| + 5,0%
| + 7.381.000
| + 73,6%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 636.000
| + 3,7%
| + 8.017.000
| + 80,0%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
!
!
! + 107.000
! + 1,1%
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot;|Per jaer &lt;ref&gt;[https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]&lt;/ref&gt;
|-
! Jaer
! Inweuners
! Verschil
! Procenten
|-
| 2016
| 16.979.000
| 
|
|-
| 2017
| 17.082.000
| + 103.000
| + 0,6%
|-
| 2018
| 17.181.000
| + 99.000
| + 0,6%
|-
| 2019
| 17.282.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2020
| 17.408.000
| + 126.000
| + 0,7%
|-
| 2021
| 17.475.000
| + 67.000
| + 0,4%
|-
| 2022
| 17.591.000
| + 116.000
| + 0,7%
|-
| 2023
| 17.811.000
| + 220.000
| + 1,3%
|-
| 2024
| 17.943.000
| + 132.000
| + 0,7%
|-
| 2025
| 18.044.000
| + 101.000
| + 0,6%
|-
| 2026
| 18.130.000
| + 86.000
| + 0,5%
|-
! Totael
! 
! + 1.151.000
! + 6,8%
|-
! Gemiddeld per jaer
! 
! + 115.000
! + 0,7%
|}

== Geschiedenisse ==
[[Plaetje:Westfaelischer Friede in Muenster (Gerard Terborch 1648).jpg|thumb|Vrede van [[Münster]] ([[1648]])]]
Nederland onstit as land in [[1568]] tiejes de opstand tegen de Spanjaerden. In de 17e eeuw mikt ut land een bloeiperiode deu, die ok we bekend stit as de [[Gouden Eêuw]]. Ollandse en Zeeuwse schepen vaere de 'ele weareld over. [[Amsterdam]] wor ien van de groôste ste'en ter weareld. Kolonies worre 'esticht in [[Oôst-Indië]], [[Zuud-Afrika]] en op de westkust van [[Noôrd-Amerika]]. Nae enige tied neme de Iengelse de leidende posisie over en treed er wa verval op. In de 18e eeuw vind er vee [[slaeven'andel]] plaes. In [[1795]] breekt de Franse tied an, dit durende toet 1813. Willem I komt an de macht in het land bloeit weer op. Vee kanaolen in spoorlienen worre in de 19e eeuw an'eleid. In de 20e eêuw breke tweê wereldoorlogen uut. In de [[Twidde Weareldoôrlog]] wor Nederland duur [[Duutsland]] bezet. Nae dezen oorlog raeken me uze kolonies kwiet. Een tied van groôte welvaart breekt an. Iedereen kriegt een auto. Naedeel is we de groôte vervuuling as gevolg iervan. Vee immigranten komme naar Nederland. Laeter bliekt de keerzij iervan de toegenomen criminaliteit in dat de welvaartstaet nie onbeperkt is. Nederland raekt betrokke bie de Europese Unie mee z'n eênwordingsproces. In 2002 wor de gulden an de kant 'ezet ten koste van de Euro.

In de negentiende eêuwe ontstoenge d'r vee plannen om de Zujerzeê, of stikken d'rvan, droôg te maeken. Dit wier zoôwè gedae om sturmvloeden te vokommen as om d'r nieuwe landbouwgrond bie te kriegen. In 1918 wier de Zujerzeêwet angenomme, daerin beslote wier 't plan van Cornelis Lely uut te voeren. De drie polders die-an Flevoland uutmaeke 'oorde daerbie. In 1942 kwam de Noordoôstpolder klaer. Oôstelijk en Zudelijk Flevoland volgde in 1957 resp. 1968. De tweê zujelijke polders, daer-a in 't begin nog vreêd weinig mensen weunde, wiere ondergebrocht in 't Openbaer Lichaem Zujelijke IJsselmeerpolders. De Noordoôstpolder 'oorde agauw bie Overijssel. As de polders meer beweund raekte wiere d'r gemeênten gemaekt vo de belangriekste plekken: Dronten (1972), Lelystad (1980), Almere (1984) en Zeewolde (1984). Uutendelienge wier in 1986 't Openbaer Lichaem opgedoekt en wier de nieuwe provincie Flevoland gesticht uut Urk, de Noordoôstpolder en de Zujelijke IJsselmeerpolders. 

In de nacht van 31 jannewari op 1 feberwari 1953 gebeurende De Ramp, daerbie voraol Schouwen-Duveland in Goereê-Overflakkeê zwaer getroffen wier. Ok in de reste van Zeêland, nog 't minste op Walcheren (daer aodde ze de dieken nae 1944 juust opnieuw angeleid), waeren overstroômiengen, mae mee vee minder doôien. In 1953 komme d'r in totaal 1.836 mensen om. 't stroômgat bie Ouwerkaarke wier pas ant ende van '53 'edicht in anwezigheid van Konienginne Juliaona.
Nae anleiienge daervan wier 't Deltaplan ontworpe en uutgevoerd: diekveroôginge vo eêl de kuste en allemaele zwaere dammen tussen de eilanden, die 't gevaer uut de zeê-aermen moesten aelen. Op 't lest kwam d'r uut de milieubewegienge wè verzet tege 't Deltaplan; daerom wier in de jaeren tachtentig in plekke van 'n damme de Oôsterschelde afgeschermd mee 'n Sturmvloedkeêrienge. Deur de Deltawerken werd Zeêland viel beter beriekbaer, en nam 't toerisme flink toe.

== Politiek en bestier ==
Nederland is 'n constitutionele [[monarchie]] mee 'n [[konienk]] an 't oôd. De konienk eit vòraol (mae nie exclusief) 'n symbolische functie. De konienk vurmt saemen mee de [[ministerraed]] de [[regerienge]] (of [[kabinet]]), die-a de [[uutvoerende macht]] in anden eit. De [[wetgevende macht]] leit bie de [[Staeten-Generaol]], in 't bezonder bie de [[Twidde Kaemer]]. Die oort elke vier jaer direct deu [[verkieziengen]] gekoze. D' [[Eêste Kaemer]], die-a nie zovee macht eit, oort gekoze deu de leeën van de [[Provinciaole Staeten]]. De Provinciaole Staeten en de [[gemeênteraed]] ore ok direct gekoze. [[Burhemeêster]] en [[Commissaoris van de Konienk]] ore deu de reherienge benoemd.

Vanof feberwari [[2026]] 't [[kabinet-Jetten]], bestaende uut [[CDA]], [[D66]] en [[VVD]]. [[Rob Jetten]] (D66) is den premier.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=7 | Twidde Kaemer 
|-
! Partie 
! Ofkortieng 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2025 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20251029 Kiesraad 2025]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
! Zeêtels &lt;br&gt; 2023 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20231122 Kiesraad 2023]&lt;/ref&gt; 
! Verschil 
!Zeêtels &lt;br&gt; 2021 &lt;ref&gt;[https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20210317 Kiesraad 2021]&lt;/ref&gt;
|-
| [[Democraoten 66]] || D66 || 26 || +17 || 9 || –15 || 24
|-
| [[Partij vò de Vrie'eid]] || PVV || 26 || –11 || 37 || +20 || 17
|-
| [[Volkspartij vò Vrie'eid en Democraotie]] || VVD || 22 || –2 || 24 || –10 || 34
|-
| [[Progressief Nederland]] || PRO || 20 || –5 || 25 || +8 || 17
|-
| [[Chrissen-Democraotisch Appèl]] || CDA || 18 || +13 || 5 || –10 || 15
|-
| [[Juuste Antwoord 21]] || JA21 || 9 || +8 || 1 || –2 || 3
|-
| [[Forum vò Democraotie]] || FVD || 7 || +4 || 3 || –5 || 8
|-
| [[BoerBurgerBewegieng]] || BBB || 4 || –3 || 7 || +6 || 1
|-
| [[DENK]] || DENK || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Staetkundig Grifformeerde Partij]] || SGP || 3 || 0 || 3 || 0 || 3
|-
| [[Partij vò de Dieren]] || PvdD || 3 || 0 || 3 || –3 || 6
|-
| [[ChrissenUnie]] || CU || 3 || 0 || 3 || –2 || 5
|-
| [[Sociaolistische Partij]] || SP || 3 || –2 || 5 || –4 || 9
|-
| [[50PLUS]] || 50+ || 2 || +2 || 0 || –1 || 1
|-
| [[Volt Nederland]] || Volt || 1 || –1 || 2 || –1 || 3
|-
| [[Nieuw Sociaol Contract]] || NSC || 0 || –20 || 20 || +20 || 0
|-
| [[BIE1]] || BIJ1 || 0 || 0 || 0 || –1 || 1
|-
! colspan=2 | Totael || 150 || || 150 || || 150
|}

Zie ok:
* [[Twidde Kaemer]] (uitgebreid)
* [[Peiliengen Twidde Kaemer]]
* [[Politiek in Nederland]] (uutslagen Twidde en Eêste Kaemer plus Europeês Parlement, totaolen provincies en gemeênten, saemenstellieng kabinet'n)
* [[Lieste van Nederlandse kabinet'n]]
* [[Lieste van Nederlandse premiers]]

=== Leher ===
't Nederlandse leher bestaet uut vier onderdeêlen: landmacht, luchtmacht, marine en marechaussee (militaire pliesie) plus drie ulpedeêlen.&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/organisatie Ministerie van Defensie] - organisaotie&lt;/ref&gt; 

't Leher ao ruum 41.000 soldaoten plus onheveer 6.500 reserviesten (totael bienae 48.000 militairen in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/aantallen-personeel Ministerie van Defensie] - personeel&lt;/ref&gt;

De begroôtieng vò 2024 bedraegt 21,4 miljard euro (15,3 miljard in 2023).&lt;ref&gt;[https://www.defensie.nl/onderwerpen/overdefensie/het-verhaal-van-defensie/financien Ministerie van Defensie] - financiën&lt;/ref&gt;

=== Nederland internationaol ===
Nederland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] (EU) en de [[NAVO]].

=== Bestierlijke indeêlienge ===
D'n oôdstad van Nederland is [[Amsterdam]], de reherienge zetel echter in [[D'n Haeg]]. 

Nederland in Europa is verdeêld in [[provincie]]s, [[waeterschap]]pen en [[gemeênte]]n.

==== Provincies ====
D'r binne twaolf provincies:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| [[Plaetje:NederlandseProvincies.png|300px|rechts]]
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
* [[Drenthe]]
* [[Flevoland]]
* [[Friesland]] (''Fryslân'')
* [[Gelderland]]
* [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] (''Groningen'')
* [[Limburg (Nederland)|Limburg]]
* [[Noord-Braebant]] (''Noord-Brabant'')
* [[Noord-'Olland]] (''Noord-Holland'')
* [[Overiessel]] (''Overijssel'')
* [[Utrecht (provincie)|Utrecht]]
* [[Zeêland]] (''Zeeland'')
* [[Zuud-'Olland]] (''Zuid-Holland'')
|}
|}

Zie ok: 
* [[Lieste van Nederlandse provincies]]

[[plaetje:Nederlandgebieden1.JPG|thumb|Vier geograofische rehio's]]

De provincies kunnen heografisch 'ezien in vier rehio's worren verdeêld:&lt;ref&gt;Andere indeêliengen:
* [https://www.nl-prov.eu/regios/ Huis van de Nederlandse Provincies] - Flevoland bie West (Randstad)
* [https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/86097NED CBS-landsdeêlen] - Zeêland bie West&lt;/ref&gt;
* Noôrd: Drenthe, Friesland en Greunienge
* Oôst: Flevoland, Gelderland en Overiessel
* West: Noord-'Olland, Utrecht en Zuud-'Olland
* Zuud: Limburg, Noord-Braebant en Zeêland

==== Gemeênten en waeterschappen ====
D'r binne 21 [[waeterschap]]pen en 342 [[Nederlandse gemeênte|gemeênten]]. De waeterschappen staen bestierlik op dezelfde oôgte as de provincies en ulder grenzen loôpe nie altied gliek.

Zie ok:
* [[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]
* [[Lieste van Nederlandse gemeênten]]

De vier hroste gemeênten binne [[Amsterdam]], [[Rotterdam]], [[D'n Aegt]] en [[Utrecht (gemeênte)|Utrecht]] (saemen onheveer 2,5 miljoen inweuners) en leien in de [[Randstad]].

Zie ok: 
* [[Lieste mee hroste gemeênten in Nederland]]

== Volk en cultuur ==
=== Godsdienst ===
Nederland is verdeeld in een [[katteliek]] en een [[protestants]] deel. Dizze grens lopt zelfs dwars deu Zeêland. Tehenwoordig is die grens minder deu de vergaonde seculaorisaotie, mar de verschillen in volksaerd tussen dizze twee delen binne nog aoltied goed merkbaor. De leste jaeren is d'r een kleine minder'eid van [[moslims]] ontstoô.

=== Taelen ===
De eêrste taele in Nederland is 't Nederlands. Deêze taele is officieel in eêl 't land en eit de meêste sprekers. De term Nederlands ei feitelik tweê beteêkenissen: de Standerdtaele, 'n geformaliseerde vurm van 't Zuud-Ollands, en de noemer vò 'n antal Nederduutse dialecten die-an in Nederland en België gesproken ore.

Daernessens bin d'r toch nog 'n stik of wat aore taelen. Die bin te verdeêlen in tweê groepen: autochtone en allochtone mindereidstaelen. De eêrste ore ok wè streektaelen genoemd (mae let op: 't woôrd streektaele kan ok gliek staen an dialect) en kunne zoôwel 'n glad van 't Nederlands losstaende taele weze (Fries) as 'n groep dialecten van 't Nederlands (bevobbild Braebants). De allochtone mindereidstaelen bin meêstal nie an 't Nederlands verwant en 't groôste deêl is in Nederland nog joenk.

Zie ok: 
* [[Taelen in Nederland]]

=== Kunst ===
Nederland eit veural beroemde schilders voort'ebrocht as [[Rembrandt van Rijn]], [[Jan Steen]], [[Vincent van Gogh]] en [[Piet Mondriaan]]

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/nederland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Netherlands Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20220513115307/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/netherlands/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/netherlands/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/nederland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nederland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=37 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/netherlands_nl Europese Unie]
* [https://thefactfile.org/netherlands-facts/ Fact File]
* [https://historiek.net/vaderlandse-geschiedenis-nederland-tijdlijn/ Historiek]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/nl/ GeschiedenisExtra]
* [https://www.rijksoverheid.nl/ Rijksoverheid]
* [https://www.overheid.nl/ Overheid]
* [https://web.archive.org/web/20231016222928/https://www.plaatsengids.nl/nederland Plaatsengids]
* [https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Kennisbank_-_uitgelicht Kennisbank]
* [https://nos.nl/ NOS]
* [https://www.cbs.nl/ CBS]
* [https://www.kaartenvannederland.nl/#?geometry.x=145929.32&amp;geometry.y=572747.03&amp;zoomlevel=1.5 Kaerte] (officieêl)
* [https://www.topotijdreis.nl/ Topotijdreis]
* [https://www.ahn.nl/ahn-viewer Actueel Hoogtebestand Nederland]
{{div col end}}

{{ProvinciesNederland}}
{{Nederlandse Caraïben}}
{{Benelux}}
{{Europa}}

[[Categorie:Nederland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>6kqzpxg6139uasc5c1aujtnry1jg3tv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>België</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1648</id>
    <revision>
      <id>183710</id>
      <parentid>182125</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T11:03:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18154" sha1="hxaupbvm1texgfl04z8djazdgl9v9ek" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele    = Koninkrijk België &lt;br&gt; Royaume de Belgique &lt;br&gt; Königreich Belgien
 |vlagge              = Flag of Belgium.svg
 |waepen              = Great Coat of Arms of Belgium.svg
 |locaotie            = Locator map of Belgium.svg
 |taelen              = [[Nederlands]], [[Frans]] en [[Duuts]]
 |oôdstad             = [[Brussel]]
 |regeriengsvurm      = [[federaotie|Federaol]]-[[parlement|parlementaire]], [[constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd titel     = Keunieng
 |staetsoôd           = [[Filip van Belhië]]
 |regeriengsleider    = [[Bart De Wever]]
 |religie             = [[Chrissendom]] 56% &lt;br&gt; ([[roôms-katholicisme|roôms-kath.]] 52,2% &lt;br&gt; [[protestantisme]] 2,5% &lt;br&gt; [[oôsters-orthodoxie|oôsters-orth.]] 1,3%) &lt;br&gt; [[islam]] 7% &lt;br&gt; [[jood'ndom]] 0,35% &lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2020/07/23/overzicht-levensbeschouwingen/ Overzicht levensbeschouwingen], VRT NWS, 2020&lt;/ref&gt;
 |km2                 = 30.690 &lt;ref name=opp&gt;[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bouwen-wonen/bodembezetting-volgens-het-kadasterregister Bodembezetting volgens het Kadasterregister], Statbel&lt;/ref&gt;
 |pctwaeter           = 0,64 &lt;ref name=bod&gt;[https://statbel.fgov.be/nl/themas/leefmilieu/grond/bodemgebruik Bodemgebruik], Statbel&lt;/ref&gt;
 |inweuners           = 11.826.000 &lt;small&gt;(2025)&lt;/small&gt; &lt;ref name=bev&gt;[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bevolking/structuur-van-de-bevolking Structuur van de bevolking], Statbel&lt;/ref&gt;
 |dichteid            = 385
 |volkslied           = [[Brabançonne (volkslied)|Brabançonne]]
 |munte               = [[euro]]
 |valutacode          = EUR
 |tiedzoône           = UTC+1
 |j/n                 = jaet
 |feêstdag            = [[21 juli]]
 |tld                 = be
 |landcode            = BEL
 |tel                 = 32
 |graden              = {{Koord|50|35|N|4|32|L}}
}}
'''België''' of '''Belhië''' ([[Nederlands]]: ''België'', [[Frans]]: ''Belgique'', [[Duuts]]: ''Belgien''), officieel ’t ''Konienkriek België'', is 'n [[West-Europa|West-Europees]] [[land]] begrensd deu de [[Noôrdzeê]] in ’t noôrdwesten, [[Nederland]] in ’t noôrden, [[Duutsland]] in ’t oôsten, [[Luxemburg (land)|Luxemburg]] in ’t zuudoôsten en [[Frankriek]] in ’t zujen. 
België ei 11,8 meljoen inweuners (2025) op 'n totael oppervlak van bienae 30,7 duuzend km² waervan bienae 0,2 duuzend km² waeter. 't Land bestaet uut twee 'elften, 't noorden 'eêt [[Vlaonderen]] waer Nederlands wor geklapt, 't zuuden 'eêt [[Wallonië]] waer Frans (en in 't uuterste oôsten Duuts) wor geklapt. Vlaonderen is kleiner as Wallonië maer ei meer inweuners. 'Oôdstad [[Brussel]] leit in 't midden van 't land en vormt as 't [[Brussels Hewest]] mie omliggende gemeênten 'n eige rehio.

&lt;gallery&gt;
Be-map-nl.png|Algemeêne kaerte
Belgium.geohive V W D.png|Bestierlijke kaerte
Taalgebieden in Belgie.svg|Taelekaerte ¹
&lt;/gallery&gt;

¹ &lt;br&gt; groen = Nederlands ([[Vlaonderen]]) &lt;br&gt; blaeuw = Frans ([[Wallonië]]) &lt;br&gt; oranje = Duuts ([[Duutstaelige Gemeênschap]], ok Wallonië) &lt;br&gt; groen-blaeuw = Nederlands-Frans ([[Brussels Hewest]])

== Heschiedenisse ==
De oôrsproenkelijke bevolkienge van Belhië bestoeng uut ienkele Keltische stamm'n. Deze wiern in de Romeinse tied binn'n 't hebied tussen de [[Noôrdzeê]], de Rien, de [[Seine]] en de Marne ok aneduud as ''Belgae''. 't Hebied maekn toen deêl uut van 't [[Romeinse Riek]].

In de [[middeleêuwen]] wier 't 'udihe Belhië verdeêld onder Frankriek en 't Duutse Riek, wibie a de Schelde de hrens was. In de 15e eêuwe wier 't et 't bezit van de Habsburhers en op 't ènde van de 18e eêuwe kwam't in an'n van de Franse. In [[1830]] von de [[Belhische Rivvolutie]] plekke en wier Belhië 'n onafankelijke constitusjonele monarhie.

In den [[Eêste Waereldoôrlog]] wier Belhië bieni aelemille bezet deur [[Duutsland]], behalve 't hebied achter de Iesder bleef in Belhische an'n. In de [[Twidde Waereldoôrlog]] haf 't Belhische leher nae achttien daehen de stried op en capituleern, winae a 't aele land wier bezet. In september '44 wier 't deur de heallieern bevried.

In [[1960]] reakende Belhië z'n voormalihe kolonie [[Konho-Kinshasa|Konho]] kwiet. De laetere jaeren was 't land vaek vreed verdeeld deu de taelstried.

== Natuur ==
Belhië ei, ondanks da 't 'n klein land is en 'n hroôte bevolkiengsdichteid ei, vee bos, onheveer 20%.&lt;ref name=bod/&gt; Eên van de onherepste Belhische stikk'n natuur, binne d' [[Ardenn'n]] in 't zuudoôst'n mie 'n 'oôgte toet bienae 700 meter. Dit kom ok deur de laehe bevolkiengsdichteid in dit hebied. In [[Wallonië]] is 'n derde van 't oppervlak bebost.

Een belangriek Belhisch natuurhebied is de [[Oôhe Veen'n]] in de [[Oôstkantons]]. Deur de vele neerslag en de lange winters vi'j ier zelzaeme plantesoôrten die a'j in de rest van Belhië nie vin.

{{Clear}}
&lt;gallery&gt;
Huise 14-04-2009 13-49-09.JPG|Vlaems landschap in [[Kruisem]]
Zelem-Uitzicht vanaf de heuvel Sint-Jansberg (4).jpg|De [[Kempen]] bie [[Halen]]
Las Ardenas 2.jpg|D' [[Ardenn'n]] bie [[Bastenaeken]]
Bruxelles - panoramio (1).jpg|[[Brussels Hewest]]
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery&gt;
Belgium relief location map.jpg|'Oôgten
Régions naturelles de Belgique.svg|Streêken
Belgische provincies.png|Provincies
Belgische gewesten en gemeenschappen.png|Hewesten en gemeênschappen
&lt;/gallery&gt;

== Bestierlijke indeêlienge ==
Belhië is sins [[1993]] 'n [[bonsstaet]] en is federaol verdeêld in drie [[hewest]]en: 't [[Vlaoms Hewest]] ([[Vlaonderen]] 'enoemd), 't [[Waols Hewest]] ([[Wallonië]] 'enoemd) en 't [[Brussels Oôdstedelijk Hewest|Brussels (Oôdstedelijk) Hewest]]. Ok binne d'r drie taelgemeênschappen: de [[Vlaemse Gemeênschap]] ([[Nederlands]]taeleg), de [[Franse Gemeênschap]] en de [[Duutstaelege Gemeênschap]]. Verder is Belhië onderverdeêld in 10 provincies, 43 arrondissement'n en 565 gemeênten.

Zie ok: [[Lieste mee hroste gemeênten in België]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|- 
! colspan=&quot;2&quot; | Provincie / hewest
! Inweuners &lt;br&gt; (2025) &lt;ref name=bev/&gt;
! %
! Oppervlakte &lt;ref name=opp/&gt;
! %
! Dichteid
! Oôdstad
! Arr.
! Gem. &lt;br&gt; (2025)
|-
| [[Antwerpen (provincie)|Antwerpen]]
| Vlaoms
| 1.921.000
| 16%
| 2.856
| 9%
| 673
| [[Antwerpen (gemeênte)|Antwerpen]]
| 3
| 67
|-
| [[Limburg (België)|Limburg]]
| Vlaoms
| 905.000
| 8%
| 2.427
| 8%
| 373
| [[Hasselt (België)|Hasselt]]
| 3
| 38
|-
| [[Oôst-Vlaonderen]]
| Vlaoms
| 1.603.000
| 14%
| 3.027
| 10%
| 530
| [[Gent]]
| 6
| 55
|-
| [[Vlaoms-Braebant]]
| Vlaoms
| 1.205.000
| 10%
| 2.118
| 7%
| 569
| [[Leuven]]
| 2
| 63
|-
| [[West-Vlaonderen]]
| Vlaoms
| 1.232.000
| 10%
| 3.197
| 10%
| 385
| [[Brugge]]
| 8
| 62
|-
| [[Enegouwe]]
| Waols
| 1.365.000
| 12%
| 3.813
| 12%
| 358
| [[Bergen (België)|Bergen]]
| 7
| 69
|-
| [[Luuk (provincie)|Luuk]]
| Waols
| 1.123.000
| 9%
| 3.857
| 13%
| 291
| [[Luuk (gemeênte)|Luuk]]
| 4
| 84
|-
| [[Luxemburg (provincie)|Luxemburg]]
| Waols
| 296.000
| 3%
| 4.459
| 15%
| 66
| [[Aerlen]]
| 5
| 43
|-
| [[Naemen (provincie)|Naemen]]
| Waols
| 505.000
| 4%
| 3.675
| 12%
| 137
| [[Naemen (gemeênte)|Naemen]]
| 3
| 38
|-
| [[Waols-Braebant]]
| Waols
| 415.000
| 4%
| 1.097
| 4%
| 378
| [[Waover]]
| 1
| 27
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Totael [[Vlaoms Hewest]]
! 6.865.000
! 58%
! 13.626
! 44%
! 504
! [[Brussel]]
! 22
! 285
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Totael [[Waols Hewest]] 
! 3.705.000
! 31%
! 16.901
! 55%
! 219
! [[Naemen (gemeênte)|Naemen]]
! 20
! 261
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Totael provincies
! 10.570.000
! 89%
! 30.527
! 99,5%
! 346
!
! 42
! 546
|-
! colspan=&quot;2&quot; | [[Brussels Oôdstedelijk Hewest]]
! 1.256.000
! 11%
! 162
! 0,5%
! 7.753
! Brussel
! 1
! 19
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Totael Belhië
! 11.826.000
! 100%
! 30.690
! 100%
! 385
! Brussel
! 43
! 565
|}

== Demohrafie ==
De Belhische bevolkienge besti uut drie hemienschapp'n: de [[Vlaomiengen]], de [[Waolen]] en de Brusselaers. De eêste hroep is [[Nederlands]] spreek'nd en vurm de hroste hroep, de twidden spreek [[Frans]] en is de twidden. De Brusselaers zien een krusieng iertussen vanwehe de twideêlieng in 't oôdstedelijk hewest. Vadder is der 'n kleine hroep Duutstaelihen an de hrens mie [[Duutsland]]. Onheveer 'n derde van de bevolkieng is butenlands (afkomst of nationaliteit).&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2021/01/12/een-derde-van-de-belgen-heeft-buitenlandse-achtergrond-en-dat-i/ Een derde van de bevolking ... van buitenlandse herkomst of ... nationaliteit], VRT NWS, 2021&lt;/ref&gt;

De hroei van de Belhische bevolkienge neem of. Dit is ok te ziene in aore lan'n binn'n [[Europa]] en dus hin vreemd verschiensel. De vruchbaereid van de Belhische vrouwen lig in 2017 op 1,64 huus hemiddeld &lt;ref&gt;[https://statbel.fgov.be/nl/nieuws/geboortecijfer-en-vruchtbaarheidscijfer-blijven-dalen Geboortecijfer en vruchtbaarheidscijfer blijven dalen], Statbel&lt;/ref&gt; wat a du op 'n verouwernde bevolkieng: in 2022 is ruum 19% van de bevolkieng ouwer dan 65.&lt;ref name=bev/&gt; De levensverwachtieng voe de bevolkienge in 2021 is 82, voe venters 79 en die voe vrouwen 84.&lt;ref&gt;[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bevolking/sterfte-en-levensverwachting/sterftetafels-en-levensverwachting Sterftetafels en levensverwachting], Statbel&lt;/ref&gt;

[[Plaetje:Languages Belgium.png|links|thumb|Taelen]]
[[Plaetje:Population density in Belgium.png|thumb|Bevolkiengsdichteid]]
{{Clear}}
=== Bevolkiengsontwikkelieng ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|- 
! colspan=&quot;17&quot; | Bevolkieng (× 1.000) &lt;ref name=bev/&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180218210412/https://statbel.fgov.be/nl/themas/bevolking/structuur-van-de-bevolking Structuur van de bevolking], Statbel (archief)&lt;/ref&gt;
|-
! Hewest
! 2010
! 2011
! 2012
! 2013
! 2014
! 2015
! 2016
! 2017
! 2018
! 2019
! 2020
! 2021
! 2022
! 2023
! 2024
! 2025
|-
| [[Brussels Oôdstedelijk Gewest|Brussels Hewest]]
| 1.090
| 1.119
| 1.139
| 1.155
| 1.163
| 1.175
| 1.188
| 1.192
| 1.199
| 1.209
| 1.218
| 1.220
| 1.223
| 1.241
| 1.250
| 1.256
|-
| [[Vlaonderen]]
| 6.252
| 6.307
| 6.351
| 6.382
| 6.411
| 6.444
| 6.478
| 6.516
| 6.553
| 6.589
| 6.629
| 6.653
| 6.699
| 6.775
| 6.823
| 6.865
|-
| [[Wallonië]]
| 3.498
| 3.526
| 3.546
| 3.563
| 3.576
| 3.590
| 3.602
| 3.614
| 3.624
| 3.634
| 3.645
| 3.648
| 3.662
| 3.682
| 3.692
| 3.705
|-
! Totael Belhië
! 10.840
! 10.951
! 11.036
! 11.100
! 11.151
! 11.209
! 11.268
! 11.322
! 11.376
! 11.431
! 11.493
! 11.521
! 11.584
! 11.698
! 11.764
! 11.826
|}


{| class=&quot;wikitable&quot; 
|- 
! colspan=&quot;16&quot; | Wieziging bevolkieng (× 1.000)
|-
! Hewest
! 2011
! 2012
! 2013
! 2014
! 2015
! 2016
! 2017
! 2018
! 2019
! 2020
! 2021
! 2022
! 2023
! 2024
! 2025
|-
! [[Brussels Oôdstedelijk Gewest|Brussels Hewest]]
! 29
! 20
! 16
! 8
! 12
! 13
! 4
! 7
! 10
! 9
! 2
! 3
! 18
! 9
! 6
|-
| ''opgeteld
| ''29
| ''49
| ''65
| ''73
| ''85
| ''98
| ''102
| ''109
| ''119
| ''128
| ''130
| ''133
| ''151
| ''160
| ''166
|-
! [[Vlaonderen]]
! 55
! 44
! 31
! 29
! 33
! 34
! 38
! 37
! 36
! 40
! 24
! 46
! 76
! 48
! 42
|-
| ''opgeteld
| ''55
| ''99
| ''130
| ''159
| ''192
| ''226
| ''264
| ''301
| ''337
| ''377
| ''401
| ''447
| ''523
| ''571
| ''613
|-
! [[Wallonië]]
! 28
! 20
! 17
! 13
! 14
! 12
! 12
! 10
! 10
! 11
! 3
! 14
! 20
! 10
! 13
|-
| ''opgeteld
| ''28
| ''48
| ''65
| ''78
| ''92
| ''104
| ''116
| ''126
| ''136
| ''147
| ''150
| ''164
| ''184
| ''194
| ''207
|-
! Totael Belhië
! 111
! 85
! 64
! 51
! 58
! 59
! 54
! 54
! 55
! 62
! 28
! 63
! 114
! 66
! 62
|-
| ''opgeteld
| ''111
| ''196
| ''260
| ''311
| ''369
| ''428
| ''482
| ''536
| ''591
| ''653
| ''681
| ''744
| ''858
| ''924
| ''986
|}

== Plaetjes ==
&lt;gallery&gt;
Brüssel, Belgien 21.jpg|'Oôdstad [[Brussel]]
Beauvoorde - Kasteel.jpg|'t [[Kasteêl Beauvoorde|Kasteêl van Beauvoorde]]
Abbaye d'Orval - panoramio (5).jpg|Abdij van Orval bie [[Florenville]]
Ypres Kasselrijieper.JPG|Kasselrij van [[Ieper]]
City Hall, Charleroi.JPG|Staduus van [[Charleroi]]
Hastière Blick von den Rochers de Freyr 2.jpg|De [[Maes]] bie [[Hastière]]
Schelde und Liebfrauen-Kathedrale, Antwerpen.jpg|De [[Schelde]] bie [[Antwerpen (gemeênte)|Antwerpen]]
Oostduinkerke Beach R01.jpg|Strand in [[Koksijde]]
Signal de Botrange (DSCF6640).jpg|[[Signal de Botrange]] is mie 694 meter 't oôgste punt
Ministério da Cultura - Assinatura do Acordo para realização Europalia- Brasil na Embaixada da Bélgica em Brasília (7).jpg|'t Koniengsuus ([[Filip van Belhië|Filip en Mathilde van Belhië]])
Peter Paul Rubens - Landscape with a Rainbow - WGA20403.jpg|Schilderie van [[Peter Paul Rubens]]
Oud-Heverlee frituur B.jpg|Frietkot in [[Oud-Heverlee]]
Welcome Team Belgium (29202145125).jpg|Olympisch team in 2016
Low Countries 1700.png|Zuudelike Nederlan'n in 1700
Belgium.jpg|Vervoer
Alleenstaande Nederlanders in België.png|Antal Nederlanders
&lt;/gallery&gt;

== Politiek ==

=== Kaemer van Volksvertegenwoôrdigers ===
Verkiezinge van de federaole [[Kaemer van Volksvertegenwoôrdigers]]:&lt;ref&gt;[https://www.dekamer.be/kvvcr/index.cfm?language=nl DE KAMER.BE]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://verkiezingen.fgov.be/algemeen/resultaten ibz]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/04/12/waar-staan-de-vlaamse-partijen-voor/ Waar staan de Vlaamse partijen voor?], VRT NWS, 2024&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Partie
! F/N
! 2024
! 2019
! 2014
! 2010
! 2007
! 2003
! 1999
! 1995
|-
| Volksunie ¹ / N-VA
| N
| 24
| 25
| 33
| 27
| 6
| 1
| 8
| 5
|-
| Vlaams Blok / Vlaams Belang
| N
| 20
| 18
| 3
| 12
| 17
| 18
| 15
| 11
|-
| PRL / MR
| F
| 20
| 14
| 20
| 15
| 20
| 21
| 16
| 16
|-
| PS
| F
| 16
| 20
| 23
| 26
| 20
| 25
| 19
| 21
|-
| PVDA-PTB
| F/N
| 15
| 12
| 2
| 
| 
| 
|
|
|-
| PVDA
| N
| (7)
| (3)
| 
| 
| 
| 
|
|
|-
| PTB
| F
| (8)
| (9)
| (2)
| 
| 
| 
|
|
|-
| PSC / cdH / LE
| F
| 14
| 5
| 9
| 9
| 10
| 8
| 10
| 12
|-
| SP / sp.a(-Spirit) ² / Vooruit
| N
| 13
| 9
| 13
| 13
| 14
| 23
| 14
| 20
|-
| CVP / CD&amp;V
| N
| 11
| 12
| 18
| 17
| 24
| 21
| 22
| 29
|-
| VLD / Open Vld
| N
| 7
| 12
| 14
| 13
| 18
| 25
| 23
| 21
|-
| Agalev / Groen! / Groen
| N
| 6
| 8
| 6
| 5
| 4
| 
| 9
| 5
|-
| Ecolo
| F
| 3
| 13
| 6
| 8
| 8
| 4
| 11
| 6
|-
| FDF / DéFI
| F
| 1
| 2
| 2
| 3
| 3
| 3
| 2
| 2
|-
| PP
| F
|
| 
| 1
| 1
|
| 
|
|
|-
| LDD ³
| N
| (1)
| (1)
| 
| 1
| 5
| 
|
|
|-
| FN / DN
| F
|
| 
| 
| 
| 1
| 1
| 1
| 2
|-
! Totael
!
! 150
! 150
! 150
! 150
! 150
! 150
! 150
! 150
|-
! Nederlandstaeligen
!
! 88
! 87
! 87
! 88
! 88
! 88
! 91
! 91
|-
! Franstaeligen
!
! 62
! 63
! 63
! 62
! 62
! 62
! 59
! 59
|-
|}

¹ VU-ID in 1999

² sp.a-Spirit in 2003 en 2007

³ In 2019 en 2024 as onafankelijke vò N-VA

=== Reherieng ===
Sins 3 feberwari [[2025]] is er de Reherieng-De Wever &lt;ref&gt;[https://www.belgium.be/nl/over_belgie/overheid/federale_overheid/federale_regering De federale regering], belgium.be&lt;/ref&gt; onger leidieng van premier [[Bart De Wever]] (N-VA).

Deêze reherieng bestaet uut N-VA, CD&amp;V, Vooruit, MR en LE.

=== Premiers ===
Premiers vanof 1938.&lt;ref&gt;[https://www.belgium.be/nl/over_belgie/overheid/federale_overheid/federale_regering/eerste_minister De eerste minister], belgium.be&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Premier !! Tied !! Jaer !! Partie
|-
| [[Paul-Henri Spaak]]
| 1938-1939
| 1
| POB-BWP
|-
| [[Hubert Pierlot]]
| 1939-1945
| 6
| Katteliek Blok
|-
| [[Achille Van Acker]]
| 1945
| 0
| PSB-BSP
|-
| [[Paul-Henri Spaak]]
| 1945-1946
| 1
| PSB-BSP
|-
| [[Achille Van Acker]]
| 1946
| 0
| PSB-BSP
|-
| [[Camille Huysmans]]
| 1946-1947
| 1
| PSB-BSP
|-
| [[Paul-Henri Spaak]]
| 1947-1949
| 2
| PSB-BSP
|-
| [[Gaston Eyskens]]
| 1949-1950
| 1
| PSC-CVP
|-
| [[Jean Duvieusart]]
| 1950
| 0
| PSC-CVP
|-
| [[Joseph Pholien]]
| 1950-1952
| 2
| PSC-CVP
|-
| [[Jean Van Houtte]]
| 1952-1954
| 2
| PSC-CVP
|-
| [[Achille Van Acker]]
| 1954-1958
| 4
| PSB-BSP
|-
| [[Gaston Eyskens]]
| 1958-1961
| 3
| PSC-CVP
|-
| [[Théo Lefèvre]]
| 1961-1965
| 4
| PSC-CVP
|-
| [[Pierre Harmel]]
| 1965-1966
| 1
| PSC-CVP
|-
| [[Paul Vanden Boeynants]]
| 1966-1968
| 2
| PSC-CVP
|-
| [[Gaston Eyskens]]
| 1968-1973
| 5
| PSC-CVP
|-
| [[Edmond Leburton]]
| 1973-1974
| 1
| PSB-BSP
|-
| [[Leo Tindemans]]
| 1974-1978
| 4
| CVP
|-
| [[Paul Vanden Boeynants]]
| 1978-1979
| 1
| PSC
|-
| [[Wilfried Martens]]
| 1979-1981
| 2
| CVP
|-
| [[Mark Eyskens]]
| 1981
| 0
| CVP
|-
| [[Wilfried Martens]]
| 1981-1992
| 11
| CVP
|-
| [[Jean-Luc Dehaene]]
| 1992-1999
| 7
| CVP
|-
| [[Guy Verhofstadt]]
| 1999-2008
| 9
| Open Vld
|-
| [[Yves Leterme]]
| 2008
| 0
| CD&amp;V
|-
| [[Herman Van Rompuy]]
| 2008-2009
| 1
| CD&amp;V
|-
| [[Yves Leterme]]
| 2009-2011
| 2
| CD&amp;V
|-
| [[Elio Di Rupo]]
| 2011-2014
| 3
| PS
|-
| [[Charles Michel]]
| 2014-2019
| 5
| MR
|-
| [[Sophie Wilmès]]
| 2019-2020
| 1
| MR
|-
| [[Alexander De Croo]]
| 2020-2025
| 5
| Open Vld
|-
| [[Bart De Wever]]
| 2025-noe
| 1
| N-VA
|}

== Belhië internationaol ==
Belhië is onder aore lid van de [[Benelux]], d' [[Europeêse Unie]] en de [[NAVO]].

== Zie ok ==
* [[Lieste mee hroste gemeênten in België]]

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/belgie/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Belgium Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210109104644/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belgium/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/belgium/ City Population]
* [https://allecijfers.be/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/belgie/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=53 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/belgium_nl Europese Unie]
* [https://historiek.net/c/landen/belgie/ Historiek]
* [https://thefactfile.org/belgium-facts/ Fact File]
* [https://www.larousse.fr/encyclopedie/pays/Belgique/108227 Larousse]
* [https://www.belgium.be/nl Belgium.be] (overeid)
* [https://www.vrt.be/nl/ VRT]
* [https://statbel.fgov.be/nl Statbel]
* [https://www.ibz.rrn.fgov.be/nl/rijksregister/ Rijksregister]
* [https://web.archive.org/web/20220909140413/http://www.bevolkingscijfers.be/ Bevolkingscijfers]
* [https://topomapviewer.ngi.be/?l=nl&amp;x=660666.00&amp;y=606690.00&amp;zoom=1&amp;baselayer=ngi.cartoweb.topo.be TopoMapViewer]
* [https://historiek.net/c/landen/belgie/ Historiek]
{{div col end}}

{{ProvinciesBelhië}}
{{Benelux}}
{{Europa}}

[[Categorie:Land]]
[[Categorie:België| ]]</text>
      <sha1>hxaupbvm1texgfl04z8djazdgl9v9ek</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183711</id>
      <parentid>183710</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T11:10:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18101" sha1="am1bzqfh8ykvl5mz1k00nr617lb7kft" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele    = Koninkrijk België &lt;br&gt; Royaume de Belgique &lt;br&gt; Königreich Belgien
 |vlagge              = Flag of Belgium.svg
 |waepen              = Great Coat of Arms of Belgium.svg
 |locaotie            = Locator map of Belgium.svg
 |taelen              = [[Nederlands]], [[Frans]] en [[Duuts]]
 |oôdstad             = [[Brussel]]
 |regeriengsvurm      = [[federaotie|Federaol]]-[[parlement|parlementaire]], [[constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd titel     = Keunieng
 |staetsoôd           = [[Filip van Belhië]]
 |regeriengsleider    = [[Bart De Wever]]
 |religie             = [[Chrissendom]] 56% &lt;br&gt; ([[roôms-katholicisme|roôms-kath.]] 52,2% &lt;br&gt; [[protestantisme]] 2,5% &lt;br&gt; [[oôsters-orthodoxie|oôsters-orth.]] 1,3%) &lt;br&gt; [[islam]] 7% &lt;br&gt; [[jood'ndom]] 0,35% &lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2020/07/23/overzicht-levensbeschouwingen/ Overzicht levensbeschouwingen], VRT NWS, 2020&lt;/ref&gt;
 |km2                 = 30.690 &lt;ref name=opp&gt;[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bouwen-wonen/bodembezetting-volgens-het-kadasterregister Bodembezetting volgens het Kadasterregister], Statbel&lt;/ref&gt;
 |pctwaeter           = 0,64 &lt;ref name=bod&gt;[https://statbel.fgov.be/nl/themas/leefmilieu/grond/bodemgebruik Bodemgebruik], Statbel&lt;/ref&gt;
 |inweuners           = 11.826.000 &lt;small&gt;(2025)&lt;/small&gt; &lt;ref name=bev&gt;[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bevolking/structuur-van-de-bevolking Structuur van de bevolking], Statbel&lt;/ref&gt;
 |dichteid            = 385
 |volkslied           = [[Brabançonne (volkslied)|Brabançonne]]
 |munte               = [[euro]]
 |valutacode          = EUR
 |tiedzoône           = UTC+1
 |j/n                 = jaet
 |feêstdag            = [[21 juli]]
 |tld                 = be
 |landcode            = BEL
 |tel                 = 32
 |graden              = {{Koord|50|35|N|4|32|L}}
}}
'''België''' of '''Belhië''' ([[Nederlands]]: ''België'', [[Frans]]: ''Belgique'', [[Duuts]]: ''Belgien''), officieel ’t ''Konienkriek België'', is 'n [[West-Europa|West-Europees]] [[land]] begrensd deu de [[Noôrdzeê]] in ’t noôrdwesten, [[Nederland]] in ’t noôrden, [[Duutsland]] in ’t oôsten, [[Luxemburg (land)|Luxemburg]] in ’t zuudoôsten en [[Frankriek]] in ’t zujen. 
België ei 11,8 meljoen inweuners (2025) op 'n totael oppervlak van bienae 30,7 duuzend km² waervan bienae 0,2 duuzend km² waeter. 't Land bestaet uut twee 'elften, 't noorden 'eêt [[Vlaonderen]] waer Nederlands wor geklapt, 't zuuden 'eêt [[Wallonië]] waer Frans (en in 't uuterste oôsten Duuts) wor geklapt. Vlaonderen is kleiner as Wallonië maer ei meer inweuners. 'Oôdstad [[Brussel]] leit in 't midden van 't land en vormt as 't [[Brussels Hewest]] mie omliggende gemeênten 'n eige rehio.

&lt;gallery&gt;
Be-map-nl.png|Algemeêne kaerte
Belgium.geohive V W D.png|Bestierlijke kaerte
Taalgebieden in Belgie.svg|Taelekaerte ¹
&lt;/gallery&gt;

¹ &lt;br&gt; groen = Nederlands ([[Vlaonderen]]) &lt;br&gt; blaeuw = Frans ([[Wallonië]]) &lt;br&gt; oranje = Duuts ([[Duutstaelige Gemeênschap]], ok Wallonië) &lt;br&gt; groen-blaeuw = Nederlands-Frans ([[Brussels Hewest]])

== Heschiedenisse ==
De oôrsproenkelijke bevolkienge van Belhië bestoeng uut ienkele Keltische stamm'n. Deze wiern in de Romeinse tied binn'n 't hebied tussen de [[Noôrdzeê]], de Rien, de [[Seine]] en de Marne ok aneduud as ''Belgae''. 't Hebied maekn toen deêl uut van 't [[Romeinse Riek]].

In de [[middeleêuwen]] wier 't 'udihe Belhië verdeêld onder Frankriek en 't Duutse Riek, wibie a de Schelde de hrens was. In de 15e eêuwe wier 't et 't bezit van de Habsburhers en op 't ènde van de 18e eêuwe kwam't in an'n van de Franse. In [[1830]] von de [[Belhische Rivvolutie]] plekke en wier Belhië 'n onafankelijke constitusjonele monarhie.

In den [[Eêste Waereldoôrlog]] wier Belhië bieni aelemille bezet deur [[Duutsland]], behalve 't hebied achter de Iesder bleef in Belhische an'n. In de [[Twidde Waereldoôrlog]] haf 't Belhische leher nae achttien daehen de stried op en capituleern, winae a 't aele land wier bezet. In september '44 wier 't deur de heallieern bevried.

In [[1960]] reakende Belhië z'n voormalihe kolonie [[Konho-Kinshasa|Konho]] kwiet. De laetere jaeren was 't land vaek vreed verdeeld deu de taelstried.

== Natuur ==
Belhië ei, ondanks da 't 'n klein land is en 'n hroôte bevolkiengsdichteid ei, vee bos, onheveer 20%.&lt;ref name=bod/&gt; Eên van de onherepste Belhische stikk'n natuur, binne d' [[Ardenn'n]] in 't zuudoôst'n mie 'n 'oôgte toet bienae 700 meter. Dit kom ok deur de laehe bevolkiengsdichteid in dit hebied. In [[Wallonië]] is 'n derde van 't oppervlak bebost.

Een belangriek Belhisch natuurhebied is de [[Oôhe Veen'n]] in de [[Oôstkantons]]. Deur de vele neerslag en de lange winters vi'j ier zelzaeme plantesoôrten die a'j in de rest van Belhië nie vin.

{{Clear}}
&lt;gallery&gt;
Huise 14-04-2009 13-49-09.JPG|Vlaems landschap in [[Kruisem]]
Zelem-Uitzicht vanaf de heuvel Sint-Jansberg (4).jpg|De [[Kempen]] bie [[Halen]]
Las Ardenas 2.jpg|D' [[Ardenn'n]] bie [[Bastenaeken]]
Bruxelles - panoramio (1).jpg|[[Brussels Hewest]]
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery&gt;
Belgium relief location map.jpg|'Oôgten
Régions naturelles de Belgique.svg|Streêken
Belgische provincies.png|Provincies
Belgische gewesten en gemeenschappen.png|Hewesten en gemeênschappen
&lt;/gallery&gt;

== Bestierlijke indeêlienge ==
Belhië is sins [[1993]] 'n [[bonsstaet]] en is federaol verdeêld in drie [[hewest]]en: 't [[Vlaoms Hewest]] ([[Vlaonderen]] 'enoemd), 't [[Waols Hewest]] ([[Wallonië]] 'enoemd) en 't [[Brussels Oôdstedelijk Hewest|Brussels (Oôdstedelijk) Hewest]]. Ok binne d'r drie taelgemeênschappen: de [[Vlaemse Gemeênschap]] ([[Nederlands]]taeleg), de [[Franse Gemeênschap]] en de [[Duutstaelege Gemeênschap]]. Verder is Belhië onderverdeêld in 10 provincies, 43 arrondissement'n en 565 gemeênten.

Zie ok: [[Lieste mee hroste gemeênten in België]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|- 
! colspan=&quot;2&quot; | Provincie / hewest
! Inweuners &lt;br&gt; (2025) &lt;ref name=bev/&gt;
! %
! Oppervlakte &lt;ref name=opp/&gt;
! %
! Dichteid
! Oôdstad
! Arr.
! Gem. &lt;br&gt; (2025)
|-
| [[Antwerpen (provincie)|Antwerpen]]
| Vlaoms
| 1.921.000
| 16%
| 2.856
| 9%
| 673
| [[Antwerpen (gemeênte)|Antwerpen]]
| 3
| 67
|-
| [[Limburg (België)|Limburg]]
| Vlaoms
| 905.000
| 8%
| 2.427
| 8%
| 373
| [[Hasselt (België)|Hasselt]]
| 3
| 38
|-
| [[Oôst-Vlaonderen]]
| Vlaoms
| 1.603.000
| 14%
| 3.027
| 10%
| 530
| [[Gent]]
| 6
| 55
|-
| [[Vlaoms-Braebant]]
| Vlaoms
| 1.205.000
| 10%
| 2.118
| 7%
| 569
| [[Leuven]]
| 2
| 63
|-
| [[West-Vlaonderen]]
| Vlaoms
| 1.232.000
| 10%
| 3.197
| 10%
| 385
| [[Brugge]]
| 8
| 62
|-
| [[Enegouwe]]
| Waols
| 1.365.000
| 12%
| 3.813
| 12%
| 358
| [[Bergen (België)|Bergen]]
| 7
| 69
|-
| [[Luuk (provincie)|Luuk]]
| Waols
| 1.123.000
| 9%
| 3.857
| 13%
| 291
| [[Luuk (gemeênte)|Luuk]]
| 4
| 84
|-
| [[Luxemburg (provincie)|Luxemburg]]
| Waols
| 296.000
| 3%
| 4.459
| 15%
| 66
| [[Aerlen]]
| 5
| 43
|-
| [[Naemen (provincie)|Naemen]]
| Waols
| 505.000
| 4%
| 3.675
| 12%
| 137
| [[Naemen (gemeênte)|Naemen]]
| 3
| 38
|-
| [[Waols-Braebant]]
| Waols
| 415.000
| 4%
| 1.097
| 4%
| 378
| [[Waover]]
| 1
| 27
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Totael [[Vlaoms Hewest]]
! 6.865.000
! 58%
! 13.626
! 44%
! 504
! [[Brussel]]
! 22
! 285
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Totael [[Waols Hewest]] 
! 3.705.000
! 31%
! 16.901
! 55%
! 219
! [[Naemen (gemeênte)|Naemen]]
! 20
! 261
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Totael provincies
! 10.570.000
! 89%
! 30.527
! 99,5%
! 346
!
! 42
! 546
|-
! colspan=&quot;2&quot; | [[Brussels Oôdstedelijk Hewest]]
! 1.256.000
! 11%
! 162
! 0,5%
! 7.753
! Brussel
! 1
! 19
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Totael Belhië
! 11.826.000
! 100%
! 30.690
! 100%
! 385
! Brussel
! 43
! 565
|}

== Demohrafie ==
De Belhische bevolkienge besti uut drie hemienschapp'n: de [[Vlaomiengen]], de [[Waolen]] en de Brusselaers. De eêste hroep is [[Nederlands]] spreek'nd en vurm de hroste hroep, de twidden spreek [[Frans]] en is de twidden. De Brusselaers zien een krusieng iertussen vanwehe de twideêlieng in 't oôdstedelijk hewest. Vadder is der 'n kleine hroep Duutstaelihen an de hrens mie [[Duutsland]]. Onheveer 'n derde van de bevolkieng is butenlands (afkomst of nationaliteit).&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2021/01/12/een-derde-van-de-belgen-heeft-buitenlandse-achtergrond-en-dat-i/ Een derde van de bevolking ... van buitenlandse herkomst of ... nationaliteit], VRT NWS, 2021&lt;/ref&gt;

De hroei van de Belhische bevolkienge neem of. Dit is ok te ziene in aore lan'n binn'n [[Europa]] en dus hin vreemd verschiensel. De vruchbaereid van de Belhische vrouwen lig in 2017 op 1,64 huus hemiddeld &lt;ref&gt;[https://statbel.fgov.be/nl/nieuws/geboortecijfer-en-vruchtbaarheidscijfer-blijven-dalen Geboortecijfer en vruchtbaarheidscijfer blijven dalen], Statbel&lt;/ref&gt; wat a du op 'n verouwernde bevolkieng: in 2022 is ruum 19% van de bevolkieng ouwer dan 65.&lt;ref name=bev/&gt; De levensverwachtieng voe de bevolkienge in 2021 is 82, voe venters 79 en die voe vrouwen 84.&lt;ref&gt;[https://statbel.fgov.be/nl/themas/bevolking/sterfte-en-levensverwachting/sterftetafels-en-levensverwachting Sterftetafels en levensverwachting], Statbel&lt;/ref&gt;

[[Plaetje:Languages Belgium.png|links|thumb|Taelen]]
[[Plaetje:Population density in Belgium.png|thumb|Bevolkiengsdichteid]]
{{Clear}}
=== Bevolkiengsontwikkelieng ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|- 
! colspan=&quot;17&quot; | Bevolkieng (× 1.000) &lt;ref name=bev/&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20180218210412/https://statbel.fgov.be/nl/themas/bevolking/structuur-van-de-bevolking Structuur van de bevolking], Statbel (archief)&lt;/ref&gt;
|-
! Hewest
! 2010
! 2011
! 2012
! 2013
! 2014
! 2015
! 2016
! 2017
! 2018
! 2019
! 2020
! 2021
! 2022
! 2023
! 2024
! 2025
|-
| [[Brussels Oôdstedelijk Gewest|Brussels Hewest]]
| 1.090
| 1.119
| 1.139
| 1.155
| 1.163
| 1.175
| 1.188
| 1.192
| 1.199
| 1.209
| 1.218
| 1.220
| 1.223
| 1.241
| 1.250
| 1.256
|-
| [[Vlaonderen]]
| 6.252
| 6.307
| 6.351
| 6.382
| 6.411
| 6.444
| 6.478
| 6.516
| 6.553
| 6.589
| 6.629
| 6.653
| 6.699
| 6.775
| 6.823
| 6.865
|-
| [[Wallonië]]
| 3.498
| 3.526
| 3.546
| 3.563
| 3.576
| 3.590
| 3.602
| 3.614
| 3.624
| 3.634
| 3.645
| 3.648
| 3.662
| 3.682
| 3.692
| 3.705
|-
! Totael Belhië
! 10.840
! 10.951
! 11.036
! 11.100
! 11.151
! 11.209
! 11.268
! 11.322
! 11.376
! 11.431
! 11.493
! 11.521
! 11.584
! 11.698
! 11.764
! 11.826
|}


{| class=&quot;wikitable&quot; 
|- 
! colspan=&quot;16&quot; | Wieziging bevolkieng (× 1.000)
|-
! Hewest
! 2011
! 2012
! 2013
! 2014
! 2015
! 2016
! 2017
! 2018
! 2019
! 2020
! 2021
! 2022
! 2023
! 2024
! 2025
|-
! [[Brussels Oôdstedelijk Gewest|Brussels Hewest]]
! 29
! 20
! 16
! 8
! 12
! 13
! 4
! 7
! 10
! 9
! 2
! 3
! 18
! 9
! 6
|-
| ''opgeteld
| ''29
| ''49
| ''65
| ''73
| ''85
| ''98
| ''102
| ''109
| ''119
| ''128
| ''130
| ''133
| ''151
| ''160
| ''166
|-
! [[Vlaonderen]]
! 55
! 44
! 31
! 29
! 33
! 34
! 38
! 37
! 36
! 40
! 24
! 46
! 76
! 48
! 42
|-
| ''opgeteld
| ''55
| ''99
| ''130
| ''159
| ''192
| ''226
| ''264
| ''301
| ''337
| ''377
| ''401
| ''447
| ''523
| ''571
| ''613
|-
! [[Wallonië]]
! 28
! 20
! 17
! 13
! 14
! 12
! 12
! 10
! 10
! 11
! 3
! 14
! 20
! 10
! 13
|-
| ''opgeteld
| ''28
| ''48
| ''65
| ''78
| ''92
| ''104
| ''116
| ''126
| ''136
| ''147
| ''150
| ''164
| ''184
| ''194
| ''207
|-
! Totael Belhië
! 111
! 85
! 64
! 51
! 58
! 59
! 54
! 54
! 55
! 62
! 28
! 63
! 114
! 66
! 62
|-
| ''opgeteld
| ''111
| ''196
| ''260
| ''311
| ''369
| ''428
| ''482
| ''536
| ''591
| ''653
| ''681
| ''744
| ''858
| ''924
| ''986
|}

== Plaetjes ==
&lt;gallery&gt;
Brüssel, Belgien 21.jpg|'Oôdstad [[Brussel]]
Beauvoorde - Kasteel.jpg|'t [[Kasteêl Beauvoorde|Kasteêl van Beauvoorde]]
Abbaye d'Orval - panoramio (5).jpg|Abdij van Orval bie [[Florenville]]
Ypres Kasselrijieper.JPG|Kasselrij van [[Ieper]]
City Hall, Charleroi.JPG|Staduus van [[Charleroi]]
Hastière Blick von den Rochers de Freyr 2.jpg|De [[Maes]] bie [[Hastière]]
Schelde und Liebfrauen-Kathedrale, Antwerpen.jpg|De [[Schelde]] bie [[Antwerpen (gemeênte)|Antwerpen]]
Oostduinkerke Beach R01.jpg|Strand in [[Koksijde]]
Signal de Botrange (DSCF6640).jpg|[[Signal de Botrange]] is mie 694 meter 't oôgste punt
Ministério da Cultura - Assinatura do Acordo para realização Europalia- Brasil na Embaixada da Bélgica em Brasília (7).jpg|'t Koniengsuus ([[Filip van Belhië|Filip en Mathilde van Belhië]])
Peter Paul Rubens - Landscape with a Rainbow - WGA20403.jpg|Schilderie van [[Peter Paul Rubens]]
Oud-Heverlee frituur B.jpg|Frietkot in [[Oud-Heverlee]]
Welcome Team Belgium (29202145125).jpg|Olympisch team in 2016
Low Countries 1700.png|Zuudelike Nederlan'n in 1700
Belgium.jpg|Vervoer
Alleenstaande Nederlanders in België.png|Antal Nederlanders
&lt;/gallery&gt;

== Politiek ==

=== Kaemer van Volksvertegenwoôrdigers ===
Verkiezinge van de federaole [[Kaemer van Volksvertegenwoôrdigers]]:&lt;ref&gt;[https://www.dekamer.be/kvvcr/index.cfm?language=nl DE KAMER.BE]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://verkiezingen.fgov.be/algemeen/resultaten ibz]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/04/12/waar-staan-de-vlaamse-partijen-voor/ Waar staan de Vlaamse partijen voor?], VRT NWS, 2024&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Partie
! F/N
! 2024
! 2019
! 2014
! 2010
! 2007
! 2003
! 1999
! 1995
|-
| Volksunie ¹ / N-VA
| N
| 24
| 25
| 33
| 27
| 6
| 1
| 8
| 5
|-
| Vlaams Blok / Vlaams Belang
| N
| 20
| 18
| 3
| 12
| 17
| 18
| 15
| 11
|-
| PRL / MR
| F
| 20
| 14
| 20
| 15
| 20
| 21
| 16
| 16
|-
| PS
| F
| 16
| 20
| 23
| 26
| 20
| 25
| 19
| 21
|-
| PVDA-PTB
| F/N
| 15
| 12
| 2
| 
| 
| 
|
|
|-
| PVDA
| N
| (7)
| (3)
| 
| 
| 
| 
|
|
|-
| PTB
| F
| (8)
| (9)
| (2)
| 
| 
| 
|
|
|-
| PSC / cdH / LE
| F
| 14
| 5
| 9
| 9
| 10
| 8
| 10
| 12
|-
| SP / sp.a(-Spirit) ² / Vooruit
| N
| 13
| 9
| 13
| 13
| 14
| 23
| 14
| 20
|-
| CVP / CD&amp;V
| N
| 11
| 12
| 18
| 17
| 24
| 21
| 22
| 29
|-
| VLD / Open Vld
| N
| 7
| 12
| 14
| 13
| 18
| 25
| 23
| 21
|-
| Agalev / Groen! / Groen
| N
| 6
| 8
| 6
| 5
| 4
| 
| 9
| 5
|-
| Ecolo
| F
| 3
| 13
| 6
| 8
| 8
| 4
| 11
| 6
|-
| FDF / DéFI
| F
| 1
| 2
| 2
| 3
| 3
| 3
| 2
| 2
|-
| PP
| F
|
| 
| 1
| 1
|
| 
|
|
|-
| LDD ³
| N
| (1)
| (1)
| 
| 1
| 5
| 
|
|
|-
| FN / DN
| F
|
| 
| 
| 
| 1
| 1
| 1
| 2
|-
! Totael
!
! 150
! 150
! 150
! 150
! 150
! 150
! 150
! 150
|-
! Nederlandstaeligen
!
! 88
! 87
! 87
! 88
! 88
! 88
! 91
! 91
|-
! Franstaeligen
!
! 62
! 63
! 63
! 62
! 62
! 62
! 59
! 59
|-
|}

¹ VU-ID in 1999

² sp.a-Spirit in 2003 en 2007

³ In 2019 en 2024 as onafankelijke vò N-VA

=== Reherieng ===
Sins 3 feberwari [[2025]] is er de Reherieng-De Wever &lt;ref&gt;[https://www.belgium.be/nl/over_belgie/overheid/federale_overheid/federale_regering De federale regering], belgium.be&lt;/ref&gt; onger leidieng van premier [[Bart De Wever]] (N-VA).

Deêze reherieng bestaet uut N-VA, CD&amp;V, Vooruit, MR en LE.

=== Premiers ===
Premiers vanof 1938.&lt;ref&gt;[https://www.belgium.be/nl/over_belgie/overheid/federale_overheid/federale_regering/eerste_minister De eerste minister], belgium.be&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Premier !! Tied !! Jaer !! Partie
|-
| [[Paul-Henri Spaak]]
| 1938-1939
| 1
| POB-BWP
|-
| [[Hubert Pierlot]]
| 1939-1945
| 6
| Katteliek Blok
|-
| [[Achille Van Acker]]
| 1945
| 0
| PSB-BSP
|-
| [[Paul-Henri Spaak]]
| 1945-1946
| 1
| PSB-BSP
|-
| [[Achille Van Acker]]
| 1946
| 0
| PSB-BSP
|-
| [[Camille Huysmans]]
| 1946-1947
| 1
| PSB-BSP
|-
| [[Paul-Henri Spaak]]
| 1947-1949
| 2
| PSB-BSP
|-
| [[Gaston Eyskens]]
| 1949-1950
| 1
| PSC-CVP
|-
| [[Jean Duvieusart]]
| 1950
| 0
| PSC-CVP
|-
| [[Joseph Pholien]]
| 1950-1952
| 2
| PSC-CVP
|-
| [[Jean Van Houtte]]
| 1952-1954
| 2
| PSC-CVP
|-
| [[Achille Van Acker]]
| 1954-1958
| 4
| PSB-BSP
|-
| [[Gaston Eyskens]]
| 1958-1961
| 3
| PSC-CVP
|-
| [[Théo Lefèvre]]
| 1961-1965
| 4
| PSC-CVP
|-
| [[Pierre Harmel]]
| 1965-1966
| 1
| PSC-CVP
|-
| [[Paul Vanden Boeynants]]
| 1966-1968
| 2
| PSC-CVP
|-
| [[Gaston Eyskens]]
| 1968-1973
| 5
| PSC-CVP
|-
| [[Edmond Leburton]]
| 1973-1974
| 1
| PSB-BSP
|-
| [[Leo Tindemans]]
| 1974-1978
| 4
| CVP
|-
| [[Paul Vanden Boeynants]]
| 1978-1979
| 1
| PSC
|-
| [[Wilfried Martens]]
| 1979-1981
| 2
| CVP
|-
| [[Mark Eyskens]]
| 1981
| 0
| CVP
|-
| [[Wilfried Martens]]
| 1981-1992
| 11
| CVP
|-
| [[Jean-Luc Dehaene]]
| 1992-1999
| 7
| CVP
|-
| [[Guy Verhofstadt]]
| 1999-2008
| 9
| Open Vld
|-
| [[Yves Leterme]]
| 2008
| 0
| CD&amp;V
|-
| [[Herman Van Rompuy]]
| 2008-2009
| 1
| CD&amp;V
|-
| [[Yves Leterme]]
| 2009-2011
| 2
| CD&amp;V
|-
| [[Elio Di Rupo]]
| 2011-2014
| 3
| PS
|-
| [[Charles Michel]]
| 2014-2019
| 5
| MR
|-
| [[Sophie Wilmès]]
| 2019-2020
| 1
| MR
|-
| [[Alexander De Croo]]
| 2020-2025
| 5
| Open Vld
|-
| [[Bart De Wever]]
| 2025-noe
| 1
| N-VA
|}

== Belhië internationaol ==
Belhië is onder aore lid van de [[Benelux]], d' [[Europeêse Unie]] en de [[NAVO]].

== Zie ok ==
* [[Lieste mee hroste gemeênten in België]]

== Noôten ==
&lt;references/&gt;

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/belgie/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Belgium Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210109104644/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belgium/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/belgium/ City Population]
* [https://allecijfers.be/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/belgie/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=53 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/belgium_nl Europese Unie]
* [https://www.larousse.fr/encyclopedie/pays/Belgique/108227 Larousse]
* [https://thefactfile.org/belgium-facts/ Fact File]
* [https://historiek.net/c/landen/belgie/ Historiek]
* [https://www.belgium.be/nl Belgium.be] (overeid)
* [https://www.vrt.be/nl/ VRT]
* [https://statbel.fgov.be/nl Statbel]
* [https://www.ibz.rrn.fgov.be/nl/rijksregister/ Rijksregister]
* [https://web.archive.org/web/20220909140413/http://www.bevolkingscijfers.be/ Bevolkingscijfers]
* [https://topomapviewer.ngi.be/?l=nl&amp;x=660666.00&amp;y=606690.00&amp;zoom=1&amp;baselayer=ngi.cartoweb.topo.be TopoMapViewer]
{{div col end}}

{{ProvinciesBelhië}}
{{Benelux}}
{{Europa}}

[[Categorie:Land]]
[[Categorie:België| ]]</text>
      <sha1>am1bzqfh8ykvl5mz1k00nr617lb7kft</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Duutsland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1728</id>
    <revision>
      <id>183706</id>
      <parentid>183647</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T10:30:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18798" sha1="a2quqnp41c5xlodfwz71j0kkp7o0doi" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Bundesrepublik Deutschland
 |vlagge=Flag of Germany.svg
 |waepen=Coat of Arms of Germany.svg
 |locaotie=Europe location GER.png
 |taelen=[[Duuts]]
 |oôdstad=[[Berlijn]]
 |regeriengsvurm= [[federaotie|Federaole]] [[rippebliek]]
 |staetsoôd= [[Frank-Walter Steinmeier]] (bonspresident)
 |regeriengsleider= [[Friedrich Merz]] (bonskanselier)
 |km2= 357.684
 |pctwaeter= 1,27
 |inweuners= 83.467.000 (2026)
 |dichteid= 233
 |volkslied=[[:de:Deutschlandlied|Deutschlandlied]]
 |munte=[[:de:Euro|euro]]
 |valutacode=EUR
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=3 oktober (Eêneidsdag)
 |tld=de
 |landcode=DEU
 |tel=49
}}
[[plaetje:Trier BW 2013-04-14 15-59-54.JPG|thumb|right|250px|Dom van [[Trier]]]]
[[plaetje:1 Nature 1.png|250px|rechts|thumb|Het kasteêl [[Neuschwanstein]] in leege mist]]
[[plaetje:Die_Elbphilharmonie_-_21.07.2015.jpg|250px|rechts|thumb|De Elbphilharmonie in Hamburg]]
[[Plaetje:West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|250px|thumb|Val van de Berliense mure in november 1989]]

'''Duutsland''' ([[Duuts]]: ''Deutschland''), officieel '''Bonsrippebliek Duutsland''' (Duuts: ''Bundesrepublik Deutschland''), is 'n land in [[Midden-Europa]]. Den 'oôdstad is [[Berlijn]]. 't Land hrens op volhorde van noôrd ni west an de volhende zeê'n en lan'n: den [[Oôstzeê]], [[Noôrdzeê]], [[Denemarken]], [[Poôl'n]], [[Tsjehhië]], [[Oesteriek]], [[Zwitserland]], [[Frankriek]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]], [[België]] en [[Nederland]].

Duutsland ei mie zen 83,5 meljoen inweuners (2026) nae [[Rusland]] de groôtste bevolkinge van alle Europese lan'n. 't Is een belangriek lid van de [[Europeêse Unie]] en de economische, politieke en militaire organisaoties in Europa.

== Geografie ==
Duutsland lig in Centraol-Europa, hrens an de bovenhenoemde lan'n en wor verdeêld in de Duutse vlakt'n in 't noôrn, 't oôgland in 't midd'n en de uutèn'n van de [[Alpen]] in 't zuden. Een hroôt deêl, 2/3, besti uut bossen, wivan vee nildbossen.

Noôrd-Duutsland wor ekenmerkt deur een vlak lanschap, evenas in 't iets noôrdelijker helehen Denemarken. Deur de vlakt'n stroômen rivier'n as de [[Wezer]], den [[Elbe]] en den [[Oder]], en der vin vee landbouw plekke. Der wor onder are terwe, petaoten en herst verbouwd en in Sleêswiek-'Olstein wor an veeteêlt edaene. In dit hebied lihhen hroôte steeën as den oôdstad [[Berlijn]], [[Hamburg]] en [[Bremen]].

Midd'n-Duutsland wor ekenmerkt deur 't oôgland. In dit hebied lihhen onder are de Rijnvallei en 't Thüriengse bos. Langs de Rijn zien vee wienhaern en kasteeln te vin'n en ok lihhen der industriehebieden as 't [[Ruhrhebied]] in de buurte. Ok langs de [[Moezel]], ok in dit hebied, zien vee wienhaern te vin'n. Hroôte steeën in Midd'n-Duutsland zien [[Dresden]], [[Leipzig]], [[Keulen]], [[Düsseldorf]] en [[Essen (Duutsland)|Essen]].

Zuud-Duutsland wor ekenmerkt deur zen oôhe berhen, mistal bebost bie nildboômen. Voebeêl'n zien 't [[Zwarte Woud]] en 't Bohemerwoud. 't Oôgste punt (2963 m) is de Zugspitze in de Beierse Alpen. Hroôte steeën in Zuud-Duutsland zien onder are [[München]], [[Frankfurt am Main]] en [[Stuttgart]].

=== Steê ===
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Berlin]] (Berlijn) || 3.701.000
|-
| [[Hamburg]] || 1.869.000
|-
| [[München]] || 1.505.000
|-
| [[Köln]] (Keulen) || 1.026.000
|-
| [[Frankfurt am Main]] || 761.000
|-
| [[Düsseldorf]] || 619.000
|-
| [[Leipzig]] || 616.000
|-
| [[Stuttgart]] || 609.000
|-
| [[Dortmund]] || 601.000
|-
| [[Bremen (stad)|Bremen]] || 588.000
|-
| [[Essen (Duutsland)|Essen]] || 574.000
|-
| [[Dresden]] || 563.000
|-
| [[Nürnberg]] || 531.000
|-
| [[Hannover]] || 523.000
|-
| [[Duisburg]] || 501.000
|-
| [[Bochum]] || 359.000
|-
| [[Wuppertal]] || 357.000
|-
| [[Bielefeld]] || 331.000
|-
| [[Bonn]] || 324.000
|-
| [[Mannheim]] || 320.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Karlsruhe]] || 309.000
|-
| [[Münster]] || 306.000
|-
| [[Augsburg]] || 302.000
|-
| [[Wiesbaden]] || 289.000
|-
| [[Mönchengladbach]] || 267.000
|-
| [[Gelsenkirchen]] || 266.000
|-
| [[Aachen]] (Aken) || 264.000
|-
| [[Braunschweig]] || 253.000
|-
| [[Kiel]] || 252.000
|-
| [[Chemnitz]] || 247.000
|-
| [[Magdeburg]] || 244.000
|-
| [[Freiburg im Breisgau]] || 238.000
|-
| [[Krefeld]] || 231.000
|-
| [[Halle (Saale)|Halle]] || 226.000
|-
| [[Mainz]] || 224.000
|-
| [[Erfurt]] || 217.000
|-
| [[Lübeck]] || 217.000
|-
| [[Oberhausen]] || 213.000
|-
| [[Rostock]] || 205.000
|-
| [[Kassel]] || 197.000
|-
|}
|}

== Geschiedenisse ==
Duutsland wier pas in [[1870]] opniev een eeneid. In d'ooge middeleeuwe wastet et hrootste land van Europa, ma laeter viel et elegaer uut mekaer in wè meer dan onderd lantjes. Tussen 1870 en 1914 groeiende Duutsland uut tot de een nae grooste industriestaet van Europa en van de waereld, nae Iengeland. Dat gaf noga wa conflicten mee de Iengelse, mae ok mie de Franse. Toe in 1914 de Eerste Wereldoorlog uutbrak kwam Duutsland recht tegenover deze groôtmach'n (mie Rusland d'rbie) te stoôn, saeme mie Oôstenriek-Honharije. Duutsland voerde een tweêfrontenoorlog. Vier jaer lang durende deze oorlog weerbie naebie nehen meljoen man omkwamme.
Duutsland wier een vernederende vrede opgeleid en vee historici dienke dat dit de opmaet gaf toet de Twidde Wereldoorlog. In [[1933]] kwam [[Adolf Hitler]] an de macht. Duutsland begon in 1939 een oorlog tegen Iengeland en Frankriek en vanaf 1941 ok tehen Rusland en de VS. In 1945 wier het land eindelijk verslogen. Verbijsterd nam de weareld kennis van de [[Holocaust]] weerbie zo'n zes meljoen [[Joôden]] systematisch bin vermoôrd, vooral in [[Oôst-Europa]].
Het land wier verdeeld in vier bezettingszones, naemelijk een Britse, Franse, Amerikaanse en Russische Zone. De Russische zone wier een apart land, de Duutse Democraotische Rippebliek (DDR). Duutsland wier zodoewnde verdeêld in een communistisch [[Oôst-Duutsland]] en een kapitalistisch [[West-Duutsland]]. Ok [[Berlijn]] was in vieren gedeeld, mar deze stad lag midden in het Russische deel, zoôdat een deel van Berlijn (dat bie West-Duutsland kwam) as een eiland in Oôst-Duutsland kwam te liggene.
Vee burhers vluchttende van Oôst nae West en dat nam zoô groôte antallen an, da in 1961 een mure gebouwd wier deu de Oôst-Duutsers tussen Oôst en West Berlijn. Deze mure wier symbool van de [[Kouwe Oôrlog]] tussen de NAVO en het Warchaupact. In [[1989]] kwam 'ieran een ende toe de burhers van de communistische lan'n in Oost-Europa in opstand kwamme. De Sovjets onger leiding van Gorbatsjov kwamme in tehenstelling toet 1956 en 1968 niet in actie.
In 1991 wiere de tweê lan'n weer bie mekaore gevoegd onger leiding van bondskanselier Kohl. Vee wier geïnvesteerd in de voormaelihe deelstaeten van de DDR, mae twintig jaer laeter was de werkloosheid nog aoltied 'oôger as in 't wes'n. Frankriek ging akkoord mie de 'erenigieng op voorwaerde dat Duutsland de [[euro]] zou invoere. Dit gebeurde dan ok, in [[2002]].

== Politiek ==
Duutsland is een democraotische parlementaire bondsstaet. 't Land ei sins [[23 meie]] [[1949]] een hrondwet, die a deur een meêder'eid van twiderde deur de bonsdag en bondsraed 'ewiezigd kan worn. Sommihe aspect'n kunn'n nie 'ewiezigd worn.

Binn'n Duutsland hel actief en passief kiesrecht vanof 18 jaer en der is spraeke van een twikaemersysteem, helieke as in Nederland. De bonsdag ei op z'n minst 598 leeën, en wor iedere vier jaer verkozen. Der hel een kiesdrempel van vuuf percent. De bondsraed ei 69 leeën, die an de deêlstaetreheriengen vertehenwoôrdihen. Iedere deêlstaet ei ok een eihen hrondwet en deelstaetparlement, dat a om de vier jaer wor verkozen.

De bonspresident, 't staetsoôd, wor voe vuuf jaer deur de bonsverhaoderienge verkozen en kan 1 keêr worn herverkozen. De bonskanselier is 't oôd van de reherieng en wor verkozen deur de bonsdag. 

=== Bonspresidenten ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! President !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| Theodor Heuss || 1949 - 1959 || 10 || [[FDP]] || [[West-Duutsland]]
|-
| Heinrich Lübke || 1959 - 1969 || 10 || [[CDU]] || West-Duutsland
|-
| Gustav Heinemann || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| Walter Scheel || 1974 - 1979 || 5 || FDP || West-Duutsland
|-
| Karl Carstens || 1979 - 1984 || 5 || CDU || West-Duutsland
|-
| Richard von Weizsäcker || 1984 - 1994 || 10 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| Roman Herzog || 1994 - 1999 || 5 || CDU || Duutsland
|-
| Johannes Rau || 1999 - 2004 || 5 || SPD || Duutsland
|-
| Horst Köhler || 2004 - 2010 || 6 || CDU || Duutsland
|-
| Christian Wulff || 2010 - 2012 || 2 || CDU || Duutsland
|-
| Joachim Gauck || 2012 - 2017 || 5 || partieloôs || Duutsland
|-
| [[Frank-Walter Steinmeier]] || 2017 - noe || 9 || SPD || Duutsland
|-
|}

=== Bonskanseliers ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! Kanselier !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| [[Konrad Adenauer]] || 1949 - 1963 || 14 || [[CDU]] || [[West-Duutsland]]
|-
| [[Ludwig Erhard]] || 1963 - 1966 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger]] || 1966 - 1969 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt]] || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt]] || 1974 - 1982 || 8 || SPD || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl]] || 1982 - 1998 || 16 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| [[Gerhard Schröder]] || 1998 - 2005 || 7 || SPD || Duutsland
|-
| [[Angela Merkel]] || 2005 - 2021 || 16 || CDU || Duutsland
|-
| [[Olaf Scholz]] || 2021 - 2025 || 4 || SPD || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz]] || 2025 - noe || 1 || CDU || Duutsland
|-
|}

=== Kabinet'n ===
x = regeriengspartie

b = regeriengspartie mie bonskanselier

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=8 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Kabinet || rowspan=2 | Tied || colspan=5 | Partieën || rowspan=2 | Opmerkienge
|-
! [[CDU]]/[[CSU]] || [[FDP]] || [[Grüne]] || [[SPD]] || overige
|-
| [[Konrad Adenauer|Kabinet-Adenauer I]] || 1949 - 1953 || b || x ||  ||  || DP || [[West-Duutsland]]
|-
| Kabinet-Adenauer II || 1953 - 1957 || b || x ||  ||  || DP, GB/BHE || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer III || 1957 - 1961 || b ||  ||  ||  || DP || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer IV || 1961 - 1963 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Ludwig Erhard|Kabinet-Erhard I]] || 1963 - 1965 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland 
|-
| Kabinet-Erhard II || 1965 - 1966 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger|Kabinet-Kiesinger]] || 1966 - 1969 || b ||  ||  || x || || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt|Kabinet-Brandt I]] || 1969 - 1972 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Brandt II || 1972 - 1974 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt|Kabinet-Schmidt I]] || 1974 - 1976 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt II || 1976 - 1980 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt III || 1980 - 1982 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl|Kabinet-Kohl I]] || 1982 - 1983 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl II || 1983 - 1987 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl III || 1987 - 1991 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl IV || 1991 - 1994 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl V || 1994 - 1998 || b || x ||  ||  || || Duutsland 
|-
| [[Gerhard Schröder|Kabinet-Schröder I]] || 1998 - 2002 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Schröder II || 2002 - 2005 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| [[Angela Merkel|Kabinet-Merkel I]] || 2005 - 2009 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Merkel II || 2009 - 2013 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel III || 2013 - 2018 || b ||  ||  || x || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel IV || 2018 - 2021 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| [[Olaf Scholz|Kabinet-Scholz]] || 2021 - 2025 ||  || x || x || b || || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz|Kabinet-Merz]] || 2025 - noe || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
|}

DP = Deutsche Partei

GB/BHE = Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

=== Bonsdag ===
Oliefkleur is coalitie

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=11 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Partie || colspan=10 | Bonsdag
|-
! 2025 || 2021 || 2017 || 2013 || 2009 || 2005 || 2002 || 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[AfD]] || 152 || 83 || 94 || || || || || || ||
|-
| [[CDU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 164 || 152 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 200 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 255 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 194 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 180 || 190 || 198 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 244 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 268
|-
| [[CSU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 44 || 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 56 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || 58 || 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 50 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 51
|-
| [[FDP]] || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 91 || 80 || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 93 || 61 || 47 || 43 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 79
|-
| [[Grüne]] || 85 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 118 || 67 || 63 || 68 || 51 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 55 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || 49 || 8
|-
| [[Linke]] ¹ || 64 || 39 || 69 || 64 || 76 || 54 || 2 || 36 || 30 || 17
|-
| [[SPD]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 120 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 206 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 153 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 193 || 146 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 222 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 251 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 298 || 252 || 239
|-
| [[SSW]] || 1 || 1 || || || || || || || ||
|-
! Totael || 630 || 735 || 709 || 631 || 622 || 614 || 603 || 669 || 672 || 662
|-
! Coalitie || 328 || 415 || 399 || 504 || 332 || 448 || 306 || 345 || 341 || 398
|-
! Kabinet || [[Friedrich Merz|Merz]] || [[Olaf Scholz|Scholz]] || Merkel IV || Merkel III || Merkel II || [[Angela Merkel|Merkel I]] || Schröder II || [[Gerhard Schröder|Schröder I]] || Kohl V || [[Helmut Kohl|Kohl IV]]
|}

¹ 1990-2005: [[PDS]]

== Defensie ==
Duutsland beschik over een paer verschill'nde takk'n van defensie, naemelijk de landmacht, de marine, de luchmacht, de kustwacht, de hrenspelisie en een medisch korps. In [[2001]] waeren der 20.851.022 mann'n in de leeftied van 15 toet 49 jaer beschikbaer voe in heval van oôrlog, wivan der 17.760.412 heschikt waeren voe [[militaire dienst]]. Ieder jaer bereikn onheveêr 480.000 mann'n de leeftied om in militaire dienst te treeën. 1,5% van 't [[BNP]] wor uuteheven an defensie.

=== Duutsland internationaol ===
Duutsland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] en de [[NAVO]].

== Economie ==
Duutsland is eên van de mist ontwikkelde lan'n ter waereld en ei ok eên van de sterkste economieën op aerde, mè onder are werkeloôs'eid is een hroôt probleem. Deur verhriezieng worn de lassen van werk ènde mensen hrotter en de sociaole zeker'eid wor kleinder. Een aor probleem is ok nog de minder loôpende economie van [[Oôst-Duutsland]], nog een overbluufsel van voe den oôrlog.

== Bestierlijke indeêlienge ==
Duutsland wor inedeêld in 16 deêlstaeten (Duuts: Bundesländer), naemelijk:

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! Deêlstaet !! Zeêuws !! Oôdstad !! Inweuners &lt;br&gt; (2026) !! Oppervlak &lt;br&gt; (km²) !! Dichteid &lt;br&gt; (inw./km²) || Zeêtels &lt;br&gt; Bondsraed
|-
| [[Baden-Württemberg]] || Baden-Württemberg || [[Stuttgart]] || 11.240.000 || 35.700 || 314 || 6
|--
| [[Bayern]] || Beieren || [[München]] || 13.250.000 || 70.500 || 188 || 6
|-
| [[Berlin]] || Berlijn || [[Berlijn]] || 3.700.000 || 890 || 4153 || 4
|-
| [[Brandenburg]] || Brannburg || [[ Potsdam]] || 2.550.000 || 29.700 || 86 || 4
|-
| [[Bremen]] || Breem'n || [[Bremen]] || 710.000 || 420 || 1683 || 3
|-
| [[Hamburg]] || Hamburg || [[Hamburg]] || 1.870.000 || 760 || 2476 || 3
|-
| [[Hessen]] || Hessen || [[Wiesbaden]] || 6.280.000 || 21.100 || 297 || 5
|-
| [[Mecklenburg-Vorpommern]] || Mecklenburg-Voepommern || [[Schwerin]] || 1.570.000 || 23.300 || 68 || 3
|-
| [[Niedersachsen]] || Nedersaksen || [[Hannover]] || 8.000.000 || 47.700 || 168 || 6
|-
| [[Nordrhein-Westfalen]] || Noôrdrien-Westfaolen || [[Düsseldorf]] || 17.990.000 || 34.100 || 527 || 6
|-
| [[Rheinland-Pfalz]] || Rienland-Palts || [[Mainz]] || 4.120.000 || 19.900 || 208 || 4
|-
| [[Saarland]] || Saorland || [[Saarbrücken]] || 1.010.000 || 2.600 || 392 || 3
|-
| [[Sachsen]] || Saksen || [[Dresden]] || 4.030.000 || 18.500 || 218 || 4
|-
| [[Sachsen-Anhalt]] || Saksen-Analt || [[Magdeburg]] || 2.120.000 || 20.600 || 103 || 4
|-
| [[Schleswig-Holstein]] || Sleêswiek-'Olstein || [[Kiel]] || 2.960.000 || 15.800 || 187 || 4
|-
| [[Thüringen]] || Thüriengen || [[Erfurt]] || 2.080.000 || 16.200 || 128 || 4
|-
! colspan=3 | Totael || 83.470.000 || 357.700 || 233 || 69
|}
|[[Plaetje:Political map of Germany vector drawing.svg]]
|}

== Demohrafie ==
In 2026 teln Duutsland 83,5 meljoen inweuners. 67,5% van de bevolkieng is aneslootn bie een relihieuze hemeênschap. Van deze mensen is 31,2% [[roôms-katteliek]] en bieni 31% is [[protestans]]. De roôms-katteliek'n bevin'n der eihen vurral in 't zuden en wessen, de protestant'n in 't noôrn. Ok weun'n der 3,3 meljoen [[moslim]]s en 200.000 [[joôden]]. Meêr dan 50% van de voormaelihe Oôst-Duutse bevolkieng ang hin relihie an.

Onder de Duutse bevolkieng bevin'n zen eihen hroôte hroep'n allochtoon'n, wironder vee hastarbeiers uut de jaeren '70 uut [[Joehoslavië]], [[Hriek'nland]] en [[Turkije]] en are, wivandaen de 3,3 meljoen moslims. In totaol bevin'n zen eihen in Duutsland 7 meljoen allochtoon'n.

=== Taele ===
Bieni iedereên in Duutsland spreek [[Duuts]]. Der zien ienkele etnische minder'eden as Deen'n, Friezen en siheuners die an der eihen taele praoten.

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/duitsland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/germany Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/duitsland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=16 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/germany_nl Europese Unie]
* [https://duitslandinstituut.nl/ Duitsland Instituut]
* [https://historiek.net/geschiedenis-van-duitsland-2/ Historiek]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/ GeschiedenisExtra]
* [https://thefactfile.org/germany-facts/ Fact File]
{{div col end}}

{{Europa}}

[[Categorie:Duutsland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>a2quqnp41c5xlodfwz71j0kkp7o0doi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183713</id>
      <parentid>183706</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T11:17:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18798" sha1="d3oclqoy4d6f3kp8y296mg6fluk5y88" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=Bundesrepublik Deutschland
 |vlagge=Flag of Germany.svg
 |waepen=Coat of Arms of Germany.svg
 |locaotie=Europe location GER.png
 |taelen=[[Duuts]]
 |oôdstad=[[Berlijn]]
 |regeriengsvurm= [[federaotie|Federaole]] [[rippebliek]]
 |staetsoôd= [[Frank-Walter Steinmeier]] (bonspresident)
 |regeriengsleider= [[Friedrich Merz]] (bonskanselier)
 |km2= 357.684
 |pctwaeter= 1,27
 |inweuners= 83.467.000 (2026)
 |dichteid= 233
 |volkslied=[[:de:Deutschlandlied|Deutschlandlied]]
 |munte=[[:de:Euro|euro]]
 |valutacode=EUR
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=3 oktober (Eêneidsdag)
 |tld=de
 |landcode=DEU
 |tel=49
}}
[[plaetje:Trier BW 2013-04-14 15-59-54.JPG|thumb|right|250px|Dom van [[Trier]]]]
[[plaetje:1 Nature 1.png|250px|rechts|thumb|Het kasteêl [[Neuschwanstein]] in leege mist]]
[[plaetje:Die_Elbphilharmonie_-_21.07.2015.jpg|250px|rechts|thumb|De Elbphilharmonie in Hamburg]]
[[Plaetje:West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|250px|thumb|Val van de Berliense mure in november 1989]]

'''Duutsland''' ([[Duuts]]: ''Deutschland''), officieel '''Bonsrippebliek Duutsland''' (Duuts: ''Bundesrepublik Deutschland''), is 'n land in [[Midden-Europa]]. Den 'oôdstad is [[Berlijn]]. 't Land hrens op volhorde van noôrd ni west an de volhende zeê'n en lan'n: den [[Oôstzeê]], [[Noôrdzeê]], [[Denemarken]], [[Poôl'n]], [[Tsjehhië]], [[Oesteriek]], [[Zwitserland]], [[Frankriek]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]], [[België]] en [[Nederland]].

Duutsland ei mie zen 83,5 meljoen inweuners (2026) nae [[Rusland]] de groôtste bevolkinge van alle Europese lan'n. 't Is een belangriek lid van de [[Europeêse Unie]] en de economische, politieke en militaire organisaoties in Europa.

== Geografie ==
Duutsland lig in Centraol-Europa, hrens an de bovenhenoemde lan'n en wor verdeêld in de Duutse vlakt'n in 't noôrn, 't oôgland in 't midd'n en de uutèn'n van de [[Alpen]] in 't zuden. Een hroôt deêl, 2/3, besti uut bossen, wivan vee nildbossen.

Noôrd-Duutsland wor ekenmerkt deur een vlak lanschap, evenas in 't iets noôrdelijker helehen Denemarken. Deur de vlakt'n stroômen rivier'n as de [[Wezer]], den [[Elbe]] en den [[Oder]], en der vin vee landbouw plekke. Der wor onder are terwe, petaoten en herst verbouwd en in Sleêswiek-'Olstein wor an veeteêlt edaene. In dit hebied lihhen hroôte steeën as den oôdstad [[Berlijn]], [[Hamburg]] en [[Bremen]].

Midd'n-Duutsland wor ekenmerkt deur 't oôgland. In dit hebied lihhen onder are de Rijnvallei en 't Thüriengse bos. Langs de Rijn zien vee wienhaern en kasteeln te vin'n en ok lihhen der industriehebieden as 't [[Ruhrhebied]] in de buurte. Ok langs de [[Moezel]], ok in dit hebied, zien vee wienhaern te vin'n. Hroôte steeën in Midd'n-Duutsland zien [[Dresden]], [[Leipzig]], [[Keulen]], [[Düsseldorf]] en [[Essen (Duutsland)|Essen]].

Zuud-Duutsland wor ekenmerkt deur zen oôhe berhen, mistal bebost bie nildboômen. Voebeêl'n zien 't [[Zwarte Woud]] en 't Bohemerwoud. 't Oôgste punt (2963 m) is de Zugspitze in de Beierse Alpen. Hroôte steeën in Zuud-Duutsland zien onder are [[München]], [[Frankfurt am Main]] en [[Stuttgart]].

=== Steê ===
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Berlin]] (Berlijn) || 3.701.000
|-
| [[Hamburg]] || 1.869.000
|-
| [[München]] || 1.505.000
|-
| [[Köln]] (Keulen) || 1.026.000
|-
| [[Frankfurt am Main]] || 761.000
|-
| [[Düsseldorf]] || 619.000
|-
| [[Leipzig]] || 616.000
|-
| [[Stuttgart]] || 609.000
|-
| [[Dortmund]] || 601.000
|-
| [[Bremen (stad)|Bremen]] || 588.000
|-
| [[Essen (Duutsland)|Essen]] || 574.000
|-
| [[Dresden]] || 563.000
|-
| [[Nürnberg]] || 531.000
|-
| [[Hannover]] || 523.000
|-
| [[Duisburg]] || 501.000
|-
| [[Bochum]] || 359.000
|-
| [[Wuppertal]] || 357.000
|-
| [[Bielefeld]] || 331.000
|-
| [[Bonn]] || 324.000
|-
| [[Mannheim]] || 320.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Karlsruhe]] || 309.000
|-
| [[Münster]] || 306.000
|-
| [[Augsburg]] || 302.000
|-
| [[Wiesbaden]] || 289.000
|-
| [[Mönchengladbach]] || 267.000
|-
| [[Gelsenkirchen]] || 266.000
|-
| [[Aachen]] (Aken) || 264.000
|-
| [[Braunschweig]] || 253.000
|-
| [[Kiel]] || 252.000
|-
| [[Chemnitz]] || 247.000
|-
| [[Magdeburg]] || 244.000
|-
| [[Freiburg im Breisgau]] || 238.000
|-
| [[Krefeld]] || 231.000
|-
| [[Halle (Saale)|Halle]] || 226.000
|-
| [[Mainz]] || 224.000
|-
| [[Erfurt]] || 217.000
|-
| [[Lübeck]] || 217.000
|-
| [[Oberhausen]] || 213.000
|-
| [[Rostock]] || 205.000
|-
| [[Kassel]] || 197.000
|-
|}
|}

== Geschiedenisse ==
Duutsland wier pas in [[1870]] opniev een eeneid. In d'ooge middeleeuwe wastet et hrootste land van Europa, ma laeter viel et elegaer uut mekaer in wè meer dan onderd lantjes. Tussen 1870 en 1914 groeiende Duutsland uut tot de een nae grooste industriestaet van Europa en van de waereld, nae Iengeland. Dat gaf noga wa conflicten mee de Iengelse, mae ok mie de Franse. Toe in 1914 de Eerste Wereldoorlog uutbrak kwam Duutsland recht tegenover deze groôtmach'n (mie Rusland d'rbie) te stoôn, saeme mie Oôstenriek-Honharije. Duutsland voerde een tweêfrontenoorlog. Vier jaer lang durende deze oorlog weerbie naebie nehen meljoen man omkwamme.
Duutsland wier een vernederende vrede opgeleid en vee historici dienke dat dit de opmaet gaf toet de Twidde Wereldoorlog. In [[1933]] kwam [[Adolf Hitler]] an de macht. Duutsland begon in 1939 een oorlog tegen Iengeland en Frankriek en vanaf 1941 ok tehen Rusland en de VS. In 1945 wier het land eindelijk verslogen. Verbijsterd nam de weareld kennis van de [[Holocaust]] weerbie zo'n zes meljoen [[Joôden]] systematisch bin vermoôrd, vooral in [[Oôst-Europa]].
Het land wier verdeeld in vier bezettingszones, naemelijk een Britse, Franse, Amerikaanse en Russische Zone. De Russische zone wier een apart land, de Duutse Democraotische Rippebliek (DDR). Duutsland wier zodoewnde verdeêld in een communistisch [[Oôst-Duutsland]] en een kapitalistisch [[West-Duutsland]]. Ok [[Berlijn]] was in vieren gedeeld, mar deze stad lag midden in het Russische deel, zoôdat een deel van Berlijn (dat bie West-Duutsland kwam) as een eiland in Oôst-Duutsland kwam te liggene.
Vee burhers vluchttende van Oôst nae West en dat nam zoô groôte antallen an, da in 1961 een mure gebouwd wier deu de Oôst-Duutsers tussen Oôst en West Berlijn. Deze mure wier symbool van de [[Kouwe Oôrlog]] tussen de NAVO en het Warchaupact. In [[1989]] kwam 'ieran een ende toe de burhers van de communistische lan'n in Oost-Europa in opstand kwamme. De Sovjets onger leiding van Gorbatsjov kwamme in tehenstelling toet 1956 en 1968 niet in actie.
In 1991 wiere de tweê lan'n weer bie mekaore gevoegd onger leiding van bondskanselier Kohl. Vee wier geïnvesteerd in de voormaelihe deelstaeten van de DDR, mae twintig jaer laeter was de werkloosheid nog aoltied 'oôger as in 't wes'n. Frankriek ging akkoord mie de 'erenigieng op voorwaerde dat Duutsland de [[euro]] zou invoere. Dit gebeurde dan ok, in [[2002]].

== Politiek ==
Duutsland is een democraotische parlementaire bondsstaet. 't Land ei sins [[23 meie]] [[1949]] een hrondwet, die a deur een meêder'eid van twiderde deur de bonsdag en bondsraed 'ewiezigd kan worn. Sommihe aspect'n kunn'n nie 'ewiezigd worn.

Binn'n Duutsland hel actief en passief kiesrecht vanof 18 jaer en der is spraeke van een twikaemersysteem, helieke as in Nederland. De bonsdag ei op z'n minst 598 leeën, en wor iedere vier jaer verkozen. Der hel een kiesdrempel van vuuf percent. De bondsraed ei 69 leeën, die an de deêlstaetreheriengen vertehenwoôrdihen. Iedere deêlstaet ei ok een eihen hrondwet en deelstaetparlement, dat a om de vier jaer wor verkozen.

De bonspresident, 't staetsoôd, wor voe vuuf jaer deur de bonsverhaoderienge verkozen en kan 1 keêr worn herverkozen. De bonskanselier is 't oôd van de reherieng en wor verkozen deur de bonsdag. 

=== Bonspresidenten ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! President !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| Theodor Heuss || 1949 - 1959 || 10 || [[FDP]] || [[West-Duutsland]]
|-
| Heinrich Lübke || 1959 - 1969 || 10 || [[CDU]] || West-Duutsland
|-
| Gustav Heinemann || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| Walter Scheel || 1974 - 1979 || 5 || FDP || West-Duutsland
|-
| Karl Carstens || 1979 - 1984 || 5 || CDU || West-Duutsland
|-
| Richard von Weizsäcker || 1984 - 1994 || 10 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| Roman Herzog || 1994 - 1999 || 5 || CDU || Duutsland
|-
| Johannes Rau || 1999 - 2004 || 5 || SPD || Duutsland
|-
| Horst Köhler || 2004 - 2010 || 6 || CDU || Duutsland
|-
| Christian Wulff || 2010 - 2012 || 2 || CDU || Duutsland
|-
| Joachim Gauck || 2012 - 2017 || 5 || partieloôs || Duutsland
|-
| [[Frank-Walter Steinmeier]] || 2017 - noe || 9 || SPD || Duutsland
|-
|}

=== Bonskanseliers ===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=5 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! Kanselier !! Tied !! Jaer !! Partie !! Opmerkienge
|-
| [[Konrad Adenauer]] || 1949 - 1963 || 14 || [[CDU]] || [[West-Duutsland]]
|-
| [[Ludwig Erhard]] || 1963 - 1966 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger]] || 1966 - 1969 || 3 || CDU || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt]] || 1969 - 1974 || 5 || [[SPD]] || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt]] || 1974 - 1982 || 8 || SPD || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl]] || 1982 - 1998 || 16 || CDU || (West-)Duutsland
|-
| [[Gerhard Schröder]] || 1998 - 2005 || 7 || SPD || Duutsland
|-
| [[Angela Merkel]] || 2005 - 2021 || 16 || CDU || Duutsland
|-
| [[Olaf Scholz]] || 2021 - 2025 || 4 || SPD || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz]] || 2025 - noe || 1 || CDU || Duutsland
|-
|}

=== Kabinet'n ===
x = regeriengspartie

b = regeriengspartie mie bonskanselier

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=8 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Kabinet || rowspan=2 | Tied || colspan=5 | Partieën || rowspan=2 | Opmerkienge
|-
! [[CDU]]/[[CSU]] || [[FDP]] || [[Grüne]] || [[SPD]] || overige
|-
| [[Konrad Adenauer|Kabinet-Adenauer I]] || 1949 - 1953 || b || x ||  ||  || DP || [[West-Duutsland]]
|-
| Kabinet-Adenauer II || 1953 - 1957 || b || x ||  ||  || DP, GB/BHE || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer III || 1957 - 1961 || b ||  ||  ||  || DP || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Adenauer IV || 1961 - 1963 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Ludwig Erhard|Kabinet-Erhard I]] || 1963 - 1965 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland 
|-
| Kabinet-Erhard II || 1965 - 1966 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger|Kabinet-Kiesinger]] || 1966 - 1969 || b ||  ||  || x || || West-Duutsland
|-
| [[Willy Brandt|Kabinet-Brandt I]] || 1969 - 1972 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Brandt II || 1972 - 1974 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Schmidt|Kabinet-Schmidt I]] || 1974 - 1976 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt II || 1976 - 1980 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Schmidt III || 1980 - 1982 ||  || x ||  || b || || West-Duutsland
|-
| [[Helmut Kohl|Kabinet-Kohl I]] || 1982 - 1983 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl II || 1983 - 1987 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl III || 1987 - 1991 || b || x ||  ||  || || West-Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl IV || 1991 - 1994 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Kohl V || 1994 - 1998 || b || x ||  ||  || || Duutsland 
|-
| [[Gerhard Schröder|Kabinet-Schröder I]] || 1998 - 2002 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Schröder II || 2002 - 2005 ||  ||  || x || b || || Duutsland 
|-
| [[Angela Merkel|Kabinet-Merkel I]] || 2005 - 2009 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| Kabinet-Merkel II || 2009 - 2013 || b || x ||  ||  || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel III || 2013 - 2018 || b ||  ||  || x || || Duutsland
|-
| Kabinet-Merkel IV || 2018 - 2021 || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
| [[Olaf Scholz|Kabinet-Scholz]] || 2021 - 2025 ||  || x || x || b || || Duutsland
|-
| [[Friedrich Merz|Kabinet-Merz]] || 2025 - noe || b ||  ||  || x || || Duutsland 
|-
|}

DP = Deutsche Partei

GB/BHE = Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

=== Bonsdag ===
Oliefkleur is coalitie

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! colspan=11 | Bonsrippebliek Duutsland
|-
! rowspan=2 | Partie || colspan=10 | Bonsdag
|-
! 2025 || 2021 || 2017 || 2013 || 2009 || 2005 || 2002 || 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[AfD]] || 152 || 83 || 94 || || || || || || ||
|-
| [[CDU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 164 || 152 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 200 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 255 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 194 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 180 || 190 || 198 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 244 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 268
|-
| [[CSU]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 44 || 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 56 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 46 || 58 || 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 50 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 51
|-
| [[FDP]] || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 91 || 80 || || bgcolor=&quot;#e8e08e| 93 || 61 || 47 || 43 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 79
|-
| [[Grüne]] || 85 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 118 || 67 || 63 || 68 || 51 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 55 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 47 || 49 || 8
|-
| [[Linke]] ¹ || 64 || 39 || 69 || 64 || 76 || 54 || 2 || 36 || 30 || 17
|-
| [[SPD]] || bgcolor=&quot;#e8e08e| 120 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 206 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 153 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 193 || 146 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 222 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 251 || bgcolor=&quot;#e8e08e| 298 || 252 || 239
|-
| [[SSW]] || 1 || 1 || || || || || || || ||
|-
! Totael || 630 || 735 || 709 || 631 || 622 || 614 || 603 || 669 || 672 || 662
|-
! Coalitie || 328 || 415 || 399 || 504 || 332 || 448 || 306 || 345 || 341 || 398
|-
! Kabinet || [[Friedrich Merz|Merz]] || [[Olaf Scholz|Scholz]] || Merkel IV || Merkel III || Merkel II || [[Angela Merkel|Merkel I]] || Schröder II || [[Gerhard Schröder|Schröder I]] || Kohl V || [[Helmut Kohl|Kohl IV]]
|}

¹ 1990-2005: [[PDS]]

== Defensie ==
Duutsland beschik over een paer verschill'nde takk'n van defensie, naemelijk de landmacht, de marine, de luchmacht, de kustwacht, de hrenspelisie en een medisch korps. In [[2001]] waeren der 20.851.022 mann'n in de leeftied van 15 toet 49 jaer beschikbaer voe in heval van oôrlog, wivan der 17.760.412 heschikt waeren voe [[militaire dienst]]. Ieder jaer bereikn onheveêr 480.000 mann'n de leeftied om in militaire dienst te treeën. 1,5% van 't [[BNP]] wor uuteheven an defensie.

=== Duutsland internationaol ===
Duutsland is onder aore lid van de [[Europeêse Unie]] en de [[NAVO]].

== Economie ==
Duutsland is eên van de mist ontwikkelde lan'n ter waereld en ei ok eên van de sterkste economieën op aerde, mè onder are werkeloôs'eid is een hroôt probleem. Deur verhriezieng worn de lassen van werk ènde mensen hrotter en de sociaole zeker'eid wor kleinder. Een aor probleem is ok nog de minder loôpende economie van [[Oôst-Duutsland]], nog een overbluufsel van voe den oôrlog.

== Bestierlijke indeêlienge ==
Duutsland wor inedeêld in 16 deêlstaeten (Duuts: Bundesländer), naemelijk:

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
! Deêlstaet !! Zeêuws !! Oôdstad !! Inweuners &lt;br&gt; (2026) !! Oppervlak &lt;br&gt; (km²) !! Dichteid &lt;br&gt; (inw./km²) || Zeêtels &lt;br&gt; Bondsraed
|-
| [[Baden-Württemberg]] || Baden-Württemberg || [[Stuttgart]] || 11.240.000 || 35.700 || 314 || 6
|--
| [[Bayern]] || Beieren || [[München]] || 13.250.000 || 70.500 || 188 || 6
|-
| [[Berlin]] || Berlijn || [[Berlijn]] || 3.700.000 || 890 || 4153 || 4
|-
| [[Brandenburg]] || Brannburg || [[ Potsdam]] || 2.550.000 || 29.700 || 86 || 4
|-
| [[Bremen]] || Breem'n || [[Bremen]] || 710.000 || 420 || 1683 || 3
|-
| [[Hamburg]] || Hamburg || [[Hamburg]] || 1.870.000 || 760 || 2476 || 3
|-
| [[Hessen]] || Hessen || [[Wiesbaden]] || 6.280.000 || 21.100 || 297 || 5
|-
| [[Mecklenburg-Vorpommern]] || Mecklenburg-Voepommern || [[Schwerin]] || 1.570.000 || 23.300 || 68 || 3
|-
| [[Niedersachsen]] || Nedersaksen || [[Hannover]] || 8.000.000 || 47.700 || 168 || 6
|-
| [[Nordrhein-Westfalen]] || Noôrdrien-Westfaolen || [[Düsseldorf]] || 17.990.000 || 34.100 || 527 || 6
|-
| [[Rheinland-Pfalz]] || Rienland-Palts || [[Mainz]] || 4.120.000 || 19.900 || 208 || 4
|-
| [[Saarland]] || Saorland || [[Saarbrücken]] || 1.010.000 || 2.600 || 392 || 3
|-
| [[Sachsen]] || Saksen || [[Dresden]] || 4.030.000 || 18.500 || 218 || 4
|-
| [[Sachsen-Anhalt]] || Saksen-Analt || [[Magdeburg]] || 2.120.000 || 20.600 || 103 || 4
|-
| [[Schleswig-Holstein]] || Sleêswiek-'Olstein || [[Kiel]] || 2.960.000 || 15.800 || 187 || 4
|-
| [[Thüringen]] || Thüriengen || [[Erfurt]] || 2.080.000 || 16.200 || 128 || 4
|-
! colspan=3 | Totael || 83.470.000 || 357.700 || 233 || 69
|}
|[[Plaetje:Political map of Germany vector drawing.svg]]
|}

== Demohrafie ==
In 2026 teln Duutsland 83,5 meljoen inweuners. 67,5% van de bevolkieng is aneslootn bie een relihieuze hemeênschap. Van deze mensen is 31,2% [[roôms-katteliek]] en bieni 31% is [[protestans]]. De roôms-katteliek'n bevin'n der eihen vurral in 't zuden en wessen, de protestant'n in 't noôrn. Ok weun'n der 3,3 meljoen [[moslim]]s en 200.000 [[joôden]]. Meêr dan 50% van de voormaelihe Oôst-Duutse bevolkieng ang hin relihie an.

Onder de Duutse bevolkieng bevin'n zen eihen hroôte hroep'n allochtoon'n, wironder vee hastarbeiers uut de jaeren '70 uut [[Joehoslavië]], [[Hriek'nland]] en [[Turkije]] en are, wivandaen de 3,3 meljoen moslims. In totaol bevin'n zen eihen in Duutsland 7 meljoen allochtoon'n.

=== Taele ===
Bieni iedereên in Duutsland spreek [[Duuts]]. Der zien ienkele etnische minder'eden as Deen'n, Friezen en siheuners die an der eihen taele praoten.

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/duitsland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/germany Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210109075739/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/germany World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/duitsland/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/ Klimaatinfo]
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=16 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/germany_nl Europese Unie]
* [https://thefactfile.org/germany-facts/ Fact File]
* [https://duitslandinstituut.nl/ Duitsland Instituut]
* [https://historiek.net/geschiedenis-van-duitsland-2/ Historiek]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/ GeschiedenisExtra]
{{div col end}}

{{Europa}}

[[Categorie:Duutsland| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>d3oclqoy4d6f3kp8y296mg6fluk5y88</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vereênigd Konienkriek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1741</id>
    <revision>
      <id>183708</id>
      <parentid>182030</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T10:35:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7339" sha1="6zbski00a91uu0gkcfqr6o46d6cw10r" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele       = United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
 |vlagge                 = Flag of the United Kingdom.svg
 |waepen                 = Royal coat of arms of the United Kingdom (St. Edward's Crown).svg
 |locaotie               = Europe location UK.png
 |taelen                 = [[Iengels]]
 |oôdstad                = [[Londen]]
 |regeriengsvurm         = [[Constitutionele monarchie]]
 |staetsoôd              = [[Charles III]]
 |regeriengsleider       = [[Andy Burnham]]
 |religie                = [[Anglicaonisme]], [[roôms-katholicisme]], [[methodisme]]
 |km2                    = 242.495
 |pctwaeter              = 1,51
 |inweuners              = 67.791.000 (2022)
 |dichteid               = 280
 |volkslied              = [[God Save the King]]
 |munte                  = [[Pound sterling]] (£)
 |valutacode             = GBP
 |tiedzoône              = UTC+0
 |j/n                    = jaet
 |feêstdag               = gin
 |tld                    = uk
 |landcode               = GBR
 |tel                    = 44
}}
[[Plaetje:Uk topo en.jpg|thumb|upright|alt=Map of United Kingdom showing hilly regions to north and west, and flattest region in the south-east.|Topografie van 't land]]
'''Vereênigd Konienkriek''' is 'n [[land]] in [[West-Europa]]. 't Grenst an [[Frankriek]] en [[Ierland (land)|Ierland]] en leit in 't westen en noorden an de [[Noordzeê]]. Oôdstad is [[Londen]], aore belangriek steeën bin o.a. [[Manchester]], [[Birmingham]], [[Glasgow]], [[Cardiff]] en [[Belfast]]. 't Land is geen lid van de [[EU]]. Populair oort 't land ok wè ''Iengeland'' genoemd, wat-a aors maer eên van de vier deêlen van 't land is.

== Geografie ==
Ut Vereênigd Konienkriek is een eiland wa groôtendeels glooiend is, mit in 't noorden (in Schotland) bergen tot circa 1.300 meter. De hoôgste berg in de [[Ben Nevis]] in Schotland. Gin ienkele plekke leit meer as 120 kilometer van zeê. Het meêst zuudwestelijk deel van Iengeland hiet [[Cornwall]].

== Geschiedenisse ==
In de 17e eeuw was 't land mee de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden verwikkeld in een antel oorlogen, de leste was de [[Vierde Iengels-Nederlandse Oôrlog]]. Het Vereênigd Konienkriek was in de 18e in 19e eeuwe (vooral tiedens de regerienk van [[Koniengin Victoria]]) 't machtigste land op aerde. ''The British Empire'' is 't groôste riek wa ooit op de weareld heit bestô. Hieran is mede te dankene dat Iengels zo'n belangrieke teale is eworre. Voormaelige kolonies van Iengeland binne onger meer de [[Vereênigde Staeten]], [[Canada]], [[Australië]], [[India]] in [[Zuud-Afrika]]. Nea de [[Twidde Waereldoôrlog]] binne de meêste kolonies in rap tempo onafhankeluk eworren. Tehenwoordig binne d'r slechts wat verspreidde eilanden over de hele weareld van over. Wa-a aol die voormaelige kolonies nog wê gemeên 'ebben is dat de meêste nog wè de Britse koningin as staetsoôd 'ebben. De lan'n wêrken op beperkte schael saemen as [[Gemenebest van Naties]].

== Politiek en bestier ==
't Vereênigd Konienkriek is 'n constitutionele [[monarchie]]. 't Staesoôd is konieng [[Charles III]], vanof 8 september [[2022]]. De regeringsleier is sins 20 juli 2026 premier [[Andy Burnham]] van de [[Labour Party]].

=== Premiers ===
* [[Neville Chamberlain]] (1937-1940) - Conservative
* [[Winston Churchill]] (1940-1945) - Conservative
* [[Clement Attlee]] (1945-1951) - Labour
* [[Winston Churchill]] (1951-1955) - Conservative
* [[Anthony Eden]] (1955-1957) - Conservative
* [[Harold Macmillan]] (1957-1963) - Conservative
* [[Alec Douglas-Home]] (1963-1964) - Conservative
* [[Harold Wilson]] (1964-1970) - Labour
* [[Edward Heath]] (1970-1974) - Conservative
* [[Harold Wilson]] (1974-1976) - Labour
* [[James Callaghan]] (1976-1979) - Labour
* [[Margaret Thatcher]] (1979-1990) - Conservative
* [[John Major]] (1990-1997) - Conservative
* [[Tony Blair]] (1997-2007) - Labour
* [[Gordon Brown]] (2007-2010) - Labour
* [[David Cameron]] (2010-2016) - Conservative
* [[Theresa May]] (2016-2019) - Conservative
* [[Boris Johnson]] (2019-2022) - Conservative
* [[Liz Truss]] (2022) - Conservative
* [[Rishi Sunak]] (2022-2024) - Conservative
* [[Keir Starmer]] (2024-2026) - Labour
* [[Andy Burnham]] (2026-noe) - Labour

=== Leher ===
Ut Vereênigd Konienkriek is een van de vuuf kernmachten op aerde. Op [[3 oktober]] [[1952]] vong de eerste Britse atoomtest in pleas in [[Australië]]. Hiermee wier het Vereênigd Konienkriek de derde atoommacht, nae de [[Vereênigde Staeten]] ([[1945]]) en de Sovjet-Unie ([[1949]]). Het Vereênigd Konienkriek ao in het verleêden en noe ok nog wè, een vreêd sterke merîne. In de 19e eêuw wier ok wè gezeid: ''Britannia rules the Waves''. D'r zat ok wè een kern van waereid in. In 1805 versloôg Horatio Nelson bie Trafalgar een Frans-Spaons leger en sins die tied was Iengeland onbetwist 'eerser op de weêreldzeêën. In 1907 wier de [[HMS Dreadnought]] in gebruuk genome, een slagschip da-a zoô geavanceerd was voô die tied, dat aolle aore schepen geliek verouwerd waere. 'Iermee ontstong een wedloôp tussen Iengeland en Duutsland, wa-a wee een van de oorzaeken was van de Eêrste Wereldoôrlog.

=== Verenigd Koninkriek internationaol ===
Verenigd Koninkriek is onder aore lid van de [[NAVO]]. Van eigens sto de Britten sceptisch tehenover Europa. De euro hao ze nie in'evoerd. Op [[31 jannewari]] [[2020]] om 23.00 uur Britse tied is 't Verenigd Koninkriek uut de [[Europese Unie]] vertrokken.

== Administratieve indeêlienge ==
't Vereênigd Konienkriek is verdeêld in vier istorische staeten: [[Iengeland]], [[Schotland]], [[Wales]] en [[Noord-Ierland]]. De Kanaoleilanden in 't eiland Man in de Ierse Zeê hao een aparte staotus.

== Volk en cultuur ==
Britten hechte vee waerde an tradities. Misschien wè omdat die ze doewe 'erinnere an de tied dat ze nog 't belangriekste land op aerde wazze. As sport is voebal verschrikkelijk populair. Belangrieke clubs bin Arsenal, Manchester United, Liverpool FC en Chelsea. 

=== Godsdienst ===
De staeskerreke is de anglicaonse kerreke, mee an t oôd d'n Iengelse konieng. Aore bekende kerreken binne de [[Free Presbyterian Church of Scotland]] in de [[Strict Baptists]]. De meêste Britten binne anglicaons, mar d'r antal neemt de leste decennia wel of. 

=== Taelen ===
De meest gesproke taele is 't Iengels. 't Iengels is internasionoal eên va d'n belangriekste taele. Aore tael'n die vee hesproek'n wor'n zin 't [[Schots]], 't [[Welsh]] en 't [[Schots-Gaëlisch]].

== Zie ok ==
* [[Gemenebest van Naties]]

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/verenigd-koninkrijk/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/United-Kingdom Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20210109221834/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-kingdom/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/uk/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/verenigd-koninkrijk/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/verenigd-koninkrijk/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=10 World Meteo. Org.]
* [https://historiek.net/wat-is-het-verschil-tussen-groot-brittannie-en-het-verenigd-koninkrijk/82693/ Historiek]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/e/ GeschiedenisExtra]

{{Europa}}

[[Categorie:Vereênigd Konienkriek| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>6zbski00a91uu0gkcfqr6o46d6cw10r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hessen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1815</id>
    <revision>
      <id>183696</id>
      <parentid>183626</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T10:21:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3359" sha1="ift1qiwux0rnpckimgxlpp5qdbi6c2l" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Hessen
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Hesse.svg
 |waepen      = Coat of arms of Hesse.svg
 |kaerte      = Locator map Hesse in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Hessen.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Wiesbaden
 |oppervlak   = 21.116
 |inweuners   = 6.279.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 297
}}
[[Plaetje:Hessen topografisch Relief Karte.png|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]]

'''Hessen''' ([[Paltsisch]]: ''Hesse'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Wiesbaden]].

D'r weune 6,3 meljoen mins'n op een oppervlak van 21,1 duuzend km².

Hessen is op 19 september [[1945]] opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 5 zeêtels in den Bondsraed.

Hessen hrenst an de deêlstaeten [[Rheinland-Pfalz]] (ZW), [[Nordrhein-Westfalen]] (NW), [[Niedersachsen]] (N), [[Thüringen]] (NO), [[Bayern]] (ZO) en [[Baden-Württemberg]] (Z). 

Hroôte rivieren binne Main en [[Rien]].

Hebergtes binne o.a. Taunus, Westerwald, Rothaargebirge, Odenwald en Spessart.

== Steê ==
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Frankfurt am Main]] || 761.000
|-
| [[Wiesbaden]] || 289.000
|-
| [[Kassel]] || 197.000
|-
| [[Darmstadt]] || 168.000
|-
| [[Offenbach am Main]] || 133.000
|-
| [[Hanau]] || 99.000
|-
| [[Gießen]] || 89.000
|-
| [[Marburg]] || 74.000
|-
| [[Rüsselsheim]] || 66.000
|-
| [[Fulda]] || 66.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Hessen bestaet uut:
* 3 Regierungsbezirke (rehio's)
* 21 Landkreise (districten)
* 6 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{| class=wikitable
|-valign=top
| [[Plaetje:Hesse, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]]
| Regierungsbezirke:
* Darmstadt
* Gießen
* Kassel
Stadtkreise:
* [[Darmstadt]]
* [[Frankfurt am Main]]
* [[Hanau]]
* [[Kassel]]
* [[Offenbach am Main]]
* [[Wiesbaden]]
|-
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Hessischer Landtag
|-
! Partie
! 2023 || 2018 || 2013
! 2009 || 2008 || 2003 
! 1999 || 1995 || 1991
|-
| [[CDU]]
| 52 || 40 || 47
| 46 || 42 || 56
| 50 || 45 || 46
|-
| [[AfD]]
| 28 || 19 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[SPD]]
| 23 || 29 || 37
| 29 || 42 || 33
| 46 || 44 || 46
|-
| [[Grüne]]
| 22 || 29 || 14
| 17 || 9 || 12
| 8 || 13 || 10
|-
| [[FDP]]
| 8 || 11 || 6
| 20 || 11 || 9
| 6 || 8 || 8
|-
| [[Linke]]
|  || 9 || 6
| 6 || 6 || 
|  ||  || 
|-
! Totael
! 133 || 137 || 110
! 118 || 110 || 110
! 110 || 110 || 110
|}

== Lienks nae buten ==
* [https://hessen.de/ Hessen]
* [https://www.britannica.com/place/hessen Britannica]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-hessen.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/hessen/?admid=345 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/hessen/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|50|36|N|9|1|L}}


&lt;gallery&gt;
KasselObereKoenigsstrasse2347.jpg|[[Kassel]]
Frankfurt am Main, Skyline mit Flößerbrücke 1.jpg|[[Frankfurt am Main]]
Wiesbaden Hessische Landtag.jpg|[[Wiesbaden]]
Wetzlarskyline.jpg|[[Wetzlar]]
Darmstadt Luftbild asv2024-09 img2.jpg|[[Darmstadt]]
&lt;/gallery&gt;

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Hessen| ]]</text>
      <sha1>ift1qiwux0rnpckimgxlpp5qdbi6c2l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Frankriek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1985</id>
    <revision>
      <id>183714</id>
      <parentid>172845</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T11:18:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10135" sha1="fg79aw840hj043zfjaax7e3ftpew6jc" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=République française
 |vlagge=Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg
 |waepen=Armoiries république française.svg
 |locaotie=LocationFrance.svg
 |taelen=[[Frans]]
 |oôdstad=[[Paries]]
 |regeriengsvurm=[[Rippebliek]]
 |staetsoôd=[[Emmanuel Macron]]
 |regeriengsleider=[[Sébastien Lecornu]]
 |religie=[[Roôms-katholicisme]]
 |km2= 551.695
 |pctwaeter= 0,86
 |inweuners= 65.707.000 (2022)
 |dichteid= 121
 |volkslied=[[La Marseillaise]]
 |munte=[[euro]]
 |valutacode=EUR
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=[[14 juli]]
 |tld=fr
 |landcode=FRA
 |tel=33
}}
[[Plaetje:Vichy-hoteldeville.jpg|thumb|Stad'uus van [[Vichy]]]]
[[Plaetje:Manosque 1.JPG|thumb|De stad [[Manosque]]]]
 [[Plaetje:Lycee Lalande Bourg-en-Bresse.JPG|thumb|De Franse vlagge an een gebouw in [[Bourg-en-Bresse]]]]
[[Plaetje:Digne-les-Bains 001.jpg|thumb|[[Digne-les-Bains]]]]
[[Plaetje:Regions France 2016.svg|thumb|Rehio's van Frankriek]]

'''Frankriek''' is 'n [[West-Europa|West-Europees]] land. De [[oôdstad]] is [[Paries]]. 't Devies van de [[rippebliek]] is ''Liberté, Egalité, Fraternité'' (''Vrie'eid, Geliek'eid, Broederschap''). Frankriek is ien van de vuuf kernmachten op de waereld. Vroeher bezat ut land een uutgebreid koloniaol riek, mee onger andere vee bezittingen in [[Afrika]]. Het lukte [[Napoleon]] om in het eêrste decennium van de [[19e eêuw]] een groôt deel van [[Europa]] onder Frans gezag te briengen.

== Geografie ==
Frankriek besti sins 2016 uut 18 rehio's, wivan an der 13 in [[Europa]] lihhen. Deze rehio's zien wee verdeêld in [[Departement (Frankriek)|departement'n]]. De 5 rehio's buuten Europa eêtn DOM's (Département d'Outre-Mer). Deze departement'n zien:
* [[Frans Huyana]] 
* [[Guadeloupe]]
* [[Martinique]]
* [[Mayotte]]
* [[Réunion]]

[[Mayotte]], ok een overzeês hebiedsdeêl van Frankriek, zou een vuufde kandidaât kunn'n zien voe een eihen Frans departement en is dat sins 2016 ok. Een voebeêld van een ar overzeês hebied is buvobbeld [[Corsica]].

In Zuud-Frankriek bevin zich 't [[Centraâl Massief]], mie ienkele oôhe berhen, 't a zen eihen schei van de [[Alpen]] deur middel van de [[Rhône (rivier)|Rhône]]. In de Alpen lihhen de oôgste berhen. Ok ei in Zuud-Frankriek nog de bergketen van de [[Pyreneeën]].

== Bevolkienge ==
Toet 't ende van de jaeren '90 waere d'r 40 Franse steeën die meer as 100.000 inweuners aodde. 't Groôste deêl van de Franse bevolkienge weunt in of rond [[Paries]]. De belangriekste steeën in Frankriek bin Paries, [[Lyon]] en [[Marseille]]. Ongeveer 75% van de Franse bevolkienge weunt in stedelijke gebieden. Op 't platteland binne 'ele stikken weer bienae hin mensen weune.

De 25 groôste Franse ste'en binne:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; width=35% style=&quot;text-align:center;&quot;
! Nr.
! Stad
! Inweunerantal &lt;br/ &gt;(2015)
! Franse naem
|-
| 1 
| [[Paries]]
| 2.206.000
| Paris
|-
| 2
| [[Marseille]] 
| 862.000
|
|-
| 3
| [[Lyon]] 
| 513.000
|
|-
| 4
| [[Toulouse]] 
| 472.000
|
|-
| 5
| [[Nice]] 
| 343.000
|
|-
| 6
| [[Nantes]] 
| 303.000
|
|-
| 7
| [[Montpellier]] 
| 278.000
|
|-
| 8
| [[Straetsburg]]
| 277.000
| Strasbourg
|-
| 9
| [[Bordeaux]] 
| 250.000
|
|-
| 10
| [[Rijsel]]
| 233.000
| Lille
|-
| 11
| [[Rennes]] 
| 215.000
|
|-
| 12
| [[Reims]] 
| 184.000
|
|-
| 13
| [[Le Havre]] 
| 172.000
|
|-
| 14
| [[Saint-Étienne]] 
| 171.000
|
|-
| 15
| [[Toulon]] 
| 167.000
|
|-
| 16
| [[Grenoble]] 
| 161.000
|
|-
| 17
| [[Dijon]] 
| 155.000
|
|-
| 18
| [[Angers]] 
| 152.000
|
|-
| 19
| [[Nîmes]] 
| 151.000
|
|-
| 20
| [[Villeurbanne]] 
| 149.000
|
|-
| 21
| [[Le Mans]]
| 143.000
|
|-
| 22
| [[Aix-en-Provence]]
| 143.000
|
|-
| 23
| [[Clermont-Ferrand]]
| 141.000
|
|-
| 24
| [[Brest (Frankriek)|Brest]]
| 139.000
|
|-
| 25
| [[Tours]]
| 136.000
|
|-
|}

== Klimaot ==
Frankriek ei 3 klimaottypes, 'n [[zeêklimaot]], 'n [[landklimaot]] en 'n [[Mediterraon klimaot]]. In de Alpen en Pyreneeën kant op groôte hoôgte ok flienk koud worre. 

== Economie ==
De [[landbouw]] speelt 'n groôte rolle in de economie van Frankriek. Frankriek is ok eên van de belangriekste [[wien]]producenten van de waereld. Frankriek eit 'n groôt net van [[autosnelweg]]en. Op vee van deze wehen wor tol eheven. Groôte Franse autofebrieken bin Peugeot, Renault en Citroën. Ok zien der vee luchtaevens onder are in Paries, Marseille, Lyon en Nice. Vadder is der een hoed net van spoôrwehen wir a ok de bekende [[Train à Grande Vitesse|TGV]] op rie.

== Bestier ==
Sins 14 meie 2017 is [[Emmanuel Macron]] president van Frankriek. De president van Frankriek ao een hoôp macht. 

=== Presidenten ===
Vierde Republiek:
* [[Vincent Auriol]] (1947-1954)
* [[René Coty]] (1954-1959)

Vuufde Republiek:
* [[Charles de Gaulle]] (1959-1969)
* [[Georges Pompidou]] (1969-1974)
* [[Valéry Giscard d'Estaing]] (1974-1981)
* [[François Mitterrand]] (1981-1995)
* [[Jacques Chirac]] (1995-2007)
* [[Nicolas Sarkozy]] (2007-2012)
* [[François Hollande]] (2012-2017)
* [[Emmanuel Macron]] (2017-noe)

== Bestierlijke indeêlienge ==
In Frankrijk binne circa 36.000 gemeênten. Sommige ao nauwelijks inweuners. Ieronger is de indeêling vant land te ziejene:

{|  border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;prettytable&quot;
| 
''[[France métropolitaine]] (Europees Frankriek):''
* [[Auvergne-Rhône-Alpes]]
** [[Auvergne]]
*** 03 [[Allier]]
*** 15 [[Cantal]]
*** 43 [[Haute-Loire]]
*** 63 [[Puy-de-Dôme]]
** [[Rhône-Alpes]]
*** 01 [[Ain]]
*** 07 [[Ardèche]]
*** 26 [[Drôme]]
*** 38 [[Isère]]
*** 42 [[Loire (département)|Loire]]
*** 69 [[Rhône (département)|Rhône]]
*** 69M [[Métropole de Lyon]]
*** 73 [[Savoie]]
*** 74 [[Haute-Savoie]]
* [[Bourgogne-Franche-Comté]]
** [[Bourgogne]] 
*** 21 [[Côte-d'Or]]
*** 58 [[Nièvre]]
*** 71 [[Saône-et-Loire]]
*** 89 [[Yonne]]
** [[Franche-Comté]]
*** 25 [[Doubs]]
*** 39 [[Jura (département)|Jura]]
*** 70 [[Haute-Saône]]
*** 90 [[Territoire-de-Belfort]]
* [[Bretagne]]
** 22 [[Côtes-d'Armor]]
** 29 [[Finistère]]
** 35 [[Ille-et-Vilaine]]
** 56 [[Morbihan]]
* [[Centre-Val de Loire]]
** [[Centre]]
*** 18 [[Cher (département)|Cher]]
*** 28 [[Eure-et-Loir]]
*** 36 [[Indre]]
*** 37 [[Indre-et-Loire]]
*** 41 [[Loir-et-Cher]]
*** 45 [[Loiret]]
* [[Corse]] (Corsica)
** 2A [[Corse-du-Sud]]
** 2B [[Haute-Corse]]
* [[Grand Est]]
** [[Alsace]] (Elzas)
*** 67 [[Bas-Rhin]]
*** 68 [[Haut-Rhin]]
** [[Champagne-Ardenne]]
*** 08 [[Ardennes (département)|Ardennes]]
*** 10 [[Aube]]
*** 51 [[Marne]]
*** 52 [[Haute-Marne]]
** [[Lorraine]] (Lotaringen)
*** 54 [[Meurthe-et-Moselle]]
*** 55 [[Meuse (departement)|Meuse]]
*** 57 [[Moselle]]
*** 88 [[Vosges]]
* [[Hauts-de-France]]
** [[Nord-Pas-de-Calais]] 
*** 59 [[Nord]]
*** 62 [[Pas-de-Calais]]
** [[Picardie]] (Picardië)
*** 02 [[Aisne]]
*** 60 [[Oise]]
*** 80 [[Somme]]
|  valign=&quot;top&quot; | 
* [[Île-de-France]]
** 75 [[Paries]]
** 77 [[Seine-et-Marne]]
** 78 [[Yvelines]]
** 91 [[Essonne]]
** 92 [[Hauts-de-Seine]]
** 93 [[Seine-Saint-Denis]]
** 94 [[Val-de-Marne]]
** 95 [[Val-d'Oise]]
* [[Normandie]]
** [[Basse-Normandie]] 
*** 14 [[Calvados (département)|Calvados]]
*** 50 [[Manche]]
*** 61 [[Orne]]
** [[Haute-Normandie]]
*** 27 [[Eure]]
*** 76 [[Seine-Maritime]]
* [[Nouvelle-Aquitaine]]
** [[Aquitaine]] 
*** 24 [[Dordogne]]
*** 33 [[Gironde]]
*** 40 [[Landes]]
*** 47 [[Lot-et-Garonne]]
*** 64 [[Pyrénées-Atlantiques]]
** [[Limousin]]
*** 19 [[Corrèze]]
*** 23 [[Creuse]]
*** 87 [[Haute-Vienne]]
** [[Poitou-Charentes]]
*** 16 [[Charente]]
*** 17 [[Charente-Maritime]]
*** 79 [[Deux-Sèvres]]
*** 86 [[Vienne]]
* [[Occitanie]]
** [[Languedoc-Roussillon]]
*** 11 [[Aude (departement)|Aude]]
*** 30 [[Gard]]
*** 34 [[Hérault]]
*** 48 [[Lozère]]
*** 66 [[Pyrénées-Orientales]]
** [[Midi-Pyrénées]]
*** 09 [[Ariège]]
*** 12 [[Aveyron]]
*** 31 [[Haute-Garonne]]
*** 32 [[Gers]]
*** 46 [[Lot (département)|Lot]]
*** 65 [[Hautes-Pyrénées]]
*** 81 [[Tarn]]
*** 82 [[Tarn-et-Garonne]]
* [[Pays de la Loire]]
** 44 [[Loire-Atlantique]]
** 49 [[Maine-et-Loire]]
** 53 [[Mayenne]]
** 72 [[Sarthe]]
** 85 [[Vendée]]
* [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]]
** 04 [[Alpes-de-Haute-Provence]]
** 05 [[Hautes-Alpes]]
** 06 [[Alpes-Maritimes]]
** 13 [[Bouches-du-Rhône]]
** 83 [[Var (département)|Var]]
** 84 [[Vaucluse]]
|  valign=&quot;top&quot; | 
''[[France d'outre-mer]] (Départements d'Outre-Mer - Territoire d'Outre-Mer: DOM-TOM):''
* [[Département d'outre-mer|Départements d'outre-mer]] (DOM)&lt;br /&gt;(Overzeêse departementen), zowel departement als gewest:
** 971 [[Guadeloupe]]
** 972 [[Martinique]]
** 973 [[Guyane]] (Frans-Guyana)
** 974 [[Réunion|La Réunion]] (Réunion)
** 976 [[Mayotte]] 
* Collectivités d'outre-mer (COM)&lt;br /&gt; (Overzeêse gebiejen):
**  Collectivités territoriales:
*** 975  [[Saint-Pierre en Miquelon]]
***      [[Saint-Barthélemy]]
***      [[Saint-Martin]]
** Pays d'outre-mer:
*** 987 [[Polynésie française]] (Frans-Polynesië)
** Territoire (Gebied):
*** 986 [[Wallis-et-Futuna]] (Wallis en Futuna)
* Statuut spécifique (Speciaol statuut):
** 988 [[Nouvelle-Calédonie]] (Nieuw-Caledonië)
* Territoires inhabités (Onbeweunde gebiejen):
** [[Terres australes et antarctiques françaises]] (Franse zuujeleke en Antarctische gebiejen)
** [[Clipperton]]
|}

==Zie ok==
* [[Frans-Vlaonderen]]

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/frankrijk/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/France Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20220316080837/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/france/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/france/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/frankrijk/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/frankrijk/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=62 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/france_nl Europese Unie]
* [https://thefactfile.org/france-facts/ Fact File]
* [https://www.larousse.fr/encyclopedie/rechercher/France#98510 Larousse]
* [https://historiek.net/c/landen/frankrijk-geschiedenis/ Historiek]
{{div col end}}

{{Europa}}

[[Categorie:Frankriek| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>fg79aw840hj043zfjaax7e3ftpew6jc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183715</id>
      <parentid>183714</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T11:19:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10135" sha1="8xtitj3zak1t89gcgwz7w0ccc4vozvr" xml:space="preserve">{{landtabelle|
 |naeminlandstaele=République française
 |vlagge=Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg
 |waepen=Armoiries république française.svg
 |locaotie=LocationFrance.svg
 |taelen=[[Frans]]
 |oôdstad=[[Paries]]
 |regeriengsvurm=[[Rippebliek]]
 |staetsoôd=[[Emmanuel Macron]]
 |regeriengsleider=[[Sébastien Lecornu]]
 |religie=[[Roôms-katholicisme]]
 |km2= 551.695
 |pctwaeter= 0,86
 |inweuners= 65.707.000 (2022)
 |dichteid= 121
 |volkslied=[[La Marseillaise]]
 |munte=[[euro]]
 |valutacode=EUR
 |tiedzoône=UTC+1
 |j/n=jaet
 |feêstdag=[[14 juli]]
 |tld=fr
 |landcode=FRA
 |tel=33
}}
[[Plaetje:Vichy-hoteldeville.jpg|thumb|Stad'uus van [[Vichy]]]]
[[Plaetje:Manosque 1.JPG|thumb|De stad [[Manosque]]]]
 [[Plaetje:Lycee Lalande Bourg-en-Bresse.JPG|thumb|De Franse vlagge an een gebouw in [[Bourg-en-Bresse]]]]
[[Plaetje:Digne-les-Bains 001.jpg|thumb|[[Digne-les-Bains]]]]
[[Plaetje:Regions France 2016.svg|thumb|Rehio's van Frankriek]]

'''Frankriek''' is 'n [[West-Europa|West-Europees]] land. De [[oôdstad]] is [[Paries]]. 't Devies van de [[rippebliek]] is ''Liberté, Egalité, Fraternité'' (''Vrie'eid, Geliek'eid, Broederschap''). Frankriek is ien van de vuuf kernmachten op de waereld. Vroeher bezat ut land een uutgebreid koloniaol riek, mee onger andere vee bezittingen in [[Afrika]]. Het lukte [[Napoleon]] om in het eêrste decennium van de [[19e eêuw]] een groôt deel van [[Europa]] onder Frans gezag te briengen.

== Geografie ==
Frankriek besti sins 2016 uut 18 rehio's, wivan an der 13 in [[Europa]] lihhen. Deze rehio's zien wee verdeêld in [[Departement (Frankriek)|departement'n]]. De 5 rehio's buuten Europa eêtn DOM's (Département d'Outre-Mer). Deze departement'n zien:
* [[Frans Huyana]] 
* [[Guadeloupe]]
* [[Martinique]]
* [[Mayotte]]
* [[Réunion]]

[[Mayotte]], ok een overzeês hebiedsdeêl van Frankriek, zou een vuufde kandidaât kunn'n zien voe een eihen Frans departement en is dat sins 2016 ok. Een voebeêld van een ar overzeês hebied is buvobbeld [[Corsica]].

In Zuud-Frankriek bevin zich 't [[Centraâl Massief]], mie ienkele oôhe berhen, 't a zen eihen schei van de [[Alpen]] deur middel van de [[Rhône (rivier)|Rhône]]. In de Alpen lihhen de oôgste berhen. Ok ei in Zuud-Frankriek nog de bergketen van de [[Pyreneeën]].

== Bevolkienge ==
Toet 't ende van de jaeren '90 waere d'r 40 Franse steeën die meer as 100.000 inweuners aodde. 't Groôste deêl van de Franse bevolkienge weunt in of rond [[Paries]]. De belangriekste steeën in Frankriek bin Paries, [[Lyon]] en [[Marseille]]. Ongeveer 75% van de Franse bevolkienge weunt in stedelijke gebieden. Op 't platteland binne 'ele stikken weer bienae hin mensen weune.

De 25 groôste Franse ste'en binne:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; width=35% style=&quot;text-align:center;&quot;
! Nr.
! Stad
! Inweunerantal &lt;br/ &gt;(2015)
! Franse naem
|-
| 1 
| [[Paries]]
| 2.206.000
| Paris
|-
| 2
| [[Marseille]] 
| 862.000
|
|-
| 3
| [[Lyon]] 
| 513.000
|
|-
| 4
| [[Toulouse]] 
| 472.000
|
|-
| 5
| [[Nice]] 
| 343.000
|
|-
| 6
| [[Nantes]] 
| 303.000
|
|-
| 7
| [[Montpellier]] 
| 278.000
|
|-
| 8
| [[Straetsburg]]
| 277.000
| Strasbourg
|-
| 9
| [[Bordeaux]] 
| 250.000
|
|-
| 10
| [[Rijsel]]
| 233.000
| Lille
|-
| 11
| [[Rennes]] 
| 215.000
|
|-
| 12
| [[Reims]] 
| 184.000
|
|-
| 13
| [[Le Havre]] 
| 172.000
|
|-
| 14
| [[Saint-Étienne]] 
| 171.000
|
|-
| 15
| [[Toulon]] 
| 167.000
|
|-
| 16
| [[Grenoble]] 
| 161.000
|
|-
| 17
| [[Dijon]] 
| 155.000
|
|-
| 18
| [[Angers]] 
| 152.000
|
|-
| 19
| [[Nîmes]] 
| 151.000
|
|-
| 20
| [[Villeurbanne]] 
| 149.000
|
|-
| 21
| [[Le Mans]]
| 143.000
|
|-
| 22
| [[Aix-en-Provence]]
| 143.000
|
|-
| 23
| [[Clermont-Ferrand]]
| 141.000
|
|-
| 24
| [[Brest (Frankriek)|Brest]]
| 139.000
|
|-
| 25
| [[Tours]]
| 136.000
|
|-
|}

== Klimaot ==
Frankriek ei 3 klimaottypes, 'n [[zeêklimaot]], 'n [[landklimaot]] en 'n [[Mediterraon klimaot]]. In de Alpen en Pyreneeën kant op groôte hoôgte ok flienk koud worre. 

== Economie ==
De [[landbouw]] speelt 'n groôte rolle in de economie van Frankriek. Frankriek is ok eên van de belangriekste [[wien]]producenten van de waereld. Frankriek eit 'n groôt net van [[autosnelweg]]en. Op vee van deze wehen wor tol eheven. Groôte Franse autofebrieken bin Peugeot, Renault en Citroën. Ok zien der vee luchtaevens onder are in Paries, Marseille, Lyon en Nice. Vadder is der een hoed net van spoôrwehen wir a ok de bekende [[Train à Grande Vitesse|TGV]] op rie.

== Bestier ==
Sins 14 meie 2017 is [[Emmanuel Macron]] president van Frankriek. De president van Frankriek ao een hoôp macht. 

=== Presidenten ===
Vierde Republiek:
* [[Vincent Auriol]] (1947-1954)
* [[René Coty]] (1954-1959)

Vuufde Republiek:
* [[Charles de Gaulle]] (1959-1969)
* [[Georges Pompidou]] (1969-1974)
* [[Valéry Giscard d'Estaing]] (1974-1981)
* [[François Mitterrand]] (1981-1995)
* [[Jacques Chirac]] (1995-2007)
* [[Nicolas Sarkozy]] (2007-2012)
* [[François Hollande]] (2012-2017)
* [[Emmanuel Macron]] (2017-noe)

== Bestierlijke indeêlienge ==
In Frankrijk binne circa 36.000 gemeênten. Sommige ao nauwelijks inweuners. Ieronger is de indeêling vant land te ziejene:

{|  border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; class=&quot;prettytable&quot;
| 
''[[France métropolitaine]] (Europees Frankriek):''
* [[Auvergne-Rhône-Alpes]]
** [[Auvergne]]
*** 03 [[Allier]]
*** 15 [[Cantal]]
*** 43 [[Haute-Loire]]
*** 63 [[Puy-de-Dôme]]
** [[Rhône-Alpes]]
*** 01 [[Ain]]
*** 07 [[Ardèche]]
*** 26 [[Drôme]]
*** 38 [[Isère]]
*** 42 [[Loire (département)|Loire]]
*** 69 [[Rhône (département)|Rhône]]
*** 69M [[Métropole de Lyon]]
*** 73 [[Savoie]]
*** 74 [[Haute-Savoie]]
* [[Bourgogne-Franche-Comté]]
** [[Bourgogne]] 
*** 21 [[Côte-d'Or]]
*** 58 [[Nièvre]]
*** 71 [[Saône-et-Loire]]
*** 89 [[Yonne]]
** [[Franche-Comté]]
*** 25 [[Doubs]]
*** 39 [[Jura (département)|Jura]]
*** 70 [[Haute-Saône]]
*** 90 [[Territoire-de-Belfort]]
* [[Bretagne]]
** 22 [[Côtes-d'Armor]]
** 29 [[Finistère]]
** 35 [[Ille-et-Vilaine]]
** 56 [[Morbihan]]
* [[Centre-Val de Loire]]
** [[Centre]]
*** 18 [[Cher (département)|Cher]]
*** 28 [[Eure-et-Loir]]
*** 36 [[Indre]]
*** 37 [[Indre-et-Loire]]
*** 41 [[Loir-et-Cher]]
*** 45 [[Loiret]]
* [[Corse]] (Corsica)
** 2A [[Corse-du-Sud]]
** 2B [[Haute-Corse]]
* [[Grand Est]]
** [[Alsace]] (Elzas)
*** 67 [[Bas-Rhin]]
*** 68 [[Haut-Rhin]]
** [[Champagne-Ardenne]]
*** 08 [[Ardennes (département)|Ardennes]]
*** 10 [[Aube]]
*** 51 [[Marne]]
*** 52 [[Haute-Marne]]
** [[Lorraine]] (Lotaringen)
*** 54 [[Meurthe-et-Moselle]]
*** 55 [[Meuse (departement)|Meuse]]
*** 57 [[Moselle]]
*** 88 [[Vosges]]
* [[Hauts-de-France]]
** [[Nord-Pas-de-Calais]] 
*** 59 [[Nord]]
*** 62 [[Pas-de-Calais]]
** [[Picardie]] (Picardië)
*** 02 [[Aisne]]
*** 60 [[Oise]]
*** 80 [[Somme]]
|  valign=&quot;top&quot; | 
* [[Île-de-France]]
** 75 [[Paries]]
** 77 [[Seine-et-Marne]]
** 78 [[Yvelines]]
** 91 [[Essonne]]
** 92 [[Hauts-de-Seine]]
** 93 [[Seine-Saint-Denis]]
** 94 [[Val-de-Marne]]
** 95 [[Val-d'Oise]]
* [[Normandie]]
** [[Basse-Normandie]] 
*** 14 [[Calvados (département)|Calvados]]
*** 50 [[Manche]]
*** 61 [[Orne]]
** [[Haute-Normandie]]
*** 27 [[Eure]]
*** 76 [[Seine-Maritime]]
* [[Nouvelle-Aquitaine]]
** [[Aquitaine]] 
*** 24 [[Dordogne]]
*** 33 [[Gironde]]
*** 40 [[Landes]]
*** 47 [[Lot-et-Garonne]]
*** 64 [[Pyrénées-Atlantiques]]
** [[Limousin]]
*** 19 [[Corrèze]]
*** 23 [[Creuse]]
*** 87 [[Haute-Vienne]]
** [[Poitou-Charentes]]
*** 16 [[Charente]]
*** 17 [[Charente-Maritime]]
*** 79 [[Deux-Sèvres]]
*** 86 [[Vienne]]
* [[Occitanie]]
** [[Languedoc-Roussillon]]
*** 11 [[Aude (departement)|Aude]]
*** 30 [[Gard]]
*** 34 [[Hérault]]
*** 48 [[Lozère]]
*** 66 [[Pyrénées-Orientales]]
** [[Midi-Pyrénées]]
*** 09 [[Ariège]]
*** 12 [[Aveyron]]
*** 31 [[Haute-Garonne]]
*** 32 [[Gers]]
*** 46 [[Lot (département)|Lot]]
*** 65 [[Hautes-Pyrénées]]
*** 81 [[Tarn]]
*** 82 [[Tarn-et-Garonne]]
* [[Pays de la Loire]]
** 44 [[Loire-Atlantique]]
** 49 [[Maine-et-Loire]]
** 53 [[Mayenne]]
** 72 [[Sarthe]]
** 85 [[Vendée]]
* [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]]
** 04 [[Alpes-de-Haute-Provence]]
** 05 [[Hautes-Alpes]]
** 06 [[Alpes-Maritimes]]
** 13 [[Bouches-du-Rhône]]
** 83 [[Var (département)|Var]]
** 84 [[Vaucluse]]
|  valign=&quot;top&quot; | 
''[[France d'outre-mer]] (Départements d'Outre-Mer - Territoire d'Outre-Mer: DOM-TOM):''
* [[Département d'outre-mer|Départements d'outre-mer]] (DOM)&lt;br /&gt;(Overzeêse departementen), zowel departement als gewest:
** 971 [[Guadeloupe]]
** 972 [[Martinique]]
** 973 [[Guyane]] (Frans-Guyana)
** 974 [[Réunion|La Réunion]] (Réunion)
** 976 [[Mayotte]] 
* Collectivités d'outre-mer (COM)&lt;br /&gt; (Overzeêse gebiejen):
**  Collectivités territoriales:
*** 975  [[Saint-Pierre en Miquelon]]
***      [[Saint-Barthélemy]]
***      [[Saint-Martin]]
** Pays d'outre-mer:
*** 987 [[Polynésie française]] (Frans-Polynesië)
** Territoire (Gebied):
*** 986 [[Wallis-et-Futuna]] (Wallis en Futuna)
* Statuut spécifique (Speciaol statuut):
** 988 [[Nouvelle-Calédonie]] (Nieuw-Caledonië)
* Territoires inhabités (Onbeweunde gebiejen):
** [[Terres australes et antarctiques françaises]] (Franse zuujeleke en Antarctische gebiejen)
** [[Clipperton]]
|}

==Zie ok==
* [[Frans-Vlaonderen]]

== Lienks nae buten ==
{{div col|cols=2}}
* [https://www.landenweb.nl/frankrijk/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/France Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20220316080837/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/france/ World Factbook]
* [https://www.citypopulation.de/en/france/ City Population]
* [https://allecijfers.nl/land/frankrijk/ AlleCijfers]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/frankrijk/ Klimaatinfo] 
* [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=62 World Meteo. Org.]
* [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/france_nl Europese Unie]
* [https://www.larousse.fr/encyclopedie/rechercher/France#98510 Larousse]
* [https://thefactfile.org/france-facts/ Fact File]
* [https://historiek.net/c/landen/frankrijk-geschiedenis/ Historiek]
{{div col end}}

{{Europa}}

[[Categorie:Frankriek| ]]
[[Categorie:Land]]</text>
      <sha1>8xtitj3zak1t89gcgwz7w0ccc4vozvr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Europeêse Unie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4531</id>
    <revision>
      <id>183674</id>
      <parentid>141095</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T19:06:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1777" sha1="80cn4kjj36123p2w6msrh8nc5hztxpa" xml:space="preserve">[[Plaetje:European Union.svg|thumb|Europeêse Unie sins 1 feberwari 2020]]
[[Plaetje:EC-EU-enlargement_animation.gif|thumb|Europeêse Unie deur de jaeren]]

De '''EU''' stit vò '''Europeêse Unie'''. D' Europeêse Unie stit vò 'n beter en welvearender [[Europa]]. Op't moment binne d'r 27 lidstaeten an'esloten. De unie is op'ericht in [[1957]] deu [[Nederland]], [[Duutsland]], [[Frankriek]], [[Belhië]], [[Itâlië]] in [[Luxemburg (land)|Luxemburg]]. In onger meer 1973, 1986, 1995 in 2004 is de unie uut'ebreid. Op 1 juli 2013 treed [[Kroaotië]] toe tot de unie. In 2002 voere 17 lan'n de [[Euro]] in as munteênheid. 

De leste jaeren komt d'r meer kritiek op de Europeêse Unie, dat z'n eige steeds meer macht toeeigent, zonger deer eigelek democratische verantwoording voor of te leggene. In 2005 wier in Nederland en Frankriek de Europese grondwet of'ewezen. De Eurocrisis van 2012 en vadder doet d'r nog een schep bovenop, vee mensen sto kritischer tegenover de EU. Op [[31 jannewari]] [[2020]] is 't [[Vereênigd Konienkriek]] uut de Europeêse Unie vertrokken.

In 2012 kriegt den Europeêse Unie den [[Nobelpries]] vò den Vrede uutereikt in [[Oslo]].

== Instituten ==
Belangrieke instituten binne:
* [[Europeêse Centraole Bank]]
* [[Europeêse Commissie]]
* [[Europeêse Hof van Justitie]]
* [[Europeês Parlement]]
* [[Europeêse Raed]]
* [[Raed van d' Europeêse Unie]]

== Lienks nae buten ==
* [http://europa.eu/index_nl.htm Europa.eu: Officieel portael van de EU]
* [http://www.europarl.europa.eu/news/public/default_nl.htm Nieuws op de website van het Europees Parlement]
* [http://publications.europa.eu/code/nl/nl-000100.htm Officiële schriefwiezer van de EU]
* [http://www.europa-nu.nl Informatieve site over de EU]

[[Categorie:Europeêse Unie| ]]</text>
      <sha1>80cn4kjj36123p2w6msrh8nc5hztxpa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183675</id>
      <parentid>183674</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T19:08:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1777" sha1="agg0at5nwz7zys8v6ggkz24pc4766wy" xml:space="preserve">[[Plaetje:European Union.svg|thumb|Europeêse Unie sins 1 feberwari 2020]]
[[Plaetje:EC-EU-enlargement_animation.gif|thumb|Europeêse Unie deur de jaeren]]

De '''EU''' stit vò '''Europeêse Unie'''. D' Europeêse Unie stit vò 'n beter en welvearender [[Europa]]. Op't moment binne d'r 27 lidstaeten an'esloten. De unie is op'ericht in [[1957]] deu [[Nederland]], [[Duutsland]], [[Frankriek]], [[Belhië]], [[Itâlië]] in [[Luxemburg (land)|Luxemburg]]. In onger meer 1973, 1986, 1995 in 2004 is de unie uut'ebreid. Op 1 juli 2013 treed [[Kroaotië]] toe tot de unie. In 2002 voere 17 lan'n de [[Euro]] in as munteênheid. 

De leste jaeren komt d'r meer kritiek op de Europeêse Unie, dat z'n eige steeds meer macht toeeigent, zonger deer eigelek democratische verantwoording voor of te leggene. In 2005 wier in Nederland en Frankriek de Europese grondwet of'ewezen. De Eurocrisis van 2012 en vadder doet d'r nog een schep bovenop, vee mensen sto kritischer tegenover de EU. Op [[31 jannewari]] [[2020]] is 't [[Vereênigd Konienkriek]] uut de Europeêse Unie vertrokken.

In 2012 kreêg den Europeêse Unie den [[Nobelpries]] vò den Vrede uutereikt in [[Oslo]].

== Instituten ==
Belangrieke instituten binne:
* [[Europeêse Centraole Bank]]
* [[Europeêse Commissie]]
* [[Europeêse Hof van Justitie]]
* [[Europeês Parlement]]
* [[Europeêse Raed]]
* [[Raed van d' Europeêse Unie]]

== Lienks nae buten ==
* [http://europa.eu/index_nl.htm Europa.eu: Officieel portael van de EU]
* [http://www.europarl.europa.eu/news/public/default_nl.htm Nieuws op de website van het Europees Parlement]
* [http://publications.europa.eu/code/nl/nl-000100.htm Officiële schriefwiezer van de EU]
* [http://www.europa-nu.nl Informatieve site over de EU]

[[Categorie:Europeêse Unie| ]]</text>
      <sha1>agg0at5nwz7zys8v6ggkz24pc4766wy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Iengeland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4790</id>
    <revision>
      <id>183716</id>
      <parentid>178762</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T11:22:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="865" sha1="kxgmkmvkzgg97k3jjql7pz4fjzdng85" xml:space="preserve">[[Plaetje:Map of England within the United Kingdom.svg|thumb|Iengeland binn'n 't [[Vereênigd Konienkriek]].]]
[[Plaetje:Autumn in London (4023793174).jpg|thumb|[[Londen]]]]

'''Iengeland''' is 't zuujelijk deêl van 't [[Vereênigd Konienkriek]]. D'r weune ruum 50 miljoen mensen. De oôdstad is [[Londen|Lon'n]]. Iengeland is 't belangriekste dele van 't Vereênigd Konienkriek.

De [[taele]] die ier hesprook'n wor is 't [[Iengels]], de belangriekste [[taele]] van de waereld.

== Lienks nae buten ==
* [https://www.landenweb.nl/engeland/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/England Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/en/uk/#england City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/engeland/ Klimaatinfo]
* [https://thefactfile.org/england-facts/ Fact File]
* [https://historiek.net/c/landen/engeland/ Historiek]

[[Categorie:Iengeland| ]]</text>
      <sha1>kxgmkmvkzgg97k3jjql7pz4fjzdng85</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Orainville</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6017</id>
    <revision>
      <id>183660</id>
      <parentid>86895</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T12:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>13298</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>wapen</comment>
      <origin>183660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2635" sha1="jklvllq7et7wczoktw6foxg2767ohr8" xml:space="preserve">{{Infobox commune Frankriek
|plêkke = Orainville
|waop'n = Blason ville FR Orainville (Aisne).svg
|rehio = [[Picardie]]
|departement = [[Aisne]]
|arrondissement = [[Laon (arrondissement)|Laon]]
|kanton = [[Neufchâtel-sur-Aisne (kanton)|Neufchâtel-sur-Aisne]]
|burremeêster = Alain Dervin
|periode = [[2001]]-[[2008]]
|jaer = 1999
|bevolkienge = 339
|dichteid = 39,0
|oppervlak = 8,69
|videt = 49.3813888889
|videt_g = 49 |videt_m = 22 |videt_s = 0
|lunet = 4.02194444444
|lunet_g = 4 |lunet_m = 1 |lunet_s = 19
|LuV = L
|code = 02572
|poscode = 02190
|oôgte = 67
|website = }}
'''Orainville''' is 'n hemeênte in 't departement [[Aisne]], in de rehio [[Picardie]], in [[Frankriek]].

== Geograofische informaotie ==
Orainville lei op de coördinaot'n 49°22’ 0’’ N 4°1’ 19’’ L (49,3813888889; 4,02194444444). 't Oppervlak omslit 8,69 [[km²]].

== Bevolkienge ==
In 1999, vogges 't [[INSEE|Bureau van de Statistiek'n in Frankriek]], 'aod Orainville 'n inweunersantal van 339. De bevolkiengsdichteid bedroe 39,0 mins'n per [[km²]].

Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.

&lt;timeline&gt;                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:480 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:320 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:160 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,84)(84,88) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 182 1968: 192
  points:(84,88)(100,94)    color:blue    width:2 #1975: 209
  points:(100,94)(128,116)   color:blue    width:2 #1982: 271
  points:(128,116)(160,118)   color:blue    width:2 #1990: 277
  points:(160,118)(196,140)   color:blue    width:2 #1999: 339
  
&lt;/timeline&gt;

{{Koord|49|22|53|N|4|1|19|L|plad=tiäd}}

[[Categorie:Hemeênt'n in Aisne]]
[[Categorie:Hemeênt'n]]
[[Categorie:Hemeênt'n in Frankriek]]</text>
      <sha1>jklvllq7et7wczoktw6foxg2767ohr8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1940</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7016</id>
    <revision>
      <id>183718</id>
      <parentid>182267</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T11:50:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gebeurtenisse */</comment>
      <origin>183718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2970" sha1="9qpelucuzgj1ox1if9fzolydnrrwy64" xml:space="preserve">{{jaorboks}}
'''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]].

[[plaetje:Exterieur OVERZICHT VAN DE STAD (NA OORLOGSSCHADE) - Middelburg - 20263915 - RCE.jpg|miniatuur|Gebombardeêrd [[Middelburg]]]]

== Gebeurtenisse ==
* [[9 meie]] - [[Duutsland|Duutse]] troepen valn [[Denemarken]] en [[Noorwegen]] binn'n.
* [[10 meie]] - Duutse troepen valn [[Frankriek]] maer ok [[Nederland]], [[Belhië]] en [[Luxemburg (land)|Luxemburg]] binn'n. Oal dizze drie lan'n reake noe ok betrokken bie de [[Twidde Waereldoôrlog]].
* 10 meie - [[Winston Churchill]] wor premier vant [[Vereênigd Konienkriek]].
* [[13 meie]] - Koniengin [[Wullemina der Nederlan'n|Wullemina]] en den Nederlandse [[kabinet-De Geer II|reherieng]] vluchtten nae [[Iengeland]].
* [[14 meie]] -  De binnenstad van [[Rotterdam]] wor verieneweerd deu Duutse bommenwêrrepers.
* [[15 meie]] - [[Nederland]] (be'alve [[Zeêland]]) geêft z'n eige in [[Riesoôrd]] an de Duutsers over.
* [[16 meie]] - Den Duutse bezetter voert in Nederland den Midden-Europeêse Tied (MET) in.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2000803-iedere-plaats-had-z-n-eigen-tijd NOS]&lt;/ref&gt;
* [[17 meie]] - [[Middelburg]] wor zwaer 'ebombardeerd deu Duutse bommenwerpers. 24 inweuners komme ierbie om 't leven. Zeêland (be'alve [[Zeêuws-Vlaonderen]]) geêft z'n eige over an de Duutsers.
* [[19 meie]] - De leste Nederlandse troepen verleate Zeêuws-Vlaonderen nae 10 daehen verzet tehen de Duutse overmacht.
* [[27 meie]] - De leste Belhiese troepen verleate Zeêuws-Vlaonderen (bie [[Truzement]]).
* [[28 meie]] - [[Belhië]] geeft z'n eige over an de Duutsers.
* [[22 juni]] - [[Frankriek]] geeft z'n eige over an de Duutsers. De helt wor bezet deur Duutsland, de aore helt wor as [[Vichy]]-Frankriek een satellietstaete van de Duutsers.
* [[6 auhustus]] - Behun van de [[Veêrdienste van Krunige nae Perkpolder|veêrdienste van Krunige nae Perkpolder]].
* [[3 september]] - 't [[Kabinet-Gerbrandy I]] treedt an.
* [[27 september]] - Driemogendedenpact tussen [[Nazi-Duutsland]], [[Itâlië]] en [[Japan]].&lt;ref&gt;[https://historiek.net/het-verbond-van-de-asmogendheden/870/ Historiek]&lt;/ref&gt;
* [[7 december]] - Duutsland begint de ''Blitz op [[Londen]]''. De aanhouwernde bombardement'n kostte an 30.000 man 't leven.

== Gebore ==
* [[9 feberwari]] - [[Willem Vermandere]], Vlaoms zanger, beêldouwer en schriever
* [[13 feberwari]] - [[Bram Peper]], Nederlands socioloôg en politicus
* [[6 maerte]] - [[Gerard Cox]], Nederlands zanger, acteur en cabaretier
* [[5 auhustus]] - [[Constant van Waterschoot]], Zeêuws politicus
* [[14 december]] - [[Johanna Kruit]], Zeêuws dichteres en schriefster
* [[26 december]] - [[Harmen Siezen]], Nederlands nieuwsleêzer

== Bouwwêrreken ==
&lt;gallery&gt;
Rotterdam charlois ventilatiegebouw.jpg|''ventilaotiegebouwen Maestunnel [[Rotterdam]]'', Ad van der Steur 
&lt;/gallery&gt;

== Kunstwêrreken ==
&lt;gallery&gt;
Ivan Bilibin 002.jpg|(1940) Ivan Bilibin
&lt;/gallery&gt;

== Noôten ==
&lt;References/&gt;

[[Categorie:Twintegste eêuwe]]</text>
      <sha1>9qpelucuzgj1ox1if9fzolydnrrwy64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1939</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7020</id>
    <revision>
      <id>183719</id>
      <parentid>182752</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T11:52:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gebeurtenisse */</comment>
      <origin>183719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1296" sha1="l4canoed96mazxsgmiu43t1icx7i73a" xml:space="preserve">{{jaorboks}}
'''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]].

== Gebeurtenisse ==
* [[15 maerte]] - Rest van [[Tsjechië]] bezet deu [[Nazi-Duutsland]].
* [[22 maerte]] - [[Litouwen]] stoôt onger groôte druk 't Memelland of an Nazi-Duutsland. 
* [[23 auhustus]] - Molotov-Ribbentroppact: niet-anvalsverdrag tussen Nazi-Duutsland en [[Sovjet-Unie]].&lt;ref&gt;[https://isgeschiedenis.nl/nieuws/molotov-ribbentroppact-monsterverbond-tussen-hitler-en-stalin IsGeschiedenis]&lt;/ref&gt;
* [[1 september]] - Invaosie van Duutse troepen in [[Poôl'n]].&lt;ref&gt;[https://duitslandinstituut.nl/naslagwerk/71/inval-in-polen# Duitsland Instituut]&lt;/ref&gt;
* [[3 september]] - Oôrlogsverklaerieng vant [[Vereênigd Konienkriek]] en [[Frankriek]] aen Nazi-Duutsland. Behin van den [[Twidde Weareldoôrlog]].
* [[17 september]] - Ok den [[Sovjet-Unie]] valt Poôl'n binne.

== Gebore ==
* [[18 jannewari]] - [[Jan Mijnsbergen]], Nederlands politicus (Staetenlid [[Zeêland]])
* [[7 meie]] - [[Ruud Lubbers]], Nederlands ongernemer en politicus (premier)

== Kunstwêrreken ==
&lt;gallery&gt;
Denhaag kunstwerk zuiderpark kat.jpg|''Kat'' Gra Rueb, Den Haeg, Zuujerpark
Gunnar daan stadsmarkering gn.JPG|''Stadsmarkering [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]]'' Gunnar Daan
&lt;/gallery&gt;

== Noôten ==
&lt;References/&gt;

[[Categorie:Twintegste eêuwe]]</text>
      <sha1>l4canoed96mazxsgmiu43t1icx7i73a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183720</id>
      <parentid>183719</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T11:53:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gebeurtenisse */</comment>
      <origin>183720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1295" sha1="gl1q940m5vtrnzpvrgqze9chjkecqdl" xml:space="preserve">{{jaorboks}}
'''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]].

== Gebeurtenisse ==
* [[15 maerte]] - Rest van [[Tsjechië]] bezet deu [[Nazi-Duutsland]].
* [[22 maerte]] - [[Litouwen]] stoôt onger groôte druk 't Memelland of an Nazi-Duutsland. 
* [[23 auhustus]] - Molotov-Ribbentroppact: niet-anvalsverdrag tussen Nazi-Duutsland en [[Sovjet-Unie]].&lt;ref&gt;[https://isgeschiedenis.nl/nieuws/molotov-ribbentroppact-monsterverbond-tussen-hitler-en-stalin IsGeschiedenis]&lt;/ref&gt;
* [[1 september]] - Invaosie van Duutse troepen in [[Poôl'n]].&lt;ref&gt;[https://duitslandinstituut.nl/naslagwerk/71/inval-in-polen# Duitsland Instituut]&lt;/ref&gt;
* [[3 september]] - Oôrlogsverklaerieng vant [[Vereênigd Konienkriek]] en [[Frankriek]] an Nazi-Duutsland. Behin van den [[Twidde Weareldoôrlog]].
* [[17 september]] - Ok den [[Sovjet-Unie]] valt Poôl'n binne.

== Gebore ==
* [[18 jannewari]] - [[Jan Mijnsbergen]], Nederlands politicus (Staetenlid [[Zeêland]])
* [[7 meie]] - [[Ruud Lubbers]], Nederlands ongernemer en politicus (premier)

== Kunstwêrreken ==
&lt;gallery&gt;
Denhaag kunstwerk zuiderpark kat.jpg|''Kat'' Gra Rueb, Den Haeg, Zuujerpark
Gunnar daan stadsmarkering gn.JPG|''Stadsmarkering [[Greunienge (gemeênte)|Greunienge]]'' Gunnar Daan
&lt;/gallery&gt;

== Noôten ==
&lt;References/&gt;

[[Categorie:Twintegste eêuwe]]</text>
      <sha1>gl1q940m5vtrnzpvrgqze9chjkecqdl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>3 september</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7022</id>
    <revision>
      <id>183721</id>
      <parentid>165740</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T11:54:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gebeurtenisse */</comment>
      <origin>183721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="401" sha1="asi5mq43xqw9v2m39h20az8pkaz6ghn" xml:space="preserve">{{september}}
'''3 september''' is d'n 246e of 247e dag (bie een schrikkeljaer) van 't jaer.

==Gebeurtenisse==
* [[1939]] - Oôrlogsverklaerieng vant [[Vereênigd Konienkriek]] en [[Frankriek]] an [[Nazi-Duutsland]]. Behin van den [[Twidde Weareldoôrlog]].&lt;ref&gt;[https://duitslandinstituut.nl/naslagwerk/71/inval-in-polen# Duitsland Instituut]&lt;/ref&gt;

== Noôten ==
&lt;References/&gt;

[[Categorie:Daotum]]</text>
      <sha1>asi5mq43xqw9v2m39h20az8pkaz6ghn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Twidde Weareldoôrlog</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7029</id>
    <revision>
      <id>183722</id>
      <parentid>182751</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T11:55:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* 1939 */</comment>
      <origin>183722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26576" sha1="qlaik31bbszebrd1fedgobw6o3sue5p" xml:space="preserve">[[Plaetje:Rotterdam, Laurenskerk, na bombardement van mei 1940.jpg|thumb|260px|[[Rotterdam]] nae het bombardement in 1940]]
[[Plaetje:Destroyed Walcheren seawall at Westkapelle 1944.jpg|thumb|260px|Waschappel in 1944]]
[[Plaetje:Walcheren Island 01.jpg|thumb|260px|Slag om de Schelde]]
[[Plaetje:Light Infantry carriers move through Krabbendijke on the Beveland Causeway.jpg|thumb|260px|Geallieerde troepen passere [[Krabbendieke]]]]
[[Plaetje:Nagasakibomb.jpg|thumb|260px|Nagasaki in 1945]]
De '''Twidde Weareldoôrlog''' was een zeer groôtschaelige oôrlog, de meêst bloedigsten die ooit op de [[aerde|aerdbol]] is 'evoerd. Vechtende partijen waere an de ene kant [[Duutsland]], [[Japan]], [[Itâlië]], [[Honharije]], [[Roemenië]], [[Bulgarije]], [[Finland]] en [[Mantsjoekwo]]  in an de oare kant onger meer [[Frankriek]], [[Iengeland]], de [[Vereênigde Staeten]], [[China]] en de [[Rusland|Sovjetunie]]. Naer schattingen kwamme 72 meljoen mênsen 'ierbie om 't leven. Voorà in [[Oôst-Europa]] is vreêd 'arde 'evochte, deer viel 82,5% van aolle militaire slachtoffers.

== Verloôp ==
Deur vee historici wor de Twidde Weareldoôrlog deels verklaerd deur de vernederende vredesvoorwaerden an Duutsland nae [[Eerste Wereldoorlog|Eerste Weareldoôrlog]]. Deu de opkomst van dictaotor [[Adolf Hitler]] in Duutsland kwamme de Duutsers steeds meer tegenover de Iengelse in de Franse te stoô. De oôrlog startende op [[1 september]] [[1939]] mee de Duutse inval in Poôl'n. Nederland rocht in mei '40 bie de oorlog betrokke. Uze koneginne Willemina ield 'n striedlustige reê, waerin ze zei dat uze troepen dapper stand ieuw en da' m'n achter de Waeterlinie veilig waere. Dat bleek een stuitje laeter wel vreêd optimistisch te wezen; zelf verdween ze een paer daegen laeter naer Iengeland en nog een paer daegen varder capituleerde ons leger.
Alleên Zeêland vocht nog deur tot [[19 meie]]. An de draedomroep ao m'n nie vee meer. Aol 't nieuws wier vortan nogal aordig ekleurd. De radiowienkels deeje goeie zaeken. Je zag overal op de daeken kopere draedjes verschiene. Dat was een teken dat er wì een radio mit meêstal de kortegolf was an'eschaft om nae Radio Oranje uut Engeland te kunne luustere. Omdat de taelekennis nog nie groôt was, konne de meêste van ons gin [[Iengels]] verstae, daerom wier d'er ok vee nae den [[Belhië|Belg]] eluusterd, die ok vanuut Engeland uutzond. Vanof naejaer 1940 gieng et er langzaemerand minder goed uutzie vor onze bezetters. De Slag om Engeland wier dù de Duutsers verlore, de Blitzkrieg was over en ze gienge rekenieng ouwe mit een tegenreactie. Iedereên boven de vuuftiene most altied een persoonsbewies bie z'n è en nae acht ure 's aevens mocht je eêlemaele nie mì buute komme. Ok de distributie wier erger. Op 't platteland viel't nog wè mee wat 't eten angaet. Het binnenlandse nieuws wier d'r ok nie beter op. Regelmaetig stong d'r een ''Bekanntmachung'' van de Wehrmacht mit een lieste van terechtstelliengen in wegens sabotage. De Joden wiere of 'evoerd naer [[Amsterdam]] en laeter nae [[Westerbork]] en uuteindelijk nae [[Poôl'n]]. Die leste bestemmiengen wiste m'n pas nae den oôrlog. De Duutsers krege 't moelijker. In [[Rusland]] gieng het bie Stalingrad mis; het Duitse 6e leger onder von Paulus gaf z'n eige op [[2 feberwari]] [[1943]] over. In 't zelfde jaor op 13 Meie gaeve de restanten van 't [[Afrika]]-Kurps d'r eige over. De anvoerder Rommel zat toen al wied en zied in Duitsland. Ze begonne 'm al mà meer te kniepen voor een invasie, en ze waere benauwd dat achter de bunkers langs de kust parachutisten en zweefvliegtuugen zouwe kunne lande. Rommel begon toen ier de zaek op poôten te zetten. Iedereên die nog nie as dwangerrebeier nae Duitsland was of 'evoerd of nie gedwonge in de Arbeidsdienst zat, most boamen gae kappe. De stammem wiere in de polders 'ezet tegen zweefvliegtuugen. Ze krege de naem Rommelasperges. 
Rommel wier beschouwd as eên van de beste Duutse veldmaarschalken. Laeter wier 'n beschuldigd dat ie in 't complot zat om Hitler op [[20 juli]] [[1944]] te vermoôren en wier 'n 'edwonge om op [[14 oktober]] [[1944]] zelfmoord te plegen. Verscheie eilanden in de Delta wiere daorom onder waeter ezet. Binnen een paer daegen most biena iedereên weg weze vanwege de inundatie. Voora rond Walchren wier zwaer 'evochten. De oorlog durende toe september 1945, toe gaf Japan zich over naedat de Amerikaonen twee atoombommen op 't land 'egooid ha. Vanof 1941 was ok Japan betrokke 'ereakt bie de Twidde Weareldoôrlog deu de anval op Pearl Harbor. Duutsland ha z'n eige al een paer maenden eerder over'egeve. Ut meêst verschrikkelukke van dizze oorlog was de [[Holocaust]], weerbie zowat 6 meljoen [[Joôden]] ommebrocht binne. De Twidde Weareldoôrlog zurgende wel voo een tweêdeling in Europa, weerna de zogenaemde ''[[Kouwe Oorlog]]'' ontstong. Europa herstellende z'n eige wel verbaezend snel van de verschrikkingen van de oorlog. Nae de oorlog kwam d'r een enorme economische groei die voor vee welvaert zurgende.

== 1939 ==
* [[1 september]] - Invaosie van Duutse troepen in [[Poôl'n]]. ''Behin van den Twidde Weareldoôrlog.''
* [[3 september]] - Oôrlogsverklaerieng vant [[Vereênigd Konienkriek]] en [[Frankriek]] an [[Nazi-Duutsland]]. 
* [[17 september]] - Ok den [[Sovjet-Unie]] valt [[Poôl'n]] binne.

== 1940 ==
* [[10 meie]] - [[Duutsland|Duutse]] troepen vallen [[Frankriek]] maer ok [[Nederland]], [[Belhië]] en [[Luxemburg (land)|Luxemburg]] binnen. Oal dizze drie lan'n reake noe ok betrokken bie de Twidde Waereldoôrlog.
* 10 meie - [[Winston Churchill]] wor premier vant [[Vereênigd Konienkriek]].
* [[13 meie]] - Koniengin [[Wullemina der Nederlan'n|Wullemina]] en den Nederlandse [[kabinet-De Geer II|reherieng]] vluchtten nae [[Iengeland]].
* [[14 meie]] -  De binnenstad van [[Rotterdam]] wor verieneweerd deu Duutse bommenwêrrepers.
* [[15 meie]] - [[Nederland]] (be'alve [[Zeêland]]) geêft z'n eige in [[Riesoôrd]] an de Duutsers over.
* [[16 meie]] - Den Duutse bezetter voert in Nederland den Midden-Europeêse Tied (MET) in.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2000803-iedere-plaats-had-z-n-eigen-tijd NOS]&lt;/ref&gt;
* [[17 meie]] - [[Middelburg]] wor zwaer 'ebombardeerd deu Duutse bommenwerpers. 24 inweuners komme ierbie om 't leven. Zeêland (be'alve [[Zeêuws-Vlaonderen]]) geêft z'n eige over an de Duutsers.
* [[19 meie]] - De leste Nederlandse troepen verleate Zeêuws-Vlaonderen nae 10 daehen verzet tehen de Duutse overmacht.
* [[27 meie]] - De leste Belhiese troepen verleate Zeêuws-Vlaonderen (bie [[Truzement]]).
* [[28 meie]] - [[Belhië]] geeft z'n eige over an de Duutsers.
* [[22 juni]] - [[Frankriek]] geeft z'n eige over an de Duutsers. De helt wor bezet deur Duutsland, de aore helt wor as [[Vichy]]-Frankriek een satellietstaete van de Duutsers.
* [[3 september]] - 't [[Kabinet-Gerbrandy I]] treedt an.
* [[7 december]] - Duutsland begint de ''Blitz op [[Londen]]''. De aanhouwernde bombardement'n kostte an 30.000 man 't leven.

== 1941 ==
* [[25 feberwari]] - In [[Amsterdam]] wor de Feberwaristaoking 'eorhaoniseerd. De staoking wor hard neer'eslogen: ierbij valle nehen doden.
* [[22 juni]] - ''Operatie Barbarossa''. Hitler valt [[Rusland]] binne, ochteraf een hrote fout.
* [[19 september]] - Innaeme van [[Kiev]] deu de Duutsers.
* [[29 september|29]]-[[30 september]] - Bienae 34.000 [[Joôden]] deu den [[SS]] vermoôrd int ravien Babi Jar bie [[Kiev]].&lt;ref&gt;[https://www.tracesofwar.nl/sights/15178/Babi-Jar.htm TracesOfWar]&lt;/ref&gt;
* [[7 december]] - [[Japan]]se anval op Pearl Harbor. Gevolg is dat de [[Vereênigde Staeten]] bie de oorlog worre betrokke.

== 1942 ==
* [[11 jannewari]] - Japan valt [[Nederlands-Indië]] an.
* [[20 jannewari]] - In [[Berlijn]] wor den Wannseeconferentie 'ehouwe, waer den ''Endlösung der Judenfrage'' wor georgaoniseêrd.
* [[27 jannewari]] - In [[Winterswiek]] wor een temperatuur 'emeten van -27,4 C. Dit is tot op noe voor Nederland nog steeds ut kouwerecord.
* [[27 feberwari]] - In de Jaovazeê goôt Karel Doorman mee z'n vloot ten ogner.
* [[31 meie]] - Eerste massaole bombardement op een [[Duutsland|Duutse]] stad. [[Keul'n]] is 't doelwit.

== 1943 ==
* [[2 feberwari]] - De noordelijke helt van 't [[Duutsland|Duutse]] Zesde Leher geeft zich in [[Stalingrad]] over. De Duutse tegenstand is hebroken hetgeen een keerpunt in d'n oorlog betekent.
* [[31 maerte]] - Bombardement op [[Rotterdam]]-west, hierbie komme 326 man omme.
* [[24 juli]] - Bombardement op [[Hamburg]] deu de Britten. Ierbie ontstoôt een vierstorm. Vogges de officiële ciefers komme ierbie 18.474 Duusters om 't leêven.
* [[28 november]] - Behin van de conferentie van Teheren, weer de grôte drie, Roosevelt, Stalin in Churchill bie mekander komme.

== 1944 ==
* [[12 feberwari]] - D'n Duutse bezetter geeft bevel [[Schouwen-Duveland]] onger waeter te zetten.
* [[22 feberwari]] - Tiejens een bombardement op [[Nijmegen]] deu de geallieerden, kommen meer as 800 man om 't leven. Ok [[Arnem]], [[Enschede]] en [[Deventer]] worren op dezen dag deu Amerikaonse bommenwerpers 'ebombardeerd. 
* [[3 maerte]] - Bombardement op het Haegse Bezuujenhout, weerbie 550 man omkomme. 
* [[6 juni]] - [[D-Day]], behin van de geallieerde invaosie in [[Normandië]].&lt;ref&gt;[https://historiek.net/d-day-6-juni-operatie-overlord/9276/ Historiek]&lt;/ref&gt;
* [[20 juli]] - Mislukte aenslag op [[Hitler]] deu den Duutse kolonel [[Claus von Stauffenberg]].&lt;ref&gt;[https://historiek.net/operatie-walkure-valkyrie-aanslag-hitler-1944/127913/ Historiek]&lt;/ref&gt;
* [[4 auhustus]] - [[Anne Frank]] en eur ouwers en zuster worren nae verraed deu de Duutsers opgepakt. 't [[Joôd'n|Joôdse]] gezin Frank waeren ongerdukers in [[Amsterdam]].
* [[25 auhustus]] - [[Paries]] wor bevried.
* [[2 september]] - De geallieerden trekken [[België]] binn'n.
* [[3 september]] - [[Brussel]] wor bevried.
* [[4 september]] - [[Antwerpen (plekke)|Antwerpen]] wor bevried.
* [[5 september]] - [[Dolle Dissendag]].&lt;ref&gt;[https://historiek.net/dolle-dinsdag-tweede-wereldoorlog/80943/ Historiek]&lt;/ref&gt;
* 5 september - Oprichtieng van de [[Benelux]].
* [[7 september]] - [[Luuk (gemeênte)|Luuk]] wor bevried.
* [[11 september]] - [[Bresjes]] wor deu de geallieerden 'ebombardeerd. Awast da de plekke was 'eëvacueerd valle d'r toch nog 199 slachtoffers. 
* [[12 september]] - De geallieerden trekken Zuud-[[Limburg (Nederland)|Limburg]] binn'n (gemeênte [[Eijsden-Margraten]]).
* [[13 september]] - Laetste transport van [[Joôd'n]] uut Kamp [[Westerbork]].
* [[14 september]] - [[Maestricht]] wor bevried.
* [[16 september]] - De geallieerden trekken [[Zeêuws-Vlaonderen]] binn'n (gemeênten [[Terneuzen (gemeênte)|Terneuzen]] en [[Ulst (gemeênte)|Ulst]]).
* [[17 september|17]]-[[25 september]] - [[Operaotie Market Garden]] (Slag om [[Arnem]]).&lt;ref&gt;[https://historiek.net/operatie-market-garden-doelen-tijdlijn-gevolgen/123367/ Historiek]&lt;/ref&gt;
* 17 september - De geallieerden trekken [[Noord-Braebant]] binn'n.
* [[18 september]] - [[Eind'oven]] wor bevried.
* [[20 september]] - [[Nijmegen]] wor bevried.
* [[3 oktober]] - Bie een Iengels luchtbombardement wor een gat 'eslegen in de [[Waschappel]]ler Zeêdiek. Ierbie kwammen 180 inweuners om 't leven deu water in vuur; de plaets zeluf wier zô goed as van de kaerte eveegd deur de bommen en 't binnenstreumende zeêwaeter. De geallieerde troepen landde op 1 november 1944 mee landiengsvaertuugen ten noorden en zuuën van 't ontstaene diekgat. Tun tiede van de landienge bevonde zich nog zes mêsen in 't durp, de rest van de overlevenden was geëvacueerd ni de omriengende durpen. Op 12 oktober 1945, meer dan een jaer laeter, was 't gat edicht. Een nog oaltijd zichtbaer overbliefsel is de kreeke, die ontstaen is deur 't bombardement. Deur 't zoute kwelwaeter, onder de diek door, is 't waeter brak in plaets van zoete. As herinnering an dizze oôrlog, mè zeker oôk an de bevrijdienge, staet ter een Sherman-tank op den diek. Achter de viertoren &quot;Ooge licht&quot; liggen, in een aluve cirkel, de graeven van de oorlogsslachtoffers. Zie ok [[Inundaotie van Walchren]].
* [[20 oktober]] - Explosie bie [[Izendieke]]. Bie een zwaere ontploffinge op een steê bie het durp [[Izendieke]] ([[Zeêuws-Vlaonderen]]), vallen 47 doôden en 37 gewonden onger Britse en Canadese militairen. De oorzaek van de ramp is nooit achterhaeld.
* [[21 oktober]] - [[Aken]] is d' eêste Duutse stad die deu de geallieerden wor veroverd.
* [[27 oktober]] - [[Berrehe op Zoom]] wor bevried.
* [[29 oktober]] - [[Breda]] wor bevried.
* [[30 oktober]] - [[Tole (plekke)|Tole]] en [[Goes]] wor'n bevried.
* [[1 november]] - [[Sluus (plekke)|Sluus]] wor bevried; [[Vlissienge]] wor bevried deu de Iengelse nae de [[Slag om de Sloedam]].
* [[2 november]] - [[Wissekaerke]] wor bevried.
* [[4 november]] - [[Flupland (plekke)|Flupland]] en [[Steênberrehe]] wor'n bevried.
* [[6 november]] - [[Middelburg]] wor bevried.
* [[7 november]] - [[Ter Veere (plekke)|Ter Veere]] wor bevried.
* [[8 december]] - Bie 'n overval op de [[Leêuwarden|Leêuwarder]] hevangenis worn meêr as vuuftig verzetsmensen bevried.
* [[9 november]] - [[Moerdiek]] wor bevried.
* [[16 december]] - Behin vant [[Ardenn'n]]offensief.&lt;ref&gt;[https://historiek.net/het-ardennenoffensief/47080/ Historiek]&lt;/ref&gt;

== 1945 ==
* [[25 jannewari]] - Ende vant [[Ardenn'n]]offensief. 
* [[27 jannewari]] - Russische troepen bevreije 't concentraosiekamp [[Auschwitz]].
* [[13 feberwari|13]]-[[14 feberwari]] - Bombardement op [[Dresden]], weerbie 25.000 man omkomme.&lt;ref&gt;[https://historiek.net/bombardement-op-dresden/40297/ Historiek]&lt;/ref&gt;
* [[3 maerte]] - Bombardement opt [[Den Haeg|Haegse]] Bezuujenhout, weerbie 550 man omkomme.
* [[7 maerte]] - De geallieerden trekken over de [[Rien]] bie [[Remagen]].
* [[13 maerte]] - Koneginne [[Willemina]] gaet in [[Djì]] ([[Zeêuws-Vlaonderen]]) de Nederlandse hrens over.
* [[28 maerte]] - [[Megchelen]] ([[Achteroek]]) wor bevried.
* [[1 april]] - [[Enschede]] wor bevried.
* [[5 april]] - Twee Amerikaonse vliegtugen storte neer bie de Kilhaevene van [[Ouwdurp]]. 15 doôden en 3 gewonden.
* [[12 april]] - [[Harry S. Truman]] wor beëdigd as 33e president van de [[Vereênigde Staeten]].
* [[16 april]] - [[Greunienge (stad)|Greunienge]] wor bevried.
* [[17 april]] - [[Ede]] wor bevried.
* [[20 april]] - [[Nijkerke]] wor bevried.
* [[30 april]] - [[Adolf Hitler]] schie' z'n eige doôd.
* [[4 meie]] - 't [[Duutsland|Duutse]] leger in Noôrdwest-Duutsland, [[Schleswig-Holstein]], [[Denemarken]] en [[Nederland]] geêft z'n eige over aon de geallieerden (capitulaosie).&lt;ref name=cap&gt;[https://historiek.net/capitulatie-in-wageningen-in-mei-1945-is-geschiedvervalsing/49371/ Historiek]&lt;/ref&gt;
* [[5 meie]] - 't Ende van den oôrlog in deêze gebieën en lan'n om acht uure 's morgens. Den [[Canada|Canadese]] generael Foulkes over'andigt in '' 'Otel De Wereld'' in [[Waegeniengen]] an de Duutsers den uutwerkieng van den capitulaosieovereênkomst. Foulkes en den Duutse opperbevel'ebber in Nederland generael Blaskowitz ongertekenen deêze uutwerkieng om half vuuf 's middags.&lt;ref name=cap/&gt;
* [[6 meie]] - Verdere uutwerkieng van den capitulaosieovereênkomst in den aula van den Landbouw'oôgeschole in Waegeniengen.&lt;ref name=cap/&gt;
* [[7 meie]] - [[Schouwen-Duveland]] wor bevried.
* 7 meie - 't Duutse leger geêft z'n eige in [[Reims]] over aon de geallieerden.&lt;ref name=capt&gt;[https://historiek.net/capitulaties-van-duitse-troepen-in-1945/134180/ Historiek]&lt;/ref&gt;
* [[8 meie]] - 't Duutse leger geêft z'n eige ok in [[Berlijn]] bie de [[Sovjet-Unie|Russen]] over aon de geallieerden.&lt;ref name=capt/&gt;
* 8 meie - Om elf uure ' s aovunds (wintertied 23.01 uure) offisjeel ende van den Twidde Waereldoôrlog in [[Europa]].&lt;ref name=capt/&gt;
* [[9 meie]] - Om middernacht (zeumertied 00.01 uure) offisjeel ende van den Twidde Waereldoôrlog in Europa.&lt;ref name=capt/&gt;
* [[19 meie]] - [[Goereê-Overflakkeê]] wor bevried.
* [[20 meie]] - Ok [[Texel]] is noe vrie.
* [[11 juni]] - En ok [[Schiermonnikoôg]] is as laetste vrie.
* [[6 juli]] - Intocht van koneginne [[Willemina]] in [[D'n Aegt]].
* [[17 juli]]-[[2 auhustus]] - Conferentie van [[Potsdam]] tussen de [[Vereênigde Staeten]], 't [[Vereênigd Konienkriek]] en den [[Sovjet-Unie]].&lt;ref&gt;[https://historiek.net/conferentie-van-potsdam-besluiten/153273/ Historiek]&lt;/ref&gt;
* [[26 juli]] - De Britse premier [[Winston Churchill]] wor opgevolgd deu [[Clement Attlee]].
* [[6 auhustus]] - De Amerikaonen gooie een atoombomme op de [[Japan]]se stad [[Hiroshima]]. Op de 9e gooie ze z'r iene op [[Nagasaki]]. 
* [[9 auhustus]] - De [[Sovjet-Unie]] valt Japan an in trekt [[China]] in [[Noord-Korea]] binne. 
* [[15 auhustus]] - Japan geeft z'n eige over aon de geallieerden.
* [[17 auhustus]] - In [[Nederlands-Indië]] roepe Soekarno in Hatta de ''Repoeblik Indonesia'' uut. 
* [[2 september]] - Japan tekent z'n overgeave. ''Ende van de Twidde Weareldoôrlog.''

== Slachtoffers per land ==
Het antal slachtoffers is onevenredig verdeeld over de verscheie lan'n. Dit is vooral 't geval bie burherslachtoffers. 

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: right&quot;
|- bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
!style=&quot;text-align: left;background:#B0C4DE&quot;|Land
!style=&quot;background:#B0C4DE&quot;|Inweunerantal 1939
!style=&quot;background:#B0C4DE&quot;|Militaire slachtoffers
!style=&quot;background:#B0C4DE&quot;|Burherslachtoffers
!style=&quot;background:#B0C4DE&quot;|Joôdse Holocaustslachtoffers
!style=&quot;background:#B0C4DE&quot;|Totaol antal doôden
!style=&quot;background:#B0C4DE&quot;|Doôden in % vant inweunerantal
|-
|align=left|'''[[Albanië]]''' || 1.073.000 || 28.000 || ||200 || 28.200 || 2,63%
|-
|align=left|'''[[Australië]]'''|| 6.998.000 || 40.400 || 100 || || 40.500 || 0,58%
|-
|align=left|'''[[Belhië]]'''|| 8.387.000 || 12.100 ||49.600 ||24.400 || 86.100 || 1,02%
|-
|align=left|'''[[Birma]]'''|| 16.119.000 ||22.000 ||250.000 || || 272.000 || 1,16%
|-
|align=left|'''[[Brezilië]]'''|| 40.289.000 || 1.000 || 1.000 || || 2.000  || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Bulharije]]'''|| 6.458.000 || 22.000 ||3.000 || || 25.000 || 0,38%
|-
|align=left|'''[[Canada]]'''|| 11.267.000 || 45.300 || || || 45.300 ||  0,40%
|-
|align=left|'''[[China]]'''|| 517.568.000 || 3.800.000 || 15.805.000 || ||19.605.000 ||  3,78%
|-
|align=left|'''[[Cuba]]'''|| 4.235.000 ||  || 100 || ||100 || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Denemarken]]'''|| 3.795.000 || 2.100 || 1.000 || 100 || 3.200 ||  0,08%
|-
|align=left|'''[[Duutsland]]''' || 69.623.000 || 5.533.000 || 1.810.000 ||160.000 ||7.503.000 ||  10,77%
|-
|align=left|'''[[Estland]]'''|| 1.134.000 || || 40.000 || 1.000 ||41.000 ||3,62%
|-
|align=left|'''[[Ethiopië]]'''|| 17.700.000 || 5.000 || 200.000 || || 205.000 ||  1,16%
|-
|align=left|'''[[Filepien'n]]'''|| 16.000.000 || 57.000 || 90.000 || ||147.000 ||  0,92%
|-
|align=left|'''[[Finland]]'''|| 3.700.000 || 95.000 || 2.000 || || 97.000 ||  2,62%
|-
|align=left|'''[[Frankriek]]'''|| 41.700.000 || 212.000 || 267.000|| 83.000 ||562.000|| 1,35%
|-
|align=left|'''[[Frans Indo-China]]'''||24.600.000 || || 1.000.000|| || 1.000.000 ||  4,07%
|-
|align=left|'''[[Griekenland]]'''|| 7.222.000 || 20.000 || 220.000 || 71.300 || 311.300 ||  4,31%
|-
|align=left|'''[[Hongarije]]'''|| 9.129.000 || 300.000 || 80.000 || 200.000 || 580.000 ||  6,35%
|-
|align=left|'''[[Ierland]]'''|| 2.960.000 ||  || 200 || || 200 ||  0,00%
|-
|align=left|'''[[Iesland]]'''|| 119.000 || || 200 || || 200 ||  0,17%
|-
|align=left|'''[[India]]'''|| 378.000.000 || 87.000 || 1.500.000 || || 1.587.000 ||  0,42%
|-
|align=left|'''[[Irak]]'''|| 3.698.000 || 1.000 || || || 1.000 ||  0,03%
|-
|align=left|'''[[Iran]]'''|| 14.340.000 || 200 || || || 200 ||  0,00%
|-
|align=left|'''[[Itâlië]]'''|| 44.394.000 || 306.400 || 145.100 || 8.000 || 459.500 ||  1,04%
|-
|align=left|'''[[Japan]]'''|| 71.380.000|| 2.041.000 || 580.000 || || 2.621.000 ||  3,67%
|-
|align=left|'''[[Joegoslavië]]'''|| 15.400.000 || 446.000 || 514.000 ||67.000 ||1.027.000 ||  6,67%
|-
|align=left|'''[[Korea]]'''|| 23.400.000 ||  || 60.000 || || 60.000 ||  0,26%
|-
|align=left|'''[[Letland]]'''|| 1.995.000 || || 147.000 || 80.000 || 227.000 ||  11,38%
|-
|align=left|'''[[Litouwen]]'''|| 2.575.000 || || 212.000 || 141.000 || 353.000 ||  13,71%
|-
|align=left|'''[[Luxemburg (land)|Luxemburg]]'''|| 295.000 || || 1.300 ||700|| 2.000 || 0,68%
|-
|align=left|'''[[Maleisië]]'''|| 4.391.000 || ||100.000 || ||100.000 ||  2,28%
|-
|align=left|'''[[Malta]]'''|| 269.000 || || 1.500 || || 1.500 || 0,56%
|-
|align=left|'''[[Mexico]]'''|| 19.320.000 || || 100 ||  || 100 ||  0,00%
|-
|align=left|'''[[Monholië]]'''|| 819.000 || 300 || || || 300 || 0,04%
|-
|align=left|'''[[Nederland]]'''|| 8.729.000 || 7.900 || 88.900|| 102.000 || 198.800 ||  2,32%
|-
|align=left|'''[[Nederlands-Indië]]'''|| 69.435.000 || ||4.000.000|| || 4.000.000 ||  5,76%
|-
|align=left|'''[[Newfoundland]]'''|| 300.000 || 1.000 || 100|| || 1.100 ||  0,37%
|-
|align=left|'''[[Nieuw-Zeêland]]'''|| 1.629.000 || 11.900|| || || 11.900 ||  0,67%
|-
|align=left|'''[[Noorwegen]]'''|| 2.945.000 || 3.000 || 5.800 || 700 || 9.500 || 0,32% 
|-
|align=left|'''[[Oostenriek]]'''|| 6.653.000 ||? || 40.500 || 65.000 || 105.500 || 1,59%
|-
|align=left|'''Eilanden in [[Oceanië]]'''|| 1.900.000 || || 57.000|| || 57.000|| 3,0%
|-
|align=left|'''[[Oôst-Timor]]'''|| 500.000 || || 55.000|| || 55.000 ||  11,0%
|-
|align=left|'''[[Pool'n]]'''|| 27.007.000 || 100.000 || 1.900.000 || 3.000.000 || 5.000.000 || 18,51%
|-
|align=left|'''[[Roemenië]]'''|| 19.934.000 || 300.000 || 64.000 || 469.000 || 833.000|| 4,22%
|-
|align=left|'''[[Singapore]]'''|| 728.000 || || 50.000 || || 50.000 || 6,87%
|-
|align=left|'''[[Rusland|Sovjet-Unie]]'''|| 175.500.000 || 10.700.000 || 11.900.000 || 1.000.000 || 23.600.000 ||  13,44%
|-
|align=left|'''[[Spanje]]'''|| 25.637.000 || 4.500 || || || 4.500 ||  0,02%
|-
|align=left|'''[[Thailand]]'''|| 15.023.000 || 5.600 || 300 || || 5.900 || 0,04%
|-
|align=left|'''[[Tsjechoslowakije]]'''|| 15.300.000 || 25.000 || 43.000 || 277.000 || 345.000 ||  2,25%
|-
|align=left|'''[[Vereênigd Konienkriek]]'''|| 47.760.000 || 382.600 || 67.800 || || 450.400 ||  0,94%
|-
|align=left|'''[[Vereênigde Staeten]]'''|| 131.028.000 || 407.300 || 11.200|| || 418.500 ||  0,32%
|-
|align=left|'''[[Zweden]]'''|| 6.341.000 || || || || || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Zwitserland]]'''|| 4.210.000 || || 100 || || 100 || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Zuud-Afrika]]'''|| 10.160.000 || 11.900 || || || 11.900 || 0,12%
|- bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
!align=left|'''Totaol''' ||1.961.071.000 || 25.037.500 || 41.363.400 || 5.754.400 || 72.155.800 ||  3,70% 
|}

== Boek'n == 
* Herman Amersfoort en Piet Kamphuis - Mei 1940: De strijd op Nederlands grondgebied
* David Barnauw - De bezetting in een notendop
* Anthony Beevor - De Tweede Wereldoorlog
* Sophie van den Bergh enz. - De Bosatlas van de Tweede Wereldoorlog 
* Norman Davies - Europa in oorlog
* Debórah Dwork en Robert Jan van Pelt - De holocaust 
* Saul Friedländer - Nazi-Duitsland en de Joden
* Martin Gilbert - Nooit meer, de geschiedenis van de holocaust
* Katja Happe - Veel valse hoop
* Abel Herzberg - Kroniek der Jodenvervolging 1940-1945
* Raul Hilberg - De vernietiging van de Europese Joden
* Guus Hiltermann - Geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog 
* Loe de Jong - De bezetting
* Loe de Jong - Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog
* Paul Kennedy - De kering van het tij
* Ian Kershaw - Keerpunten
* Ian Kershaw - Tot de laatste man
* Christ Klep en Ben Schoenmaker - De bevrijding van Nederland 1944-1945
* Ad van Liempt - De oorlog
* Peter Longerich - De Wannseeconferentie
* Insa Meinen - De shoah in België 
* Ben Nijhuis - De geschiedenis van de Nederlandse Joden
* Richard Overy - Waarom de geallieerden wonnen
* Richard Overy - Ruslands oorlog
* Jacques Presser - Ondergang
* Laurence Rees - Auschwitz 
* Andrew Roberts - Wereld in vlammen
* Maarten van Rossem - Drie oorlogen 
* Norman Stone - De Tweede Wereldoorlog
* Alexander en Malcolm Swanston - Atlas van de Tweede Wereldoorlog 
* Roel Tanja - Een beknopte geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog
* Emerson Vermaat - Het Ribbentrop-Molotov Pact 1939

== Zie ok ==
* [[Eêste Weareldoôrlog]]
* [[Adolf Hitler]]

== Noôten ==
&lt;References/&gt;

== Lienks nae buten ==
{{Div col|cols=2}}
* [https://www.cultureelwoordenboek.nl/geschiedenis-vanaf-1900/tweede-wereldoorlog/ Cultureel Woordenboek]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/nl/thema-wo2.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.knack.be/geschiedenis/wereldoorlog-ii/6-tactische-blunders-van-de-fuhrer/ Knack]
* [https://historiek.net/c/tweede-wereldoorlog/ Historiek]
* [https://www.britannica.com/event/World-War-II Britannica]
* [https://www.larousse.fr/encyclopedie/divers/Seconde_Guerre_mondiale/184615 Larousse]
* [https://www.tweedewereldoorlog.nl Tweedewereldoorlog]
* [https://www.tracesofwar.nl/ TracesOfWar]
* [https://mei1940.org/ Mei 1940]
* [https://web.archive.org/web/20250614052618/https://www.nimh.nl/themas/tijdlijn-militaire-geschiedenis-van-nederland/historische-overzichten/tijdlijn-militaire-geschiedenis/1940-1945-de-tweede-wereldoorlog Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)]
* [https://web.archive.org/web/20260324010658/https://www.niod.nl/ NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies]
* [https://www.annefrank.org/nl/museum/ Anne Frank Stichting]
* [https://kampwesterbork.nl/ Herinneringscentrum Kamp Westerbork]
* [https://kampamersfoort.nl/ Nationaal Monument Kamp Amersfoort]
* [https://www.nmkampvught.nl/ Nationaal Monument Kamp Vught]
* [https://www.oorlogsmuseum.nl/ Oorlogsmuseum Overloon]
* [https://breendonk.be/nl Fort van Breendonk]
* [https://kazernedossin.eu/ Kazerne Dossin]
* [https://web.archive.org/web/20250508094630/https://oorlogzeeland.nl/ Zeeland 1940-1945]
* [https://bevrijdingsmuseumzeeland.nl/zeeland-in-de-tweede-wereldoorlog/ Bevrijdingsmuseum Zeeland]
{{Div col end}}

[[Categorie:Oôrlog]]
[[Categorie:Twintegste eêuwe]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Afrika]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Azië]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Europa]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Oceanië]]
[[Categorie:Geschiedenisse van België]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Nederland]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Zeêland]]
[[Categorie: Australië]]
[[Categorie:Duutsland]]
[[Categorie: Frankriek]]
[[Categorie:Griek'nland]]
[[Categorie:Honharije]]
[[Categorie: Indonesië]]
[[Categorie:Itâlië]]
[[Categorie:Japan]]
[[Categorie:Libië]]
[[Categorie:Oesteriek]]
[[Categorie:Poôl'n]]
[[Categorie: Rusland]]
[[Categorie:Singapoor]]
[[Categorie:Tsjehhië]]
[[Categorie:Vereênigd Konienkriek]]
[[Categorie:Vereênigde Staeten]]</text>
      <sha1>qlaik31bbszebrd1fedgobw6o3sue5p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183723</id>
      <parentid>183722</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T11:56:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* 1940 */</comment>
      <origin>183723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26752" sha1="sg528dmohxed9av8wejsizx2xh35rwc" xml:space="preserve">[[Plaetje:Rotterdam, Laurenskerk, na bombardement van mei 1940.jpg|thumb|260px|[[Rotterdam]] nae het bombardement in 1940]]
[[Plaetje:Destroyed Walcheren seawall at Westkapelle 1944.jpg|thumb|260px|Waschappel in 1944]]
[[Plaetje:Walcheren Island 01.jpg|thumb|260px|Slag om de Schelde]]
[[Plaetje:Light Infantry carriers move through Krabbendijke on the Beveland Causeway.jpg|thumb|260px|Geallieerde troepen passere [[Krabbendieke]]]]
[[Plaetje:Nagasakibomb.jpg|thumb|260px|Nagasaki in 1945]]
De '''Twidde Weareldoôrlog''' was een zeer groôtschaelige oôrlog, de meêst bloedigsten die ooit op de [[aerde|aerdbol]] is 'evoerd. Vechtende partijen waere an de ene kant [[Duutsland]], [[Japan]], [[Itâlië]], [[Honharije]], [[Roemenië]], [[Bulgarije]], [[Finland]] en [[Mantsjoekwo]]  in an de oare kant onger meer [[Frankriek]], [[Iengeland]], de [[Vereênigde Staeten]], [[China]] en de [[Rusland|Sovjetunie]]. Naer schattingen kwamme 72 meljoen mênsen 'ierbie om 't leven. Voorà in [[Oôst-Europa]] is vreêd 'arde 'evochte, deer viel 82,5% van aolle militaire slachtoffers.

== Verloôp ==
Deur vee historici wor de Twidde Weareldoôrlog deels verklaerd deur de vernederende vredesvoorwaerden an Duutsland nae [[Eerste Wereldoorlog|Eerste Weareldoôrlog]]. Deu de opkomst van dictaotor [[Adolf Hitler]] in Duutsland kwamme de Duutsers steeds meer tegenover de Iengelse in de Franse te stoô. De oôrlog startende op [[1 september]] [[1939]] mee de Duutse inval in Poôl'n. Nederland rocht in mei '40 bie de oorlog betrokke. Uze koneginne Willemina ield 'n striedlustige reê, waerin ze zei dat uze troepen dapper stand ieuw en da' m'n achter de Waeterlinie veilig waere. Dat bleek een stuitje laeter wel vreêd optimistisch te wezen; zelf verdween ze een paer daegen laeter naer Iengeland en nog een paer daegen varder capituleerde ons leger.
Alleên Zeêland vocht nog deur tot [[19 meie]]. An de draedomroep ao m'n nie vee meer. Aol 't nieuws wier vortan nogal aordig ekleurd. De radiowienkels deeje goeie zaeken. Je zag overal op de daeken kopere draedjes verschiene. Dat was een teken dat er wì een radio mit meêstal de kortegolf was an'eschaft om nae Radio Oranje uut Engeland te kunne luustere. Omdat de taelekennis nog nie groôt was, konne de meêste van ons gin [[Iengels]] verstae, daerom wier d'er ok vee nae den [[Belhië|Belg]] eluusterd, die ok vanuut Engeland uutzond. Vanof naejaer 1940 gieng et er langzaemerand minder goed uutzie vor onze bezetters. De Slag om Engeland wier dù de Duutsers verlore, de Blitzkrieg was over en ze gienge rekenieng ouwe mit een tegenreactie. Iedereên boven de vuuftiene most altied een persoonsbewies bie z'n è en nae acht ure 's aevens mocht je eêlemaele nie mì buute komme. Ok de distributie wier erger. Op 't platteland viel't nog wè mee wat 't eten angaet. Het binnenlandse nieuws wier d'r ok nie beter op. Regelmaetig stong d'r een ''Bekanntmachung'' van de Wehrmacht mit een lieste van terechtstelliengen in wegens sabotage. De Joden wiere of 'evoerd naer [[Amsterdam]] en laeter nae [[Westerbork]] en uuteindelijk nae [[Poôl'n]]. Die leste bestemmiengen wiste m'n pas nae den oôrlog. De Duutsers krege 't moelijker. In [[Rusland]] gieng het bie Stalingrad mis; het Duitse 6e leger onder von Paulus gaf z'n eige op [[2 feberwari]] [[1943]] over. In 't zelfde jaor op 13 Meie gaeve de restanten van 't [[Afrika]]-Kurps d'r eige over. De anvoerder Rommel zat toen al wied en zied in Duitsland. Ze begonne 'm al mà meer te kniepen voor een invasie, en ze waere benauwd dat achter de bunkers langs de kust parachutisten en zweefvliegtuugen zouwe kunne lande. Rommel begon toen ier de zaek op poôten te zetten. Iedereên die nog nie as dwangerrebeier nae Duitsland was of 'evoerd of nie gedwonge in de Arbeidsdienst zat, most boamen gae kappe. De stammem wiere in de polders 'ezet tegen zweefvliegtuugen. Ze krege de naem Rommelasperges. 
Rommel wier beschouwd as eên van de beste Duutse veldmaarschalken. Laeter wier 'n beschuldigd dat ie in 't complot zat om Hitler op [[20 juli]] [[1944]] te vermoôren en wier 'n 'edwonge om op [[14 oktober]] [[1944]] zelfmoord te plegen. Verscheie eilanden in de Delta wiere daorom onder waeter ezet. Binnen een paer daegen most biena iedereên weg weze vanwege de inundatie. Voora rond Walchren wier zwaer 'evochten. De oorlog durende toe september 1945, toe gaf Japan zich over naedat de Amerikaonen twee atoombommen op 't land 'egooid ha. Vanof 1941 was ok Japan betrokke 'ereakt bie de Twidde Weareldoôrlog deu de anval op Pearl Harbor. Duutsland ha z'n eige al een paer maenden eerder over'egeve. Ut meêst verschrikkelukke van dizze oorlog was de [[Holocaust]], weerbie zowat 6 meljoen [[Joôden]] ommebrocht binne. De Twidde Weareldoôrlog zurgende wel voo een tweêdeling in Europa, weerna de zogenaemde ''[[Kouwe Oorlog]]'' ontstong. Europa herstellende z'n eige wel verbaezend snel van de verschrikkingen van de oorlog. Nae de oorlog kwam d'r een enorme economische groei die voor vee welvaert zurgende.

== 1939 ==
* [[1 september]] - Invaosie van Duutse troepen in [[Poôl'n]]. ''Behin van den Twidde Weareldoôrlog.''
* [[3 september]] - Oôrlogsverklaerieng vant [[Vereênigd Konienkriek]] en [[Frankriek]] an [[Nazi-Duutsland]]. 
* [[17 september]] - Ok den [[Sovjet-Unie]] valt [[Poôl'n]] binne.

== 1940 ==
* [[10 meie]] - [[Duutsland|Duutse]] troepen vallen [[Frankriek]] maer ok [[Nederland]], [[Belhië]] en [[Luxemburg (land)|Luxemburg]] binnen. Oal dizze drie lan'n reake noe ok betrokken bie de Twidde Waereldoôrlog.
* 10 meie - [[Winston Churchill]] wor premier vant [[Vereênigd Konienkriek]].
* [[13 meie]] - Koniengin [[Wullemina der Nederlan'n|Wullemina]] en den Nederlandse [[kabinet-De Geer II|reherieng]] vluchtten nae [[Iengeland]].
* [[14 meie]] -  De binnenstad van [[Rotterdam]] wor verieneweerd deu Duutse bommenwêrrepers.
* [[15 meie]] - [[Nederland]] (be'alve [[Zeêland]]) geêft z'n eige in [[Riesoôrd]] an de Duutsers over.
* [[16 meie]] - Den Duutse bezetter voert in Nederland den Midden-Europeêse Tied (MET) in.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2000803-iedere-plaats-had-z-n-eigen-tijd NOS]&lt;/ref&gt;
* [[17 meie]] - [[Middelburg]] wor zwaer 'ebombardeerd deu Duutse bommenwerpers. 24 inweuners komme ierbie om 't leven. Zeêland (be'alve [[Zeêuws-Vlaonderen]]) geêft z'n eige over an de Duutsers.
* [[19 meie]] - De leste Nederlandse troepen verleate Zeêuws-Vlaonderen nae 10 daehen verzet tehen de Duutse overmacht.
* [[27 meie]] - De leste Belhiese troepen verleate Zeêuws-Vlaonderen (bie [[Truzement]]).
* [[28 meie]] - [[Belhië]] geeft z'n eige over an de Duutsers.
* [[22 juni]] - [[Frankriek]] geeft z'n eige over an de Duutsers. De helt wor bezet deur Duutsland, de aore helt wor as [[Vichy]]-Frankriek een satellietstaete van de Duutsers.
* [[3 september]] - 't [[Kabinet-Gerbrandy I]] treedt an.
* [[27 september]] - Driemogendedenpact tussen [[Nazi-Duutsland]], [[Itâlië]] en [[Japan]].&lt;ref&gt;[https://historiek.net/het-verbond-van-de-asmogendheden/870/ Historiek]&lt;/ref&gt;
* [[7 december]] - Duutsland begint de ''Blitz op [[Londen]]''. De aanhouwernde bombardement'n kostte an 30.000 man 't leven.

== 1941 ==
* [[25 feberwari]] - In [[Amsterdam]] wor de Feberwaristaoking 'eorhaoniseerd. De staoking wor hard neer'eslogen: ierbij valle nehen doden.
* [[22 juni]] - ''Operatie Barbarossa''. Hitler valt [[Rusland]] binne, ochteraf een hrote fout.
* [[19 september]] - Innaeme van [[Kiev]] deu de Duutsers.
* [[29 september|29]]-[[30 september]] - Bienae 34.000 [[Joôden]] deu den [[SS]] vermoôrd int ravien Babi Jar bie [[Kiev]].&lt;ref&gt;[https://www.tracesofwar.nl/sights/15178/Babi-Jar.htm TracesOfWar]&lt;/ref&gt;
* [[7 december]] - [[Japan]]se anval op Pearl Harbor. Gevolg is dat de [[Vereênigde Staeten]] bie de oorlog worre betrokke.

== 1942 ==
* [[11 jannewari]] - Japan valt [[Nederlands-Indië]] an.
* [[20 jannewari]] - In [[Berlijn]] wor den Wannseeconferentie 'ehouwe, waer den ''Endlösung der Judenfrage'' wor georgaoniseêrd.
* [[27 jannewari]] - In [[Winterswiek]] wor een temperatuur 'emeten van -27,4 C. Dit is tot op noe voor Nederland nog steeds ut kouwerecord.
* [[27 feberwari]] - In de Jaovazeê goôt Karel Doorman mee z'n vloot ten ogner.
* [[31 meie]] - Eerste massaole bombardement op een [[Duutsland|Duutse]] stad. [[Keul'n]] is 't doelwit.

== 1943 ==
* [[2 feberwari]] - De noordelijke helt van 't [[Duutsland|Duutse]] Zesde Leher geeft zich in [[Stalingrad]] over. De Duutse tegenstand is hebroken hetgeen een keerpunt in d'n oorlog betekent.
* [[31 maerte]] - Bombardement op [[Rotterdam]]-west, hierbie komme 326 man omme.
* [[24 juli]] - Bombardement op [[Hamburg]] deu de Britten. Ierbie ontstoôt een vierstorm. Vogges de officiële ciefers komme ierbie 18.474 Duusters om 't leêven.
* [[28 november]] - Behin van de conferentie van Teheren, weer de grôte drie, Roosevelt, Stalin in Churchill bie mekander komme.

== 1944 ==
* [[12 feberwari]] - D'n Duutse bezetter geeft bevel [[Schouwen-Duveland]] onger waeter te zetten.
* [[22 feberwari]] - Tiejens een bombardement op [[Nijmegen]] deu de geallieerden, kommen meer as 800 man om 't leven. Ok [[Arnem]], [[Enschede]] en [[Deventer]] worren op dezen dag deu Amerikaonse bommenwerpers 'ebombardeerd. 
* [[3 maerte]] - Bombardement op het Haegse Bezuujenhout, weerbie 550 man omkomme. 
* [[6 juni]] - [[D-Day]], behin van de geallieerde invaosie in [[Normandië]].&lt;ref&gt;[https://historiek.net/d-day-6-juni-operatie-overlord/9276/ Historiek]&lt;/ref&gt;
* [[20 juli]] - Mislukte aenslag op [[Hitler]] deu den Duutse kolonel [[Claus von Stauffenberg]].&lt;ref&gt;[https://historiek.net/operatie-walkure-valkyrie-aanslag-hitler-1944/127913/ Historiek]&lt;/ref&gt;
* [[4 auhustus]] - [[Anne Frank]] en eur ouwers en zuster worren nae verraed deu de Duutsers opgepakt. 't [[Joôd'n|Joôdse]] gezin Frank waeren ongerdukers in [[Amsterdam]].
* [[25 auhustus]] - [[Paries]] wor bevried.
* [[2 september]] - De geallieerden trekken [[België]] binn'n.
* [[3 september]] - [[Brussel]] wor bevried.
* [[4 september]] - [[Antwerpen (plekke)|Antwerpen]] wor bevried.
* [[5 september]] - [[Dolle Dissendag]].&lt;ref&gt;[https://historiek.net/dolle-dinsdag-tweede-wereldoorlog/80943/ Historiek]&lt;/ref&gt;
* 5 september - Oprichtieng van de [[Benelux]].
* [[7 september]] - [[Luuk (gemeênte)|Luuk]] wor bevried.
* [[11 september]] - [[Bresjes]] wor deu de geallieerden 'ebombardeerd. Awast da de plekke was 'eëvacueerd valle d'r toch nog 199 slachtoffers. 
* [[12 september]] - De geallieerden trekken Zuud-[[Limburg (Nederland)|Limburg]] binn'n (gemeênte [[Eijsden-Margraten]]).
* [[13 september]] - Laetste transport van [[Joôd'n]] uut Kamp [[Westerbork]].
* [[14 september]] - [[Maestricht]] wor bevried.
* [[16 september]] - De geallieerden trekken [[Zeêuws-Vlaonderen]] binn'n (gemeênten [[Terneuzen (gemeênte)|Terneuzen]] en [[Ulst (gemeênte)|Ulst]]).
* [[17 september|17]]-[[25 september]] - [[Operaotie Market Garden]] (Slag om [[Arnem]]).&lt;ref&gt;[https://historiek.net/operatie-market-garden-doelen-tijdlijn-gevolgen/123367/ Historiek]&lt;/ref&gt;
* 17 september - De geallieerden trekken [[Noord-Braebant]] binn'n.
* [[18 september]] - [[Eind'oven]] wor bevried.
* [[20 september]] - [[Nijmegen]] wor bevried.
* [[3 oktober]] - Bie een Iengels luchtbombardement wor een gat 'eslegen in de [[Waschappel]]ler Zeêdiek. Ierbie kwammen 180 inweuners om 't leven deu water in vuur; de plaets zeluf wier zô goed as van de kaerte eveegd deur de bommen en 't binnenstreumende zeêwaeter. De geallieerde troepen landde op 1 november 1944 mee landiengsvaertuugen ten noorden en zuuën van 't ontstaene diekgat. Tun tiede van de landienge bevonde zich nog zes mêsen in 't durp, de rest van de overlevenden was geëvacueerd ni de omriengende durpen. Op 12 oktober 1945, meer dan een jaer laeter, was 't gat edicht. Een nog oaltijd zichtbaer overbliefsel is de kreeke, die ontstaen is deur 't bombardement. Deur 't zoute kwelwaeter, onder de diek door, is 't waeter brak in plaets van zoete. As herinnering an dizze oôrlog, mè zeker oôk an de bevrijdienge, staet ter een Sherman-tank op den diek. Achter de viertoren &quot;Ooge licht&quot; liggen, in een aluve cirkel, de graeven van de oorlogsslachtoffers. Zie ok [[Inundaotie van Walchren]].
* [[20 oktober]] - Explosie bie [[Izendieke]]. Bie een zwaere ontploffinge op een steê bie het durp [[Izendieke]] ([[Zeêuws-Vlaonderen]]), vallen 47 doôden en 37 gewonden onger Britse en Canadese militairen. De oorzaek van de ramp is nooit achterhaeld.
* [[21 oktober]] - [[Aken]] is d' eêste Duutse stad die deu de geallieerden wor veroverd.
* [[27 oktober]] - [[Berrehe op Zoom]] wor bevried.
* [[29 oktober]] - [[Breda]] wor bevried.
* [[30 oktober]] - [[Tole (plekke)|Tole]] en [[Goes]] wor'n bevried.
* [[1 november]] - [[Sluus (plekke)|Sluus]] wor bevried; [[Vlissienge]] wor bevried deu de Iengelse nae de [[Slag om de Sloedam]].
* [[2 november]] - [[Wissekaerke]] wor bevried.
* [[4 november]] - [[Flupland (plekke)|Flupland]] en [[Steênberrehe]] wor'n bevried.
* [[6 november]] - [[Middelburg]] wor bevried.
* [[7 november]] - [[Ter Veere (plekke)|Ter Veere]] wor bevried.
* [[8 december]] - Bie 'n overval op de [[Leêuwarden|Leêuwarder]] hevangenis worn meêr as vuuftig verzetsmensen bevried.
* [[9 november]] - [[Moerdiek]] wor bevried.
* [[16 december]] - Behin vant [[Ardenn'n]]offensief.&lt;ref&gt;[https://historiek.net/het-ardennenoffensief/47080/ Historiek]&lt;/ref&gt;

== 1945 ==
* [[25 jannewari]] - Ende vant [[Ardenn'n]]offensief. 
* [[27 jannewari]] - Russische troepen bevreije 't concentraosiekamp [[Auschwitz]].
* [[13 feberwari|13]]-[[14 feberwari]] - Bombardement op [[Dresden]], weerbie 25.000 man omkomme.&lt;ref&gt;[https://historiek.net/bombardement-op-dresden/40297/ Historiek]&lt;/ref&gt;
* [[3 maerte]] - Bombardement opt [[Den Haeg|Haegse]] Bezuujenhout, weerbie 550 man omkomme.
* [[7 maerte]] - De geallieerden trekken over de [[Rien]] bie [[Remagen]].
* [[13 maerte]] - Koneginne [[Willemina]] gaet in [[Djì]] ([[Zeêuws-Vlaonderen]]) de Nederlandse hrens over.
* [[28 maerte]] - [[Megchelen]] ([[Achteroek]]) wor bevried.
* [[1 april]] - [[Enschede]] wor bevried.
* [[5 april]] - Twee Amerikaonse vliegtugen storte neer bie de Kilhaevene van [[Ouwdurp]]. 15 doôden en 3 gewonden.
* [[12 april]] - [[Harry S. Truman]] wor beëdigd as 33e president van de [[Vereênigde Staeten]].
* [[16 april]] - [[Greunienge (stad)|Greunienge]] wor bevried.
* [[17 april]] - [[Ede]] wor bevried.
* [[20 april]] - [[Nijkerke]] wor bevried.
* [[30 april]] - [[Adolf Hitler]] schie' z'n eige doôd.
* [[4 meie]] - 't [[Duutsland|Duutse]] leger in Noôrdwest-Duutsland, [[Schleswig-Holstein]], [[Denemarken]] en [[Nederland]] geêft z'n eige over aon de geallieerden (capitulaosie).&lt;ref name=cap&gt;[https://historiek.net/capitulatie-in-wageningen-in-mei-1945-is-geschiedvervalsing/49371/ Historiek]&lt;/ref&gt;
* [[5 meie]] - 't Ende van den oôrlog in deêze gebieën en lan'n om acht uure 's morgens. Den [[Canada|Canadese]] generael Foulkes over'andigt in '' 'Otel De Wereld'' in [[Waegeniengen]] an de Duutsers den uutwerkieng van den capitulaosieovereênkomst. Foulkes en den Duutse opperbevel'ebber in Nederland generael Blaskowitz ongertekenen deêze uutwerkieng om half vuuf 's middags.&lt;ref name=cap/&gt;
* [[6 meie]] - Verdere uutwerkieng van den capitulaosieovereênkomst in den aula van den Landbouw'oôgeschole in Waegeniengen.&lt;ref name=cap/&gt;
* [[7 meie]] - [[Schouwen-Duveland]] wor bevried.
* 7 meie - 't Duutse leger geêft z'n eige in [[Reims]] over aon de geallieerden.&lt;ref name=capt&gt;[https://historiek.net/capitulaties-van-duitse-troepen-in-1945/134180/ Historiek]&lt;/ref&gt;
* [[8 meie]] - 't Duutse leger geêft z'n eige ok in [[Berlijn]] bie de [[Sovjet-Unie|Russen]] over aon de geallieerden.&lt;ref name=capt/&gt;
* 8 meie - Om elf uure ' s aovunds (wintertied 23.01 uure) offisjeel ende van den Twidde Waereldoôrlog in [[Europa]].&lt;ref name=capt/&gt;
* [[9 meie]] - Om middernacht (zeumertied 00.01 uure) offisjeel ende van den Twidde Waereldoôrlog in Europa.&lt;ref name=capt/&gt;
* [[19 meie]] - [[Goereê-Overflakkeê]] wor bevried.
* [[20 meie]] - Ok [[Texel]] is noe vrie.
* [[11 juni]] - En ok [[Schiermonnikoôg]] is as laetste vrie.
* [[6 juli]] - Intocht van koneginne [[Willemina]] in [[D'n Aegt]].
* [[17 juli]]-[[2 auhustus]] - Conferentie van [[Potsdam]] tussen de [[Vereênigde Staeten]], 't [[Vereênigd Konienkriek]] en den [[Sovjet-Unie]].&lt;ref&gt;[https://historiek.net/conferentie-van-potsdam-besluiten/153273/ Historiek]&lt;/ref&gt;
* [[26 juli]] - De Britse premier [[Winston Churchill]] wor opgevolgd deu [[Clement Attlee]].
* [[6 auhustus]] - De Amerikaonen gooie een atoombomme op de [[Japan]]se stad [[Hiroshima]]. Op de 9e gooie ze z'r iene op [[Nagasaki]]. 
* [[9 auhustus]] - De [[Sovjet-Unie]] valt Japan an in trekt [[China]] in [[Noord-Korea]] binne. 
* [[15 auhustus]] - Japan geeft z'n eige over aon de geallieerden.
* [[17 auhustus]] - In [[Nederlands-Indië]] roepe Soekarno in Hatta de ''Repoeblik Indonesia'' uut. 
* [[2 september]] - Japan tekent z'n overgeave. ''Ende van de Twidde Weareldoôrlog.''

== Slachtoffers per land ==
Het antal slachtoffers is onevenredig verdeeld over de verscheie lan'n. Dit is vooral 't geval bie burherslachtoffers. 

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: right&quot;
|- bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
!style=&quot;text-align: left;background:#B0C4DE&quot;|Land
!style=&quot;background:#B0C4DE&quot;|Inweunerantal 1939
!style=&quot;background:#B0C4DE&quot;|Militaire slachtoffers
!style=&quot;background:#B0C4DE&quot;|Burherslachtoffers
!style=&quot;background:#B0C4DE&quot;|Joôdse Holocaustslachtoffers
!style=&quot;background:#B0C4DE&quot;|Totaol antal doôden
!style=&quot;background:#B0C4DE&quot;|Doôden in % vant inweunerantal
|-
|align=left|'''[[Albanië]]''' || 1.073.000 || 28.000 || ||200 || 28.200 || 2,63%
|-
|align=left|'''[[Australië]]'''|| 6.998.000 || 40.400 || 100 || || 40.500 || 0,58%
|-
|align=left|'''[[Belhië]]'''|| 8.387.000 || 12.100 ||49.600 ||24.400 || 86.100 || 1,02%
|-
|align=left|'''[[Birma]]'''|| 16.119.000 ||22.000 ||250.000 || || 272.000 || 1,16%
|-
|align=left|'''[[Brezilië]]'''|| 40.289.000 || 1.000 || 1.000 || || 2.000  || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Bulharije]]'''|| 6.458.000 || 22.000 ||3.000 || || 25.000 || 0,38%
|-
|align=left|'''[[Canada]]'''|| 11.267.000 || 45.300 || || || 45.300 ||  0,40%
|-
|align=left|'''[[China]]'''|| 517.568.000 || 3.800.000 || 15.805.000 || ||19.605.000 ||  3,78%
|-
|align=left|'''[[Cuba]]'''|| 4.235.000 ||  || 100 || ||100 || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Denemarken]]'''|| 3.795.000 || 2.100 || 1.000 || 100 || 3.200 ||  0,08%
|-
|align=left|'''[[Duutsland]]''' || 69.623.000 || 5.533.000 || 1.810.000 ||160.000 ||7.503.000 ||  10,77%
|-
|align=left|'''[[Estland]]'''|| 1.134.000 || || 40.000 || 1.000 ||41.000 ||3,62%
|-
|align=left|'''[[Ethiopië]]'''|| 17.700.000 || 5.000 || 200.000 || || 205.000 ||  1,16%
|-
|align=left|'''[[Filepien'n]]'''|| 16.000.000 || 57.000 || 90.000 || ||147.000 ||  0,92%
|-
|align=left|'''[[Finland]]'''|| 3.700.000 || 95.000 || 2.000 || || 97.000 ||  2,62%
|-
|align=left|'''[[Frankriek]]'''|| 41.700.000 || 212.000 || 267.000|| 83.000 ||562.000|| 1,35%
|-
|align=left|'''[[Frans Indo-China]]'''||24.600.000 || || 1.000.000|| || 1.000.000 ||  4,07%
|-
|align=left|'''[[Griekenland]]'''|| 7.222.000 || 20.000 || 220.000 || 71.300 || 311.300 ||  4,31%
|-
|align=left|'''[[Hongarije]]'''|| 9.129.000 || 300.000 || 80.000 || 200.000 || 580.000 ||  6,35%
|-
|align=left|'''[[Ierland]]'''|| 2.960.000 ||  || 200 || || 200 ||  0,00%
|-
|align=left|'''[[Iesland]]'''|| 119.000 || || 200 || || 200 ||  0,17%
|-
|align=left|'''[[India]]'''|| 378.000.000 || 87.000 || 1.500.000 || || 1.587.000 ||  0,42%
|-
|align=left|'''[[Irak]]'''|| 3.698.000 || 1.000 || || || 1.000 ||  0,03%
|-
|align=left|'''[[Iran]]'''|| 14.340.000 || 200 || || || 200 ||  0,00%
|-
|align=left|'''[[Itâlië]]'''|| 44.394.000 || 306.400 || 145.100 || 8.000 || 459.500 ||  1,04%
|-
|align=left|'''[[Japan]]'''|| 71.380.000|| 2.041.000 || 580.000 || || 2.621.000 ||  3,67%
|-
|align=left|'''[[Joegoslavië]]'''|| 15.400.000 || 446.000 || 514.000 ||67.000 ||1.027.000 ||  6,67%
|-
|align=left|'''[[Korea]]'''|| 23.400.000 ||  || 60.000 || || 60.000 ||  0,26%
|-
|align=left|'''[[Letland]]'''|| 1.995.000 || || 147.000 || 80.000 || 227.000 ||  11,38%
|-
|align=left|'''[[Litouwen]]'''|| 2.575.000 || || 212.000 || 141.000 || 353.000 ||  13,71%
|-
|align=left|'''[[Luxemburg (land)|Luxemburg]]'''|| 295.000 || || 1.300 ||700|| 2.000 || 0,68%
|-
|align=left|'''[[Maleisië]]'''|| 4.391.000 || ||100.000 || ||100.000 ||  2,28%
|-
|align=left|'''[[Malta]]'''|| 269.000 || || 1.500 || || 1.500 || 0,56%
|-
|align=left|'''[[Mexico]]'''|| 19.320.000 || || 100 ||  || 100 ||  0,00%
|-
|align=left|'''[[Monholië]]'''|| 819.000 || 300 || || || 300 || 0,04%
|-
|align=left|'''[[Nederland]]'''|| 8.729.000 || 7.900 || 88.900|| 102.000 || 198.800 ||  2,32%
|-
|align=left|'''[[Nederlands-Indië]]'''|| 69.435.000 || ||4.000.000|| || 4.000.000 ||  5,76%
|-
|align=left|'''[[Newfoundland]]'''|| 300.000 || 1.000 || 100|| || 1.100 ||  0,37%
|-
|align=left|'''[[Nieuw-Zeêland]]'''|| 1.629.000 || 11.900|| || || 11.900 ||  0,67%
|-
|align=left|'''[[Noorwegen]]'''|| 2.945.000 || 3.000 || 5.800 || 700 || 9.500 || 0,32% 
|-
|align=left|'''[[Oostenriek]]'''|| 6.653.000 ||? || 40.500 || 65.000 || 105.500 || 1,59%
|-
|align=left|'''Eilanden in [[Oceanië]]'''|| 1.900.000 || || 57.000|| || 57.000|| 3,0%
|-
|align=left|'''[[Oôst-Timor]]'''|| 500.000 || || 55.000|| || 55.000 ||  11,0%
|-
|align=left|'''[[Pool'n]]'''|| 27.007.000 || 100.000 || 1.900.000 || 3.000.000 || 5.000.000 || 18,51%
|-
|align=left|'''[[Roemenië]]'''|| 19.934.000 || 300.000 || 64.000 || 469.000 || 833.000|| 4,22%
|-
|align=left|'''[[Singapore]]'''|| 728.000 || || 50.000 || || 50.000 || 6,87%
|-
|align=left|'''[[Rusland|Sovjet-Unie]]'''|| 175.500.000 || 10.700.000 || 11.900.000 || 1.000.000 || 23.600.000 ||  13,44%
|-
|align=left|'''[[Spanje]]'''|| 25.637.000 || 4.500 || || || 4.500 ||  0,02%
|-
|align=left|'''[[Thailand]]'''|| 15.023.000 || 5.600 || 300 || || 5.900 || 0,04%
|-
|align=left|'''[[Tsjechoslowakije]]'''|| 15.300.000 || 25.000 || 43.000 || 277.000 || 345.000 ||  2,25%
|-
|align=left|'''[[Vereênigd Konienkriek]]'''|| 47.760.000 || 382.600 || 67.800 || || 450.400 ||  0,94%
|-
|align=left|'''[[Vereênigde Staeten]]'''|| 131.028.000 || 407.300 || 11.200|| || 418.500 ||  0,32%
|-
|align=left|'''[[Zweden]]'''|| 6.341.000 || || || || || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Zwitserland]]'''|| 4.210.000 || || 100 || || 100 || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Zuud-Afrika]]'''|| 10.160.000 || 11.900 || || || 11.900 || 0,12%
|- bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
!align=left|'''Totaol''' ||1.961.071.000 || 25.037.500 || 41.363.400 || 5.754.400 || 72.155.800 ||  3,70% 
|}

== Boek'n == 
* Herman Amersfoort en Piet Kamphuis - Mei 1940: De strijd op Nederlands grondgebied
* David Barnauw - De bezetting in een notendop
* Anthony Beevor - De Tweede Wereldoorlog
* Sophie van den Bergh enz. - De Bosatlas van de Tweede Wereldoorlog 
* Norman Davies - Europa in oorlog
* Debórah Dwork en Robert Jan van Pelt - De holocaust 
* Saul Friedländer - Nazi-Duitsland en de Joden
* Martin Gilbert - Nooit meer, de geschiedenis van de holocaust
* Katja Happe - Veel valse hoop
* Abel Herzberg - Kroniek der Jodenvervolging 1940-1945
* Raul Hilberg - De vernietiging van de Europese Joden
* Guus Hiltermann - Geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog 
* Loe de Jong - De bezetting
* Loe de Jong - Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog
* Paul Kennedy - De kering van het tij
* Ian Kershaw - Keerpunten
* Ian Kershaw - Tot de laatste man
* Christ Klep en Ben Schoenmaker - De bevrijding van Nederland 1944-1945
* Ad van Liempt - De oorlog
* Peter Longerich - De Wannseeconferentie
* Insa Meinen - De shoah in België 
* Ben Nijhuis - De geschiedenis van de Nederlandse Joden
* Richard Overy - Waarom de geallieerden wonnen
* Richard Overy - Ruslands oorlog
* Jacques Presser - Ondergang
* Laurence Rees - Auschwitz 
* Andrew Roberts - Wereld in vlammen
* Maarten van Rossem - Drie oorlogen 
* Norman Stone - De Tweede Wereldoorlog
* Alexander en Malcolm Swanston - Atlas van de Tweede Wereldoorlog 
* Roel Tanja - Een beknopte geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog
* Emerson Vermaat - Het Ribbentrop-Molotov Pact 1939

== Zie ok ==
* [[Eêste Weareldoôrlog]]
* [[Adolf Hitler]]

== Noôten ==
&lt;References/&gt;

== Lienks nae buten ==
{{Div col|cols=2}}
* [https://www.cultureelwoordenboek.nl/geschiedenis-vanaf-1900/tweede-wereldoorlog/ Cultureel Woordenboek]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/nl/thema-wo2.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.knack.be/geschiedenis/wereldoorlog-ii/6-tactische-blunders-van-de-fuhrer/ Knack]
* [https://historiek.net/c/tweede-wereldoorlog/ Historiek]
* [https://www.britannica.com/event/World-War-II Britannica]
* [https://www.larousse.fr/encyclopedie/divers/Seconde_Guerre_mondiale/184615 Larousse]
* [https://www.tweedewereldoorlog.nl Tweedewereldoorlog]
* [https://www.tracesofwar.nl/ TracesOfWar]
* [https://mei1940.org/ Mei 1940]
* [https://web.archive.org/web/20250614052618/https://www.nimh.nl/themas/tijdlijn-militaire-geschiedenis-van-nederland/historische-overzichten/tijdlijn-militaire-geschiedenis/1940-1945-de-tweede-wereldoorlog Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)]
* [https://web.archive.org/web/20260324010658/https://www.niod.nl/ NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies]
* [https://www.annefrank.org/nl/museum/ Anne Frank Stichting]
* [https://kampwesterbork.nl/ Herinneringscentrum Kamp Westerbork]
* [https://kampamersfoort.nl/ Nationaal Monument Kamp Amersfoort]
* [https://www.nmkampvught.nl/ Nationaal Monument Kamp Vught]
* [https://www.oorlogsmuseum.nl/ Oorlogsmuseum Overloon]
* [https://breendonk.be/nl Fort van Breendonk]
* [https://kazernedossin.eu/ Kazerne Dossin]
* [https://web.archive.org/web/20250508094630/https://oorlogzeeland.nl/ Zeeland 1940-1945]
* [https://bevrijdingsmuseumzeeland.nl/zeeland-in-de-tweede-wereldoorlog/ Bevrijdingsmuseum Zeeland]
{{Div col end}}

[[Categorie:Oôrlog]]
[[Categorie:Twintegste eêuwe]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Afrika]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Azië]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Europa]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Oceanië]]
[[Categorie:Geschiedenisse van België]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Nederland]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Zeêland]]
[[Categorie: Australië]]
[[Categorie:Duutsland]]
[[Categorie: Frankriek]]
[[Categorie:Griek'nland]]
[[Categorie:Honharije]]
[[Categorie: Indonesië]]
[[Categorie:Itâlië]]
[[Categorie:Japan]]
[[Categorie:Libië]]
[[Categorie:Oesteriek]]
[[Categorie:Poôl'n]]
[[Categorie: Rusland]]
[[Categorie:Singapoor]]
[[Categorie:Tsjehhië]]
[[Categorie:Vereênigd Konienkriek]]
[[Categorie:Vereênigde Staeten]]</text>
      <sha1>sg528dmohxed9av8wejsizx2xh35rwc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berlijn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7210</id>
    <revision>
      <id>183692</id>
      <parentid>183656</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T10:17:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3484" sha1="1x768qatutuos0ehn4e1wtwovdek2u0" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Berlin
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Berlin.svg
 |waepen      = Coat of arms of Berlin.svg
 |kaerte      = Locator map Berlin in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Berlin.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Berlijn
 |oppervlak   = 891
 |inweuners   = 3.701.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 4153
}}

'''Berlijn''' ([[Duuts]]: ''Berlin'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van en tegeliekertied den 'oôdstad van [[Duutsland]].

D'r weune 3,7 meljoen mins'n op een oppervlak van 0,9 duuzend km².

Berlijn wier op 3 oktober [[1990]] een vereênigde stad en is sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den Bondsraed.

Berlijn hrenst an den deêlstaet [[Brandenburg]].

Hroôte rivier is Spree.

Berlijn (soms misschien we ''Berlien'', mar nie vee meer) is't oôk de groôtste stad van 't land en de eên nae groôtste stad van de [[EU]]. De stad leit in noôrdoôsten van 't land. 

In z'n eschiedenisse, die truggaet toet de dertiende eêuwe, was Berlijn de oôdstad van [[Pruusen]] (1701–1918), het Duutse Keizerriek (1871–1918), de [[Weimarrippebliek]] (1919–1933) en [[Nazi-Duutsland]] (1933–1945). Nae de [[Twidde Waereldoôrlog]] was Berlijn edurende meer dan veertig jaer een verdeêlde stad, wibie 't oôstelijke deêl als oôdstad fungeerde van de [[DDR]] en West-Berlijn een de facto exclave van [[West-Duutsland]] was. Nae de Duutse erenegienge in [[1990]] wier Berlijn de oôdstad van de Bonsrippebliek Duutsland.

== Indeêlieng ==
Berlin bestaet uut:
* 12 Bezirke (districten)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Berlin2.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Abgeordnetenhaus von Berlin
|-
! Partie
! 2026
! 2023 || 2021 || 2016
! 2011 || 2006 || 2001
! 1999 || 1995 || 1990
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 47
| 22 || 24 || 27
| 19 || 23 || 33
| 33 || 34 || 23
|-
| [[CDU]]
| 34
| 52 || 30 || 31
| 39 || 37 || 35
| 76 || 87 || 101
|-
| [[AfD]]
| 29
| 17 || 13 || 25
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Grüne]]
| 26
| 34 || 32 || 27
| 29 || 23 || 14
| 18 || 30 || 23
|-
| [[SPD]]
| 22
| 34 || 36 || 38
| 47 || 53 || 44
| 42 || 55 || 76
|-
| [[FDP]]
|
|  || 12 || 12
|  || 13 || 15
|  ||  || 18
|-
| Piraten ¹
|
|  ||  || 
| 15 ||  || 
|  ||  || 
|-
! Totael
! 158 
! 159 || 147 || 160
! 149 || 149 || 141
! 169 || 206 || 241
|}

¹ Piratenpartei Deutschland

== Bekende inweuners ==
* [[Adolf Hitler]], dictator
* [[Hans Wagner]], Duuts-Nederlands politicus

== Zie ok ==
* [[Anslag in Berlijn van december 2016]]

== Lienks nae buten ==
* [http://www.berlin.de Berlin]
* [https://www.britannica.com/place/Berlin Britannica]
* [https://historiek.net/thema/berlijn/ Historiek]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-berlijn.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/berlin/?admid=330 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/berlijn/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|52|31|N|13|24|L}}

&lt;Gallery&gt;
Reichstag building Berlin view from west before sunset.jpg|De Duutse Bondsdag in het Rieksdaghebouw
West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|Val van de Berliense mure in november [[1989]]
Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|Nederduutse streêktaelen
&lt;/Gallery&gt;

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Oôdstad]]
[[Categorie:Berlijn| ]]</text>
      <sha1>1x768qatutuos0ehn4e1wtwovdek2u0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11025</id>
    <revision>
      <id>183671</id>
      <parentid>183619</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T18:51:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* september */</comment>
      <origin>183671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57787" sha1="tjlz09rq71alvdt5xnh929fr2apvya5" xml:space="preserve">{{jaorboks}}
'''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]].

== Hebeurtenisse ==

=== jannewari ===
* [[1 jannewari]] - [[Flevoland]] bestaet 40 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - [[Bulharije]] gaet over op den [[euro]].
* 1 jannewari - Vee doôden (41) en gewonden (116) bie een cafébrand int [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Crans-Montana]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596707-circa-40-doden-en-115-gewonden-in-bar-zwitserland-een-van-de-ergste-tragedies-in-ons-land NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - Vondelkerke in [[Amsterdam]] deu brand bienae illemille verwoest.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596645-brand-verwoest-vondelkerk-in-amsterdam-huizen-ontruimd-vanwege-vonkenregen NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - Vee geweld tehen 'ulpeverleners en overlast tiedens den jaerwisselieng in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381256/politie-verwoestende-impact-brandstichting-en-zwaar-vuurwerk-op-jaarwisseling.html NU]&lt;/ref&gt;
* 1-[[11 jannewari]] - [[Sneêuw]] in Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596814-waardoor-sneeuwt-het-nu-zo-veel-en-blijft-dat-nog-lang-doorgaan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 jannewari]] - Luchtanvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] op [[Venezuela]], president [[Nicolás Maduro]] evange enome.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596844-trump-claimt-gevangenname-van-venezolaanse-president-maduro-en-bevestigt-aanvallen NOS]&lt;/ref&gt;
* 3 jannewari - Dertig mins'n vermoôrd bie anval op durp in [[Niheria|Niheriaonse]] deêlstaet Niher.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596962-dertig-doden-bij-aanval-van-gewapende-mannen-op-dorpje-nigeria NOS]&lt;/ref&gt;
* [[5 jannewari]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,3 in [[Herten (Nederland)|Herten]] in [[Nederlands Limburg]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597047-aardbeving-met-kracht-van-2-3-in-limburgse-herten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 jannewari]] - Protesten tehen overeid in vee provincies in [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597224-protesten-in-meeste-provincies-in-iran NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 jannewari]] - [[Rusland]] gebruukt hypersonische raket bie anval op [[Lviv]] in [[Oekraïne]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597469-doden-bij-aanvallen-op-oekraine-rusland-zegt-hypersonische-raket-te-hebben-gebruikt NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 jannewari]] - Noôdtoestand in Zuudoôst-[[Australië]], veural in de deêlstaeten [[Victoria]] en [[New South Wales]], vanwehe zwaere bosbranden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597615-noodtoestand-in-deel-australie-vanwege-natuurbranden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 jannewari]] - Meêr toezicht op den leste trein op vrie- en zaeterdagavond van den [[Zeêuwse lijn]] richtieng [[Zeêland]] vanwehe overlast deu jongeren.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18112523/extra-toezicht-na-vechtpartijen-en-vernielingen-in-laatste-trein-naar-zeeland OZ]&lt;/ref&gt;
* [[12 jannewari]] - Groôte bosbranden int [[Arhentinië|Arhentijnse]] deêl van [[Patagonië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597858-bosbranden-teisteren-deel-zuiden-argentinie NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 jannewari - [[Olifant]] doôdt in nehen daegen 20 mins'n in den deêlstaet [[Jharkand]] (Oôst-[[India]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597893-jacht-in-india-op-olifant-die-20-mensen-doodde NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 jannewari]] - Kraone valt op trein in [[Thailand]] mie 32 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598083-kraan-valt-op-thaise-trein-zeker-30-doden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 jannewari]] - [[Wikipedia]] bestaet 25 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598264-wikipedia-bestaat-25-jaar-maar-encyclopedie-voelt-druk-van-ai NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 jannewari - Recordstand vò [[AEX]], breekt deu hrens van duuzend punten, veural veroôrzaekt deu [[IT]]-bedrieven.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598251-aex-doorbreekt-grens-van-1000-punten-tech-aandelen-grote-aanjager-op-beurs NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 jannewari]] - Overstroômiengen mie doôden in zuudelijk [[Afrika]] deu zwaere rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598496-meer-dan-200-doden-door-overstromingen-zuidelijk-afrika NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 jannewari - Natuur van den [[Onte]] deu jaerenlang bahern verwoest.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18127475/wetenschappers-decennialang-baggeren-heeft-westerscheldenatuur-verwoest OZ]&lt;/ref&gt;
* [[17 jannewari]] - [[Oceaon]]verdrag treedt in werkieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598513-oceaanverdrag-van-kracht-moet-30-procent-van-de-zee-beschermen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 jannewari]] - Treinongeluk in Zuud-[[Spanje]] mie 45 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598790-dodental-treinongeluk-spanje-op-39-berging-verloopt-moeizaam NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 jannewari - [[Senehal]] wint mie 1-0 tehen [[Marokko]] den [[Afrika]] Cup.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598768-marokko-moet-afrika-cup-aan-senegal-laten-na-gemiste-penalty-in-slotminuut NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 jannewari]] - Zeêr zeldzaeme spooke broead waer enome in [[Middelburg]], een aerdesterre mie den naem Geastrum welwitschii.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18131942/paddenstoelenexpert-henk-en-zijn-vrouw-willy-ontdekken-zeldzame-paddenstoel-in-tuincentrum-middelburg OZ]&lt;/ref&gt;
* [[20 jannewari]] - Zeven [[Twidde Kaemer]]leden van den [[PVV]] onger leidieng van [[Gidi Markuszower]] stapp'n uut den partie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598974-opstand-tegen-wilders-zeven-pvv-ers-beginnen-eigen-fractie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 jannewari]] - [[Zilver]] gaet deu recordpries van 100 dollar.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/economie/6383633/zilver-breekt-voor-het-eerst-door-grens-van-100-dollar.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[24 jannewari]] - 67 doôden deu brand in wienkelcentrum in den [[Pakistan|Pakistaonse]] stad [[Karachi]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599286-dodental-brand-winkelcentrum-pakistan-loopt-op-oorzaak-mogelijk-kortsluiting NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 jannewari]] - [[Goud]] gaet deu recordpries van 5.000 dollar.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599725-goudprijs-bereikt-recordhoogte-van-5000-dollar NOS]&lt;/ref&gt;
* 26 jannewari - Overstroômiengen in [[Mozambique]] deu 'evige rehenval en dammebreuken.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599813-mozambique-getroffen-door-een-van-de-zwaarste-overstromingen-in-25-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 jannewari]] - [[Dollar]] op laegste peil sins den zeumer van [[2021]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600027-dollar-krijgt-flinke-klap-en-blijft-dalen-goed-voor-de-export-maar-niet-zonder-risico-s NOS]&lt;/ref&gt;
* 28 jannewari - Meêr as 400 doôden deu gedeêltelijke instortieng van goudmien in Oôst-[[Konho-Kinshasa|Kongo]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600346-mijn-in-congo-stort-in-meer-dan-200-doden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 jannewari]] - [[ING]] behaelt een winst van 6 miljard euro over 2025.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600121-ing-boekte-in-2025-ruim-6-miljard-winst-wel-zorgen-over-aanhoudende-onzekerheid NOS]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Volgens een [[Israël]]ische militaire bron ist juust dat er ruum 71.000 Palestijn'n tiedens den oôrlog in den [[Gazastroôke]] binne gedoôd; 't Israëlische leher ontkent dit.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600196-israelisch-leger-erkent-ruim-71-000-palestijnen-gedood-bij-oorlog-in-gaza NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo BBC]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Tata Steel uut [[Iemuje]] krieg recordboete vò schaedelijke uutstoôt.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/klimaat/6384257/tata-steel-krijgt-recordboete-van-85-miljoen-euro-vanwege-schadelijke-uitstoot.html NU]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Den [[Europeêse Unie]] zet den [[Iran|Iraonse]] Revolutionaire Garde op den terreurlieste.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/29/eu-zet-iraanse-revolutionaire-garde-op-terreurlijst/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Kunstschilder [[Jo Dumon Tak]] is erg kwaed vanwehe lossnieë van z'n panorama over [[Walchren]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18162866/doeken-panorama-walcheren-kapotgesneden-wie-dit-heeft-gedaan-moet-zich-kapot-schamen OZ]&lt;/ref&gt;
* [[30 jannewari]] - Den economie van [[Nederland]] is in 2025 mie 1,9 percent gegroeid.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600248-nederlandse-economie-groeit-bijna-2-procent NOS]&lt;/ref&gt;
* [[31 jannewari]] - Lucinda Brand wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò wuven in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18168638/lucinda-brand-voert-volledig-nederlands-podium-aan-op-vrouwenwedstrijd-wk-veldrijden-in-hulst OZ]&lt;/ref&gt;

=== feberwari ===
* [[1 feberwari]] - Mathieu van der Poel wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò venters in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18170500/historie-in-hulst-mathieu-van-der-poel-breekt-met-achtste-wereldtitel-stokoud-record OZ]&lt;/ref&gt;
* 1 feberwari - Bienae 200 doôden bie gevechten tussen strieders en 't [[Pakistan|Pakistaonse]] leher in [[Beloetsjistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600506-bijna-200-doden-bij-gevechten-met-militanten-in-pakistaanse-provincie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 feberwari]] - [[D66]]-leider [[Rob Jetten]] wor formateur.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600857-jetten-op-zoek-naar-ministers-coalitieakkoord-na-kritisch-debat-nog-overeind NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 feberwari]] - The World Factbook van den [[CIA]] stopt.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/04/cia-trekt-stekker-uit-het-world-factbook/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[5 feberwari]] - Noôdweêr in Noôrdwest-[[Marokko]], Zuud-[[Spanje]] en Zuud-[[Portuhal]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601086-tienduizenden-marokkanen-geevacueerd-vanwege-noodweer-ook-problemen-in-spanje-en-portugal NOS]&lt;/ref&gt;
* 5 feberwari - 't Kernwaepenverdraeg tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Rusland]] eindigt vandaeg; den Amerikaonse president [[Donald Trump]] wil een nieuw kernwaepenverdrag, waerbie ok [[China]] wor betrokke.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/05/vs-rusland-new-start-trump/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[6 feberwari|6]]-[[22 feberwari]] - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren in [[Milaen]] en [[Cortina d'Ampezzo]] 'ehouwen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/sport/os-2026 NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 feberwari - Weêkenlange groôte koersdaelieng van den [[bitcoin]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601197-bitcoin-in-vrije-val-maar-een-duidelijke-oorzaak-is-er-niet NOS]&lt;/ref&gt;
* [[8 feberwari]] - Vier groôte Amerikaonse techbedrieven gaen vuufonderd miljard dollar investeren in o.a. datacenters.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601407-techgiganten-gaan-honderden-miljarden-investeren-in-onder-meer-datacenters NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 feberwari - Hroeiende kerreken van migranten (in [[Rotterdam]] en [[Amsterdam]]) 'ebben onvoldoende 'uusvestieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601476-migrantenkerken-groeien-maar-vinden-steeds-moeilijker-onderdak NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 feberwari]] - Jutta Leerdam wint goud (olympisch record) en Femke Kok zilver op den duuzend meter schaetsen op de [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601639-leerdam-schaatst-naar-olympisch-goud-op-1-000-meter-kok-verovert-zilver NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 feberwari]] - [[Philips]] maekt sins jaeren weêr winst.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601706-philips-boekt-na-jaren-weer-winst NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 feberwari]] - [[NAVO]] behint mie missie op [[noôrdpole]], Arctic Sentry.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601906-navo-lanceert-noordpoolmissie-arctic-sentry-en-hoopt-crisis-achter-zich-te-laten NOS]&lt;/ref&gt;
* 11 feberwari - Sins 't behin van de demonstraoties ende december binne d'r zeven duuzend mins'n gedoôd in [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/collectie/14010/artikel/2602024-mensenrechtenorganisatie-dodental-demonstraties-iran-opgelopen-tot-ruim-7000 NOS]&lt;/ref&gt;
* 11 feberwari - Orkaon in [[Madahaskar]], veural 'aevenstad [[Toamasina]] zwaer hetroffen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601928-20-doden-in-madagaskar-door-orkaan-gezani NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 feberwari]] - Noôdweêr in [[Zuidwest-Europa]], veural in Zuud-[[Frankriek]] en [[Catalonië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602249-doden-en-schade-door-noodweer-in-frankrijk-en-spanje NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Akkoôrd over een nieuwe reherieng vò 't [[Brussels Hewest]] nae 613 daegen (record).&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/brusselse-regering-legt-eed-af-in-parlement-boris-dillies-mr-~1764248864904/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Telecomprovider Odido gehackt.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Toerisme in [[Zeêland]] is in 2025 edaeld, d'r is te weinig te doen en tis te diere.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18194360/toerismesector-slaat-alarm-over-dalende-overnachtingen-te-weinig-te-doen-en-te-duur OZ]&lt;/ref&gt;
* [[14 feberwari]] - Kritiek op dichtmaeken van gasputt'n in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602361-tno-niet-alle-gasputten-groningen-dichtmetselen-acuut-tekort-denkbaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 14 feberwari - Hroôte betoôgieng tehen 't [[Iran|Iraonse]] regime bie den jaerlijkse veiligeidsconferentie in [[München]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602440-honderdduizenden-mensen-demonstreren-in-munchen-tegen-iraans-regime NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 feberwari]] - Den [[Israël]]ische reherieng gaet meêr controle uutoefenen over den [[Westoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602634-israel-breidt-controle-over-bezette-westelijke-jordaanoever-verder-uit NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 feberwari - [[Oekraïne]] valt mie drones olieinstallaoties an in den [[Rusland|Russische]] 'aevenstad [[Taman]] an den [[Zwarte Zeê]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602548-grote-branden-in-russische-haven-aan-zwarte-zee-na-oekraiense-aanval NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 feberwari]] - Record an antal daegen rehen in [[Frankriek]], daerdeur overstroômiengen in (zuud)westen vant land.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603045-al-35-dagen-dagen-neerslag-in-frankrijk-langste-regenreeks-ooit-gemeten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 feberwari]] - Tienduuzenden [[Kraenveugelachtegen|kraenveugels]] in [[West-Europa]] en [[Duutsland]] doôd deu veugelhriep.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603103-tienduizenden-kraanvogels-dood-door-vogelgriepvirus NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 feberwari - Vee [[lawine]]s mie vee doôden in de [[Alpen]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603167-veel-lawines-in-de-alpen-12-tot-15-minuten-om-te-overleven NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in Oôst-[[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603375-zeker-twaalf-doden-bij-israelische-luchtaanvallen-in-oosten-van-libanon NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 feberwari]] - 't [[Mexico|Mexicaonse]] leher doôdt den leider vant Jaliscokartel, een beruchte drugsbende.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603611-leider-berucht-mexicaans-jaliscokartel-gedood-door-leger NOS]&lt;/ref&gt;
* 22 feberwari - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren 'ewonne deu [[Noorwegen]], twidde wor de [[Vereênigde Staeten]], dorde wor [[Nederland]] (record 'oôgste plekke).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603559-nederland-eindigt-als-derde-op-olympische-medaillespiegel-hoogste-klassering-ooit NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 feberwari]] - 't [[Kabinet-Jetten]] treedt an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603685-kabinet-jetten-officieel-beedigd-en-kan-aan-de-slag NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 feberwari - Den Zeêuw [[Jo-Annes de Bat]] (voormaelig gedeputeêrde van Zeêland) wor staetssecretaoris int kabinet-Jetten.&lt;ref&gt;[https://archive.is/WYckN PZC]&lt;/ref&gt;
* 23 feberwari - Zeldzaeme [[dwergnijlpaerd]]en waerenomen in [[Ivoôrkust]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603748-unieke-beelden-van-dwergnijlpaard-we-hadden-alleen-een-glimp-verwacht NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 feberwari]] - Winst van 120 miljard dollar vò Amerikaonse chipbedrief Nvidia.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604114-chipmaker-nvidia-maakt-ruim-100-miljard-euro-winst-door-investeringen-in-ai NOS]&lt;/ref&gt;
* [[27 feberwari]] - Paramount neemt vò 110 miljard dollar Warner Bros. over.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604304-paramount-sluit-overnamedeal-van-110-miljard-dollar-met-warner-bros NOS]&lt;/ref&gt;
* 27 feberwari - Luchtanvall'n van [[Pakistan]] op steê in [[Afghanistan]] (o.a. [[Kaboel]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604165-pakistan-voert-luchtaanvallen-uit-op-kabul-minister-spreekt-van-openlijke-oorlog NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] en de [[Vereênigde Staeten]] op [[Iran]] (o.a. [[Teheran]]), doel is een machtswisselieng int land. Den Iraonse leider Ali Khamenei komt daerbie om. Iran slaet terug mie luchtanvall'n op [[Israël]] en veural opt Amerikaonse leher in [[Jordaonië]], [[Syrië]] en de [[Holfstaeten]]. Iran sluut den [[Straet van Hormoez]] of, wat gevolgen kan 'ebben vò den oliepries.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604370-aanvallen-over-en-weer-in-het-midden-oosten-dit-is-wat-we-nu-weten NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604437-escalatie-in-de-golf-iraanse-raketten-dwingen-regio-tot-keuze NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604456-iraanse-leider-khamenei-gedood-bij-amerikaanse-en-israelische-luchtaanvallen NOS]&lt;/ref&gt;

=== maerte ===
* [[2 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Hezbollah]] op [[Israël]], Israël antwoordt mie luchtanvall'n op Hezollah in [[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604618-doden-in-libanon-door-aanvallen-tussen-israel-en-hezbollah NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Iran]] op [[Koerden|Koerdische]] milities int noôrden van [[Irak]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605017-iran-zegt-koerden-in-noordwesten-aan-te-vallen-raketaanval-op-hoofdkwartier-in-irak NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 maerte]] - 'Evige rehenval in [[Kenia]], 'oôdstad [[Nairobi]] in de problemen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605300-23-doden-na-hevige-regenval-nairobi-in-kenia-dodental-kan-nog-oplopen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[8 maerte]] - Mojtaba Khamenei volgt um z'n vaor Ali Khamenei op as 'oôgste leider van [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605626-irans-nieuwe-leider-mojtaba-khamenei-is-hardliner-die-niets-van-westen-moet-hebben NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 maerte]] - Priezen van olie en gas zeer 'oôg deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605622-energieprijzen-door-het-dak-nu-eind-aan-iran-oorlog-niet-in-zicht-is NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 maerte]] - 't Hebruuk van den telefoon bestaet 150 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605723-150-jaar-telefonie-bellen-blijft-maar-de-manier-waarop-verandert NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 maerte - Chipbedrief ASML uut [[Veldoven]] gaet uutbreien nae [[Eindoven]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605842-asml-mag-uitbreiden-tweede-vestiging-met-20-000-medewerkers NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 maerte]] - 't Antal geloôvigen is in Nederland in 2025 edaeld nae 42%, alleêne in den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] is den meêrdereid geloôvig. In [[Zeêland]] is bienae den 'elft geloôvig en binne de meêste [[protestant]]en per provincie.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/binnenland/6388998/alleen-in-limburg-rekent-meerderheid-zich-nog-tot-een-geloof.html NU]&lt;/ref&gt;
* 13 maerte - Luchtanvall'n van de Vereênigde Staeten op militaire installaoties opt vò den [[Iran|Iraonse]] olieuutvoer zeêr belangrieke eilandje Kharg in den [[Perzische Holf]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/13/iran-eilanden-perzische-golf/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 13 maerte - Den [[SGP]] in [[Vlissienge]] ei van alle plaetselijke partieën de meêste wuven op den liest vò de gemeênteraedsverkieziengen, ok is meêr as den 'elft van de kandidaoten een wuuf. Liestetrekker is vanover 't eêste vrouwelijke SGP-raedslid [[Lilian Janse-van der Weele]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18285927/opvallend-sgp-heeft-in-vlissingen-de-meeste-vrouwen-op-de-lijst OZ]&lt;/ref&gt;
* [[14 maerte]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 3,0 bie [[Eleveld]]-[[Geelbroek]] in [[Drenthe]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606245-aardbeving-van-3-0-bij-eleveld-in-drenthe-deze-was-goed-te-voelen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 maerte]] - Den ofnaeme van den leêfbaereid in den gemeênte [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] deu den hroei vant toerisme is een belangriek ongerwerp bie de kommende gemeênteraedsverkieziengen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606391-toerisme-twistpunt-bij-gemeenteraadsverkiezingen-in-het-zeeuwse-veere NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 maerte]] - 23 doôden bie bomanslagen in den stad [[Maiduguri]] in Noôrdoôst-[[Niheria]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606654-doden-en-gewonden-bij-bomaanslagen-in-nigeriaanse-miljoenenstad-maiduguri NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 maerte - Vee doôden in een ziekenuus in [[Kaboel]] deu [[Pakistan|Pakistaonse]] luchtanval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606635-mogelijk-honderden-doden-bij-pakistaanse-aanval-op-ziekenhuis-in-kabul NOS]&lt;/ref&gt;
* [[17 maerte]] - [[Marokko]] toch winnaer van den Afrika Cup.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606743-marokko-toch-winnaar-afrika-cup-senegal-raakt-titel-kwijt NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 maerte - [[Israël]] doôdt den [[Iran|Iraonse]] veiligeidschef en den leider van den paramilitaire Basij.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606673-israelisch-leger-twee-hoge-iraniers-gedood-onder-wie-kopstuk-larijani NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 maerte]] - [[Nederlandse gemeênte|Gemeênteraedsverkieziengen in Nederland]]: den opkomst is 54%, meêste zeêtels nae plaetselijke partieën.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606889-lokale-partijen-zetten-opmars-door-opkomst-hoger-dan-in-2022 NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 maerte - [[Israël]] bombardeêrt in [[Iran]] 't hroôtste gasveld ter waereld, as vergeldieng bombardeêrt Iran een gasveld in [[Qatar]] mie as hevolg een vaddere stiegieng van de olie- en gaspriezen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606878-aanvallen-op-gasinstallaties-iran-en-qatar-wordt-meer-een-energie-oorlog NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 maerte]] - Volgens den Israëlische premier [[Benjamin Netanyahu]] kan [[Iran]] deu de anvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] en [[Israël]] hin [[uranium]] meêr verrieken en hin ballistische rakett'n meêr maeken.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607003-netanyahu-iran-niet-langer-in-staat-om-uranium-te-verrijken NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 maerte - Vee sneêuw op de [[Cenarische Eilan'n]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/325003/video/hevige-sneeuwval-transformeert-tenerife-tot-sneeuwparadijs.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[20 maerte]] - Overstroômiengen in [[Hawaii]] deu 'evige rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607173-overstromingen-op-hawai-duizenden-mensen-geevacueerd NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 maerte]] - Extreme warmte int zuudwessen van de [[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607313-recordhitte-in-zuidwesten-vs-met-temperaturen-van-boven-40-graden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 maerte]] - Volgens den Weareld Meteorologische Organisaotie (WMO) sloeg den [[aerde]] in 2025 meêr warmte op as vroeher.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607472-meteorologen-aarde-houdt-meer-warmte-vast-dan-ooit-gevolgen-nog-eeuwen-voelbaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 maerte]] - Den [[NASA]] wil een baosis op den [[maen (Aerde)|maen]] gaen bouwen waer vanof 2032 kan worren geweund.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607705-nasa-wil-begin-jaren-30-een-basis-op-de-maan-bouwen-en-cancelt-ruimtestation NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 maerte]] - Den naem van den combinaotie [[GL]]-[[PvdA]] wor Progressief Nederland (PRO).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607948-nieuwe-naam-groenlinks-pvda-bekend-progressief-nederland-kortweg-pro NOS]&lt;/ref&gt;
* 26 maerte - Den [[Nederland]]se staet had in 2025 een tekort van 19 miljard euro oftewel 1,6% vant bbp en den staetsschuld steeg nae 524 miljard euro oftewel 44,4% vant bbp.&lt;ref&gt;[https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/13/inkomsten-uitgaven-en-schuld-van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro CBS]&lt;/ref&gt;
* [[28 maerte]] - Hroôte betoôgieng tehen 't beleid van president [[Donald Trump]] in alle [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] staeten.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2608235-in-alle-amerikaanse-staten-protest-tegen-president-trump NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 maerte]] - 't [[Israël]]ische parlement den [[Knesset]] stemt voo den doôdstraf voo moôrden deu ([[Palestina|Palestijns]]) terrorisme.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2608452-parlement-israel-stemt-voor-omstreden-doodstrafwet NOS]&lt;/ref&gt;

=== april ===
* [[1 april]] - Vee dode zeêsterr'n angespoeld opt strange van [[Ouwdurp]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2174968/honderden-dode-zeesterren-aangespoeld-op-het-strand-van-ouddorp RM]&lt;/ref&gt;
* [[4 april]] - Zwaere rehenval leidt toet overstroômiengen, aerdverschuviengen en onweêr in [[Afghanistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609051-tientallen-doden-in-afghanistan-door-overstromingen-en-aardverschuivingen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 april]] - 't 'Oôd van den inlichtiengendienst van den Islamitische Revolutionaire Garde ([[Iran]]) wor deu [[Israël]]ische luchtanvall'n gedoôd.&lt;ref&gt;[https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/06/hoofd-iraanse-inlichtingendienst-revolutionaire-garde-gedood-a4924821#photo=MTM3MD NRC]&lt;/ref&gt;
* [[8 april]] - Waepenstilstand van twi weêken tussen [[Iran]] en [[Israël]]-[[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609553-vs-en-iran-akkoord-over-staakt-het-vuren-van-2-weken-straat-hormuz-gaat-weer-open NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 april - Zwaerste anval van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in [[Libanon]] mie 254 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609643-zwaarste-israelische-aanvallen-op-libanon-met-254-doden-iran-sluit-straat-van-hormuz NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 april]] - 't Antal [[wolf|wolv'n]] in [[Nederland]] is in 2025 mie 30 toet 131 'estege.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609783-weer-meer-wolven-in-nederland-in-totaal-veertien-roedels-geteld NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 april]] - Zelfriejende waegens van Tesla meugen as eêste in Europa in Nederland gaen riejen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609960-zelfrijdende-tesla-s-mogen-de-weg-op-in-nederland-eerste-land-in-europa NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 april]] - In de [[Honharije|Honhaorse]] verkieziengen verslaet den partie Tisza van oppositieleider Péter Magyar den partie Fidesz van premier [[Viktor Orbán]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610212-hongaarse-oppositieleider-magyar-wint-verkiezingen-orban-erkent-nederlaag NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 april]] - De [[Vereênigde Staeten]] gaen as hevolg vant mislukk'n van de ongerandeliengen mie [[Iran]] den [[Straet van Hormuz]] blokkeren om den (beperkte) ofsluutieng deu Iran te stoppen.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6392342/vs-kondigt-eigen-blokkade-straat-van-hormuz-aan-om-iran-te-dwarsbomen.html NU]&lt;/ref&gt;
* 13 april - Dode [[potvis]] gestrand tussen [[Renisse]] en Nieuw-[[Aemstie]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18372720/dode-potvis-drijft-weg-en-spoelt-aan-op-het-strand OZ]&lt;/ref&gt;
* [[16 april]] - President [[Volodymyr Zelensky]] van [[Oekraïne]] krieg in [[Middelburg]] den [[Four Freedoms Award]] (Freedom Medal).&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18378525/zelensky-komt-naar-middelburg-voor-uitreiking-four-freedoms-awards-ook-koning-en-premier-aanwezig OZ]&lt;/ref&gt;
* [[17 april]] - Waepenstilstand van tien daegen tussen [[Libanon]] en [[Israël]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610766-staakt-het-vuren-ingegaan-in-libanon-nodig-om-vrede-te-bereiken NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 april - Aziatische 'oôrnaer 'iet veurtaen geelpoôtoôrnaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610813-naam-aziatische-hoornaar-was-verwarrend-vanaf-nu-geelpoothoornaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 april - [[Groep-Markuszower]] richt een nieuwe partie op: [[Den Nederlandse Alliantie]] (DNA).&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/politiek/6393239/groep-markuszower-begint-nieuwe-partij-dna-rita-verdonk-sluit-zich-aan.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[20 april]] - Den blokkade van den [[Straet van Hormuz]] leidt toet tekort an kunstmest waordeu voedselpriezen stiegen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611260-oorlog-in-midden-oosten-brengt-voedselzekerheid-in-delen-van-wereld-in-gevaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 april - Noôdtoestand in den 'oôdstad van [[Nieuw-Zeêland]] [[Wellington]] en omhevieng deu record vee rehen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611288-nieuw-zeeland-roept-noodtoestand-uit-in-hoofdstad-na-recordhoeveelheid-regen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 april]] - [[Eêste Kaemer]] stemt tehen den asielnoôdmaetregelenwet en vò invoerieng vant twistatusstelsel.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611464-partijen-teleurgesteld-over-sneuvelen-asielwet-een-blamage-en-diep-triest NOS]&lt;/ref&gt;
* 21 april - Stroômnet in den provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] vol.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611482-stroomnet-utrecht-nu-echt-vol-helemaal-geen-nieuwe-of-zwaardere-aansluitingen-meer NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 april]] - Dreigieng van tekort an drienkwaeter in Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611728-vitens-waarschuwt-voor-tekort-aan-drinkwater NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 april - Inlichtiengendienst AIVD waerschuwt vò [[Rusland]], [[China]] en jihadistisch terrorisme van [[Islamitische Staete]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611683-rusland-china-terroristen-aivd-zag-in-80-jaar-niet-meer-dreiging-dan-nu NOS]&lt;/ref&gt;
* [[25 april]] - Net zo as in 2025 vanover een zeêr droôge lente.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611897-opnieuw-droog-voorjaar-terwijl-bodem-nog-niet-is-hersteld-van-droog-2025 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 april]] - Den marathon wor vò den eêste mael onger den twi uur gelope.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612045-onder-de-magische-grens-van-twee-uur-sawe-loopt-wereldrecord-marathon-in-londen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[27 april]] - Konienksdag: konienk [[Wullem-Alexander der Nederlan'n|Wullem-Alexander]] mie z'n wuuf koniengin [[Máxima der Nederlan'n|Máxima]] plus ulder drie dochters bezoeke [[Dokkum]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612191-koninklijke-familie-voltooit-bezoek-aan-dokkum-tige-tank NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 april]] - Nieuw nationaol park in Nederland: 'Ollandse Dunen in den provincie [[Zuud-'Olland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612269-nederland-heeft-een-nieuw-nationaal-park-hollandse-duinen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 april]] - Hroôte brand opt militair oefenterrein bie [['t Harde]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612394-grote-brand-op-militair-oefenterrein-t-harde-nl-alert-in-meerdere-provincies NOS]&lt;/ref&gt;
* 29 april - Oliepries 't 'oôgst sins 2022 deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612423-olieprijs-stijgt-naar-hoogste-niveau-in-vier-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 april]] - Toearegs en jihadisten vechten saemen tehen 't militaire regime in [[Mali]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612498-rebellengroepen-bundelen-krachten-om-junta-in-mali-omver-te-werpen NOS]&lt;/ref&gt;

=== meie ===
* [[1 meie]] - De [[Vereênigde Araobische Emiraoten]] stappen uut den [[OPEC]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612297-verenigde-arabische-emiraten-stappen-uit-oliekartel-opec NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 meie]] - (Nederlandse) doôden deu hantavirus op cruiseschip.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/03/2-doden-gelinkt-aan-acuut-respiratoir-syndroom-op-cruiseschip-in/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 3 meie - Levende [[witsnuutdolfijn]] anhespoeld bie [[Egmond an Zeê]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612991-witsnuitdolfijn-levend-aangespoeld-op-strand-egmond-aan-zee NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 meie]] - 26 doôden deu ontploffieng in een vierwerkfabriek in den [[China|Chinese]] stad Liuyang ([[Hunan]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2613165-zeker-26-doden-en-tientallen-gewonden-bij-explosie-in-chinese-vuurwerkfabriek NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 meie]] - Rechter geêft hemeênte [[Goereê-Overflakkeê]] geliek mie sluutieng op zoondag van supermart in [[Ouwdurp]] om [[calvinisme|geloôfsredenen]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2191777/supermarkt-moet-geloof-respecteren-en-mag-definitief-niet-open-op-zondag RM]&lt;/ref&gt;
* [[12 meie]] - Vanwehe deêlname van [[Israël]] ant Eurovisiesongfestival in [[Wenen]] doen [[Ierland (land)|Ierland]], [[Iesland]], [[Nederland]], [[Slovenië]] en [[Spanje]] niet meê.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614055-eurovisie-songfestival-van-start-met-israel-maar-zonder-nederland NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 meie - Brandstichtieng bie noôdopvang vò asielzoekers in [[Loôsdrecht]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614145-schandalig-en-totaal-onacceptabel-bestuurders-kwaad-over-geweld-loosdrecht NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 meie - Uutzonderlijk laete sneêuwval in de [[Alpen]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/buitenland/6395570/opvallend-late-sneeuwval-in-de-alpen-in-bijna-20-jaar-niet-voorgekomen.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[13 meie]] - Windoôs in [[Eersel]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614282-schade-aan-daken-auto-s-en-bomen-in-eersel-door-windhoos NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 meie - Driemael meêr [[terp]]en as 'edacht in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/video/2614260-nederland-nog-meer-terpenland-drie-keer-zo-veel-terpen-als-gedacht NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 meie]] - Zwaere anvallen mie drones en raketten van [[Rusland]] op [[Oekraïne]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614318-zeker-zeven-doden-door-een-van-de-zwaarste-russische-aanvallen-op-oekraine NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 meie]] - 78 doôden deu bendeheweld in [[Haïti]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614428-tientallen-doden-door-bendegeweld-rondom-haitiaanse-hoofdstad NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 meie - Uutbraek van [[ebola]] mie 65 doôden int oôsten van [[Konho-Kinshasa]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614409-opnieuw-ebola-uitbraak-in-congo-zeker-65-doden-risico-op-verdere-verspreiding NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 meie - [[Israël]] doôdt den militaire leider van [[Hamas]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614542-hamas-leider-gedood-volgens-israel-verantwoordelijk-voor-7-oktober NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 meie]] - [[Bulharije]] wint 't Eurovisiesongfestival, [[Israël]] wor twidde.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614613-bangaranga-bulgarije-wint-eurovisie-songfestival-israel-tweede NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 meie]] - Een [[asteroïde]] gaet vlak langs den [[aerde]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614795-asteroide-scheert-langs-de-aarde-dichterbij-kan-bijna-niet-zonder-te-botsen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 meie]] - 1121 nieuwe diersoôrten ontdekt in de [[zeê]]ën.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2615187-spookhaai-en-glazen-worm-ruim-1100-nieuwe-soorten-ontdekt-in-zee NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 meie]] - Zeêr zwaere anvallen mie drones en raketten (waeronger den Oresjnik-raket) van [[Rusland]] op den [[Oekraïne|Oekraïense]] 'oôdstad [[Kiev]] en omhevieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2615803-rusland-vuurt-gevreesde-oresjnik-raket-af-op-oekraine-europa-reageert-geschokt NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 meie]] - [[Israël]] gaet 70% van den [[Gazastroôke]] bezetten.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616270-premier-netanyahu-israel-gaat-70-procent-van-gaza-bezetten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 meie]] - Noôdweêr in [[Belhië]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/31/hoe-ontstaan-hagelbollen-en-hoe-kunnen-ze-zo-groot-worden/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[31 meie]] - [[Israël]] verovert 't kasteêl Beaufort an den [[Litani]] in [[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616518-israel-neemt-strategisch-kasteel-in-evacuatiezone-libanon-schuift-steeds-verder-op NOS]&lt;/ref&gt;

=== juni ===
* [[3 juni]] - Anvallen mie drones deu [[Oekraïne]] op onger aore den [[Rusland|Russische]] stad [[Sint-Petersburg]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616941-oekraine-raakt-doelen-in-sint-petersburg-navo-chef-rutte-bezoekt-kyiv NOS]&lt;/ref&gt;
* 3 juni - Waepenstilstand tussen [[Libanon]] en [[Israël]], ofankelijk van terugtrekkieng van [[Hezbollah]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617058-israel-en-libanon-akkoord-over-nieuw-staakt-het-vuren-maar-veel-hangt-af-van-hezbollah NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 juni]] - Windoôs in [[Glanerbrugge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617146-plaatselijk-schade-door-hevige-buien-komende-dagen-nog-wisselvallig NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 juni]] - Vuuftigste editie van den [[Evanhelische Omroep|EO-Jongerendag]]; deêze wor hehouwe in [[Rotterdam]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2198206/eo-jongerendag-bestaat-vijftig-jaar-en-zo-wordt-dat-gevierd-in-rotterdam RM]&lt;/ref&gt;
* 6 juni - Hroôte [[Kernien]]enplaeg in [[Australië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617370-kopzorgen-in-australie-om-konijnenplaag-we-moeten-ze-uitroeien NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 juni|7]]-[[8 juni]] - [[Iran]] en [[Israël]] voeren luchtanvall'n op mekaer uut.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617581-israel-en-iran-bestoken-elkaar-met-aanvallen-petrochemische-fabriek-geraakt NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 juni - [[Aerdbevieng]] mie kracht van 7,8 in de [[Filepien'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617765-dodental-na-aardbeving-filipijnen-loopt-op-tienduizenden-mensen-ontheemd NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 juni]]-[[19 juli]] - Waereldkampioenschap [[voebal]] vò mannelijke lan'nteams (FIFA World Cup 26) in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/sport/wk-voetbal-2026 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 juni]] - Europeêse asiel- en migraotiepact in werkieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618191-het-europese-migratiepact-gaat-in-wat-verandert-er NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 juni]] - [[GroenLienks]] en [[PvdA]] vanof noe officieel saemen as [[Progressief Nederland]] (PRO).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618402-leden-pvda-en-gl-stemmen-met-overgrote-meerderheid-voor-fusie-en-gaan-nu-verder-als-pro NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juni - 'Oôgste wintertemperatuur oôit op [[Antartica]]: 15,5° C.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618421-antarctica-meet-recordtemperatuur-deze-winter-20-graden-warmer-dan-gemiddeld NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 juni]] - Hroôte droneanval van [[Oekraïne]] op [[Rusland]], o.a. op een hroôte olieraffinaederie bie [[Moskou]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619147-enorme-oekraiense-droneaanval-op-rusland-belangrijke-olieraffinaderij-in-brand NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 juni - Den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] waerschuwt vò een [[wasbeêr]]plaeg in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619201-limburg-waarschuwt-nederland-loopt-risico-op-serieuze-plaag-van-wasberen NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 juni - As hevolg van een ofspraek 'effen de [[Vereênigde Staeten]] den blokkade van [[Iran|Iraonse]] 'aevens op en opene den [[Straet van Hormoez]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619233-vs-heft-blokkade-van-iraanse-havens-op-tankers-varen-weer-door-straat-van-hormuz NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 juni]] - Nieuwe waepenstilstand tussen [[Israël]] en [[Hezbollah]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619340-nieuw-bestand-tussen-israel-en-hezbollah-horde-in-akkoord-vs-iran-lijkt-genomen NOS]&lt;/ref&gt;
* 19-[[20 juni]] - Vee schaede an boômen in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] deu noôdweêr.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619504-noodweer-legt-meer-dan-350-bomen-plat-in-groningen-het-was-echt-heel-heftig NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 juni]] - Den Britse premier [[Keir Starmer]] gaet weg.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619757-de-val-van-mr-rules-hoe-het-premierschap-van-starmer-nooit-van-de-grond-kwam NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 juni]] - Twi zwaere [[aerdbevieng]]en mie een kracht van 7,2 en 7,5 in [[Venezuela]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2620160-twee-zware-aardbevingen-in-venezuela-vrees-voor-duizenden-slachtoffers NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 juni]] - 'Oôgste junitemperatuur oôit mie 36,8° C in [[De Bilt]] en 39,4° C in [[Ell (Nederland)|Ell]].&lt;ref&gt;[https://www.weeronline.nl/nieuws/26-6-2026-hoogste-juni-temperatuur-ooit-gemeten Won]&lt;/ref&gt;
* [[29 juni]] - In [[Mexico]] wor 't Nederlands voebalelftal deu verlies van [[Marokko]] uutgeschakeld int waereldkampioenschap [[voebal]] vô mannelijke lan'nteams.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2620935-wk-voorbij-voor-oranje-sterk-marokko-wint-zenuwslopend-duel-na-strafschoppen NOS]&lt;/ref&gt;

=== juli ===
* [[1 juli]] - Ruum twi meljoen soldaeten binne gedoôd, gewond of vermist in den oôrlog tussen [[Oekraïne]] en [[Rusland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621308-ruim-2-miljoen-militairen-rusland-en-oekraine-gesneuveld-vermist-of-gewond NOS]&lt;/ref&gt;
* [[2 juli]] - Scheurieng binn'n den [[Roôms-Kattelieke Kerke]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621382-vaticaan-breekt-met-priesters-en-bisschoppen-om-wijding-zonder-toestemming NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 juli]] - De [[Vereênigde Staeten]] bestaen 250 jaer.&lt;ref&gt;[https://app.nos.nl/shorthand/250-jaar-verenigde-staten/index.html NOS]&lt;/ref&gt;
* 4 juli - In [[Mali]] worren steê angevalle deu rebellen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621602-rebellen-vallen-steden-aan-door-heel-mali NOS]&lt;/ref&gt;
* [[5 juli]] - Toenaeme van heweld deu [[Israëliërs]] tehen [[Palestijnen]] op den [[Westelijke Jordaonoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2621699-geweld-tegen-palestijnen-op-de-bezette-westelijke-jordaanoever-blijft-toenemen NOS]&lt;/ref&gt;
* 5 juli - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]], veural bie [[Perpignan]] int departement [[Pyrénées-Orientales]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621821-duizenden-mensen-geevacueerd-in-zuid-frankrijk-om-bosbranden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 juli]] - Superorkaon op eilandje [[Rota]] bie [[Guam]] in den [[Hroôten Oceaon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621852-zware-orkaan-bavi-treft-tropisch-eiland-rota-met-volle-kracht NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - [[Hamas]] gaet 't politieke bestier over den [[Gazastroôke]] stoppen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621919-politieke-tak-hamas-geeft-na-twintig-jaar-het-bestuur-van-de-gazastrook-op NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - [[Duutsland]] wil meêr gaen uutgeve an defensie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621962-duitsland-volgt-nieuwe-koers-en-zet-in-op-defensie-bij-nieuwe-begroting NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - Probleêm[[wolven]] moge in Nederland worren ofeschote.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621834-kabinet-deze-zomer-probleemwolven-bij-incidenten-afschieten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 juli]] - Twintig windmeulens bie de [[Kreêkraksluuzen]] in den [[Zeêland|Zeêuwe]] gemeênte [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]] moge overdag niet meêr draoie vanwehe den doôd van een zeêaerend.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621987-twintig-zeeuwse-windmolens-verplicht-stilgezet-na-dood-zeearend NOS]&lt;/ref&gt;
* 7 juli - Hroôte problemen mie rivierkreêften in [[Zeêland]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18598231/dit-kreeftje-lijkt-onschuldig-maar-kloont-zichzelf-en-is-desastreus-voor-onderwaterleven-en-dijkveiligheid OZ]&lt;/ref&gt;
* [[8 juli|8]]-[[9 juli]] - Luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622279-iran-meldt-14-doden-en-tientallen-gewonden-bij-aanvallen-vs NOS]&lt;/ref&gt;
* 9 juli - [[Europeês Parlement]] vòstander van digitaole [[euro]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622334-digitale-euro-weer-een-stap-dichterbij-europees-parlement-akkoord NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 juli]] - Hroôte natuurbrand in den Zuud-[[Spanje|Spaonse]] provincie [[Almería (provincie)|Almería]] mie vee doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622594-al-6600-hectare-grond-verwoest-door-dodelijke-natuurbrand-in-zuid-spanje NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 juli]] - Hroôte bosbrand zuudoôstelijk van [[Paries]] bie [[Fontainebleau]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622927-grote-natuurbrand-bij-parijs-nog-niet-onder-controle NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 juli - 30 doôden deu brand in een café in [[Bangkok]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622914-dodental-na-brand-in-muziekbar-in-bangkok-opgelopen-slachtoffers-vooral-thai NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 juli]] - Vanover luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622804-opnieuw-aanvallen-tussen-vs-en-iran-explosies-op-verschillende-plekken NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juli - Toenaeme van [[bever (dier)|bevers]] bedreigieng vò dieken en wehen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622811-probleembever-van-bedreigde-diersoort-naar-sloper-van-dijken-en-wegen NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juli - De [[Vereênigde Staeten]] gaen [[Iran]] vanover op zeê blokkeren en tol 'effen in den [[Straet van Hormoez]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622859-trump-wil-tolheffing-in-straat-van-hormuz-kondigt-hervatting-blokkade-van-iran-aan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 juli]] - Den [[Knesset]] neêmt baosiswet over [[Thora]]studie an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622981-israelisch-parlement-neemt-vlak-voor-reces-omstreden-thorastudie-wet-aan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 juli]] - [[Zeêland]] ao minste antal vrouwelijke wetouwers van Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623176-opmars-vrouwelijke-wethouders-stokt-in-zeeland-maar-een-op-de-zes NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 juli - Nederland ao vanwehe den droôgte een waetertekort.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623209-nederland-heeft-watertekort-maatregelen-aangekondigd-voor-eerlijke-verdeling NOS]&lt;/ref&gt;
* [[17 juli]] - Hroôte brand in den Zuud-[[Noorwegen|Noorse]] plekke Krokstadelva (hemeênte [[Drammen]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623462-enorme-brand-in-noorse-woonwijk-grotendeels-onder-controle NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 juli]] - 143 doôden op een migrantenboôt vò den kust van [[Mauritanië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623870-143-mensen-dood-gevonden-op-migrantenboot-voor-kust-mauritanie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 juli]] - [[Israël]] wil nieuwe nederzettiengen bouwen in den [[Gazastroôke]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623634-israelische-minister-kondigt-plannen-aan-voor-nieuwe-nederzettingen-in-gaza NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 juli - [[Spanje]] wint 't waereldkampioenschap [[voebal]] mie 1-0 van [[Arhentinië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623685-spanje-krijgt-machteloos-argentinie-uiteindelijk-op-de-knieen-en-is-wereldkampioen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 juli]] - [[Andy Burnham]] (Labour Party) wor premier vant [[Vereênigd Konienkriek]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623742-burnham-beedigd-als-britse-premier-starmer-officieel-afgezwaaid NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - Den [[China|Chineêse]] webwienkel AliExpress krieg een boete van 550 meljoen euro van den [[Europeêse Commissie]] vanwehe verkoôp van illegaole artikelen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623734-aliexpress-krijgt-europese-boete-van-550-miljoen-voor-verkoop-illegale-producten NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - [[Nicaragua]] stopt mie verkieziengen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623818-van-democratie-naar-dictatuur-president-schaft-verkiezingen-in-nicaragua-af NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - Blokkade van den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]] tehen [[Saoedi-Araobië]] deu de [[Houthi's]] in [[Jeêm'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623764-houthi-s-kondigen-maritieme-blokkade-aan-tegen-saudi-arabie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 juli|21]]-[[24 juli]] - [[Nijmeegse Vierdaegse]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624263-laatste-vierdaagse-wandelaars-druppelen-binnen-om-kruisje-op-te-halen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 juli]] - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]] en bie [[Madrid]] in [[Spanje]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624217-frankrijk-vraagt-hulp-van-eu-bij-bosbranden-spanje-roept-noodtoestand-uit NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 juli - [[Nauru]] gaet een ambassade opene in [[Israël]] en wel in den 'oôdstad [[Jeruzalem]].&lt;ref&gt;[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/775610/nauru-s-government-announces-plans-for-embassy-in-israel RNZ]&lt;/ref&gt;
* [[24 juli]] - Nieuwe importeffiengen deu de [[Vereênigde Staeten]], ok vò lan'n van den [[Europeêse Unie]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624214-vs-kondigt-importheffingen-aan-op-producten-uit-60-landen-waaronder-eu-lidstaten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 juli]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,1 in Zuud-[[Japan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624927-dodental-na-aardbevingen-in-japan-loopt-op-reddingswerk-nog-in-volle-gang NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 juli]] - [[Nauru]] verandert um z'n eihe in Naoero.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/08/03/nauru-verandert-naam-naar-naoero/ VRT]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/836342/nauru-officially-changes-name-to-naoero-after-thoughtful-deliberation-bypassing-referendum RNZ]&lt;/ref&gt;
* [[31 juli]] - Tienduuzenden jonge [[Marokko|Marokkaonen]] trekken den [[Spanje|Spaonse]] [[exclave]] [[Ceuta]] binn'n.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2625033-tienduizenden-migranten-bereiken-spaanse-exclave-ceuta-dodental-stijgt-naar-27 NOS]&lt;/ref&gt;

=== oes ===
* [[1 oes]] - Vanof noe is vierwerk verboden in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621134-consumenten-mogen-niet-meer-knallen-vuurwerkverbod-gaat-definitief-in NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 oes]] - Defensiepact tuss'n [[Saoedi-Araobië]], [[Turkije]] en [[Pakistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2625940-navo-lid-turkije-tekent-defensiepact-met-saudi-arabie-en-pakistan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,4 in [[Colombia]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627068-dodental-beving-colombia-inmiddels-294-hoop-vervliegt-voor-mensen-onder-puin NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 oes - Recordlaegte van [[Rien]] bij [[Lobith]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626232-record-uit-1947-gesneuveld-niet-eerder-zo-weinig-water-door-de-rijn NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 oes]] - Een veêrboôt zienkt opt [[Karibameêr]] bie [[Zimbabwe]], weerbie minstens 97 mins'n omkomme.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626484-zeker-15-doden-na-kapseizen-veerboot-in-zimbabwe-tientallen-mensen-vermist NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 oes]] - [[Zunne]]verduusterieng in Noôrd-[[Spanje]] en West-[[Iesland]], hroôtendeêls ok in [[Belhië]] en [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626591-nederlanders-smullen-van-de-eclips-lijkt-een-maan-die-licht-geeft NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://hemel.waarnemen.com/zon/eclipsen/zonsverduistering_20260812.html hwc]&lt;/ref&gt;
* [[14 oes|14]]-[[31 oes]] - Hroôte brand in de 'Oôge Venen ([[Ardenn'n]], provincie [[Luuk (provincie)|Luuk]]).&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/beelden-tonen-dat-gevaar-in-de-hoge-venen-nog-niet-is-geweken-m~1787109504614/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[15 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,7 opt [[Indonesië|Indonesische]] eiland [[Flores]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627241-dodental-aardbeving-indonesisch-eiland-flores-loopt-op-duizenden-ontheemden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 oes]] - Een goudmien in den [[Centraol-Afrikaonse Rippebliek]] stort deêls in mie minstens 100 doôden as hevolg.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627538-vrees-voor-ruim-honderd-doden-door-mijnongeluk-centraal-afrikaanse-republiek NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,8 bie [[Zandeweer]] in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627688-aardbeving-met-kracht-van-2-8-bij-zandeweer-in-groningen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 oes]] - Hroôte overstroômieng mie vee doôden in [[Nepal]] en [[Tibet]] deu ofbrekende [[gletsjer]] in den [[Himalaya]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629070-dodental-overstromingen-nepal-boven-900-zoektocht-naar-overlevenden-in-tunnels NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 oes]] - De [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]] vallen mekaer vanover an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629007-vs-valt-na-weken-weer-iraanse-installaties-aan-iran-bestookt-amerikaanse-bases NOS]&lt;/ref&gt;

=== september ===
* [[1 september]]-[[12 oktober]] - [[Zeêlandbrugge]] dicht vanwehe ongeroud.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18691861/zeelandbrug-zes-weken-dicht-voor-reparatie-scheuren-in-brug-worden-steeds-groter OZ]&lt;/ref&gt;
* 1 september - Hroôte groep mannen valt 'uus an in [[Overasselt]], 'ierbie wor een bewaeker doôdeschote.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629275-overasselt-opgeschrikt-door-gewelddadig-schietincident-veel-nog-onduidelijk NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 september]] - De [[Houthi's]] behinne mie een hroôte anval tehen 't leher van [[Jeêm'n]], vermoedelijk doel is den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629798-houthi-s-beginnen-offensief-een-van-de-zwaarste-gevechten-in-jemen-in-jaren NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Sachsen-Anhalt]] wor den [[AfD]] den hroôste partie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629958-monsterzege-afd-in-saksen-anhalt-nog-onzeker-of-partij-alleen-kan-regeren NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 september - Zeldzaeme albino [[zeêond]] hezien op [[Neeltie Jans]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18760294/zeldzame-witte-zeehond-gespot-op-zeeuws-strand OZ]&lt;/ref&gt;
* [[8 september]] - De [[Houthi's]] vall'n 't zuuden van [[Saoedi-Araobië]] an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630138-73-gewonden-bij-houthi-aanvallen-op-saudi-arabie NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 september - 't [[Vereênigd Konienkriek]], [[Frankriek]] en [[Canada]] gaen den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]] verbiejen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630205-vk-frankrijk-en-canada-komen-met-importverbod-voor-goederen-uit-nederzettingen-westoever NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 september]] - Vee doôden deu brand op veêrboôt op de [[Filepien'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630780-dodental-veerbootbrand-filipijnen-opgelopen-tot-76 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 september]] - [[Israël]] vernietugt een ondergroons complex van [[Hezbollah]] in Zuud-[[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630529-enorme-explosies-in-zuid-libanon-israel-zegt-complex-hezbollah-te-hebben-verwoest NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 september - Zwaer ongeluk mie een Nederlandse bus in Oôst-[[Zwitserland]] mie vuuf doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630537-vijf-doden-en-veertig-gewonden-bij-busongeluk-zwitserland NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 september]] - De [[Houthi's]] verkriegen controle over den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630555-houthi-s-nemen-controle-over-belangrijke-vaarroute-voor-olie-naar-europa NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 september]] - De [[Houthi's]] vallen den luchtaeven van [[Riyad]] en olieinstallaoties van [[Saoedi-Araobië]] an den [[Rooie Zeê]] an.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/19/saoedi-arabie-vlammen-en-een-dikke-zwarte-rookpluim-hoofdstad-ri/. VRT]&lt;/ref&gt;
* 19 september - Olie spoelt an opt strange van [[Walchren]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18805501/vervuiling-met-stookolie-breidt-zich-verder-uit-over-zeeuwse-kust OZ]&lt;/ref&gt;
* [[20 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Mecklenburg-Vorpommern]] wor den [[AfD]] den hroôste partie en bluft den [[CDU]] vò den eêste mael onger den kiesdrempel.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2631852-pijnlijk-verlies-cdu-in-duitse-deelstaat-voor-het-eerst-kiesdrempel-niet-gehaald NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 september]] - Verbod in [[Nederland]] van kracht op den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623855-invoerverbod-producten-uit-illegale-nederzettingen-israel-gaat-in-op-22-september NOS]&lt;/ref&gt;
* 22 september - Akkoôrd tussen de [[Vereênigde Staeten]], [[Denemarken]] en [[Hroenland]] mie as uutkomst dat 't Amerikaonse leher in Hroenland wor versterkt.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632070-vs-denemarken-en-groenland-tekenen-akkoord-vs-mag-meer-bases-bouwen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 september]] - Hroôte droôgte in [[Belhië]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/22/droogte-in-belgie-drinkwaterproductie-gevolgen/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[26 december]] - Noôdtoestand in [[Bangkok]] vanwehe overstroômiengen deu zwaere rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632591-grote-delen-van-bangkok-overstroomd-na-aanhoudende-zware-regenval NOS]&lt;/ref&gt;

== Kommende hebeurtenisse ==
* [[1 oktober]] - Den [[Zeêuwse Wikipedia]] bestaet twintig jaer.
* [[27 oktober]] - Verkiezienge vò den [[Knesset]].&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/event/2026-Israeli-Elections Bri]&lt;/ref&gt;

== Hesturve ==
* [[13 jannewari]] - [[Jaap Sala]] (76), Nederlands politicus (burhemeêster [[Sluus (gemeênte)|Sluus]])
* [[16 jannewari]] - [[Willem Jan op 't Hof]] (78), Nederlands predikant en theoloôg
* [[26 jannewari]] - [[Arie van den Brand]] (74), Nederlands landbouwkundige, boer en politicus
* [[7 feberwari]] - [[Bert Broekhuis]] (82), Nederlands politicus (raedslid [[Tole (gemeênte)|Tole]])
* [[11 feberwari]] - [[Cees Nooteboom]] (92), Nederlands schriever en dichter
* [[6 maerte]] - [[Hans Wagner]] (62), Duuts-Nederlands politicus
* [[12 maerte]] - [[Wouter van Beijnum]] (79), Nederlands architect
* [[30 maerte]] - [[Huub van der Meer]] (82), Nederlands politicus (burhemeêster [[Oôstflakkeê]])
* [[18 juni]] - [[Henk Krijgsman]] (84), Nederlands politicus (burhemeêster [[Wesvore]])
* [[8 juli]] - [[Johanna Kruit]] (85), Zeêuws dichteres en schriefster
* [[31 oes]] - [[Elco Brinkman]] (78), Nederlands amtenaer, politicus en bestierder
* [[2 september]] - [[Jan Pieter Lokker]] (77), Nederlands leraer, bestierder en politicus (wnd. burhemeêster [[Goereê-Overflakkeê]])
* [[14 september]] - [[Wim van Gelder (CDA)|Wim van Gelder]] (84), Nederlands politicus (Commissaoris van Zeêland)

== Temperaturen ==

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|-
! colspan=19 | antal maelen maximum temperatuur in [[De Bilt]].&lt;ref&gt;[https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2026/januari Wst]&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=2 | maend !! colspan=15 | maximum temperaturen °C !! rowspan=2 | maend
|-
! -10--14 !! -5--9 !! 0--4 !! 0-+4 !! 5-9 !! 10-14 !! 15-19 !! 20-24 !! 25-29 !! 30-34 !! 35-39 !! 40-44 !! gemid. !! 'uudig gemid. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20240114062700/https://www.weeronline.nl/nieuws/dit-is-het-nederlandse-jaarklimaat Won]&lt;/ref&gt; !! verschil
|-
| jan ||  ||  || 1 || 17 || 11 || 2 ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 5,0° || 6,2°  || -1,2° || jan
|-
| feb ||  ||  ||  || 8 || 8 || 10 || 2 ||  ||  ||  ||  ||  || 8,6° || 7,2°  || +1,4° || feb
|-
| mrt ||  ||  ||  ||  || 2 || 18 || 11 ||  ||  ||  ||  ||  || 13,3° || 10,4° || +2,9° || mrt
|-
| apr ||  ||  ||  ||  ||  || 9 || 18 || 3 ||  ||  ||  ||  || 16,4° || 14,8° || +1,6° || apr
|-
| mei ||  ||  ||  ||  ||  || 7 || 11 || 6 || 5 || 2 ||  ||  || 19,9° || 18,4° || +1,5° || mei
|-
| jun ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 10 || 8 || 7 || 4 || 1 ||  || 24,1° || 21,2° || +2,9° || jun
|-
| jul ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 17 || 13 || 1 ||  ||  || 24,6° || 23,0° || +1,6° || jul
|-
| oes ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 1 || 19 || 6 || 4 || 1 ||  || 24,9° || 22,8° || +2,1° || oes
|-
| sep ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 9 || 14 || 2 ||  ||  ||  || ° || 19,5° || ° || sep
|-
| okt ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 14,9° || ° || okt
|-
| nov ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 10,0° || ° || nov
|-
| dec ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 6,7°  || ° || dec
|-
! tot. ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 14,6° || ° || tot.
|}

== Plaetjes ==
&lt;gallery&gt;
Overzicht westgevel met ingangsportaal - Amsterdam - 20409010 - RCE.jpg|Vondelkerke
-i---i- (32923985971).jpg|[[Patagonië]]
Wikipedia-logo-v2-en.png|[[Wikipedia]] 25 jaer
Geastrum corollinum 241850068.jpg|Aerdesterre (Geastrum corollinum)
LocatieWesterschelde.png|[[Onte]]
Cortina d'Ampezzo and mountains Col Druscie, Tofana di Mezzo, Nuvolau, Averau and the Cinque Torri (cropped).jpg|[[Cortina d'Ampezzo]] mie omhevieng
Crane (Grus grus) calling).jpg|[[Kraenveugelachtegen|Kraenveugel]]
Pygmy Hippopotamuses in Shoushan Zoo.jpg|[[Dwergnijlpaerd]]en
&quot;Physical Middle East&quot; CIA World Factbook.png|[[Midden-Oôsten]]
Moon on October 19, 2021 (IMG 7062) - Flickr - gjdonatiello.jpg|[[Maen (Aerde)|Maen]]
Gemeiner Seestern.JPG|[[Gewone zeêster]]
Vespa Munsiyari.jpg|Geelpoôtoôrnaer (Aziatische 'oôrnaer)
Koningsdag Dokkum.jpg|Konienksdag in [[Dokkum]]
Noordwijk - Coepelduyn 02.jpg|Dunen bie [[Noôrdwiek]] (Nationaol Park 'Ollandse Dunen)
Lagenorhynchus albirostris 146341190 (cropped 2).jpg|[[Witsnuutdolfijn]]
Haliaeetus albicilla, Mull 1.jpg|[[Zeêaerend]]
Rötliches Exemplar des Marmorkrebs.jpg|Marmer[[kreêft]]
Karte Hohes Venn.png|'Oôge Venen
&lt;/Gallery&gt;

== Noôten ==
{{Reflist|1=6}}

[[Categorie:Eenentwintegste eêuwe]]</text>
      <sha1>tjlz09rq71alvdt5xnh929fr2apvya5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183672</id>
      <parentid>183671</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T19:03:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* september */</comment>
      <origin>183672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58035" sha1="3h0noi867z7wo6f3z382fv3m8ad99en" xml:space="preserve">{{jaorboks}}
'''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]].

== Hebeurtenisse ==

=== jannewari ===
* [[1 jannewari]] - [[Flevoland]] bestaet 40 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - [[Bulharije]] gaet over op den [[euro]].
* 1 jannewari - Vee doôden (41) en gewonden (116) bie een cafébrand int [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Crans-Montana]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596707-circa-40-doden-en-115-gewonden-in-bar-zwitserland-een-van-de-ergste-tragedies-in-ons-land NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - Vondelkerke in [[Amsterdam]] deu brand bienae illemille verwoest.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596645-brand-verwoest-vondelkerk-in-amsterdam-huizen-ontruimd-vanwege-vonkenregen NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - Vee geweld tehen 'ulpeverleners en overlast tiedens den jaerwisselieng in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381256/politie-verwoestende-impact-brandstichting-en-zwaar-vuurwerk-op-jaarwisseling.html NU]&lt;/ref&gt;
* 1-[[11 jannewari]] - [[Sneêuw]] in Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596814-waardoor-sneeuwt-het-nu-zo-veel-en-blijft-dat-nog-lang-doorgaan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 jannewari]] - Luchtanvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] op [[Venezuela]], president [[Nicolás Maduro]] evange enome.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596844-trump-claimt-gevangenname-van-venezolaanse-president-maduro-en-bevestigt-aanvallen NOS]&lt;/ref&gt;
* 3 jannewari - Dertig mins'n vermoôrd bie anval op durp in [[Niheria|Niheriaonse]] deêlstaet Niher.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596962-dertig-doden-bij-aanval-van-gewapende-mannen-op-dorpje-nigeria NOS]&lt;/ref&gt;
* [[5 jannewari]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,3 in [[Herten (Nederland)|Herten]] in [[Nederlands Limburg]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597047-aardbeving-met-kracht-van-2-3-in-limburgse-herten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 jannewari]] - Protesten tehen overeid in vee provincies in [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597224-protesten-in-meeste-provincies-in-iran NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 jannewari]] - [[Rusland]] gebruukt hypersonische raket bie anval op [[Lviv]] in [[Oekraïne]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597469-doden-bij-aanvallen-op-oekraine-rusland-zegt-hypersonische-raket-te-hebben-gebruikt NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 jannewari]] - Noôdtoestand in Zuudoôst-[[Australië]], veural in de deêlstaeten [[Victoria]] en [[New South Wales]], vanwehe zwaere bosbranden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597615-noodtoestand-in-deel-australie-vanwege-natuurbranden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 jannewari]] - Meêr toezicht op den leste trein op vrie- en zaeterdagavond van den [[Zeêuwse lijn]] richtieng [[Zeêland]] vanwehe overlast deu jongeren.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18112523/extra-toezicht-na-vechtpartijen-en-vernielingen-in-laatste-trein-naar-zeeland OZ]&lt;/ref&gt;
* [[12 jannewari]] - Groôte bosbranden int [[Arhentinië|Arhentijnse]] deêl van [[Patagonië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597858-bosbranden-teisteren-deel-zuiden-argentinie NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 jannewari - [[Olifant]] doôdt in nehen daegen 20 mins'n in den deêlstaet [[Jharkand]] (Oôst-[[India]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597893-jacht-in-india-op-olifant-die-20-mensen-doodde NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 jannewari]] - Kraone valt op trein in [[Thailand]] mie 32 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598083-kraan-valt-op-thaise-trein-zeker-30-doden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 jannewari]] - [[Wikipedia]] bestaet 25 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598264-wikipedia-bestaat-25-jaar-maar-encyclopedie-voelt-druk-van-ai NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 jannewari - Recordstand vò [[AEX]], breekt deu hrens van duuzend punten, veural veroôrzaekt deu [[IT]]-bedrieven.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598251-aex-doorbreekt-grens-van-1000-punten-tech-aandelen-grote-aanjager-op-beurs NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 jannewari]] - Overstroômiengen mie doôden in zuudelijk [[Afrika]] deu zwaere rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598496-meer-dan-200-doden-door-overstromingen-zuidelijk-afrika NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 jannewari - Natuur van den [[Onte]] deu jaerenlang bahern verwoest.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18127475/wetenschappers-decennialang-baggeren-heeft-westerscheldenatuur-verwoest OZ]&lt;/ref&gt;
* [[17 jannewari]] - [[Oceaon]]verdrag treedt in werkieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598513-oceaanverdrag-van-kracht-moet-30-procent-van-de-zee-beschermen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 jannewari]] - Treinongeluk in Zuud-[[Spanje]] mie 45 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598790-dodental-treinongeluk-spanje-op-39-berging-verloopt-moeizaam NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 jannewari - [[Senehal]] wint mie 1-0 tehen [[Marokko]] den [[Afrika]] Cup.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598768-marokko-moet-afrika-cup-aan-senegal-laten-na-gemiste-penalty-in-slotminuut NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 jannewari]] - Zeêr zeldzaeme spooke broead waer enome in [[Middelburg]], een aerdesterre mie den naem Geastrum welwitschii.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18131942/paddenstoelenexpert-henk-en-zijn-vrouw-willy-ontdekken-zeldzame-paddenstoel-in-tuincentrum-middelburg OZ]&lt;/ref&gt;
* [[20 jannewari]] - Zeven [[Twidde Kaemer]]leden van den [[PVV]] onger leidieng van [[Gidi Markuszower]] stapp'n uut den partie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598974-opstand-tegen-wilders-zeven-pvv-ers-beginnen-eigen-fractie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 jannewari]] - [[Zilver]] gaet deu recordpries van 100 dollar.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/economie/6383633/zilver-breekt-voor-het-eerst-door-grens-van-100-dollar.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[24 jannewari]] - 67 doôden deu brand in wienkelcentrum in den [[Pakistan|Pakistaonse]] stad [[Karachi]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599286-dodental-brand-winkelcentrum-pakistan-loopt-op-oorzaak-mogelijk-kortsluiting NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 jannewari]] - [[Goud]] gaet deu recordpries van 5.000 dollar.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599725-goudprijs-bereikt-recordhoogte-van-5000-dollar NOS]&lt;/ref&gt;
* 26 jannewari - Overstroômiengen in [[Mozambique]] deu 'evige rehenval en dammebreuken.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599813-mozambique-getroffen-door-een-van-de-zwaarste-overstromingen-in-25-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 jannewari]] - [[Dollar]] op laegste peil sins den zeumer van [[2021]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600027-dollar-krijgt-flinke-klap-en-blijft-dalen-goed-voor-de-export-maar-niet-zonder-risico-s NOS]&lt;/ref&gt;
* 28 jannewari - Meêr as 400 doôden deu gedeêltelijke instortieng van goudmien in Oôst-[[Konho-Kinshasa|Kongo]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600346-mijn-in-congo-stort-in-meer-dan-200-doden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 jannewari]] - [[ING]] behaelt een winst van 6 miljard euro over 2025.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600121-ing-boekte-in-2025-ruim-6-miljard-winst-wel-zorgen-over-aanhoudende-onzekerheid NOS]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Volgens een [[Israël]]ische militaire bron ist juust dat er ruum 71.000 Palestijn'n tiedens den oôrlog in den [[Gazastroôke]] binne gedoôd; 't Israëlische leher ontkent dit.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600196-israelisch-leger-erkent-ruim-71-000-palestijnen-gedood-bij-oorlog-in-gaza NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo BBC]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Tata Steel uut [[Iemuje]] krieg recordboete vò schaedelijke uutstoôt.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/klimaat/6384257/tata-steel-krijgt-recordboete-van-85-miljoen-euro-vanwege-schadelijke-uitstoot.html NU]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Den [[Europeêse Unie]] zet den [[Iran|Iraonse]] Revolutionaire Garde op den terreurlieste.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/29/eu-zet-iraanse-revolutionaire-garde-op-terreurlijst/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Kunstschilder [[Jo Dumon Tak]] is erg kwaed vanwehe lossnieë van z'n panorama over [[Walchren]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18162866/doeken-panorama-walcheren-kapotgesneden-wie-dit-heeft-gedaan-moet-zich-kapot-schamen OZ]&lt;/ref&gt;
* [[30 jannewari]] - Den economie van [[Nederland]] is in 2025 mie 1,9 percent gegroeid.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600248-nederlandse-economie-groeit-bijna-2-procent NOS]&lt;/ref&gt;
* [[31 jannewari]] - Lucinda Brand wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò wuven in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18168638/lucinda-brand-voert-volledig-nederlands-podium-aan-op-vrouwenwedstrijd-wk-veldrijden-in-hulst OZ]&lt;/ref&gt;

=== feberwari ===
* [[1 feberwari]] - Mathieu van der Poel wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò venters in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18170500/historie-in-hulst-mathieu-van-der-poel-breekt-met-achtste-wereldtitel-stokoud-record OZ]&lt;/ref&gt;
* 1 feberwari - Bienae 200 doôden bie gevechten tussen strieders en 't [[Pakistan|Pakistaonse]] leher in [[Beloetsjistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600506-bijna-200-doden-bij-gevechten-met-militanten-in-pakistaanse-provincie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 feberwari]] - [[D66]]-leider [[Rob Jetten]] wor formateur.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600857-jetten-op-zoek-naar-ministers-coalitieakkoord-na-kritisch-debat-nog-overeind NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 feberwari]] - The World Factbook van den [[CIA]] stopt.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/04/cia-trekt-stekker-uit-het-world-factbook/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[5 feberwari]] - Noôdweêr in Noôrdwest-[[Marokko]], Zuud-[[Spanje]] en Zuud-[[Portuhal]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601086-tienduizenden-marokkanen-geevacueerd-vanwege-noodweer-ook-problemen-in-spanje-en-portugal NOS]&lt;/ref&gt;
* 5 feberwari - 't Kernwaepenverdraeg tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Rusland]] eindigt vandaeg; den Amerikaonse president [[Donald Trump]] wil een nieuw kernwaepenverdrag, waerbie ok [[China]] wor betrokke.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/05/vs-rusland-new-start-trump/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[6 feberwari|6]]-[[22 feberwari]] - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren in [[Milaen]] en [[Cortina d'Ampezzo]] 'ehouwen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/sport/os-2026 NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 feberwari - Weêkenlange groôte koersdaelieng van den [[bitcoin]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601197-bitcoin-in-vrije-val-maar-een-duidelijke-oorzaak-is-er-niet NOS]&lt;/ref&gt;
* [[8 feberwari]] - Vier groôte Amerikaonse techbedrieven gaen vuufonderd miljard dollar investeren in o.a. datacenters.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601407-techgiganten-gaan-honderden-miljarden-investeren-in-onder-meer-datacenters NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 feberwari - Hroeiende kerreken van migranten (in [[Rotterdam]] en [[Amsterdam]]) 'ebben onvoldoende 'uusvestieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601476-migrantenkerken-groeien-maar-vinden-steeds-moeilijker-onderdak NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 feberwari]] - Jutta Leerdam wint goud (olympisch record) en Femke Kok zilver op den duuzend meter schaetsen op de [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601639-leerdam-schaatst-naar-olympisch-goud-op-1-000-meter-kok-verovert-zilver NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 feberwari]] - [[Philips]] maekt sins jaeren weêr winst.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601706-philips-boekt-na-jaren-weer-winst NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 feberwari]] - [[NAVO]] behint mie missie op [[noôrdpole]], Arctic Sentry.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601906-navo-lanceert-noordpoolmissie-arctic-sentry-en-hoopt-crisis-achter-zich-te-laten NOS]&lt;/ref&gt;
* 11 feberwari - Sins 't behin van de demonstraoties ende december binne d'r zeven duuzend mins'n gedoôd in [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/collectie/14010/artikel/2602024-mensenrechtenorganisatie-dodental-demonstraties-iran-opgelopen-tot-ruim-7000 NOS]&lt;/ref&gt;
* 11 feberwari - Orkaon in [[Madahaskar]], veural 'aevenstad [[Toamasina]] zwaer hetroffen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601928-20-doden-in-madagaskar-door-orkaan-gezani NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 feberwari]] - Noôdweêr in [[Zuidwest-Europa]], veural in Zuud-[[Frankriek]] en [[Catalonië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602249-doden-en-schade-door-noodweer-in-frankrijk-en-spanje NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Akkoôrd over een nieuwe reherieng vò 't [[Brussels Hewest]] nae 613 daegen (record).&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/brusselse-regering-legt-eed-af-in-parlement-boris-dillies-mr-~1764248864904/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Telecomprovider Odido gehackt.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Toerisme in [[Zeêland]] is in 2025 edaeld, d'r is te weinig te doen en tis te diere.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18194360/toerismesector-slaat-alarm-over-dalende-overnachtingen-te-weinig-te-doen-en-te-duur OZ]&lt;/ref&gt;
* [[14 feberwari]] - Kritiek op dichtmaeken van gasputt'n in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602361-tno-niet-alle-gasputten-groningen-dichtmetselen-acuut-tekort-denkbaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 14 feberwari - Hroôte betoôgieng tehen 't [[Iran|Iraonse]] regime bie den jaerlijkse veiligeidsconferentie in [[München]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602440-honderdduizenden-mensen-demonstreren-in-munchen-tegen-iraans-regime NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 feberwari]] - Den [[Israël]]ische reherieng gaet meêr controle uutoefenen over den [[Westoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602634-israel-breidt-controle-over-bezette-westelijke-jordaanoever-verder-uit NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 feberwari - [[Oekraïne]] valt mie drones olieinstallaoties an in den [[Rusland|Russische]] 'aevenstad [[Taman]] an den [[Zwarte Zeê]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602548-grote-branden-in-russische-haven-aan-zwarte-zee-na-oekraiense-aanval NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 feberwari]] - Record an antal daegen rehen in [[Frankriek]], daerdeur overstroômiengen in (zuud)westen vant land.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603045-al-35-dagen-dagen-neerslag-in-frankrijk-langste-regenreeks-ooit-gemeten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 feberwari]] - Tienduuzenden [[Kraenveugelachtegen|kraenveugels]] in [[West-Europa]] en [[Duutsland]] doôd deu veugelhriep.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603103-tienduizenden-kraanvogels-dood-door-vogelgriepvirus NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 feberwari - Vee [[lawine]]s mie vee doôden in de [[Alpen]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603167-veel-lawines-in-de-alpen-12-tot-15-minuten-om-te-overleven NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in Oôst-[[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603375-zeker-twaalf-doden-bij-israelische-luchtaanvallen-in-oosten-van-libanon NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 feberwari]] - 't [[Mexico|Mexicaonse]] leher doôdt den leider vant Jaliscokartel, een beruchte drugsbende.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603611-leider-berucht-mexicaans-jaliscokartel-gedood-door-leger NOS]&lt;/ref&gt;
* 22 feberwari - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren 'ewonne deu [[Noorwegen]], twidde wor de [[Vereênigde Staeten]], dorde wor [[Nederland]] (record 'oôgste plekke).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603559-nederland-eindigt-als-derde-op-olympische-medaillespiegel-hoogste-klassering-ooit NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 feberwari]] - 't [[Kabinet-Jetten]] treedt an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603685-kabinet-jetten-officieel-beedigd-en-kan-aan-de-slag NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 feberwari - Den Zeêuw [[Jo-Annes de Bat]] (voormaelig gedeputeêrde van Zeêland) wor staetssecretaoris int kabinet-Jetten.&lt;ref&gt;[https://archive.is/WYckN PZC]&lt;/ref&gt;
* 23 feberwari - Zeldzaeme [[dwergnijlpaerd]]en waerenomen in [[Ivoôrkust]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603748-unieke-beelden-van-dwergnijlpaard-we-hadden-alleen-een-glimp-verwacht NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 feberwari]] - Winst van 120 miljard dollar vò Amerikaonse chipbedrief Nvidia.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604114-chipmaker-nvidia-maakt-ruim-100-miljard-euro-winst-door-investeringen-in-ai NOS]&lt;/ref&gt;
* [[27 feberwari]] - Paramount neemt vò 110 miljard dollar Warner Bros. over.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604304-paramount-sluit-overnamedeal-van-110-miljard-dollar-met-warner-bros NOS]&lt;/ref&gt;
* 27 feberwari - Luchtanvall'n van [[Pakistan]] op steê in [[Afghanistan]] (o.a. [[Kaboel]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604165-pakistan-voert-luchtaanvallen-uit-op-kabul-minister-spreekt-van-openlijke-oorlog NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] en de [[Vereênigde Staeten]] op [[Iran]] (o.a. [[Teheran]]), doel is een machtswisselieng int land. Den Iraonse leider Ali Khamenei komt daerbie om. Iran slaet terug mie luchtanvall'n op [[Israël]] en veural opt Amerikaonse leher in [[Jordaonië]], [[Syrië]] en de [[Holfstaeten]]. Iran sluut den [[Straet van Hormoez]] of, wat gevolgen kan 'ebben vò den oliepries.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604370-aanvallen-over-en-weer-in-het-midden-oosten-dit-is-wat-we-nu-weten NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604437-escalatie-in-de-golf-iraanse-raketten-dwingen-regio-tot-keuze NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604456-iraanse-leider-khamenei-gedood-bij-amerikaanse-en-israelische-luchtaanvallen NOS]&lt;/ref&gt;

=== maerte ===
* [[2 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Hezbollah]] op [[Israël]], Israël antwoordt mie luchtanvall'n op Hezollah in [[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604618-doden-in-libanon-door-aanvallen-tussen-israel-en-hezbollah NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Iran]] op [[Koerden|Koerdische]] milities int noôrden van [[Irak]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605017-iran-zegt-koerden-in-noordwesten-aan-te-vallen-raketaanval-op-hoofdkwartier-in-irak NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 maerte]] - 'Evige rehenval in [[Kenia]], 'oôdstad [[Nairobi]] in de problemen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605300-23-doden-na-hevige-regenval-nairobi-in-kenia-dodental-kan-nog-oplopen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[8 maerte]] - Mojtaba Khamenei volgt um z'n vaor Ali Khamenei op as 'oôgste leider van [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605626-irans-nieuwe-leider-mojtaba-khamenei-is-hardliner-die-niets-van-westen-moet-hebben NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 maerte]] - Priezen van olie en gas zeer 'oôg deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605622-energieprijzen-door-het-dak-nu-eind-aan-iran-oorlog-niet-in-zicht-is NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 maerte]] - 't Hebruuk van den telefoon bestaet 150 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605723-150-jaar-telefonie-bellen-blijft-maar-de-manier-waarop-verandert NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 maerte - Chipbedrief ASML uut [[Veldoven]] gaet uutbreien nae [[Eindoven]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605842-asml-mag-uitbreiden-tweede-vestiging-met-20-000-medewerkers NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 maerte]] - 't Antal geloôvigen is in Nederland in 2025 edaeld nae 42%, alleêne in den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] is den meêrdereid geloôvig. In [[Zeêland]] is bienae den 'elft geloôvig en binne de meêste [[protestant]]en per provincie.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/binnenland/6388998/alleen-in-limburg-rekent-meerderheid-zich-nog-tot-een-geloof.html NU]&lt;/ref&gt;
* 13 maerte - Luchtanvall'n van de Vereênigde Staeten op militaire installaoties opt vò den [[Iran|Iraonse]] olieuutvoer zeêr belangrieke eilandje Kharg in den [[Perzische Holf]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/13/iran-eilanden-perzische-golf/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 13 maerte - Den [[SGP]] in [[Vlissienge]] ei van alle plaetselijke partieën de meêste wuven op den liest vò de gemeênteraedsverkieziengen, ok is meêr as den 'elft van de kandidaoten een wuuf. Liestetrekker is vanover 't eêste vrouwelijke SGP-raedslid [[Lilian Janse-van der Weele]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18285927/opvallend-sgp-heeft-in-vlissingen-de-meeste-vrouwen-op-de-lijst OZ]&lt;/ref&gt;
* [[14 maerte]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 3,0 bie [[Eleveld]]-[[Geelbroek]] in [[Drenthe]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606245-aardbeving-van-3-0-bij-eleveld-in-drenthe-deze-was-goed-te-voelen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 maerte]] - Den ofnaeme van den leêfbaereid in den gemeênte [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] deu den hroei vant toerisme is een belangriek ongerwerp bie de kommende gemeênteraedsverkieziengen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606391-toerisme-twistpunt-bij-gemeenteraadsverkiezingen-in-het-zeeuwse-veere NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 maerte]] - 23 doôden bie bomanslagen in den stad [[Maiduguri]] in Noôrdoôst-[[Niheria]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606654-doden-en-gewonden-bij-bomaanslagen-in-nigeriaanse-miljoenenstad-maiduguri NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 maerte - Vee doôden in een ziekenuus in [[Kaboel]] deu [[Pakistan|Pakistaonse]] luchtanval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606635-mogelijk-honderden-doden-bij-pakistaanse-aanval-op-ziekenhuis-in-kabul NOS]&lt;/ref&gt;
* [[17 maerte]] - [[Marokko]] toch winnaer van den Afrika Cup.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606743-marokko-toch-winnaar-afrika-cup-senegal-raakt-titel-kwijt NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 maerte - [[Israël]] doôdt den [[Iran|Iraonse]] veiligeidschef en den leider van den paramilitaire Basij.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606673-israelisch-leger-twee-hoge-iraniers-gedood-onder-wie-kopstuk-larijani NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 maerte]] - [[Nederlandse gemeênte|Gemeênteraedsverkieziengen in Nederland]]: den opkomst is 54%, meêste zeêtels nae plaetselijke partieën.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606889-lokale-partijen-zetten-opmars-door-opkomst-hoger-dan-in-2022 NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 maerte - [[Israël]] bombardeêrt in [[Iran]] 't hroôtste gasveld ter waereld, as vergeldieng bombardeêrt Iran een gasveld in [[Qatar]] mie as hevolg een vaddere stiegieng van de olie- en gaspriezen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606878-aanvallen-op-gasinstallaties-iran-en-qatar-wordt-meer-een-energie-oorlog NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 maerte]] - Volgens den Israëlische premier [[Benjamin Netanyahu]] kan [[Iran]] deu de anvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] en [[Israël]] hin [[uranium]] meêr verrieken en hin ballistische rakett'n meêr maeken.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607003-netanyahu-iran-niet-langer-in-staat-om-uranium-te-verrijken NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 maerte - Vee sneêuw op de [[Cenarische Eilan'n]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/325003/video/hevige-sneeuwval-transformeert-tenerife-tot-sneeuwparadijs.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[20 maerte]] - Overstroômiengen in [[Hawaii]] deu 'evige rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607173-overstromingen-op-hawai-duizenden-mensen-geevacueerd NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 maerte]] - Extreme warmte int zuudwessen van de [[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607313-recordhitte-in-zuidwesten-vs-met-temperaturen-van-boven-40-graden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 maerte]] - Volgens den Weareld Meteorologische Organisaotie (WMO) sloeg den [[aerde]] in 2025 meêr warmte op as vroeher.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607472-meteorologen-aarde-houdt-meer-warmte-vast-dan-ooit-gevolgen-nog-eeuwen-voelbaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 maerte]] - Den [[NASA]] wil een baosis op den [[maen (Aerde)|maen]] gaen bouwen waer vanof 2032 kan worren geweund.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607705-nasa-wil-begin-jaren-30-een-basis-op-de-maan-bouwen-en-cancelt-ruimtestation NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 maerte]] - Den naem van den combinaotie [[GL]]-[[PvdA]] wor Progressief Nederland (PRO).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607948-nieuwe-naam-groenlinks-pvda-bekend-progressief-nederland-kortweg-pro NOS]&lt;/ref&gt;
* 26 maerte - Den [[Nederland]]se staet had in 2025 een tekort van 19 miljard euro oftewel 1,6% vant bbp en den staetsschuld steeg nae 524 miljard euro oftewel 44,4% vant bbp.&lt;ref&gt;[https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/13/inkomsten-uitgaven-en-schuld-van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro CBS]&lt;/ref&gt;
* [[28 maerte]] - Hroôte betoôgieng tehen 't beleid van president [[Donald Trump]] in alle [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] staeten.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2608235-in-alle-amerikaanse-staten-protest-tegen-president-trump NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 maerte]] - 't [[Israël]]ische parlement den [[Knesset]] stemt voo den doôdstraf voo moôrden deu ([[Palestina|Palestijns]]) terrorisme.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2608452-parlement-israel-stemt-voor-omstreden-doodstrafwet NOS]&lt;/ref&gt;

=== april ===
* [[1 april]] - Vee dode zeêsterr'n angespoeld opt strange van [[Ouwdurp]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2174968/honderden-dode-zeesterren-aangespoeld-op-het-strand-van-ouddorp RM]&lt;/ref&gt;
* [[4 april]] - Zwaere rehenval leidt toet overstroômiengen, aerdverschuviengen en onweêr in [[Afghanistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609051-tientallen-doden-in-afghanistan-door-overstromingen-en-aardverschuivingen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 april]] - 't 'Oôd van den inlichtiengendienst van den Islamitische Revolutionaire Garde ([[Iran]]) wor deu [[Israël]]ische luchtanvall'n gedoôd.&lt;ref&gt;[https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/06/hoofd-iraanse-inlichtingendienst-revolutionaire-garde-gedood-a4924821#photo=MTM3MD NRC]&lt;/ref&gt;
* [[8 april]] - Waepenstilstand van twi weêken tussen [[Iran]] en [[Israël]]-[[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609553-vs-en-iran-akkoord-over-staakt-het-vuren-van-2-weken-straat-hormuz-gaat-weer-open NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 april - Zwaerste anval van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in [[Libanon]] mie 254 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609643-zwaarste-israelische-aanvallen-op-libanon-met-254-doden-iran-sluit-straat-van-hormuz NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 april]] - 't Antal [[wolf|wolv'n]] in [[Nederland]] is in 2025 mie 30 toet 131 'estege.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609783-weer-meer-wolven-in-nederland-in-totaal-veertien-roedels-geteld NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 april]] - Zelfriejende waegens van Tesla meugen as eêste in Europa in Nederland gaen riejen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609960-zelfrijdende-tesla-s-mogen-de-weg-op-in-nederland-eerste-land-in-europa NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 april]] - In de [[Honharije|Honhaorse]] verkieziengen verslaet den partie Tisza van oppositieleider Péter Magyar den partie Fidesz van premier [[Viktor Orbán]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610212-hongaarse-oppositieleider-magyar-wint-verkiezingen-orban-erkent-nederlaag NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 april]] - De [[Vereênigde Staeten]] gaen as hevolg vant mislukk'n van de ongerandeliengen mie [[Iran]] den [[Straet van Hormuz]] blokkeren om den (beperkte) ofsluutieng deu Iran te stoppen.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6392342/vs-kondigt-eigen-blokkade-straat-van-hormuz-aan-om-iran-te-dwarsbomen.html NU]&lt;/ref&gt;
* 13 april - Dode [[potvis]] gestrand tussen [[Renisse]] en Nieuw-[[Aemstie]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18372720/dode-potvis-drijft-weg-en-spoelt-aan-op-het-strand OZ]&lt;/ref&gt;
* [[16 april]] - President [[Volodymyr Zelensky]] van [[Oekraïne]] krieg in [[Middelburg]] den [[Four Freedoms Award]] (Freedom Medal).&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18378525/zelensky-komt-naar-middelburg-voor-uitreiking-four-freedoms-awards-ook-koning-en-premier-aanwezig OZ]&lt;/ref&gt;
* [[17 april]] - Waepenstilstand van tien daegen tussen [[Libanon]] en [[Israël]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610766-staakt-het-vuren-ingegaan-in-libanon-nodig-om-vrede-te-bereiken NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 april - Aziatische 'oôrnaer 'iet veurtaen geelpoôtoôrnaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610813-naam-aziatische-hoornaar-was-verwarrend-vanaf-nu-geelpoothoornaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 april - [[Groep-Markuszower]] richt een nieuwe partie op: [[Den Nederlandse Alliantie]] (DNA).&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/politiek/6393239/groep-markuszower-begint-nieuwe-partij-dna-rita-verdonk-sluit-zich-aan.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[20 april]] - Den blokkade van den [[Straet van Hormuz]] leidt toet tekort an kunstmest waordeu voedselpriezen stiegen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611260-oorlog-in-midden-oosten-brengt-voedselzekerheid-in-delen-van-wereld-in-gevaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 april - Noôdtoestand in den 'oôdstad van [[Nieuw-Zeêland]] [[Wellington]] en omhevieng deu record vee rehen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611288-nieuw-zeeland-roept-noodtoestand-uit-in-hoofdstad-na-recordhoeveelheid-regen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 april]] - [[Eêste Kaemer]] stemt tehen den asielnoôdmaetregelenwet en vò invoerieng vant twistatusstelsel.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611464-partijen-teleurgesteld-over-sneuvelen-asielwet-een-blamage-en-diep-triest NOS]&lt;/ref&gt;
* 21 april - Stroômnet in den provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] vol.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611482-stroomnet-utrecht-nu-echt-vol-helemaal-geen-nieuwe-of-zwaardere-aansluitingen-meer NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 april]] - Dreigieng van tekort an drienkwaeter in Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611728-vitens-waarschuwt-voor-tekort-aan-drinkwater NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 april - Inlichtiengendienst AIVD waerschuwt vò [[Rusland]], [[China]] en jihadistisch terrorisme van [[Islamitische Staete]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611683-rusland-china-terroristen-aivd-zag-in-80-jaar-niet-meer-dreiging-dan-nu NOS]&lt;/ref&gt;
* [[25 april]] - Net zo as in 2025 vanover een zeêr droôge lente.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611897-opnieuw-droog-voorjaar-terwijl-bodem-nog-niet-is-hersteld-van-droog-2025 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 april]] - Den marathon wor vò den eêste mael onger den twi uur gelope.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612045-onder-de-magische-grens-van-twee-uur-sawe-loopt-wereldrecord-marathon-in-londen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[27 april]] - Konienksdag: konienk [[Wullem-Alexander der Nederlan'n|Wullem-Alexander]] mie z'n wuuf koniengin [[Máxima der Nederlan'n|Máxima]] plus ulder drie dochters bezoeke [[Dokkum]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612191-koninklijke-familie-voltooit-bezoek-aan-dokkum-tige-tank NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 april]] - Nieuw nationaol park in Nederland: 'Ollandse Dunen in den provincie [[Zuud-'Olland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612269-nederland-heeft-een-nieuw-nationaal-park-hollandse-duinen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 april]] - Hroôte brand opt militair oefenterrein bie [['t Harde]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612394-grote-brand-op-militair-oefenterrein-t-harde-nl-alert-in-meerdere-provincies NOS]&lt;/ref&gt;
* 29 april - Oliepries 't 'oôgst sins 2022 deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612423-olieprijs-stijgt-naar-hoogste-niveau-in-vier-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 april]] - Toearegs en jihadisten vechten saemen tehen 't militaire regime in [[Mali]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612498-rebellengroepen-bundelen-krachten-om-junta-in-mali-omver-te-werpen NOS]&lt;/ref&gt;

=== meie ===
* [[1 meie]] - De [[Vereênigde Araobische Emiraoten]] stappen uut den [[OPEC]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612297-verenigde-arabische-emiraten-stappen-uit-oliekartel-opec NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 meie]] - (Nederlandse) doôden deu hantavirus op cruiseschip.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/03/2-doden-gelinkt-aan-acuut-respiratoir-syndroom-op-cruiseschip-in/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 3 meie - Levende [[witsnuutdolfijn]] anhespoeld bie [[Egmond an Zeê]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612991-witsnuitdolfijn-levend-aangespoeld-op-strand-egmond-aan-zee NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 meie]] - 26 doôden deu ontploffieng in een vierwerkfabriek in den [[China|Chinese]] stad Liuyang ([[Hunan]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2613165-zeker-26-doden-en-tientallen-gewonden-bij-explosie-in-chinese-vuurwerkfabriek NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 meie]] - Rechter geêft hemeênte [[Goereê-Overflakkeê]] geliek mie sluutieng op zoondag van supermart in [[Ouwdurp]] om [[calvinisme|geloôfsredenen]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2191777/supermarkt-moet-geloof-respecteren-en-mag-definitief-niet-open-op-zondag RM]&lt;/ref&gt;
* [[12 meie]] - Vanwehe deêlname van [[Israël]] ant Eurovisiesongfestival in [[Wenen]] doen [[Ierland (land)|Ierland]], [[Iesland]], [[Nederland]], [[Slovenië]] en [[Spanje]] niet meê.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614055-eurovisie-songfestival-van-start-met-israel-maar-zonder-nederland NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 meie - Brandstichtieng bie noôdopvang vò asielzoekers in [[Loôsdrecht]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614145-schandalig-en-totaal-onacceptabel-bestuurders-kwaad-over-geweld-loosdrecht NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 meie - Uutzonderlijk laete sneêuwval in de [[Alpen]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/buitenland/6395570/opvallend-late-sneeuwval-in-de-alpen-in-bijna-20-jaar-niet-voorgekomen.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[13 meie]] - Windoôs in [[Eersel]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614282-schade-aan-daken-auto-s-en-bomen-in-eersel-door-windhoos NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 meie - Driemael meêr [[terp]]en as 'edacht in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/video/2614260-nederland-nog-meer-terpenland-drie-keer-zo-veel-terpen-als-gedacht NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 meie]] - Zwaere anvallen mie drones en raketten van [[Rusland]] op [[Oekraïne]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614318-zeker-zeven-doden-door-een-van-de-zwaarste-russische-aanvallen-op-oekraine NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 meie]] - 78 doôden deu bendeheweld in [[Haïti]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614428-tientallen-doden-door-bendegeweld-rondom-haitiaanse-hoofdstad NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 meie - Uutbraek van [[ebola]] mie 65 doôden int oôsten van [[Konho-Kinshasa]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614409-opnieuw-ebola-uitbraak-in-congo-zeker-65-doden-risico-op-verdere-verspreiding NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 meie - [[Israël]] doôdt den militaire leider van [[Hamas]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614542-hamas-leider-gedood-volgens-israel-verantwoordelijk-voor-7-oktober NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 meie]] - [[Bulharije]] wint 't Eurovisiesongfestival, [[Israël]] wor twidde.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614613-bangaranga-bulgarije-wint-eurovisie-songfestival-israel-tweede NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 meie]] - Een [[asteroïde]] gaet vlak langs den [[aerde]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614795-asteroide-scheert-langs-de-aarde-dichterbij-kan-bijna-niet-zonder-te-botsen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 meie]] - 1121 nieuwe diersoôrten ontdekt in de [[zeê]]ën.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2615187-spookhaai-en-glazen-worm-ruim-1100-nieuwe-soorten-ontdekt-in-zee NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 meie]] - Zeêr zwaere anvallen mie drones en raketten (waeronger den Oresjnik-raket) van [[Rusland]] op den [[Oekraïne|Oekraïense]] 'oôdstad [[Kiev]] en omhevieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2615803-rusland-vuurt-gevreesde-oresjnik-raket-af-op-oekraine-europa-reageert-geschokt NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 meie]] - [[Israël]] gaet 70% van den [[Gazastroôke]] bezetten.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616270-premier-netanyahu-israel-gaat-70-procent-van-gaza-bezetten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 meie]] - Noôdweêr in [[Belhië]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/31/hoe-ontstaan-hagelbollen-en-hoe-kunnen-ze-zo-groot-worden/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[31 meie]] - [[Israël]] verovert 't kasteêl Beaufort an den [[Litani]] in [[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616518-israel-neemt-strategisch-kasteel-in-evacuatiezone-libanon-schuift-steeds-verder-op NOS]&lt;/ref&gt;

=== juni ===
* [[3 juni]] - Anvallen mie drones deu [[Oekraïne]] op onger aore den [[Rusland|Russische]] stad [[Sint-Petersburg]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616941-oekraine-raakt-doelen-in-sint-petersburg-navo-chef-rutte-bezoekt-kyiv NOS]&lt;/ref&gt;
* 3 juni - Waepenstilstand tussen [[Libanon]] en [[Israël]], ofankelijk van terugtrekkieng van [[Hezbollah]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617058-israel-en-libanon-akkoord-over-nieuw-staakt-het-vuren-maar-veel-hangt-af-van-hezbollah NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 juni]] - Windoôs in [[Glanerbrugge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617146-plaatselijk-schade-door-hevige-buien-komende-dagen-nog-wisselvallig NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 juni]] - Vuuftigste editie van den [[Evanhelische Omroep|EO-Jongerendag]]; deêze wor hehouwe in [[Rotterdam]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2198206/eo-jongerendag-bestaat-vijftig-jaar-en-zo-wordt-dat-gevierd-in-rotterdam RM]&lt;/ref&gt;
* 6 juni - Hroôte [[Kernien]]enplaeg in [[Australië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617370-kopzorgen-in-australie-om-konijnenplaag-we-moeten-ze-uitroeien NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 juni|7]]-[[8 juni]] - [[Iran]] en [[Israël]] voeren luchtanvall'n op mekaer uut.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617581-israel-en-iran-bestoken-elkaar-met-aanvallen-petrochemische-fabriek-geraakt NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 juni - [[Aerdbevieng]] mie kracht van 7,8 in de [[Filepien'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617765-dodental-na-aardbeving-filipijnen-loopt-op-tienduizenden-mensen-ontheemd NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 juni]]-[[19 juli]] - Waereldkampioenschap [[voebal]] vò mannelijke lan'nteams (FIFA World Cup 26) in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/sport/wk-voetbal-2026 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 juni]] - Europeêse asiel- en migraotiepact in werkieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618191-het-europese-migratiepact-gaat-in-wat-verandert-er NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 juni]] - [[GroenLienks]] en [[PvdA]] vanof noe officieel saemen as [[Progressief Nederland]] (PRO).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618402-leden-pvda-en-gl-stemmen-met-overgrote-meerderheid-voor-fusie-en-gaan-nu-verder-als-pro NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juni - 'Oôgste wintertemperatuur oôit op [[Antartica]]: 15,5° C.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618421-antarctica-meet-recordtemperatuur-deze-winter-20-graden-warmer-dan-gemiddeld NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 juni]] - Hroôte droneanval van [[Oekraïne]] op [[Rusland]], o.a. op een hroôte olieraffinaederie bie [[Moskou]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619147-enorme-oekraiense-droneaanval-op-rusland-belangrijke-olieraffinaderij-in-brand NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 juni - Den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] waerschuwt vò een [[wasbeêr]]plaeg in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619201-limburg-waarschuwt-nederland-loopt-risico-op-serieuze-plaag-van-wasberen NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 juni - As hevolg van een ofspraek 'effen de [[Vereênigde Staeten]] den blokkade van [[Iran|Iraonse]] 'aevens op en opene den [[Straet van Hormoez]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619233-vs-heft-blokkade-van-iraanse-havens-op-tankers-varen-weer-door-straat-van-hormuz NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 juni]] - Nieuwe waepenstilstand tussen [[Israël]] en [[Hezbollah]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619340-nieuw-bestand-tussen-israel-en-hezbollah-horde-in-akkoord-vs-iran-lijkt-genomen NOS]&lt;/ref&gt;
* 19-[[20 juni]] - Vee schaede an boômen in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] deu noôdweêr.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619504-noodweer-legt-meer-dan-350-bomen-plat-in-groningen-het-was-echt-heel-heftig NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 juni]] - Den Britse premier [[Keir Starmer]] gaet weg.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619757-de-val-van-mr-rules-hoe-het-premierschap-van-starmer-nooit-van-de-grond-kwam NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 juni]] - Twi zwaere [[aerdbevieng]]en mie een kracht van 7,2 en 7,5 in [[Venezuela]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2620160-twee-zware-aardbevingen-in-venezuela-vrees-voor-duizenden-slachtoffers NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 juni]] - 'Oôgste junitemperatuur oôit mie 36,8° C in [[De Bilt]] en 39,4° C in [[Ell (Nederland)|Ell]].&lt;ref&gt;[https://www.weeronline.nl/nieuws/26-6-2026-hoogste-juni-temperatuur-ooit-gemeten Won]&lt;/ref&gt;
* [[29 juni]] - In [[Mexico]] wor 't Nederlands voebalelftal deu verlies van [[Marokko]] uutgeschakeld int waereldkampioenschap [[voebal]] vô mannelijke lan'nteams.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2620935-wk-voorbij-voor-oranje-sterk-marokko-wint-zenuwslopend-duel-na-strafschoppen NOS]&lt;/ref&gt;

=== juli ===
* [[1 juli]] - Ruum twi meljoen soldaeten binne gedoôd, gewond of vermist in den oôrlog tussen [[Oekraïne]] en [[Rusland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621308-ruim-2-miljoen-militairen-rusland-en-oekraine-gesneuveld-vermist-of-gewond NOS]&lt;/ref&gt;
* [[2 juli]] - Scheurieng binn'n den [[Roôms-Kattelieke Kerke]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621382-vaticaan-breekt-met-priesters-en-bisschoppen-om-wijding-zonder-toestemming NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 juli]] - De [[Vereênigde Staeten]] bestaen 250 jaer.&lt;ref&gt;[https://app.nos.nl/shorthand/250-jaar-verenigde-staten/index.html NOS]&lt;/ref&gt;
* 4 juli - In [[Mali]] worren steê angevalle deu rebellen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621602-rebellen-vallen-steden-aan-door-heel-mali NOS]&lt;/ref&gt;
* [[5 juli]] - Toenaeme van heweld deu [[Israëliërs]] tehen [[Palestijnen]] op den [[Westelijke Jordaonoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2621699-geweld-tegen-palestijnen-op-de-bezette-westelijke-jordaanoever-blijft-toenemen NOS]&lt;/ref&gt;
* 5 juli - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]], veural bie [[Perpignan]] int departement [[Pyrénées-Orientales]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621821-duizenden-mensen-geevacueerd-in-zuid-frankrijk-om-bosbranden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 juli]] - Superorkaon op eilandje [[Rota]] bie [[Guam]] in den [[Hroôten Oceaon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621852-zware-orkaan-bavi-treft-tropisch-eiland-rota-met-volle-kracht NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - [[Hamas]] gaet 't politieke bestier over den [[Gazastroôke]] stoppen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621919-politieke-tak-hamas-geeft-na-twintig-jaar-het-bestuur-van-de-gazastrook-op NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - [[Duutsland]] wil meêr gaen uutgeve an defensie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621962-duitsland-volgt-nieuwe-koers-en-zet-in-op-defensie-bij-nieuwe-begroting NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - Probleêm[[wolven]] moge in Nederland worren ofeschote.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621834-kabinet-deze-zomer-probleemwolven-bij-incidenten-afschieten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 juli]] - Twintig windmeulens bie de [[Kreêkraksluuzen]] in den [[Zeêland|Zeêuwe]] gemeênte [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]] moge overdag niet meêr draoie vanwehe den doôd van een zeêaerend.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621987-twintig-zeeuwse-windmolens-verplicht-stilgezet-na-dood-zeearend NOS]&lt;/ref&gt;
* 7 juli - Hroôte problemen mie rivierkreêften in [[Zeêland]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18598231/dit-kreeftje-lijkt-onschuldig-maar-kloont-zichzelf-en-is-desastreus-voor-onderwaterleven-en-dijkveiligheid OZ]&lt;/ref&gt;
* [[8 juli|8]]-[[9 juli]] - Luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622279-iran-meldt-14-doden-en-tientallen-gewonden-bij-aanvallen-vs NOS]&lt;/ref&gt;
* 9 juli - [[Europeês Parlement]] vòstander van digitaole [[euro]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622334-digitale-euro-weer-een-stap-dichterbij-europees-parlement-akkoord NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 juli]] - Hroôte natuurbrand in den Zuud-[[Spanje|Spaonse]] provincie [[Almería (provincie)|Almería]] mie vee doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622594-al-6600-hectare-grond-verwoest-door-dodelijke-natuurbrand-in-zuid-spanje NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 juli]] - Hroôte bosbrand zuudoôstelijk van [[Paries]] bie [[Fontainebleau]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622927-grote-natuurbrand-bij-parijs-nog-niet-onder-controle NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 juli - 30 doôden deu brand in een café in [[Bangkok]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622914-dodental-na-brand-in-muziekbar-in-bangkok-opgelopen-slachtoffers-vooral-thai NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 juli]] - Vanover luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622804-opnieuw-aanvallen-tussen-vs-en-iran-explosies-op-verschillende-plekken NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juli - Toenaeme van [[bever (dier)|bevers]] bedreigieng vò dieken en wehen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622811-probleembever-van-bedreigde-diersoort-naar-sloper-van-dijken-en-wegen NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juli - De [[Vereênigde Staeten]] gaen [[Iran]] vanover op zeê blokkeren en tol 'effen in den [[Straet van Hormoez]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622859-trump-wil-tolheffing-in-straat-van-hormuz-kondigt-hervatting-blokkade-van-iran-aan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 juli]] - Den [[Knesset]] neêmt baosiswet over [[Thora]]studie an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622981-israelisch-parlement-neemt-vlak-voor-reces-omstreden-thorastudie-wet-aan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 juli]] - [[Zeêland]] ao minste antal vrouwelijke wetouwers van Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623176-opmars-vrouwelijke-wethouders-stokt-in-zeeland-maar-een-op-de-zes NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 juli - Nederland ao vanwehe den droôgte een waetertekort.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623209-nederland-heeft-watertekort-maatregelen-aangekondigd-voor-eerlijke-verdeling NOS]&lt;/ref&gt;
* [[17 juli]] - Hroôte brand in den Zuud-[[Noorwegen|Noorse]] plekke Krokstadelva (hemeênte [[Drammen]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623462-enorme-brand-in-noorse-woonwijk-grotendeels-onder-controle NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 juli]] - 143 doôden op een migrantenboôt vò den kust van [[Mauritanië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623870-143-mensen-dood-gevonden-op-migrantenboot-voor-kust-mauritanie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 juli]] - [[Israël]] wil nieuwe nederzettiengen bouwen in den [[Gazastroôke]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623634-israelische-minister-kondigt-plannen-aan-voor-nieuwe-nederzettingen-in-gaza NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 juli - [[Spanje]] wint 't waereldkampioenschap [[voebal]] mie 1-0 van [[Arhentinië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623685-spanje-krijgt-machteloos-argentinie-uiteindelijk-op-de-knieen-en-is-wereldkampioen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 juli]] - [[Andy Burnham]] (Labour Party) wor premier vant [[Vereênigd Konienkriek]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623742-burnham-beedigd-als-britse-premier-starmer-officieel-afgezwaaid NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - Den [[China|Chineêse]] webwienkel AliExpress krieg een boete van 550 meljoen euro van den [[Europeêse Commissie]] vanwehe verkoôp van illegaole artikelen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623734-aliexpress-krijgt-europese-boete-van-550-miljoen-voor-verkoop-illegale-producten NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - [[Nicaragua]] stopt mie verkieziengen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623818-van-democratie-naar-dictatuur-president-schaft-verkiezingen-in-nicaragua-af NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - Blokkade van den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]] tehen [[Saoedi-Araobië]] deu de [[Houthi's]] in [[Jeêm'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623764-houthi-s-kondigen-maritieme-blokkade-aan-tegen-saudi-arabie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 juli|21]]-[[24 juli]] - [[Nijmeegse Vierdaegse]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624263-laatste-vierdaagse-wandelaars-druppelen-binnen-om-kruisje-op-te-halen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 juli]] - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]] en bie [[Madrid]] in [[Spanje]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624217-frankrijk-vraagt-hulp-van-eu-bij-bosbranden-spanje-roept-noodtoestand-uit NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 juli - [[Nauru]] gaet een ambassade opene in [[Israël]] en wel in den 'oôdstad [[Jeruzalem]].&lt;ref&gt;[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/775610/nauru-s-government-announces-plans-for-embassy-in-israel RNZ]&lt;/ref&gt;
* [[24 juli]] - Nieuwe importeffiengen deu de [[Vereênigde Staeten]], ok vò lan'n van den [[Europeêse Unie]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624214-vs-kondigt-importheffingen-aan-op-producten-uit-60-landen-waaronder-eu-lidstaten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 juli]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,1 in Zuud-[[Japan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624927-dodental-na-aardbevingen-in-japan-loopt-op-reddingswerk-nog-in-volle-gang NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 juli]] - [[Nauru]] verandert um z'n eihe in Naoero.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/08/03/nauru-verandert-naam-naar-naoero/ VRT]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/836342/nauru-officially-changes-name-to-naoero-after-thoughtful-deliberation-bypassing-referendum RNZ]&lt;/ref&gt;
* [[31 juli]] - Tienduuzenden jonge [[Marokko|Marokkaonen]] trekken den [[Spanje|Spaonse]] [[exclave]] [[Ceuta]] binn'n.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2625033-tienduizenden-migranten-bereiken-spaanse-exclave-ceuta-dodental-stijgt-naar-27 NOS]&lt;/ref&gt;

=== oes ===
* [[1 oes]] - Vanof noe is vierwerk verboden in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621134-consumenten-mogen-niet-meer-knallen-vuurwerkverbod-gaat-definitief-in NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 oes]] - Defensiepact tuss'n [[Saoedi-Araobië]], [[Turkije]] en [[Pakistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2625940-navo-lid-turkije-tekent-defensiepact-met-saudi-arabie-en-pakistan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,4 in [[Colombia]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627068-dodental-beving-colombia-inmiddels-294-hoop-vervliegt-voor-mensen-onder-puin NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 oes - Recordlaegte van [[Rien]] bij [[Lobith]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626232-record-uit-1947-gesneuveld-niet-eerder-zo-weinig-water-door-de-rijn NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 oes]] - Een veêrboôt zienkt opt [[Karibameêr]] bie [[Zimbabwe]], weerbie minstens 97 mins'n omkomme.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626484-zeker-15-doden-na-kapseizen-veerboot-in-zimbabwe-tientallen-mensen-vermist NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 oes]] - [[Zunne]]verduusterieng in Noôrd-[[Spanje]] en West-[[Iesland]], hroôtendeêls ok in [[Belhië]] en [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626591-nederlanders-smullen-van-de-eclips-lijkt-een-maan-die-licht-geeft NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://hemel.waarnemen.com/zon/eclipsen/zonsverduistering_20260812.html hwc]&lt;/ref&gt;
* [[14 oes|14]]-[[31 oes]] - Hroôte brand in de 'Oôge Venen ([[Ardenn'n]], provincie [[Luuk (provincie)|Luuk]]).&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/beelden-tonen-dat-gevaar-in-de-hoge-venen-nog-niet-is-geweken-m~1787109504614/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[15 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,7 opt [[Indonesië|Indonesische]] eiland [[Flores]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627241-dodental-aardbeving-indonesisch-eiland-flores-loopt-op-duizenden-ontheemden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 oes]] - Een goudmien in den [[Centraol-Afrikaonse Rippebliek]] stort deêls in mie minstens 100 doôden as hevolg.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627538-vrees-voor-ruim-honderd-doden-door-mijnongeluk-centraal-afrikaanse-republiek NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,8 bie [[Zandeweer]] in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627688-aardbeving-met-kracht-van-2-8-bij-zandeweer-in-groningen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 oes]] - Hroôte overstroômieng mie vee doôden in [[Nepal]] en [[Tibet]] deu ofbrekende [[gletsjer]] in den [[Himalaya]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629070-dodental-overstromingen-nepal-boven-900-zoektocht-naar-overlevenden-in-tunnels NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 oes]] - De [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]] vallen mekaer vanover an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629007-vs-valt-na-weken-weer-iraanse-installaties-aan-iran-bestookt-amerikaanse-bases NOS]&lt;/ref&gt;

=== september ===
* [[1 september]]-[[12 oktober]] - [[Zeêlandbrugge]] dicht vanwehe ongeroud.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18691861/zeelandbrug-zes-weken-dicht-voor-reparatie-scheuren-in-brug-worden-steeds-groter OZ]&lt;/ref&gt;
* 1 september - Hroôte groep mannen valt 'uus an in [[Overasselt]], 'ierbie wor een bewaeker doôdeschote.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629275-overasselt-opgeschrikt-door-gewelddadig-schietincident-veel-nog-onduidelijk NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 september]] - De [[Houthi's]] behinne mie een hroôte anval tehen 't leher van [[Jeêm'n]], vermoedelijk doel is den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629798-houthi-s-beginnen-offensief-een-van-de-zwaarste-gevechten-in-jemen-in-jaren NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Sachsen-Anhalt]] wor den [[AfD]] den hroôste partie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629958-monsterzege-afd-in-saksen-anhalt-nog-onzeker-of-partij-alleen-kan-regeren NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 september - Zeldzaeme albino [[zeêond]] hezien op [[Neeltie Jans]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18760294/zeldzame-witte-zeehond-gespot-op-zeeuws-strand OZ]&lt;/ref&gt;
* [[8 september]] - De [[Houthi's]] vall'n 't zuuden van [[Saoedi-Araobië]] an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630138-73-gewonden-bij-houthi-aanvallen-op-saudi-arabie NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 september - 't [[Vereênigd Konienkriek]], [[Frankriek]] en [[Canada]] gaen den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]] verbiejen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630205-vk-frankrijk-en-canada-komen-met-importverbod-voor-goederen-uit-nederzettingen-westoever NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 september]] - Vee doôden deu brand op veêrboôt op de [[Filepien'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630780-dodental-veerbootbrand-filipijnen-opgelopen-tot-76 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 september]] - [[Israël]] vernietugt een ondergroons complex van [[Hezbollah]] in Zuud-[[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630529-enorme-explosies-in-zuid-libanon-israel-zegt-complex-hezbollah-te-hebben-verwoest NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 september - Zwaer ongeluk mie een Nederlandse bus in Oôst-[[Zwitserland]] mie vuuf doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630537-vijf-doden-en-veertig-gewonden-bij-busongeluk-zwitserland NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 september]] - De [[Houthi's]] verkriegen controle over den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630555-houthi-s-nemen-controle-over-belangrijke-vaarroute-voor-olie-naar-europa NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 september]] - De [[Houthi's]] vallen den luchtaeven van [[Riyad]] en olieinstallaoties van [[Saoedi-Araobië]] an den [[Rooie Zeê]] an.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/19/saoedi-arabie-vlammen-en-een-dikke-zwarte-rookpluim-hoofdstad-ri/. VRT]&lt;/ref&gt;
* 19 september - Olie spoelt an opt strange van [[Walchren]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18805501/vervuiling-met-stookolie-breidt-zich-verder-uit-over-zeeuwse-kust OZ]&lt;/ref&gt;
* [[20 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Mecklenburg-Vorpommern]] wor den [[AfD]] den hroôste partie en bluft den [[CDU]] vò den eêste mael onger den kiesdrempel.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2631852-pijnlijk-verlies-cdu-in-duitse-deelstaat-voor-het-eerst-kiesdrempel-niet-gehaald NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 september]] - Verbod in [[Nederland]] van kracht op den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623855-invoerverbod-producten-uit-illegale-nederzettingen-israel-gaat-in-op-22-september NOS]&lt;/ref&gt;
* 22 september - Akkoôrd tussen de [[Vereênigde Staeten]], [[Denemarken]] en [[Hroenland]] mie as uutkomst dat 't Amerikaonse leher in Hroenland wor versterkt.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632070-vs-denemarken-en-groenland-tekenen-akkoord-vs-mag-meer-bases-bouwen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 september]] - Hroôte droôgte in [[Belhië]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/22/droogte-in-belgie-drinkwaterproductie-gevolgen/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[25 september]] - Veêrboôt zienkt opt [[Tanganyikameêr]] vlakbie den kust van [[Konho-Kinshasa]]; d'r binne vee doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632439-veerboot-zinkt-in-de-nacht-in-congo-zeker-41-doden-en-49-vermisten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 september ember]] - Noôdtoestand in [[Bangkok]] vanwehe overstroômiengen deu zwaere rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632591-grote-delen-van-bangkok-overstroomd-na-aanhoudende-zware-regenval NOS]&lt;/ref&gt;

== Kommende hebeurtenisse ==
* [[1 oktober]] - Den [[Zeêuwse Wikipedia]] bestaet twintig jaer.
* [[27 oktober]] - Verkiezienge vò den [[Knesset]].&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/event/2026-Israeli-Elections Bri]&lt;/ref&gt;

== Hesturve ==
* [[13 jannewari]] - [[Jaap Sala]] (76), Nederlands politicus (burhemeêster [[Sluus (gemeênte)|Sluus]])
* [[16 jannewari]] - [[Willem Jan op 't Hof]] (78), Nederlands predikant en theoloôg
* [[26 jannewari]] - [[Arie van den Brand]] (74), Nederlands landbouwkundige, boer en politicus
* [[7 feberwari]] - [[Bert Broekhuis]] (82), Nederlands politicus (raedslid [[Tole (gemeênte)|Tole]])
* [[11 feberwari]] - [[Cees Nooteboom]] (92), Nederlands schriever en dichter
* [[6 maerte]] - [[Hans Wagner]] (62), Duuts-Nederlands politicus
* [[12 maerte]] - [[Wouter van Beijnum]] (79), Nederlands architect
* [[30 maerte]] - [[Huub van der Meer]] (82), Nederlands politicus (burhemeêster [[Oôstflakkeê]])
* [[18 juni]] - [[Henk Krijgsman]] (84), Nederlands politicus (burhemeêster [[Wesvore]])
* [[8 juli]] - [[Johanna Kruit]] (85), Zeêuws dichteres en schriefster
* [[31 oes]] - [[Elco Brinkman]] (78), Nederlands amtenaer, politicus en bestierder
* [[2 september]] - [[Jan Pieter Lokker]] (77), Nederlands leraer, bestierder en politicus (wnd. burhemeêster [[Goereê-Overflakkeê]])
* [[14 september]] - [[Wim van Gelder (CDA)|Wim van Gelder]] (84), Nederlands politicus (Commissaoris van Zeêland)

== Temperaturen ==

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|-
! colspan=19 | antal maelen maximum temperatuur in [[De Bilt]].&lt;ref&gt;[https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2026/januari Wst]&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=2 | maend !! colspan=15 | maximum temperaturen °C !! rowspan=2 | maend
|-
! -10--14 !! -5--9 !! 0--4 !! 0-+4 !! 5-9 !! 10-14 !! 15-19 !! 20-24 !! 25-29 !! 30-34 !! 35-39 !! 40-44 !! gemid. !! 'uudig gemid. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20240114062700/https://www.weeronline.nl/nieuws/dit-is-het-nederlandse-jaarklimaat Won]&lt;/ref&gt; !! verschil
|-
| jan ||  ||  || 1 || 17 || 11 || 2 ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 5,0° || 6,2°  || -1,2° || jan
|-
| feb ||  ||  ||  || 8 || 8 || 10 || 2 ||  ||  ||  ||  ||  || 8,6° || 7,2°  || +1,4° || feb
|-
| mrt ||  ||  ||  ||  || 2 || 18 || 11 ||  ||  ||  ||  ||  || 13,3° || 10,4° || +2,9° || mrt
|-
| apr ||  ||  ||  ||  ||  || 9 || 18 || 3 ||  ||  ||  ||  || 16,4° || 14,8° || +1,6° || apr
|-
| mei ||  ||  ||  ||  ||  || 7 || 11 || 6 || 5 || 2 ||  ||  || 19,9° || 18,4° || +1,5° || mei
|-
| jun ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 10 || 8 || 7 || 4 || 1 ||  || 24,1° || 21,2° || +2,9° || jun
|-
| jul ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 17 || 13 || 1 ||  ||  || 24,6° || 23,0° || +1,6° || jul
|-
| oes ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 1 || 19 || 6 || 4 || 1 ||  || 24,9° || 22,8° || +2,1° || oes
|-
| sep ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 9 || 14 || 2 ||  ||  ||  || ° || 19,5° || ° || sep
|-
| okt ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 14,9° || ° || okt
|-
| nov ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 10,0° || ° || nov
|-
| dec ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 6,7°  || ° || dec
|-
! tot. ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 14,6° || ° || tot.
|}

== Plaetjes ==
&lt;gallery&gt;
Overzicht westgevel met ingangsportaal - Amsterdam - 20409010 - RCE.jpg|Vondelkerke
-i---i- (32923985971).jpg|[[Patagonië]]
Wikipedia-logo-v2-en.png|[[Wikipedia]] 25 jaer
Geastrum corollinum 241850068.jpg|Aerdesterre (Geastrum corollinum)
LocatieWesterschelde.png|[[Onte]]
Cortina d'Ampezzo and mountains Col Druscie, Tofana di Mezzo, Nuvolau, Averau and the Cinque Torri (cropped).jpg|[[Cortina d'Ampezzo]] mie omhevieng
Crane (Grus grus) calling).jpg|[[Kraenveugelachtegen|Kraenveugel]]
Pygmy Hippopotamuses in Shoushan Zoo.jpg|[[Dwergnijlpaerd]]en
&quot;Physical Middle East&quot; CIA World Factbook.png|[[Midden-Oôsten]]
Moon on October 19, 2021 (IMG 7062) - Flickr - gjdonatiello.jpg|[[Maen (Aerde)|Maen]]
Gemeiner Seestern.JPG|[[Gewone zeêster]]
Vespa Munsiyari.jpg|Geelpoôtoôrnaer (Aziatische 'oôrnaer)
Koningsdag Dokkum.jpg|Konienksdag in [[Dokkum]]
Noordwijk - Coepelduyn 02.jpg|Dunen bie [[Noôrdwiek]] (Nationaol Park 'Ollandse Dunen)
Lagenorhynchus albirostris 146341190 (cropped 2).jpg|[[Witsnuutdolfijn]]
Haliaeetus albicilla, Mull 1.jpg|[[Zeêaerend]]
Rötliches Exemplar des Marmorkrebs.jpg|Marmer[[kreêft]]
Karte Hohes Venn.png|'Oôge Venen
&lt;/Gallery&gt;

== Noôten ==
{{Reflist|1=6}}

[[Categorie:Eenentwintegste eêuwe]]</text>
      <sha1>3h0noi867z7wo6f3z382fv3m8ad99en</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183673</id>
      <parentid>183672</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T19:05:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* september */</comment>
      <origin>183673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58043" sha1="lsr0of23dpu03v3tr85yhlu1p0qae1s" xml:space="preserve">{{jaorboks}}
'''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]].

== Hebeurtenisse ==

=== jannewari ===
* [[1 jannewari]] - [[Flevoland]] bestaet 40 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - [[Bulharije]] gaet over op den [[euro]].
* 1 jannewari - Vee doôden (41) en gewonden (116) bie een cafébrand int [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Crans-Montana]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596707-circa-40-doden-en-115-gewonden-in-bar-zwitserland-een-van-de-ergste-tragedies-in-ons-land NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - Vondelkerke in [[Amsterdam]] deu brand bienae illemille verwoest.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596645-brand-verwoest-vondelkerk-in-amsterdam-huizen-ontruimd-vanwege-vonkenregen NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - Vee geweld tehen 'ulpeverleners en overlast tiedens den jaerwisselieng in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381256/politie-verwoestende-impact-brandstichting-en-zwaar-vuurwerk-op-jaarwisseling.html NU]&lt;/ref&gt;
* 1-[[11 jannewari]] - [[Sneêuw]] in Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596814-waardoor-sneeuwt-het-nu-zo-veel-en-blijft-dat-nog-lang-doorgaan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 jannewari]] - Luchtanvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] op [[Venezuela]], president [[Nicolás Maduro]] evange enome.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596844-trump-claimt-gevangenname-van-venezolaanse-president-maduro-en-bevestigt-aanvallen NOS]&lt;/ref&gt;
* 3 jannewari - Dertig mins'n vermoôrd bie anval op durp in [[Niheria|Niheriaonse]] deêlstaet Niher.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596962-dertig-doden-bij-aanval-van-gewapende-mannen-op-dorpje-nigeria NOS]&lt;/ref&gt;
* [[5 jannewari]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,3 in [[Herten (Nederland)|Herten]] in [[Nederlands Limburg]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597047-aardbeving-met-kracht-van-2-3-in-limburgse-herten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 jannewari]] - Protesten tehen overeid in vee provincies in [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597224-protesten-in-meeste-provincies-in-iran NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 jannewari]] - [[Rusland]] gebruukt hypersonische raket bie anval op [[Lviv]] in [[Oekraïne]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597469-doden-bij-aanvallen-op-oekraine-rusland-zegt-hypersonische-raket-te-hebben-gebruikt NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 jannewari]] - Noôdtoestand in Zuudoôst-[[Australië]], veural in de deêlstaeten [[Victoria]] en [[New South Wales]], vanwehe zwaere bosbranden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597615-noodtoestand-in-deel-australie-vanwege-natuurbranden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 jannewari]] - Meêr toezicht op den leste trein op vrie- en zaeterdagavond van den [[Zeêuwse lijn]] richtieng [[Zeêland]] vanwehe overlast deu jongeren.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18112523/extra-toezicht-na-vechtpartijen-en-vernielingen-in-laatste-trein-naar-zeeland OZ]&lt;/ref&gt;
* [[12 jannewari]] - Groôte bosbranden int [[Arhentinië|Arhentijnse]] deêl van [[Patagonië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597858-bosbranden-teisteren-deel-zuiden-argentinie NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 jannewari - [[Olifant]] doôdt in nehen daegen 20 mins'n in den deêlstaet [[Jharkand]] (Oôst-[[India]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597893-jacht-in-india-op-olifant-die-20-mensen-doodde NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 jannewari]] - Kraone valt op trein in [[Thailand]] mie 32 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598083-kraan-valt-op-thaise-trein-zeker-30-doden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 jannewari]] - [[Wikipedia]] bestaet 25 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598264-wikipedia-bestaat-25-jaar-maar-encyclopedie-voelt-druk-van-ai NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 jannewari - Recordstand vò [[AEX]], breekt deu hrens van duuzend punten, veural veroôrzaekt deu [[IT]]-bedrieven.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598251-aex-doorbreekt-grens-van-1000-punten-tech-aandelen-grote-aanjager-op-beurs NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 jannewari]] - Overstroômiengen mie doôden in zuudelijk [[Afrika]] deu zwaere rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598496-meer-dan-200-doden-door-overstromingen-zuidelijk-afrika NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 jannewari - Natuur van den [[Onte]] deu jaerenlang bahern verwoest.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18127475/wetenschappers-decennialang-baggeren-heeft-westerscheldenatuur-verwoest OZ]&lt;/ref&gt;
* [[17 jannewari]] - [[Oceaon]]verdrag treedt in werkieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598513-oceaanverdrag-van-kracht-moet-30-procent-van-de-zee-beschermen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 jannewari]] - Treinongeluk in Zuud-[[Spanje]] mie 45 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598790-dodental-treinongeluk-spanje-op-39-berging-verloopt-moeizaam NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 jannewari - [[Senehal]] wint mie 1-0 tehen [[Marokko]] den [[Afrika]] Cup.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598768-marokko-moet-afrika-cup-aan-senegal-laten-na-gemiste-penalty-in-slotminuut NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 jannewari]] - Zeêr zeldzaeme spooke broead waer enome in [[Middelburg]], een aerdesterre mie den naem Geastrum welwitschii.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18131942/paddenstoelenexpert-henk-en-zijn-vrouw-willy-ontdekken-zeldzame-paddenstoel-in-tuincentrum-middelburg OZ]&lt;/ref&gt;
* [[20 jannewari]] - Zeven [[Twidde Kaemer]]leden van den [[PVV]] onger leidieng van [[Gidi Markuszower]] stapp'n uut den partie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598974-opstand-tegen-wilders-zeven-pvv-ers-beginnen-eigen-fractie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 jannewari]] - [[Zilver]] gaet deu recordpries van 100 dollar.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/economie/6383633/zilver-breekt-voor-het-eerst-door-grens-van-100-dollar.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[24 jannewari]] - 67 doôden deu brand in wienkelcentrum in den [[Pakistan|Pakistaonse]] stad [[Karachi]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599286-dodental-brand-winkelcentrum-pakistan-loopt-op-oorzaak-mogelijk-kortsluiting NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 jannewari]] - [[Goud]] gaet deu recordpries van 5.000 dollar.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599725-goudprijs-bereikt-recordhoogte-van-5000-dollar NOS]&lt;/ref&gt;
* 26 jannewari - Overstroômiengen in [[Mozambique]] deu 'evige rehenval en dammebreuken.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599813-mozambique-getroffen-door-een-van-de-zwaarste-overstromingen-in-25-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 jannewari]] - [[Dollar]] op laegste peil sins den zeumer van [[2021]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600027-dollar-krijgt-flinke-klap-en-blijft-dalen-goed-voor-de-export-maar-niet-zonder-risico-s NOS]&lt;/ref&gt;
* 28 jannewari - Meêr as 400 doôden deu gedeêltelijke instortieng van goudmien in Oôst-[[Konho-Kinshasa|Kongo]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600346-mijn-in-congo-stort-in-meer-dan-200-doden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 jannewari]] - [[ING]] behaelt een winst van 6 miljard euro over 2025.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600121-ing-boekte-in-2025-ruim-6-miljard-winst-wel-zorgen-over-aanhoudende-onzekerheid NOS]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Volgens een [[Israël]]ische militaire bron ist juust dat er ruum 71.000 Palestijn'n tiedens den oôrlog in den [[Gazastroôke]] binne gedoôd; 't Israëlische leher ontkent dit.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600196-israelisch-leger-erkent-ruim-71-000-palestijnen-gedood-bij-oorlog-in-gaza NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo BBC]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Tata Steel uut [[Iemuje]] krieg recordboete vò schaedelijke uutstoôt.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/klimaat/6384257/tata-steel-krijgt-recordboete-van-85-miljoen-euro-vanwege-schadelijke-uitstoot.html NU]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Den [[Europeêse Unie]] zet den [[Iran|Iraonse]] Revolutionaire Garde op den terreurlieste.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/29/eu-zet-iraanse-revolutionaire-garde-op-terreurlijst/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Kunstschilder [[Jo Dumon Tak]] is erg kwaed vanwehe lossnieë van z'n panorama over [[Walchren]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18162866/doeken-panorama-walcheren-kapotgesneden-wie-dit-heeft-gedaan-moet-zich-kapot-schamen OZ]&lt;/ref&gt;
* [[30 jannewari]] - Den economie van [[Nederland]] is in 2025 mie 1,9 percent gegroeid.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600248-nederlandse-economie-groeit-bijna-2-procent NOS]&lt;/ref&gt;
* [[31 jannewari]] - Lucinda Brand wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò wuven in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18168638/lucinda-brand-voert-volledig-nederlands-podium-aan-op-vrouwenwedstrijd-wk-veldrijden-in-hulst OZ]&lt;/ref&gt;

=== feberwari ===
* [[1 feberwari]] - Mathieu van der Poel wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò venters in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18170500/historie-in-hulst-mathieu-van-der-poel-breekt-met-achtste-wereldtitel-stokoud-record OZ]&lt;/ref&gt;
* 1 feberwari - Bienae 200 doôden bie gevechten tussen strieders en 't [[Pakistan|Pakistaonse]] leher in [[Beloetsjistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600506-bijna-200-doden-bij-gevechten-met-militanten-in-pakistaanse-provincie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 feberwari]] - [[D66]]-leider [[Rob Jetten]] wor formateur.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600857-jetten-op-zoek-naar-ministers-coalitieakkoord-na-kritisch-debat-nog-overeind NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 feberwari]] - The World Factbook van den [[CIA]] stopt.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/04/cia-trekt-stekker-uit-het-world-factbook/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[5 feberwari]] - Noôdweêr in Noôrdwest-[[Marokko]], Zuud-[[Spanje]] en Zuud-[[Portuhal]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601086-tienduizenden-marokkanen-geevacueerd-vanwege-noodweer-ook-problemen-in-spanje-en-portugal NOS]&lt;/ref&gt;
* 5 feberwari - 't Kernwaepenverdraeg tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Rusland]] eindigt vandaeg; den Amerikaonse president [[Donald Trump]] wil een nieuw kernwaepenverdrag, waerbie ok [[China]] wor betrokke.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/05/vs-rusland-new-start-trump/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[6 feberwari|6]]-[[22 feberwari]] - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren in [[Milaen]] en [[Cortina d'Ampezzo]] 'ehouwen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/sport/os-2026 NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 feberwari - Weêkenlange groôte koersdaelieng van den [[bitcoin]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601197-bitcoin-in-vrije-val-maar-een-duidelijke-oorzaak-is-er-niet NOS]&lt;/ref&gt;
* [[8 feberwari]] - Vier groôte Amerikaonse techbedrieven gaen vuufonderd miljard dollar investeren in o.a. datacenters.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601407-techgiganten-gaan-honderden-miljarden-investeren-in-onder-meer-datacenters NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 feberwari - Hroeiende kerreken van migranten (in [[Rotterdam]] en [[Amsterdam]]) 'ebben onvoldoende 'uusvestieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601476-migrantenkerken-groeien-maar-vinden-steeds-moeilijker-onderdak NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 feberwari]] - Jutta Leerdam wint goud (olympisch record) en Femke Kok zilver op den duuzend meter schaetsen op de [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601639-leerdam-schaatst-naar-olympisch-goud-op-1-000-meter-kok-verovert-zilver NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 feberwari]] - [[Philips]] maekt sins jaeren weêr winst.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601706-philips-boekt-na-jaren-weer-winst NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 feberwari]] - [[NAVO]] behint mie missie op [[noôrdpole]], Arctic Sentry.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601906-navo-lanceert-noordpoolmissie-arctic-sentry-en-hoopt-crisis-achter-zich-te-laten NOS]&lt;/ref&gt;
* 11 feberwari - Sins 't behin van de demonstraoties ende december binne d'r zeven duuzend mins'n gedoôd in [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/collectie/14010/artikel/2602024-mensenrechtenorganisatie-dodental-demonstraties-iran-opgelopen-tot-ruim-7000 NOS]&lt;/ref&gt;
* 11 feberwari - Orkaon in [[Madahaskar]], veural 'aevenstad [[Toamasina]] zwaer hetroffen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601928-20-doden-in-madagaskar-door-orkaan-gezani NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 feberwari]] - Noôdweêr in [[Zuidwest-Europa]], veural in Zuud-[[Frankriek]] en [[Catalonië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602249-doden-en-schade-door-noodweer-in-frankrijk-en-spanje NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Akkoôrd over een nieuwe reherieng vò 't [[Brussels Hewest]] nae 613 daegen (record).&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/brusselse-regering-legt-eed-af-in-parlement-boris-dillies-mr-~1764248864904/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Telecomprovider Odido gehackt.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Toerisme in [[Zeêland]] is in 2025 edaeld, d'r is te weinig te doen en tis te diere.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18194360/toerismesector-slaat-alarm-over-dalende-overnachtingen-te-weinig-te-doen-en-te-duur OZ]&lt;/ref&gt;
* [[14 feberwari]] - Kritiek op dichtmaeken van gasputt'n in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602361-tno-niet-alle-gasputten-groningen-dichtmetselen-acuut-tekort-denkbaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 14 feberwari - Hroôte betoôgieng tehen 't [[Iran|Iraonse]] regime bie den jaerlijkse veiligeidsconferentie in [[München]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602440-honderdduizenden-mensen-demonstreren-in-munchen-tegen-iraans-regime NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 feberwari]] - Den [[Israël]]ische reherieng gaet meêr controle uutoefenen over den [[Westoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602634-israel-breidt-controle-over-bezette-westelijke-jordaanoever-verder-uit NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 feberwari - [[Oekraïne]] valt mie drones olieinstallaoties an in den [[Rusland|Russische]] 'aevenstad [[Taman]] an den [[Zwarte Zeê]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602548-grote-branden-in-russische-haven-aan-zwarte-zee-na-oekraiense-aanval NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 feberwari]] - Record an antal daegen rehen in [[Frankriek]], daerdeur overstroômiengen in (zuud)westen vant land.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603045-al-35-dagen-dagen-neerslag-in-frankrijk-langste-regenreeks-ooit-gemeten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 feberwari]] - Tienduuzenden [[Kraenveugelachtegen|kraenveugels]] in [[West-Europa]] en [[Duutsland]] doôd deu veugelhriep.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603103-tienduizenden-kraanvogels-dood-door-vogelgriepvirus NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 feberwari - Vee [[lawine]]s mie vee doôden in de [[Alpen]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603167-veel-lawines-in-de-alpen-12-tot-15-minuten-om-te-overleven NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in Oôst-[[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603375-zeker-twaalf-doden-bij-israelische-luchtaanvallen-in-oosten-van-libanon NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 feberwari]] - 't [[Mexico|Mexicaonse]] leher doôdt den leider vant Jaliscokartel, een beruchte drugsbende.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603611-leider-berucht-mexicaans-jaliscokartel-gedood-door-leger NOS]&lt;/ref&gt;
* 22 feberwari - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren 'ewonne deu [[Noorwegen]], twidde wor de [[Vereênigde Staeten]], dorde wor [[Nederland]] (record 'oôgste plekke).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603559-nederland-eindigt-als-derde-op-olympische-medaillespiegel-hoogste-klassering-ooit NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 feberwari]] - 't [[Kabinet-Jetten]] treedt an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603685-kabinet-jetten-officieel-beedigd-en-kan-aan-de-slag NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 feberwari - Den Zeêuw [[Jo-Annes de Bat]] (voormaelig gedeputeêrde van Zeêland) wor staetssecretaoris int kabinet-Jetten.&lt;ref&gt;[https://archive.is/WYckN PZC]&lt;/ref&gt;
* 23 feberwari - Zeldzaeme [[dwergnijlpaerd]]en waerenomen in [[Ivoôrkust]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603748-unieke-beelden-van-dwergnijlpaard-we-hadden-alleen-een-glimp-verwacht NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 feberwari]] - Winst van 120 miljard dollar vò Amerikaonse chipbedrief Nvidia.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604114-chipmaker-nvidia-maakt-ruim-100-miljard-euro-winst-door-investeringen-in-ai NOS]&lt;/ref&gt;
* [[27 feberwari]] - Paramount neemt vò 110 miljard dollar Warner Bros. over.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604304-paramount-sluit-overnamedeal-van-110-miljard-dollar-met-warner-bros NOS]&lt;/ref&gt;
* 27 feberwari - Luchtanvall'n van [[Pakistan]] op steê in [[Afghanistan]] (o.a. [[Kaboel]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604165-pakistan-voert-luchtaanvallen-uit-op-kabul-minister-spreekt-van-openlijke-oorlog NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] en de [[Vereênigde Staeten]] op [[Iran]] (o.a. [[Teheran]]), doel is een machtswisselieng int land. Den Iraonse leider Ali Khamenei komt daerbie om. Iran slaet terug mie luchtanvall'n op [[Israël]] en veural opt Amerikaonse leher in [[Jordaonië]], [[Syrië]] en de [[Holfstaeten]]. Iran sluut den [[Straet van Hormoez]] of, wat gevolgen kan 'ebben vò den oliepries.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604370-aanvallen-over-en-weer-in-het-midden-oosten-dit-is-wat-we-nu-weten NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604437-escalatie-in-de-golf-iraanse-raketten-dwingen-regio-tot-keuze NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604456-iraanse-leider-khamenei-gedood-bij-amerikaanse-en-israelische-luchtaanvallen NOS]&lt;/ref&gt;

=== maerte ===
* [[2 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Hezbollah]] op [[Israël]], Israël antwoordt mie luchtanvall'n op Hezollah in [[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604618-doden-in-libanon-door-aanvallen-tussen-israel-en-hezbollah NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Iran]] op [[Koerden|Koerdische]] milities int noôrden van [[Irak]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605017-iran-zegt-koerden-in-noordwesten-aan-te-vallen-raketaanval-op-hoofdkwartier-in-irak NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 maerte]] - 'Evige rehenval in [[Kenia]], 'oôdstad [[Nairobi]] in de problemen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605300-23-doden-na-hevige-regenval-nairobi-in-kenia-dodental-kan-nog-oplopen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[8 maerte]] - Mojtaba Khamenei volgt um z'n vaor Ali Khamenei op as 'oôgste leider van [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605626-irans-nieuwe-leider-mojtaba-khamenei-is-hardliner-die-niets-van-westen-moet-hebben NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 maerte]] - Priezen van olie en gas zeer 'oôg deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605622-energieprijzen-door-het-dak-nu-eind-aan-iran-oorlog-niet-in-zicht-is NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 maerte]] - 't Hebruuk van den telefoon bestaet 150 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605723-150-jaar-telefonie-bellen-blijft-maar-de-manier-waarop-verandert NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 maerte - Chipbedrief ASML uut [[Veldoven]] gaet uutbreien nae [[Eindoven]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605842-asml-mag-uitbreiden-tweede-vestiging-met-20-000-medewerkers NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 maerte]] - 't Antal geloôvigen is in Nederland in 2025 edaeld nae 42%, alleêne in den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] is den meêrdereid geloôvig. In [[Zeêland]] is bienae den 'elft geloôvig en binne de meêste [[protestant]]en per provincie.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/binnenland/6388998/alleen-in-limburg-rekent-meerderheid-zich-nog-tot-een-geloof.html NU]&lt;/ref&gt;
* 13 maerte - Luchtanvall'n van de Vereênigde Staeten op militaire installaoties opt vò den [[Iran|Iraonse]] olieuutvoer zeêr belangrieke eilandje Kharg in den [[Perzische Holf]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/13/iran-eilanden-perzische-golf/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 13 maerte - Den [[SGP]] in [[Vlissienge]] ei van alle plaetselijke partieën de meêste wuven op den liest vò de gemeênteraedsverkieziengen, ok is meêr as den 'elft van de kandidaoten een wuuf. Liestetrekker is vanover 't eêste vrouwelijke SGP-raedslid [[Lilian Janse-van der Weele]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18285927/opvallend-sgp-heeft-in-vlissingen-de-meeste-vrouwen-op-de-lijst OZ]&lt;/ref&gt;
* [[14 maerte]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 3,0 bie [[Eleveld]]-[[Geelbroek]] in [[Drenthe]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606245-aardbeving-van-3-0-bij-eleveld-in-drenthe-deze-was-goed-te-voelen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 maerte]] - Den ofnaeme van den leêfbaereid in den gemeênte [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] deu den hroei vant toerisme is een belangriek ongerwerp bie de kommende gemeênteraedsverkieziengen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606391-toerisme-twistpunt-bij-gemeenteraadsverkiezingen-in-het-zeeuwse-veere NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 maerte]] - 23 doôden bie bomanslagen in den stad [[Maiduguri]] in Noôrdoôst-[[Niheria]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606654-doden-en-gewonden-bij-bomaanslagen-in-nigeriaanse-miljoenenstad-maiduguri NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 maerte - Vee doôden in een ziekenuus in [[Kaboel]] deu [[Pakistan|Pakistaonse]] luchtanval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606635-mogelijk-honderden-doden-bij-pakistaanse-aanval-op-ziekenhuis-in-kabul NOS]&lt;/ref&gt;
* [[17 maerte]] - [[Marokko]] toch winnaer van den Afrika Cup.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606743-marokko-toch-winnaar-afrika-cup-senegal-raakt-titel-kwijt NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 maerte - [[Israël]] doôdt den [[Iran|Iraonse]] veiligeidschef en den leider van den paramilitaire Basij.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606673-israelisch-leger-twee-hoge-iraniers-gedood-onder-wie-kopstuk-larijani NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 maerte]] - [[Nederlandse gemeênte|Gemeênteraedsverkieziengen in Nederland]]: den opkomst is 54%, meêste zeêtels nae plaetselijke partieën.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606889-lokale-partijen-zetten-opmars-door-opkomst-hoger-dan-in-2022 NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 maerte - [[Israël]] bombardeêrt in [[Iran]] 't hroôtste gasveld ter waereld, as vergeldieng bombardeêrt Iran een gasveld in [[Qatar]] mie as hevolg een vaddere stiegieng van de olie- en gaspriezen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606878-aanvallen-op-gasinstallaties-iran-en-qatar-wordt-meer-een-energie-oorlog NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 maerte]] - Volgens den Israëlische premier [[Benjamin Netanyahu]] kan [[Iran]] deu de anvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] en [[Israël]] hin [[uranium]] meêr verrieken en hin ballistische rakett'n meêr maeken.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607003-netanyahu-iran-niet-langer-in-staat-om-uranium-te-verrijken NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 maerte - Vee sneêuw op de [[Cenarische Eilan'n]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/325003/video/hevige-sneeuwval-transformeert-tenerife-tot-sneeuwparadijs.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[20 maerte]] - Overstroômiengen in [[Hawaii]] deu 'evige rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607173-overstromingen-op-hawai-duizenden-mensen-geevacueerd NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 maerte]] - Extreme warmte int zuudwessen van de [[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607313-recordhitte-in-zuidwesten-vs-met-temperaturen-van-boven-40-graden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 maerte]] - Volgens den Weareld Meteorologische Organisaotie (WMO) sloeg den [[aerde]] in 2025 meêr warmte op as vroeher.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607472-meteorologen-aarde-houdt-meer-warmte-vast-dan-ooit-gevolgen-nog-eeuwen-voelbaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 maerte]] - Den [[NASA]] wil een baosis op den [[maen (Aerde)|maen]] gaen bouwen waer vanof 2032 kan worren geweund.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607705-nasa-wil-begin-jaren-30-een-basis-op-de-maan-bouwen-en-cancelt-ruimtestation NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 maerte]] - Den naem van den combinaotie [[GL]]-[[PvdA]] wor Progressief Nederland (PRO).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607948-nieuwe-naam-groenlinks-pvda-bekend-progressief-nederland-kortweg-pro NOS]&lt;/ref&gt;
* 26 maerte - Den [[Nederland]]se staet had in 2025 een tekort van 19 miljard euro oftewel 1,6% vant bbp en den staetsschuld steeg nae 524 miljard euro oftewel 44,4% vant bbp.&lt;ref&gt;[https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/13/inkomsten-uitgaven-en-schuld-van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro CBS]&lt;/ref&gt;
* [[28 maerte]] - Hroôte betoôgieng tehen 't beleid van president [[Donald Trump]] in alle [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] staeten.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2608235-in-alle-amerikaanse-staten-protest-tegen-president-trump NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 maerte]] - 't [[Israël]]ische parlement den [[Knesset]] stemt voo den doôdstraf voo moôrden deu ([[Palestina|Palestijns]]) terrorisme.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2608452-parlement-israel-stemt-voor-omstreden-doodstrafwet NOS]&lt;/ref&gt;

=== april ===
* [[1 april]] - Vee dode zeêsterr'n angespoeld opt strange van [[Ouwdurp]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2174968/honderden-dode-zeesterren-aangespoeld-op-het-strand-van-ouddorp RM]&lt;/ref&gt;
* [[4 april]] - Zwaere rehenval leidt toet overstroômiengen, aerdverschuviengen en onweêr in [[Afghanistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609051-tientallen-doden-in-afghanistan-door-overstromingen-en-aardverschuivingen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 april]] - 't 'Oôd van den inlichtiengendienst van den Islamitische Revolutionaire Garde ([[Iran]]) wor deu [[Israël]]ische luchtanvall'n gedoôd.&lt;ref&gt;[https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/06/hoofd-iraanse-inlichtingendienst-revolutionaire-garde-gedood-a4924821#photo=MTM3MD NRC]&lt;/ref&gt;
* [[8 april]] - Waepenstilstand van twi weêken tussen [[Iran]] en [[Israël]]-[[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609553-vs-en-iran-akkoord-over-staakt-het-vuren-van-2-weken-straat-hormuz-gaat-weer-open NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 april - Zwaerste anval van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in [[Libanon]] mie 254 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609643-zwaarste-israelische-aanvallen-op-libanon-met-254-doden-iran-sluit-straat-van-hormuz NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 april]] - 't Antal [[wolf|wolv'n]] in [[Nederland]] is in 2025 mie 30 toet 131 'estege.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609783-weer-meer-wolven-in-nederland-in-totaal-veertien-roedels-geteld NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 april]] - Zelfriejende waegens van Tesla meugen as eêste in Europa in Nederland gaen riejen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609960-zelfrijdende-tesla-s-mogen-de-weg-op-in-nederland-eerste-land-in-europa NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 april]] - In de [[Honharije|Honhaorse]] verkieziengen verslaet den partie Tisza van oppositieleider Péter Magyar den partie Fidesz van premier [[Viktor Orbán]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610212-hongaarse-oppositieleider-magyar-wint-verkiezingen-orban-erkent-nederlaag NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 april]] - De [[Vereênigde Staeten]] gaen as hevolg vant mislukk'n van de ongerandeliengen mie [[Iran]] den [[Straet van Hormuz]] blokkeren om den (beperkte) ofsluutieng deu Iran te stoppen.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6392342/vs-kondigt-eigen-blokkade-straat-van-hormuz-aan-om-iran-te-dwarsbomen.html NU]&lt;/ref&gt;
* 13 april - Dode [[potvis]] gestrand tussen [[Renisse]] en Nieuw-[[Aemstie]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18372720/dode-potvis-drijft-weg-en-spoelt-aan-op-het-strand OZ]&lt;/ref&gt;
* [[16 april]] - President [[Volodymyr Zelensky]] van [[Oekraïne]] krieg in [[Middelburg]] den [[Four Freedoms Award]] (Freedom Medal).&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18378525/zelensky-komt-naar-middelburg-voor-uitreiking-four-freedoms-awards-ook-koning-en-premier-aanwezig OZ]&lt;/ref&gt;
* [[17 april]] - Waepenstilstand van tien daegen tussen [[Libanon]] en [[Israël]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610766-staakt-het-vuren-ingegaan-in-libanon-nodig-om-vrede-te-bereiken NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 april - Aziatische 'oôrnaer 'iet veurtaen geelpoôtoôrnaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610813-naam-aziatische-hoornaar-was-verwarrend-vanaf-nu-geelpoothoornaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 april - [[Groep-Markuszower]] richt een nieuwe partie op: [[Den Nederlandse Alliantie]] (DNA).&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/politiek/6393239/groep-markuszower-begint-nieuwe-partij-dna-rita-verdonk-sluit-zich-aan.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[20 april]] - Den blokkade van den [[Straet van Hormuz]] leidt toet tekort an kunstmest waordeu voedselpriezen stiegen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611260-oorlog-in-midden-oosten-brengt-voedselzekerheid-in-delen-van-wereld-in-gevaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 april - Noôdtoestand in den 'oôdstad van [[Nieuw-Zeêland]] [[Wellington]] en omhevieng deu record vee rehen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611288-nieuw-zeeland-roept-noodtoestand-uit-in-hoofdstad-na-recordhoeveelheid-regen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 april]] - [[Eêste Kaemer]] stemt tehen den asielnoôdmaetregelenwet en vò invoerieng vant twistatusstelsel.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611464-partijen-teleurgesteld-over-sneuvelen-asielwet-een-blamage-en-diep-triest NOS]&lt;/ref&gt;
* 21 april - Stroômnet in den provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] vol.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611482-stroomnet-utrecht-nu-echt-vol-helemaal-geen-nieuwe-of-zwaardere-aansluitingen-meer NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 april]] - Dreigieng van tekort an drienkwaeter in Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611728-vitens-waarschuwt-voor-tekort-aan-drinkwater NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 april - Inlichtiengendienst AIVD waerschuwt vò [[Rusland]], [[China]] en jihadistisch terrorisme van [[Islamitische Staete]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611683-rusland-china-terroristen-aivd-zag-in-80-jaar-niet-meer-dreiging-dan-nu NOS]&lt;/ref&gt;
* [[25 april]] - Net zo as in 2025 vanover een zeêr droôge lente.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611897-opnieuw-droog-voorjaar-terwijl-bodem-nog-niet-is-hersteld-van-droog-2025 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 april]] - Den marathon wor vò den eêste mael onger den twi uur gelope.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612045-onder-de-magische-grens-van-twee-uur-sawe-loopt-wereldrecord-marathon-in-londen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[27 april]] - Konienksdag: konienk [[Wullem-Alexander der Nederlan'n|Wullem-Alexander]] mie z'n wuuf koniengin [[Máxima der Nederlan'n|Máxima]] plus ulder drie dochters bezoeke [[Dokkum]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612191-koninklijke-familie-voltooit-bezoek-aan-dokkum-tige-tank NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 april]] - Nieuw nationaol park in Nederland: 'Ollandse Dunen in den provincie [[Zuud-'Olland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612269-nederland-heeft-een-nieuw-nationaal-park-hollandse-duinen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 april]] - Hroôte brand opt militair oefenterrein bie [['t Harde]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612394-grote-brand-op-militair-oefenterrein-t-harde-nl-alert-in-meerdere-provincies NOS]&lt;/ref&gt;
* 29 april - Oliepries 't 'oôgst sins 2022 deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612423-olieprijs-stijgt-naar-hoogste-niveau-in-vier-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 april]] - Toearegs en jihadisten vechten saemen tehen 't militaire regime in [[Mali]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612498-rebellengroepen-bundelen-krachten-om-junta-in-mali-omver-te-werpen NOS]&lt;/ref&gt;

=== meie ===
* [[1 meie]] - De [[Vereênigde Araobische Emiraoten]] stappen uut den [[OPEC]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612297-verenigde-arabische-emiraten-stappen-uit-oliekartel-opec NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 meie]] - (Nederlandse) doôden deu hantavirus op cruiseschip.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/03/2-doden-gelinkt-aan-acuut-respiratoir-syndroom-op-cruiseschip-in/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 3 meie - Levende [[witsnuutdolfijn]] anhespoeld bie [[Egmond an Zeê]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612991-witsnuitdolfijn-levend-aangespoeld-op-strand-egmond-aan-zee NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 meie]] - 26 doôden deu ontploffieng in een vierwerkfabriek in den [[China|Chinese]] stad Liuyang ([[Hunan]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2613165-zeker-26-doden-en-tientallen-gewonden-bij-explosie-in-chinese-vuurwerkfabriek NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 meie]] - Rechter geêft hemeênte [[Goereê-Overflakkeê]] geliek mie sluutieng op zoondag van supermart in [[Ouwdurp]] om [[calvinisme|geloôfsredenen]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2191777/supermarkt-moet-geloof-respecteren-en-mag-definitief-niet-open-op-zondag RM]&lt;/ref&gt;
* [[12 meie]] - Vanwehe deêlname van [[Israël]] ant Eurovisiesongfestival in [[Wenen]] doen [[Ierland (land)|Ierland]], [[Iesland]], [[Nederland]], [[Slovenië]] en [[Spanje]] niet meê.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614055-eurovisie-songfestival-van-start-met-israel-maar-zonder-nederland NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 meie - Brandstichtieng bie noôdopvang vò asielzoekers in [[Loôsdrecht]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614145-schandalig-en-totaal-onacceptabel-bestuurders-kwaad-over-geweld-loosdrecht NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 meie - Uutzonderlijk laete sneêuwval in de [[Alpen]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/buitenland/6395570/opvallend-late-sneeuwval-in-de-alpen-in-bijna-20-jaar-niet-voorgekomen.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[13 meie]] - Windoôs in [[Eersel]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614282-schade-aan-daken-auto-s-en-bomen-in-eersel-door-windhoos NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 meie - Driemael meêr [[terp]]en as 'edacht in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/video/2614260-nederland-nog-meer-terpenland-drie-keer-zo-veel-terpen-als-gedacht NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 meie]] - Zwaere anvallen mie drones en raketten van [[Rusland]] op [[Oekraïne]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614318-zeker-zeven-doden-door-een-van-de-zwaarste-russische-aanvallen-op-oekraine NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 meie]] - 78 doôden deu bendeheweld in [[Haïti]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614428-tientallen-doden-door-bendegeweld-rondom-haitiaanse-hoofdstad NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 meie - Uutbraek van [[ebola]] mie 65 doôden int oôsten van [[Konho-Kinshasa]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614409-opnieuw-ebola-uitbraak-in-congo-zeker-65-doden-risico-op-verdere-verspreiding NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 meie - [[Israël]] doôdt den militaire leider van [[Hamas]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614542-hamas-leider-gedood-volgens-israel-verantwoordelijk-voor-7-oktober NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 meie]] - [[Bulharije]] wint 't Eurovisiesongfestival, [[Israël]] wor twidde.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614613-bangaranga-bulgarije-wint-eurovisie-songfestival-israel-tweede NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 meie]] - Een [[asteroïde]] gaet vlak langs den [[aerde]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614795-asteroide-scheert-langs-de-aarde-dichterbij-kan-bijna-niet-zonder-te-botsen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 meie]] - 1121 nieuwe diersoôrten ontdekt in de [[zeê]]ën.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2615187-spookhaai-en-glazen-worm-ruim-1100-nieuwe-soorten-ontdekt-in-zee NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 meie]] - Zeêr zwaere anvallen mie drones en raketten (waeronger den Oresjnik-raket) van [[Rusland]] op den [[Oekraïne|Oekraïense]] 'oôdstad [[Kiev]] en omhevieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2615803-rusland-vuurt-gevreesde-oresjnik-raket-af-op-oekraine-europa-reageert-geschokt NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 meie]] - [[Israël]] gaet 70% van den [[Gazastroôke]] bezetten.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616270-premier-netanyahu-israel-gaat-70-procent-van-gaza-bezetten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 meie]] - Noôdweêr in [[Belhië]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/31/hoe-ontstaan-hagelbollen-en-hoe-kunnen-ze-zo-groot-worden/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[31 meie]] - [[Israël]] verovert 't kasteêl Beaufort an den [[Litani]] in [[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616518-israel-neemt-strategisch-kasteel-in-evacuatiezone-libanon-schuift-steeds-verder-op NOS]&lt;/ref&gt;

=== juni ===
* [[3 juni]] - Anvallen mie drones deu [[Oekraïne]] op onger aore den [[Rusland|Russische]] stad [[Sint-Petersburg]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616941-oekraine-raakt-doelen-in-sint-petersburg-navo-chef-rutte-bezoekt-kyiv NOS]&lt;/ref&gt;
* 3 juni - Waepenstilstand tussen [[Libanon]] en [[Israël]], ofankelijk van terugtrekkieng van [[Hezbollah]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617058-israel-en-libanon-akkoord-over-nieuw-staakt-het-vuren-maar-veel-hangt-af-van-hezbollah NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 juni]] - Windoôs in [[Glanerbrugge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617146-plaatselijk-schade-door-hevige-buien-komende-dagen-nog-wisselvallig NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 juni]] - Vuuftigste editie van den [[Evanhelische Omroep|EO-Jongerendag]]; deêze wor hehouwe in [[Rotterdam]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2198206/eo-jongerendag-bestaat-vijftig-jaar-en-zo-wordt-dat-gevierd-in-rotterdam RM]&lt;/ref&gt;
* 6 juni - Hroôte [[Kernien]]enplaeg in [[Australië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617370-kopzorgen-in-australie-om-konijnenplaag-we-moeten-ze-uitroeien NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 juni|7]]-[[8 juni]] - [[Iran]] en [[Israël]] voeren luchtanvall'n op mekaer uut.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617581-israel-en-iran-bestoken-elkaar-met-aanvallen-petrochemische-fabriek-geraakt NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 juni - [[Aerdbevieng]] mie kracht van 7,8 in de [[Filepien'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617765-dodental-na-aardbeving-filipijnen-loopt-op-tienduizenden-mensen-ontheemd NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 juni]]-[[19 juli]] - Waereldkampioenschap [[voebal]] vò mannelijke lan'nteams (FIFA World Cup 26) in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/sport/wk-voetbal-2026 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 juni]] - Europeêse asiel- en migraotiepact in werkieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618191-het-europese-migratiepact-gaat-in-wat-verandert-er NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 juni]] - [[GroenLienks]] en [[PvdA]] vanof noe officieel saemen as [[Progressief Nederland]] (PRO).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618402-leden-pvda-en-gl-stemmen-met-overgrote-meerderheid-voor-fusie-en-gaan-nu-verder-als-pro NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juni - 'Oôgste wintertemperatuur oôit op [[Antartica]]: 15,5° C.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618421-antarctica-meet-recordtemperatuur-deze-winter-20-graden-warmer-dan-gemiddeld NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 juni]] - Hroôte droneanval van [[Oekraïne]] op [[Rusland]], o.a. op een hroôte olieraffinaederie bie [[Moskou]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619147-enorme-oekraiense-droneaanval-op-rusland-belangrijke-olieraffinaderij-in-brand NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 juni - Den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] waerschuwt vò een [[wasbeêr]]plaeg in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619201-limburg-waarschuwt-nederland-loopt-risico-op-serieuze-plaag-van-wasberen NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 juni - As hevolg van een ofspraek 'effen de [[Vereênigde Staeten]] den blokkade van [[Iran|Iraonse]] 'aevens op en opene den [[Straet van Hormoez]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619233-vs-heft-blokkade-van-iraanse-havens-op-tankers-varen-weer-door-straat-van-hormuz NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 juni]] - Nieuwe waepenstilstand tussen [[Israël]] en [[Hezbollah]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619340-nieuw-bestand-tussen-israel-en-hezbollah-horde-in-akkoord-vs-iran-lijkt-genomen NOS]&lt;/ref&gt;
* 19-[[20 juni]] - Vee schaede an boômen in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] deu noôdweêr.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619504-noodweer-legt-meer-dan-350-bomen-plat-in-groningen-het-was-echt-heel-heftig NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 juni]] - Den Britse premier [[Keir Starmer]] gaet weg.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619757-de-val-van-mr-rules-hoe-het-premierschap-van-starmer-nooit-van-de-grond-kwam NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 juni]] - Twi zwaere [[aerdbevieng]]en mie een kracht van 7,2 en 7,5 in [[Venezuela]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2620160-twee-zware-aardbevingen-in-venezuela-vrees-voor-duizenden-slachtoffers NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 juni]] - 'Oôgste junitemperatuur oôit mie 36,8° C in [[De Bilt]] en 39,4° C in [[Ell (Nederland)|Ell]].&lt;ref&gt;[https://www.weeronline.nl/nieuws/26-6-2026-hoogste-juni-temperatuur-ooit-gemeten Won]&lt;/ref&gt;
* [[29 juni]] - In [[Mexico]] wor 't Nederlands voebalelftal deu verlies van [[Marokko]] uutgeschakeld int waereldkampioenschap [[voebal]] vô mannelijke lan'nteams.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2620935-wk-voorbij-voor-oranje-sterk-marokko-wint-zenuwslopend-duel-na-strafschoppen NOS]&lt;/ref&gt;

=== juli ===
* [[1 juli]] - Ruum twi meljoen soldaeten binne gedoôd, gewond of vermist in den oôrlog tussen [[Oekraïne]] en [[Rusland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621308-ruim-2-miljoen-militairen-rusland-en-oekraine-gesneuveld-vermist-of-gewond NOS]&lt;/ref&gt;
* [[2 juli]] - Scheurieng binn'n den [[Roôms-Kattelieke Kerke]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621382-vaticaan-breekt-met-priesters-en-bisschoppen-om-wijding-zonder-toestemming NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 juli]] - De [[Vereênigde Staeten]] bestaen 250 jaer.&lt;ref&gt;[https://app.nos.nl/shorthand/250-jaar-verenigde-staten/index.html NOS]&lt;/ref&gt;
* 4 juli - In [[Mali]] worren steê angevalle deu rebellen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621602-rebellen-vallen-steden-aan-door-heel-mali NOS]&lt;/ref&gt;
* [[5 juli]] - Toenaeme van heweld deu [[Israëliërs]] tehen [[Palestijnen]] op den [[Westelijke Jordaonoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2621699-geweld-tegen-palestijnen-op-de-bezette-westelijke-jordaanoever-blijft-toenemen NOS]&lt;/ref&gt;
* 5 juli - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]], veural bie [[Perpignan]] int departement [[Pyrénées-Orientales]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621821-duizenden-mensen-geevacueerd-in-zuid-frankrijk-om-bosbranden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 juli]] - Superorkaon op eilandje [[Rota]] bie [[Guam]] in den [[Hroôten Oceaon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621852-zware-orkaan-bavi-treft-tropisch-eiland-rota-met-volle-kracht NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - [[Hamas]] gaet 't politieke bestier over den [[Gazastroôke]] stoppen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621919-politieke-tak-hamas-geeft-na-twintig-jaar-het-bestuur-van-de-gazastrook-op NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - [[Duutsland]] wil meêr gaen uutgeve an defensie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621962-duitsland-volgt-nieuwe-koers-en-zet-in-op-defensie-bij-nieuwe-begroting NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - Probleêm[[wolven]] moge in Nederland worren ofeschote.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621834-kabinet-deze-zomer-probleemwolven-bij-incidenten-afschieten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 juli]] - Twintig windmeulens bie de [[Kreêkraksluuzen]] in den [[Zeêland|Zeêuwe]] gemeênte [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]] moge overdag niet meêr draoie vanwehe den doôd van een zeêaerend.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621987-twintig-zeeuwse-windmolens-verplicht-stilgezet-na-dood-zeearend NOS]&lt;/ref&gt;
* 7 juli - Hroôte problemen mie rivierkreêften in [[Zeêland]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18598231/dit-kreeftje-lijkt-onschuldig-maar-kloont-zichzelf-en-is-desastreus-voor-onderwaterleven-en-dijkveiligheid OZ]&lt;/ref&gt;
* [[8 juli|8]]-[[9 juli]] - Luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622279-iran-meldt-14-doden-en-tientallen-gewonden-bij-aanvallen-vs NOS]&lt;/ref&gt;
* 9 juli - [[Europeês Parlement]] vòstander van digitaole [[euro]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622334-digitale-euro-weer-een-stap-dichterbij-europees-parlement-akkoord NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 juli]] - Hroôte natuurbrand in den Zuud-[[Spanje|Spaonse]] provincie [[Almería (provincie)|Almería]] mie vee doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622594-al-6600-hectare-grond-verwoest-door-dodelijke-natuurbrand-in-zuid-spanje NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 juli]] - Hroôte bosbrand zuudoôstelijk van [[Paries]] bie [[Fontainebleau]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622927-grote-natuurbrand-bij-parijs-nog-niet-onder-controle NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 juli - 30 doôden deu brand in een café in [[Bangkok]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622914-dodental-na-brand-in-muziekbar-in-bangkok-opgelopen-slachtoffers-vooral-thai NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 juli]] - Vanover luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622804-opnieuw-aanvallen-tussen-vs-en-iran-explosies-op-verschillende-plekken NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juli - Toenaeme van [[bever (dier)|bevers]] bedreigieng vò dieken en wehen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622811-probleembever-van-bedreigde-diersoort-naar-sloper-van-dijken-en-wegen NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juli - De [[Vereênigde Staeten]] gaen [[Iran]] vanover op zeê blokkeren en tol 'effen in den [[Straet van Hormoez]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622859-trump-wil-tolheffing-in-straat-van-hormuz-kondigt-hervatting-blokkade-van-iran-aan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 juli]] - Den [[Knesset]] neêmt baosiswet over [[Thora]]studie an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622981-israelisch-parlement-neemt-vlak-voor-reces-omstreden-thorastudie-wet-aan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 juli]] - [[Zeêland]] ao minste antal vrouwelijke wetouwers van Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623176-opmars-vrouwelijke-wethouders-stokt-in-zeeland-maar-een-op-de-zes NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 juli - Nederland ao vanwehe den droôgte een waetertekort.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623209-nederland-heeft-watertekort-maatregelen-aangekondigd-voor-eerlijke-verdeling NOS]&lt;/ref&gt;
* [[17 juli]] - Hroôte brand in den Zuud-[[Noorwegen|Noorse]] plekke Krokstadelva (hemeênte [[Drammen]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623462-enorme-brand-in-noorse-woonwijk-grotendeels-onder-controle NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 juli]] - 143 doôden op een migrantenboôt vò den kust van [[Mauritanië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623870-143-mensen-dood-gevonden-op-migrantenboot-voor-kust-mauritanie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 juli]] - [[Israël]] wil nieuwe nederzettiengen bouwen in den [[Gazastroôke]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623634-israelische-minister-kondigt-plannen-aan-voor-nieuwe-nederzettingen-in-gaza NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 juli - [[Spanje]] wint 't waereldkampioenschap [[voebal]] mie 1-0 van [[Arhentinië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623685-spanje-krijgt-machteloos-argentinie-uiteindelijk-op-de-knieen-en-is-wereldkampioen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 juli]] - [[Andy Burnham]] (Labour Party) wor premier vant [[Vereênigd Konienkriek]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623742-burnham-beedigd-als-britse-premier-starmer-officieel-afgezwaaid NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - Den [[China|Chineêse]] webwienkel AliExpress krieg een boete van 550 meljoen euro van den [[Europeêse Commissie]] vanwehe verkoôp van illegaole artikelen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623734-aliexpress-krijgt-europese-boete-van-550-miljoen-voor-verkoop-illegale-producten NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - [[Nicaragua]] stopt mie verkieziengen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623818-van-democratie-naar-dictatuur-president-schaft-verkiezingen-in-nicaragua-af NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - Blokkade van den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]] tehen [[Saoedi-Araobië]] deu de [[Houthi's]] in [[Jeêm'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623764-houthi-s-kondigen-maritieme-blokkade-aan-tegen-saudi-arabie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 juli|21]]-[[24 juli]] - [[Nijmeegse Vierdaegse]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624263-laatste-vierdaagse-wandelaars-druppelen-binnen-om-kruisje-op-te-halen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 juli]] - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]] en bie [[Madrid]] in [[Spanje]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624217-frankrijk-vraagt-hulp-van-eu-bij-bosbranden-spanje-roept-noodtoestand-uit NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 juli - [[Nauru]] gaet een ambassade opene in [[Israël]] en wel in den 'oôdstad [[Jeruzalem]].&lt;ref&gt;[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/775610/nauru-s-government-announces-plans-for-embassy-in-israel RNZ]&lt;/ref&gt;
* [[24 juli]] - Nieuwe importeffiengen deu de [[Vereênigde Staeten]], ok vò lan'n van den [[Europeêse Unie]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624214-vs-kondigt-importheffingen-aan-op-producten-uit-60-landen-waaronder-eu-lidstaten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 juli]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,1 in Zuud-[[Japan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624927-dodental-na-aardbevingen-in-japan-loopt-op-reddingswerk-nog-in-volle-gang NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 juli]] - [[Nauru]] verandert um z'n eihe in Naoero.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/08/03/nauru-verandert-naam-naar-naoero/ VRT]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/836342/nauru-officially-changes-name-to-naoero-after-thoughtful-deliberation-bypassing-referendum RNZ]&lt;/ref&gt;
* [[31 juli]] - Tienduuzenden jonge [[Marokko|Marokkaonen]] trekken den [[Spanje|Spaonse]] [[exclave]] [[Ceuta]] binn'n.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2625033-tienduizenden-migranten-bereiken-spaanse-exclave-ceuta-dodental-stijgt-naar-27 NOS]&lt;/ref&gt;

=== oes ===
* [[1 oes]] - Vanof noe is vierwerk verboden in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621134-consumenten-mogen-niet-meer-knallen-vuurwerkverbod-gaat-definitief-in NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 oes]] - Defensiepact tuss'n [[Saoedi-Araobië]], [[Turkije]] en [[Pakistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2625940-navo-lid-turkije-tekent-defensiepact-met-saudi-arabie-en-pakistan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,4 in [[Colombia]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627068-dodental-beving-colombia-inmiddels-294-hoop-vervliegt-voor-mensen-onder-puin NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 oes - Recordlaegte van [[Rien]] bij [[Lobith]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626232-record-uit-1947-gesneuveld-niet-eerder-zo-weinig-water-door-de-rijn NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 oes]] - Een veêrboôt zienkt opt [[Karibameêr]] bie [[Zimbabwe]], weerbie minstens 97 mins'n omkomme.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626484-zeker-15-doden-na-kapseizen-veerboot-in-zimbabwe-tientallen-mensen-vermist NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 oes]] - [[Zunne]]verduusterieng in Noôrd-[[Spanje]] en West-[[Iesland]], hroôtendeêls ok in [[Belhië]] en [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626591-nederlanders-smullen-van-de-eclips-lijkt-een-maan-die-licht-geeft NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://hemel.waarnemen.com/zon/eclipsen/zonsverduistering_20260812.html hwc]&lt;/ref&gt;
* [[14 oes|14]]-[[31 oes]] - Hroôte brand in de 'Oôge Venen ([[Ardenn'n]], provincie [[Luuk (provincie)|Luuk]]).&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/beelden-tonen-dat-gevaar-in-de-hoge-venen-nog-niet-is-geweken-m~1787109504614/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[15 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,7 opt [[Indonesië|Indonesische]] eiland [[Flores]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627241-dodental-aardbeving-indonesisch-eiland-flores-loopt-op-duizenden-ontheemden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 oes]] - Een goudmien in den [[Centraol-Afrikaonse Rippebliek]] stort deêls in mie minstens 100 doôden as hevolg.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627538-vrees-voor-ruim-honderd-doden-door-mijnongeluk-centraal-afrikaanse-republiek NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,8 bie [[Zandeweer]] in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627688-aardbeving-met-kracht-van-2-8-bij-zandeweer-in-groningen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 oes]] - Hroôte overstroômieng mie vee doôden in [[Nepal]] en [[Tibet]] deu ofbrekende [[gletsjer]] in den [[Himalaya]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629070-dodental-overstromingen-nepal-boven-900-zoektocht-naar-overlevenden-in-tunnels NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 oes]] - De [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]] vallen mekaer vanover an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629007-vs-valt-na-weken-weer-iraanse-installaties-aan-iran-bestookt-amerikaanse-bases NOS]&lt;/ref&gt;

=== september ===
* [[1 september]]-[[12 oktober]] - [[Zeêlandbrugge]] dicht vanwehe ongeroud.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18691861/zeelandbrug-zes-weken-dicht-voor-reparatie-scheuren-in-brug-worden-steeds-groter OZ]&lt;/ref&gt;
* 1 september - Hroôte groep mannen valt 'uus an in [[Overasselt]], 'ierbie wor een bewaeker doôdeschote.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629275-overasselt-opgeschrikt-door-gewelddadig-schietincident-veel-nog-onduidelijk NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 september]] - De [[Houthi's]] behinne mie een hroôte anval tehen 't leher van [[Jeêm'n]], vermoedelijk doel is den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629798-houthi-s-beginnen-offensief-een-van-de-zwaarste-gevechten-in-jemen-in-jaren NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Sachsen-Anhalt]] wor den [[AfD]] den hroôste partie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629958-monsterzege-afd-in-saksen-anhalt-nog-onzeker-of-partij-alleen-kan-regeren NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 september - Zeldzaeme albino [[zeêond]] hezien op [[Neeltie Jans]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18760294/zeldzame-witte-zeehond-gespot-op-zeeuws-strand OZ]&lt;/ref&gt;
* [[8 september]] - De [[Houthi's]] vall'n 't zuuden van [[Saoedi-Araobië]] an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630138-73-gewonden-bij-houthi-aanvallen-op-saudi-arabie NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 september - 't [[Vereênigd Konienkriek]], [[Frankriek]] en [[Canada]] gaen den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]] verbiejen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630205-vk-frankrijk-en-canada-komen-met-importverbod-voor-goederen-uit-nederzettingen-westoever NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 september]] - Vee doôden deu brand op veêrboôt op de [[Filepien'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630780-dodental-veerbootbrand-filipijnen-opgelopen-tot-76 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 september]] - [[Israël]] vernietugt een ondergroons complex van [[Hezbollah]] in Zuud-[[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630529-enorme-explosies-in-zuid-libanon-israel-zegt-complex-hezbollah-te-hebben-verwoest NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 september - Zwaer ongeluk mie een Nederlandse bus in Oôst-[[Zwitserland]] mie vuuf doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630537-vijf-doden-en-veertig-gewonden-bij-busongeluk-zwitserland NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 september]] - De [[Houthi's]] verkriegen controle over den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630555-houthi-s-nemen-controle-over-belangrijke-vaarroute-voor-olie-naar-europa NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 september]] - De [[Houthi's]] vallen den luchtaeven van [[Riyad]] en olieinstallaoties van [[Saoedi-Araobië]] an den [[Rooie Zeê]] an.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/19/saoedi-arabie-vlammen-en-een-dikke-zwarte-rookpluim-hoofdstad-ri/. VRT]&lt;/ref&gt;
* 19 september - Olie spoelt an opt strange van [[Walchren]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18805501/vervuiling-met-stookolie-breidt-zich-verder-uit-over-zeeuwse-kust OZ]&lt;/ref&gt;
* [[20 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Mecklenburg-Vorpommern]] wor den [[AfD]] den hroôste partie en bluft den [[CDU]] vò den eêste mael onger den kiesdrempel.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2631852-pijnlijk-verlies-cdu-in-duitse-deelstaat-voor-het-eerst-kiesdrempel-niet-gehaald NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 september]] - Verbod in [[Nederland]] van kracht op den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623855-invoerverbod-producten-uit-illegale-nederzettingen-israel-gaat-in-op-22-september NOS]&lt;/ref&gt;
* 22 september - Akkoôrd tussen de [[Vereênigde Staeten]], [[Denemarken]] en [[Hroenland]] mie as uutkomst dat 't Amerikaonse leher in Hroenland wor versterkt.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632070-vs-denemarken-en-groenland-tekenen-akkoord-vs-mag-meer-bases-bouwen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 september]] - Hroôte droôgte in [[Belhië]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/22/droogte-in-belgie-drinkwaterproductie-gevolgen/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[25 september]] - Veêrboôt zienkt opt [[Tanganyikameêr]] vlakbie den kust van [[Konho-Kinshasa]]; d'r binne minstens 41 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632439-veerboot-zinkt-in-de-nacht-in-congo-zeker-41-doden-en-49-vermisten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 september ember]] - Noôdtoestand in [[Bangkok]] vanwehe overstroômiengen deu zwaere rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632591-grote-delen-van-bangkok-overstroomd-na-aanhoudende-zware-regenval NOS]&lt;/ref&gt;

== Kommende hebeurtenisse ==
* [[1 oktober]] - Den [[Zeêuwse Wikipedia]] bestaet twintig jaer.
* [[27 oktober]] - Verkiezienge vò den [[Knesset]].&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/event/2026-Israeli-Elections Bri]&lt;/ref&gt;

== Hesturve ==
* [[13 jannewari]] - [[Jaap Sala]] (76), Nederlands politicus (burhemeêster [[Sluus (gemeênte)|Sluus]])
* [[16 jannewari]] - [[Willem Jan op 't Hof]] (78), Nederlands predikant en theoloôg
* [[26 jannewari]] - [[Arie van den Brand]] (74), Nederlands landbouwkundige, boer en politicus
* [[7 feberwari]] - [[Bert Broekhuis]] (82), Nederlands politicus (raedslid [[Tole (gemeênte)|Tole]])
* [[11 feberwari]] - [[Cees Nooteboom]] (92), Nederlands schriever en dichter
* [[6 maerte]] - [[Hans Wagner]] (62), Duuts-Nederlands politicus
* [[12 maerte]] - [[Wouter van Beijnum]] (79), Nederlands architect
* [[30 maerte]] - [[Huub van der Meer]] (82), Nederlands politicus (burhemeêster [[Oôstflakkeê]])
* [[18 juni]] - [[Henk Krijgsman]] (84), Nederlands politicus (burhemeêster [[Wesvore]])
* [[8 juli]] - [[Johanna Kruit]] (85), Zeêuws dichteres en schriefster
* [[31 oes]] - [[Elco Brinkman]] (78), Nederlands amtenaer, politicus en bestierder
* [[2 september]] - [[Jan Pieter Lokker]] (77), Nederlands leraer, bestierder en politicus (wnd. burhemeêster [[Goereê-Overflakkeê]])
* [[14 september]] - [[Wim van Gelder (CDA)|Wim van Gelder]] (84), Nederlands politicus (Commissaoris van Zeêland)

== Temperaturen ==

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|-
! colspan=19 | antal maelen maximum temperatuur in [[De Bilt]].&lt;ref&gt;[https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2026/januari Wst]&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=2 | maend !! colspan=15 | maximum temperaturen °C !! rowspan=2 | maend
|-
! -10--14 !! -5--9 !! 0--4 !! 0-+4 !! 5-9 !! 10-14 !! 15-19 !! 20-24 !! 25-29 !! 30-34 !! 35-39 !! 40-44 !! gemid. !! 'uudig gemid. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20240114062700/https://www.weeronline.nl/nieuws/dit-is-het-nederlandse-jaarklimaat Won]&lt;/ref&gt; !! verschil
|-
| jan ||  ||  || 1 || 17 || 11 || 2 ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 5,0° || 6,2°  || -1,2° || jan
|-
| feb ||  ||  ||  || 8 || 8 || 10 || 2 ||  ||  ||  ||  ||  || 8,6° || 7,2°  || +1,4° || feb
|-
| mrt ||  ||  ||  ||  || 2 || 18 || 11 ||  ||  ||  ||  ||  || 13,3° || 10,4° || +2,9° || mrt
|-
| apr ||  ||  ||  ||  ||  || 9 || 18 || 3 ||  ||  ||  ||  || 16,4° || 14,8° || +1,6° || apr
|-
| mei ||  ||  ||  ||  ||  || 7 || 11 || 6 || 5 || 2 ||  ||  || 19,9° || 18,4° || +1,5° || mei
|-
| jun ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 10 || 8 || 7 || 4 || 1 ||  || 24,1° || 21,2° || +2,9° || jun
|-
| jul ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 17 || 13 || 1 ||  ||  || 24,6° || 23,0° || +1,6° || jul
|-
| oes ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 1 || 19 || 6 || 4 || 1 ||  || 24,9° || 22,8° || +2,1° || oes
|-
| sep ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 9 || 14 || 2 ||  ||  ||  || ° || 19,5° || ° || sep
|-
| okt ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 14,9° || ° || okt
|-
| nov ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 10,0° || ° || nov
|-
| dec ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 6,7°  || ° || dec
|-
! tot. ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 14,6° || ° || tot.
|}

== Plaetjes ==
&lt;gallery&gt;
Overzicht westgevel met ingangsportaal - Amsterdam - 20409010 - RCE.jpg|Vondelkerke
-i---i- (32923985971).jpg|[[Patagonië]]
Wikipedia-logo-v2-en.png|[[Wikipedia]] 25 jaer
Geastrum corollinum 241850068.jpg|Aerdesterre (Geastrum corollinum)
LocatieWesterschelde.png|[[Onte]]
Cortina d'Ampezzo and mountains Col Druscie, Tofana di Mezzo, Nuvolau, Averau and the Cinque Torri (cropped).jpg|[[Cortina d'Ampezzo]] mie omhevieng
Crane (Grus grus) calling).jpg|[[Kraenveugelachtegen|Kraenveugel]]
Pygmy Hippopotamuses in Shoushan Zoo.jpg|[[Dwergnijlpaerd]]en
&quot;Physical Middle East&quot; CIA World Factbook.png|[[Midden-Oôsten]]
Moon on October 19, 2021 (IMG 7062) - Flickr - gjdonatiello.jpg|[[Maen (Aerde)|Maen]]
Gemeiner Seestern.JPG|[[Gewone zeêster]]
Vespa Munsiyari.jpg|Geelpoôtoôrnaer (Aziatische 'oôrnaer)
Koningsdag Dokkum.jpg|Konienksdag in [[Dokkum]]
Noordwijk - Coepelduyn 02.jpg|Dunen bie [[Noôrdwiek]] (Nationaol Park 'Ollandse Dunen)
Lagenorhynchus albirostris 146341190 (cropped 2).jpg|[[Witsnuutdolfijn]]
Haliaeetus albicilla, Mull 1.jpg|[[Zeêaerend]]
Rötliches Exemplar des Marmorkrebs.jpg|Marmer[[kreêft]]
Karte Hohes Venn.png|'Oôge Venen
&lt;/Gallery&gt;

== Noôten ==
{{Reflist|1=6}}

[[Categorie:Eenentwintegste eêuwe]]</text>
      <sha1>lsr0of23dpu03v3tr85yhlu1p0qae1s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183676</id>
      <parentid>183673</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T19:08:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* september */</comment>
      <origin>183676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58037" sha1="pihwte1dv1jabu6ymifbihmnuflggfr" xml:space="preserve">{{jaorboks}}
'''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]].

== Hebeurtenisse ==

=== jannewari ===
* [[1 jannewari]] - [[Flevoland]] bestaet 40 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - [[Bulharije]] gaet over op den [[euro]].
* 1 jannewari - Vee doôden (41) en gewonden (116) bie een cafébrand int [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Crans-Montana]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596707-circa-40-doden-en-115-gewonden-in-bar-zwitserland-een-van-de-ergste-tragedies-in-ons-land NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - Vondelkerke in [[Amsterdam]] deu brand bienae illemille verwoest.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596645-brand-verwoest-vondelkerk-in-amsterdam-huizen-ontruimd-vanwege-vonkenregen NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - Vee geweld tehen 'ulpeverleners en overlast tiedens den jaerwisselieng in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381256/politie-verwoestende-impact-brandstichting-en-zwaar-vuurwerk-op-jaarwisseling.html NU]&lt;/ref&gt;
* 1-[[11 jannewari]] - [[Sneêuw]] in Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596814-waardoor-sneeuwt-het-nu-zo-veel-en-blijft-dat-nog-lang-doorgaan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 jannewari]] - Luchtanvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] op [[Venezuela]], president [[Nicolás Maduro]] evange enome.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596844-trump-claimt-gevangenname-van-venezolaanse-president-maduro-en-bevestigt-aanvallen NOS]&lt;/ref&gt;
* 3 jannewari - Dertig mins'n vermoôrd bie anval op durp in [[Niheria|Niheriaonse]] deêlstaet Niher.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596962-dertig-doden-bij-aanval-van-gewapende-mannen-op-dorpje-nigeria NOS]&lt;/ref&gt;
* [[5 jannewari]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,3 in [[Herten (Nederland)|Herten]] in [[Nederlands Limburg]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597047-aardbeving-met-kracht-van-2-3-in-limburgse-herten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 jannewari]] - Protesten tehen overeid in vee provincies in [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597224-protesten-in-meeste-provincies-in-iran NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 jannewari]] - [[Rusland]] gebruukt hypersonische raket bie anval op [[Lviv]] in [[Oekraïne]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597469-doden-bij-aanvallen-op-oekraine-rusland-zegt-hypersonische-raket-te-hebben-gebruikt NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 jannewari]] - Noôdtoestand in Zuudoôst-[[Australië]], veural in de deêlstaeten [[Victoria]] en [[New South Wales]], vanwehe zwaere bosbranden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597615-noodtoestand-in-deel-australie-vanwege-natuurbranden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 jannewari]] - Meêr toezicht op den leste trein op vrie- en zaeterdagavond van den [[Zeêuwse lijn]] richtieng [[Zeêland]] vanwehe overlast deu jongeren.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18112523/extra-toezicht-na-vechtpartijen-en-vernielingen-in-laatste-trein-naar-zeeland OZ]&lt;/ref&gt;
* [[12 jannewari]] - Groôte bosbranden int [[Arhentinië|Arhentijnse]] deêl van [[Patagonië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597858-bosbranden-teisteren-deel-zuiden-argentinie NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 jannewari - [[Olifant]] doôdt in nehen daegen 20 mins'n in den deêlstaet [[Jharkand]] (Oôst-[[India]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597893-jacht-in-india-op-olifant-die-20-mensen-doodde NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 jannewari]] - Kraone valt op trein in [[Thailand]] mie 32 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598083-kraan-valt-op-thaise-trein-zeker-30-doden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 jannewari]] - [[Wikipedia]] bestaet 25 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598264-wikipedia-bestaat-25-jaar-maar-encyclopedie-voelt-druk-van-ai NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 jannewari - Recordstand vò [[AEX]], breekt deu hrens van duuzend punten, veural veroôrzaekt deu [[IT]]-bedrieven.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598251-aex-doorbreekt-grens-van-1000-punten-tech-aandelen-grote-aanjager-op-beurs NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 jannewari]] - Overstroômiengen mie doôden in zuudelijk [[Afrika]] deu zwaere rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598496-meer-dan-200-doden-door-overstromingen-zuidelijk-afrika NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 jannewari - Natuur van den [[Onte]] deu jaerenlang bahern verwoest.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18127475/wetenschappers-decennialang-baggeren-heeft-westerscheldenatuur-verwoest OZ]&lt;/ref&gt;
* [[17 jannewari]] - [[Oceaon]]verdrag treedt in werkieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598513-oceaanverdrag-van-kracht-moet-30-procent-van-de-zee-beschermen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 jannewari]] - Treinongeluk in Zuud-[[Spanje]] mie 45 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598790-dodental-treinongeluk-spanje-op-39-berging-verloopt-moeizaam NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 jannewari - [[Senehal]] wint mie 1-0 tehen [[Marokko]] den [[Afrika]] Cup.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598768-marokko-moet-afrika-cup-aan-senegal-laten-na-gemiste-penalty-in-slotminuut NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 jannewari]] - Zeêr zeldzaeme spooke broead waer enome in [[Middelburg]], een aerdesterre mie den naem Geastrum welwitschii.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18131942/paddenstoelenexpert-henk-en-zijn-vrouw-willy-ontdekken-zeldzame-paddenstoel-in-tuincentrum-middelburg OZ]&lt;/ref&gt;
* [[20 jannewari]] - Zeven [[Twidde Kaemer]]leden van den [[PVV]] onger leidieng van [[Gidi Markuszower]] stapp'n uut den partie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598974-opstand-tegen-wilders-zeven-pvv-ers-beginnen-eigen-fractie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 jannewari]] - [[Zilver]] gaet deu recordpries van 100 dollar.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/economie/6383633/zilver-breekt-voor-het-eerst-door-grens-van-100-dollar.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[24 jannewari]] - 67 doôden deu brand in wienkelcentrum in den [[Pakistan|Pakistaonse]] stad [[Karachi]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599286-dodental-brand-winkelcentrum-pakistan-loopt-op-oorzaak-mogelijk-kortsluiting NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 jannewari]] - [[Goud]] gaet deu recordpries van 5.000 dollar.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599725-goudprijs-bereikt-recordhoogte-van-5000-dollar NOS]&lt;/ref&gt;
* 26 jannewari - Overstroômiengen in [[Mozambique]] deu 'evige rehenval en dammebreuken.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599813-mozambique-getroffen-door-een-van-de-zwaarste-overstromingen-in-25-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 jannewari]] - [[Dollar]] op laegste peil sins den zeumer van [[2021]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600027-dollar-krijgt-flinke-klap-en-blijft-dalen-goed-voor-de-export-maar-niet-zonder-risico-s NOS]&lt;/ref&gt;
* 28 jannewari - Meêr as 400 doôden deu gedeêltelijke instortieng van goudmien in Oôst-[[Konho-Kinshasa|Kongo]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600346-mijn-in-congo-stort-in-meer-dan-200-doden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 jannewari]] - [[ING]] behaelt een winst van 6 miljard euro over 2025.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600121-ing-boekte-in-2025-ruim-6-miljard-winst-wel-zorgen-over-aanhoudende-onzekerheid NOS]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Volgens een [[Israël]]ische militaire bron ist juust dat er ruum 71.000 Palestijn'n tiedens den oôrlog in den [[Gazastroôke]] binne gedoôd; 't Israëlische leher ontkent dit.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600196-israelisch-leger-erkent-ruim-71-000-palestijnen-gedood-bij-oorlog-in-gaza NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo BBC]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Tata Steel uut [[Iemuje]] krieg recordboete vò schaedelijke uutstoôt.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/klimaat/6384257/tata-steel-krijgt-recordboete-van-85-miljoen-euro-vanwege-schadelijke-uitstoot.html NU]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Den [[Europeêse Unie]] zet den [[Iran|Iraonse]] Revolutionaire Garde op den terreurlieste.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/29/eu-zet-iraanse-revolutionaire-garde-op-terreurlijst/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Kunstschilder [[Jo Dumon Tak]] is erg kwaed vanwehe lossnieë van z'n panorama over [[Walchren]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18162866/doeken-panorama-walcheren-kapotgesneden-wie-dit-heeft-gedaan-moet-zich-kapot-schamen OZ]&lt;/ref&gt;
* [[30 jannewari]] - Den economie van [[Nederland]] is in 2025 mie 1,9 percent gegroeid.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600248-nederlandse-economie-groeit-bijna-2-procent NOS]&lt;/ref&gt;
* [[31 jannewari]] - Lucinda Brand wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò wuven in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18168638/lucinda-brand-voert-volledig-nederlands-podium-aan-op-vrouwenwedstrijd-wk-veldrijden-in-hulst OZ]&lt;/ref&gt;

=== feberwari ===
* [[1 feberwari]] - Mathieu van der Poel wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò venters in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18170500/historie-in-hulst-mathieu-van-der-poel-breekt-met-achtste-wereldtitel-stokoud-record OZ]&lt;/ref&gt;
* 1 feberwari - Bienae 200 doôden bie gevechten tussen strieders en 't [[Pakistan|Pakistaonse]] leher in [[Beloetsjistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600506-bijna-200-doden-bij-gevechten-met-militanten-in-pakistaanse-provincie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 feberwari]] - [[D66]]-leider [[Rob Jetten]] wor formateur.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600857-jetten-op-zoek-naar-ministers-coalitieakkoord-na-kritisch-debat-nog-overeind NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 feberwari]] - The World Factbook van den [[CIA]] stopt.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/04/cia-trekt-stekker-uit-het-world-factbook/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[5 feberwari]] - Noôdweêr in Noôrdwest-[[Marokko]], Zuud-[[Spanje]] en Zuud-[[Portuhal]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601086-tienduizenden-marokkanen-geevacueerd-vanwege-noodweer-ook-problemen-in-spanje-en-portugal NOS]&lt;/ref&gt;
* 5 feberwari - 't Kernwaepenverdraeg tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Rusland]] eindigt vandaeg; den Amerikaonse president [[Donald Trump]] wil een nieuw kernwaepenverdrag, waerbie ok [[China]] wor betrokke.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/05/vs-rusland-new-start-trump/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[6 feberwari|6]]-[[22 feberwari]] - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren in [[Milaen]] en [[Cortina d'Ampezzo]] 'ehouwen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/sport/os-2026 NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 feberwari - Weêkenlange groôte koersdaelieng van den [[bitcoin]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601197-bitcoin-in-vrije-val-maar-een-duidelijke-oorzaak-is-er-niet NOS]&lt;/ref&gt;
* [[8 feberwari]] - Vier groôte Amerikaonse techbedrieven gaen vuufonderd miljard dollar investeren in o.a. datacenters.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601407-techgiganten-gaan-honderden-miljarden-investeren-in-onder-meer-datacenters NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 feberwari - Hroeiende kerreken van migranten (in [[Rotterdam]] en [[Amsterdam]]) 'ebben onvoldoende 'uusvestieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601476-migrantenkerken-groeien-maar-vinden-steeds-moeilijker-onderdak NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 feberwari]] - Jutta Leerdam wint goud (olympisch record) en Femke Kok zilver op den duuzend meter schaetsen op de [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601639-leerdam-schaatst-naar-olympisch-goud-op-1-000-meter-kok-verovert-zilver NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 feberwari]] - [[Philips]] maekt sins jaeren weêr winst.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601706-philips-boekt-na-jaren-weer-winst NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 feberwari]] - [[NAVO]] behint mie missie op [[noôrdpole]], Arctic Sentry.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601906-navo-lanceert-noordpoolmissie-arctic-sentry-en-hoopt-crisis-achter-zich-te-laten NOS]&lt;/ref&gt;
* 11 feberwari - Sins 't behin van de demonstraoties ende december binne d'r zeven duuzend mins'n gedoôd in [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/collectie/14010/artikel/2602024-mensenrechtenorganisatie-dodental-demonstraties-iran-opgelopen-tot-ruim-7000 NOS]&lt;/ref&gt;
* 11 feberwari - Orkaon in [[Madahaskar]], veural 'aevenstad [[Toamasina]] zwaer hetroffen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601928-20-doden-in-madagaskar-door-orkaan-gezani NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 feberwari]] - Noôdweêr in [[Zuidwest-Europa]], veural in Zuud-[[Frankriek]] en [[Catalonië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602249-doden-en-schade-door-noodweer-in-frankrijk-en-spanje NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Akkoôrd over een nieuwe reherieng vò 't [[Brussels Hewest]] nae 613 daegen (record).&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/brusselse-regering-legt-eed-af-in-parlement-boris-dillies-mr-~1764248864904/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Telecomprovider Odido gehackt.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Toerisme in [[Zeêland]] is in 2025 edaeld, d'r is te weinig te doen en tis te diere.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18194360/toerismesector-slaat-alarm-over-dalende-overnachtingen-te-weinig-te-doen-en-te-duur OZ]&lt;/ref&gt;
* [[14 feberwari]] - Kritiek op dichtmaeken van gasputt'n in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602361-tno-niet-alle-gasputten-groningen-dichtmetselen-acuut-tekort-denkbaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 14 feberwari - Hroôte betoôgieng tehen 't [[Iran|Iraonse]] regime bie den jaerlijkse veiligeidsconferentie in [[München]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602440-honderdduizenden-mensen-demonstreren-in-munchen-tegen-iraans-regime NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 feberwari]] - Den [[Israël]]ische reherieng gaet meêr controle uutoefenen over den [[Westoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602634-israel-breidt-controle-over-bezette-westelijke-jordaanoever-verder-uit NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 feberwari - [[Oekraïne]] valt mie drones olieinstallaoties an in den [[Rusland|Russische]] 'aevenstad [[Taman]] an den [[Zwarte Zeê]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602548-grote-branden-in-russische-haven-aan-zwarte-zee-na-oekraiense-aanval NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 feberwari]] - Record an antal daegen rehen in [[Frankriek]], daerdeur overstroômiengen in (zuud)westen vant land.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603045-al-35-dagen-dagen-neerslag-in-frankrijk-langste-regenreeks-ooit-gemeten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 feberwari]] - Tienduuzenden [[Kraenveugelachtegen|kraenveugels]] in [[West-Europa]] en [[Duutsland]] doôd deu veugelhriep.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603103-tienduizenden-kraanvogels-dood-door-vogelgriepvirus NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 feberwari - Vee [[lawine]]s mie vee doôden in de [[Alpen]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603167-veel-lawines-in-de-alpen-12-tot-15-minuten-om-te-overleven NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in Oôst-[[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603375-zeker-twaalf-doden-bij-israelische-luchtaanvallen-in-oosten-van-libanon NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 feberwari]] - 't [[Mexico|Mexicaonse]] leher doôdt den leider vant Jaliscokartel, een beruchte drugsbende.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603611-leider-berucht-mexicaans-jaliscokartel-gedood-door-leger NOS]&lt;/ref&gt;
* 22 feberwari - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren 'ewonne deu [[Noorwegen]], twidde wor de [[Vereênigde Staeten]], dorde wor [[Nederland]] (record 'oôgste plekke).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603559-nederland-eindigt-als-derde-op-olympische-medaillespiegel-hoogste-klassering-ooit NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 feberwari]] - 't [[Kabinet-Jetten]] treedt an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603685-kabinet-jetten-officieel-beedigd-en-kan-aan-de-slag NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 feberwari - Den Zeêuw [[Jo-Annes de Bat]] (voormaelig gedeputeêrde van Zeêland) wor staetssecretaoris int kabinet-Jetten.&lt;ref&gt;[https://archive.is/WYckN PZC]&lt;/ref&gt;
* 23 feberwari - Zeldzaeme [[dwergnijlpaerd]]en waerenomen in [[Ivoôrkust]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603748-unieke-beelden-van-dwergnijlpaard-we-hadden-alleen-een-glimp-verwacht NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 feberwari]] - Winst van 120 miljard dollar vò Amerikaonse chipbedrief Nvidia.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604114-chipmaker-nvidia-maakt-ruim-100-miljard-euro-winst-door-investeringen-in-ai NOS]&lt;/ref&gt;
* [[27 feberwari]] - Paramount neemt vò 110 miljard dollar Warner Bros. over.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604304-paramount-sluit-overnamedeal-van-110-miljard-dollar-met-warner-bros NOS]&lt;/ref&gt;
* 27 feberwari - Luchtanvall'n van [[Pakistan]] op steê in [[Afghanistan]] (o.a. [[Kaboel]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604165-pakistan-voert-luchtaanvallen-uit-op-kabul-minister-spreekt-van-openlijke-oorlog NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] en de [[Vereênigde Staeten]] op [[Iran]] (o.a. [[Teheran]]), doel is een machtswisselieng int land. Den Iraonse leider Ali Khamenei komt daerbie om. Iran slaet terug mie luchtanvall'n op [[Israël]] en veural opt Amerikaonse leher in [[Jordaonië]], [[Syrië]] en de [[Holfstaeten]]. Iran sluut den [[Straet van Hormoez]] of, wat gevolgen kan 'ebben vò den oliepries.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604370-aanvallen-over-en-weer-in-het-midden-oosten-dit-is-wat-we-nu-weten NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604437-escalatie-in-de-golf-iraanse-raketten-dwingen-regio-tot-keuze NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604456-iraanse-leider-khamenei-gedood-bij-amerikaanse-en-israelische-luchtaanvallen NOS]&lt;/ref&gt;

=== maerte ===
* [[2 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Hezbollah]] op [[Israël]], Israël antwoordt mie luchtanvall'n op Hezollah in [[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604618-doden-in-libanon-door-aanvallen-tussen-israel-en-hezbollah NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Iran]] op [[Koerden|Koerdische]] milities int noôrden van [[Irak]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605017-iran-zegt-koerden-in-noordwesten-aan-te-vallen-raketaanval-op-hoofdkwartier-in-irak NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 maerte]] - 'Evige rehenval in [[Kenia]], 'oôdstad [[Nairobi]] in de problemen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605300-23-doden-na-hevige-regenval-nairobi-in-kenia-dodental-kan-nog-oplopen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[8 maerte]] - Mojtaba Khamenei volgt um z'n vaor Ali Khamenei op as 'oôgste leider van [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605626-irans-nieuwe-leider-mojtaba-khamenei-is-hardliner-die-niets-van-westen-moet-hebben NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 maerte]] - Priezen van olie en gas zeer 'oôg deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605622-energieprijzen-door-het-dak-nu-eind-aan-iran-oorlog-niet-in-zicht-is NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 maerte]] - 't Hebruuk van den telefoon bestaet 150 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605723-150-jaar-telefonie-bellen-blijft-maar-de-manier-waarop-verandert NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 maerte - Chipbedrief ASML uut [[Veldoven]] gaet uutbreien nae [[Eindoven]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605842-asml-mag-uitbreiden-tweede-vestiging-met-20-000-medewerkers NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 maerte]] - 't Antal geloôvigen is in Nederland in 2025 edaeld nae 42%, alleêne in den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] is den meêrdereid geloôvig. In [[Zeêland]] is bienae den 'elft geloôvig en binne de meêste [[protestant]]en per provincie.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/binnenland/6388998/alleen-in-limburg-rekent-meerderheid-zich-nog-tot-een-geloof.html NU]&lt;/ref&gt;
* 13 maerte - Luchtanvall'n van de Vereênigde Staeten op militaire installaoties opt vò den [[Iran|Iraonse]] olieuutvoer zeêr belangrieke eilandje Kharg in den [[Perzische Holf]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/13/iran-eilanden-perzische-golf/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 13 maerte - Den [[SGP]] in [[Vlissienge]] ei van alle plaetselijke partieën de meêste wuven op den liest vò de gemeênteraedsverkieziengen, ok is meêr as den 'elft van de kandidaoten een wuuf. Liestetrekker is vanover 't eêste vrouwelijke SGP-raedslid [[Lilian Janse-van der Weele]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18285927/opvallend-sgp-heeft-in-vlissingen-de-meeste-vrouwen-op-de-lijst OZ]&lt;/ref&gt;
* [[14 maerte]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 3,0 bie [[Eleveld]]-[[Geelbroek]] in [[Drenthe]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606245-aardbeving-van-3-0-bij-eleveld-in-drenthe-deze-was-goed-te-voelen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 maerte]] - Den ofnaeme van den leêfbaereid in den gemeênte [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] deu den hroei vant toerisme is een belangriek ongerwerp bie de kommende gemeênteraedsverkieziengen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606391-toerisme-twistpunt-bij-gemeenteraadsverkiezingen-in-het-zeeuwse-veere NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 maerte]] - 23 doôden bie bomanslagen in den stad [[Maiduguri]] in Noôrdoôst-[[Niheria]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606654-doden-en-gewonden-bij-bomaanslagen-in-nigeriaanse-miljoenenstad-maiduguri NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 maerte - Vee doôden in een ziekenuus in [[Kaboel]] deu [[Pakistan|Pakistaonse]] luchtanval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606635-mogelijk-honderden-doden-bij-pakistaanse-aanval-op-ziekenhuis-in-kabul NOS]&lt;/ref&gt;
* [[17 maerte]] - [[Marokko]] toch winnaer van den Afrika Cup.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606743-marokko-toch-winnaar-afrika-cup-senegal-raakt-titel-kwijt NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 maerte - [[Israël]] doôdt den [[Iran|Iraonse]] veiligeidschef en den leider van den paramilitaire Basij.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606673-israelisch-leger-twee-hoge-iraniers-gedood-onder-wie-kopstuk-larijani NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 maerte]] - [[Nederlandse gemeênte|Gemeênteraedsverkieziengen in Nederland]]: den opkomst is 54%, meêste zeêtels nae plaetselijke partieën.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606889-lokale-partijen-zetten-opmars-door-opkomst-hoger-dan-in-2022 NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 maerte - [[Israël]] bombardeêrt in [[Iran]] 't hroôtste gasveld ter waereld, as vergeldieng bombardeêrt Iran een gasveld in [[Qatar]] mie as hevolg een vaddere stiegieng van de olie- en gaspriezen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606878-aanvallen-op-gasinstallaties-iran-en-qatar-wordt-meer-een-energie-oorlog NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 maerte]] - Volgens den Israëlische premier [[Benjamin Netanyahu]] kan [[Iran]] deu de anvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] en [[Israël]] hin [[uranium]] meêr verrieken en hin ballistische rakett'n meêr maeken.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607003-netanyahu-iran-niet-langer-in-staat-om-uranium-te-verrijken NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 maerte - Vee sneêuw op de [[Cenarische Eilan'n]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/325003/video/hevige-sneeuwval-transformeert-tenerife-tot-sneeuwparadijs.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[20 maerte]] - Overstroômiengen in [[Hawaii]] deu 'evige rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607173-overstromingen-op-hawai-duizenden-mensen-geevacueerd NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 maerte]] - Extreme warmte int zuudwessen van de [[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607313-recordhitte-in-zuidwesten-vs-met-temperaturen-van-boven-40-graden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 maerte]] - Volgens den Weareld Meteorologische Organisaotie (WMO) sloeg den [[aerde]] in 2025 meêr warmte op as vroeher.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607472-meteorologen-aarde-houdt-meer-warmte-vast-dan-ooit-gevolgen-nog-eeuwen-voelbaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 maerte]] - Den [[NASA]] wil een baosis op den [[maen (Aerde)|maen]] gaen bouwen waer vanof 2032 kan worren geweund.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607705-nasa-wil-begin-jaren-30-een-basis-op-de-maan-bouwen-en-cancelt-ruimtestation NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 maerte]] - Den naem van den combinaotie [[GL]]-[[PvdA]] wor Progressief Nederland (PRO).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607948-nieuwe-naam-groenlinks-pvda-bekend-progressief-nederland-kortweg-pro NOS]&lt;/ref&gt;
* 26 maerte - Den [[Nederland]]se staet had in 2025 een tekort van 19 miljard euro oftewel 1,6% vant bbp en den staetsschuld steeg nae 524 miljard euro oftewel 44,4% vant bbp.&lt;ref&gt;[https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/13/inkomsten-uitgaven-en-schuld-van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro CBS]&lt;/ref&gt;
* [[28 maerte]] - Hroôte betoôgieng tehen 't beleid van president [[Donald Trump]] in alle [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] staeten.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2608235-in-alle-amerikaanse-staten-protest-tegen-president-trump NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 maerte]] - 't [[Israël]]ische parlement den [[Knesset]] stemt voo den doôdstraf voo moôrden deu ([[Palestina|Palestijns]]) terrorisme.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2608452-parlement-israel-stemt-voor-omstreden-doodstrafwet NOS]&lt;/ref&gt;

=== april ===
* [[1 april]] - Vee dode zeêsterr'n angespoeld opt strange van [[Ouwdurp]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2174968/honderden-dode-zeesterren-aangespoeld-op-het-strand-van-ouddorp RM]&lt;/ref&gt;
* [[4 april]] - Zwaere rehenval leidt toet overstroômiengen, aerdverschuviengen en onweêr in [[Afghanistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609051-tientallen-doden-in-afghanistan-door-overstromingen-en-aardverschuivingen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 april]] - 't 'Oôd van den inlichtiengendienst van den Islamitische Revolutionaire Garde ([[Iran]]) wor deu [[Israël]]ische luchtanvall'n gedoôd.&lt;ref&gt;[https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/06/hoofd-iraanse-inlichtingendienst-revolutionaire-garde-gedood-a4924821#photo=MTM3MD NRC]&lt;/ref&gt;
* [[8 april]] - Waepenstilstand van twi weêken tussen [[Iran]] en [[Israël]]-[[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609553-vs-en-iran-akkoord-over-staakt-het-vuren-van-2-weken-straat-hormuz-gaat-weer-open NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 april - Zwaerste anval van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in [[Libanon]] mie 254 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609643-zwaarste-israelische-aanvallen-op-libanon-met-254-doden-iran-sluit-straat-van-hormuz NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 april]] - 't Antal [[wolf|wolv'n]] in [[Nederland]] is in 2025 mie 30 toet 131 'estege.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609783-weer-meer-wolven-in-nederland-in-totaal-veertien-roedels-geteld NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 april]] - Zelfriejende waegens van Tesla meugen as eêste in Europa in Nederland gaen riejen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609960-zelfrijdende-tesla-s-mogen-de-weg-op-in-nederland-eerste-land-in-europa NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 april]] - In de [[Honharije|Honhaorse]] verkieziengen verslaet den partie Tisza van oppositieleider Péter Magyar den partie Fidesz van premier [[Viktor Orbán]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610212-hongaarse-oppositieleider-magyar-wint-verkiezingen-orban-erkent-nederlaag NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 april]] - De [[Vereênigde Staeten]] gaen as hevolg vant mislukk'n van de ongerandeliengen mie [[Iran]] den [[Straet van Hormuz]] blokkeren om den (beperkte) ofsluutieng deu Iran te stoppen.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6392342/vs-kondigt-eigen-blokkade-straat-van-hormuz-aan-om-iran-te-dwarsbomen.html NU]&lt;/ref&gt;
* 13 april - Dode [[potvis]] gestrand tussen [[Renisse]] en Nieuw-[[Aemstie]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18372720/dode-potvis-drijft-weg-en-spoelt-aan-op-het-strand OZ]&lt;/ref&gt;
* [[16 april]] - President [[Volodymyr Zelensky]] van [[Oekraïne]] krieg in [[Middelburg]] den [[Four Freedoms Award]] (Freedom Medal).&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18378525/zelensky-komt-naar-middelburg-voor-uitreiking-four-freedoms-awards-ook-koning-en-premier-aanwezig OZ]&lt;/ref&gt;
* [[17 april]] - Waepenstilstand van tien daegen tussen [[Libanon]] en [[Israël]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610766-staakt-het-vuren-ingegaan-in-libanon-nodig-om-vrede-te-bereiken NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 april - Aziatische 'oôrnaer 'iet veurtaen geelpoôtoôrnaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610813-naam-aziatische-hoornaar-was-verwarrend-vanaf-nu-geelpoothoornaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 april - [[Groep-Markuszower]] richt een nieuwe partie op: [[Den Nederlandse Alliantie]] (DNA).&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/politiek/6393239/groep-markuszower-begint-nieuwe-partij-dna-rita-verdonk-sluit-zich-aan.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[20 april]] - Den blokkade van den [[Straet van Hormuz]] leidt toet tekort an kunstmest waordeu voedselpriezen stiegen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611260-oorlog-in-midden-oosten-brengt-voedselzekerheid-in-delen-van-wereld-in-gevaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 april - Noôdtoestand in den 'oôdstad van [[Nieuw-Zeêland]] [[Wellington]] en omhevieng deu record vee rehen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611288-nieuw-zeeland-roept-noodtoestand-uit-in-hoofdstad-na-recordhoeveelheid-regen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 april]] - [[Eêste Kaemer]] stemt tehen den asielnoôdmaetregelenwet en vò invoerieng vant twistatusstelsel.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611464-partijen-teleurgesteld-over-sneuvelen-asielwet-een-blamage-en-diep-triest NOS]&lt;/ref&gt;
* 21 april - Stroômnet in den provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] vol.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611482-stroomnet-utrecht-nu-echt-vol-helemaal-geen-nieuwe-of-zwaardere-aansluitingen-meer NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 april]] - Dreigieng van tekort an drienkwaeter in Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611728-vitens-waarschuwt-voor-tekort-aan-drinkwater NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 april - Inlichtiengendienst AIVD waerschuwt vò [[Rusland]], [[China]] en jihadistisch terrorisme van [[Islamitische Staete]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611683-rusland-china-terroristen-aivd-zag-in-80-jaar-niet-meer-dreiging-dan-nu NOS]&lt;/ref&gt;
* [[25 april]] - Net zo as in 2025 vanover een zeêr droôge lente.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611897-opnieuw-droog-voorjaar-terwijl-bodem-nog-niet-is-hersteld-van-droog-2025 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 april]] - Den marathon wor vò den eêste mael onger den twi uur gelope.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612045-onder-de-magische-grens-van-twee-uur-sawe-loopt-wereldrecord-marathon-in-londen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[27 april]] - Konienksdag: konienk [[Wullem-Alexander der Nederlan'n|Wullem-Alexander]] mie z'n wuuf koniengin [[Máxima der Nederlan'n|Máxima]] plus ulder drie dochters bezoeke [[Dokkum]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612191-koninklijke-familie-voltooit-bezoek-aan-dokkum-tige-tank NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 april]] - Nieuw nationaol park in Nederland: 'Ollandse Dunen in den provincie [[Zuud-'Olland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612269-nederland-heeft-een-nieuw-nationaal-park-hollandse-duinen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 april]] - Hroôte brand opt militair oefenterrein bie [['t Harde]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612394-grote-brand-op-militair-oefenterrein-t-harde-nl-alert-in-meerdere-provincies NOS]&lt;/ref&gt;
* 29 april - Oliepries 't 'oôgst sins 2022 deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612423-olieprijs-stijgt-naar-hoogste-niveau-in-vier-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 april]] - Toearegs en jihadisten vechten saemen tehen 't militaire regime in [[Mali]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612498-rebellengroepen-bundelen-krachten-om-junta-in-mali-omver-te-werpen NOS]&lt;/ref&gt;

=== meie ===
* [[1 meie]] - De [[Vereênigde Araobische Emiraoten]] stappen uut den [[OPEC]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612297-verenigde-arabische-emiraten-stappen-uit-oliekartel-opec NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 meie]] - (Nederlandse) doôden deu hantavirus op cruiseschip.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/03/2-doden-gelinkt-aan-acuut-respiratoir-syndroom-op-cruiseschip-in/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 3 meie - Levende [[witsnuutdolfijn]] anhespoeld bie [[Egmond an Zeê]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612991-witsnuitdolfijn-levend-aangespoeld-op-strand-egmond-aan-zee NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 meie]] - 26 doôden deu ontploffieng in een vierwerkfabriek in den [[China|Chinese]] stad Liuyang ([[Hunan]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2613165-zeker-26-doden-en-tientallen-gewonden-bij-explosie-in-chinese-vuurwerkfabriek NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 meie]] - Rechter geêft hemeênte [[Goereê-Overflakkeê]] geliek mie sluutieng op zoondag van supermart in [[Ouwdurp]] om [[calvinisme|geloôfsredenen]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2191777/supermarkt-moet-geloof-respecteren-en-mag-definitief-niet-open-op-zondag RM]&lt;/ref&gt;
* [[12 meie]] - Vanwehe deêlname van [[Israël]] ant Eurovisiesongfestival in [[Wenen]] doen [[Ierland (land)|Ierland]], [[Iesland]], [[Nederland]], [[Slovenië]] en [[Spanje]] niet meê.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614055-eurovisie-songfestival-van-start-met-israel-maar-zonder-nederland NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 meie - Brandstichtieng bie noôdopvang vò asielzoekers in [[Loôsdrecht]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614145-schandalig-en-totaal-onacceptabel-bestuurders-kwaad-over-geweld-loosdrecht NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 meie - Uutzonderlijk laete sneêuwval in de [[Alpen]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/buitenland/6395570/opvallend-late-sneeuwval-in-de-alpen-in-bijna-20-jaar-niet-voorgekomen.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[13 meie]] - Windoôs in [[Eersel]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614282-schade-aan-daken-auto-s-en-bomen-in-eersel-door-windhoos NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 meie - Driemael meêr [[terp]]en as 'edacht in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/video/2614260-nederland-nog-meer-terpenland-drie-keer-zo-veel-terpen-als-gedacht NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 meie]] - Zwaere anvallen mie drones en raketten van [[Rusland]] op [[Oekraïne]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614318-zeker-zeven-doden-door-een-van-de-zwaarste-russische-aanvallen-op-oekraine NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 meie]] - 78 doôden deu bendeheweld in [[Haïti]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614428-tientallen-doden-door-bendegeweld-rondom-haitiaanse-hoofdstad NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 meie - Uutbraek van [[ebola]] mie 65 doôden int oôsten van [[Konho-Kinshasa]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614409-opnieuw-ebola-uitbraak-in-congo-zeker-65-doden-risico-op-verdere-verspreiding NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 meie - [[Israël]] doôdt den militaire leider van [[Hamas]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614542-hamas-leider-gedood-volgens-israel-verantwoordelijk-voor-7-oktober NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 meie]] - [[Bulharije]] wint 't Eurovisiesongfestival, [[Israël]] wor twidde.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614613-bangaranga-bulgarije-wint-eurovisie-songfestival-israel-tweede NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 meie]] - Een [[asteroïde]] gaet vlak langs den [[aerde]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614795-asteroide-scheert-langs-de-aarde-dichterbij-kan-bijna-niet-zonder-te-botsen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 meie]] - 1121 nieuwe diersoôrten ontdekt in de [[zeê]]ën.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2615187-spookhaai-en-glazen-worm-ruim-1100-nieuwe-soorten-ontdekt-in-zee NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 meie]] - Zeêr zwaere anvallen mie drones en raketten (waeronger den Oresjnik-raket) van [[Rusland]] op den [[Oekraïne|Oekraïense]] 'oôdstad [[Kiev]] en omhevieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2615803-rusland-vuurt-gevreesde-oresjnik-raket-af-op-oekraine-europa-reageert-geschokt NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 meie]] - [[Israël]] gaet 70% van den [[Gazastroôke]] bezetten.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616270-premier-netanyahu-israel-gaat-70-procent-van-gaza-bezetten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 meie]] - Noôdweêr in [[Belhië]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/31/hoe-ontstaan-hagelbollen-en-hoe-kunnen-ze-zo-groot-worden/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[31 meie]] - [[Israël]] verovert 't kasteêl Beaufort an den [[Litani]] in [[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616518-israel-neemt-strategisch-kasteel-in-evacuatiezone-libanon-schuift-steeds-verder-op NOS]&lt;/ref&gt;

=== juni ===
* [[3 juni]] - Anvallen mie drones deu [[Oekraïne]] op onger aore den [[Rusland|Russische]] stad [[Sint-Petersburg]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616941-oekraine-raakt-doelen-in-sint-petersburg-navo-chef-rutte-bezoekt-kyiv NOS]&lt;/ref&gt;
* 3 juni - Waepenstilstand tussen [[Libanon]] en [[Israël]], ofankelijk van terugtrekkieng van [[Hezbollah]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617058-israel-en-libanon-akkoord-over-nieuw-staakt-het-vuren-maar-veel-hangt-af-van-hezbollah NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 juni]] - Windoôs in [[Glanerbrugge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617146-plaatselijk-schade-door-hevige-buien-komende-dagen-nog-wisselvallig NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 juni]] - Vuuftigste editie van den [[Evanhelische Omroep|EO-Jongerendag]]; deêze wor hehouwe in [[Rotterdam]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2198206/eo-jongerendag-bestaat-vijftig-jaar-en-zo-wordt-dat-gevierd-in-rotterdam RM]&lt;/ref&gt;
* 6 juni - Hroôte [[Kernien]]enplaeg in [[Australië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617370-kopzorgen-in-australie-om-konijnenplaag-we-moeten-ze-uitroeien NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 juni|7]]-[[8 juni]] - [[Iran]] en [[Israël]] voeren luchtanvall'n op mekaer uut.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617581-israel-en-iran-bestoken-elkaar-met-aanvallen-petrochemische-fabriek-geraakt NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 juni - [[Aerdbevieng]] mie kracht van 7,8 in de [[Filepien'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617765-dodental-na-aardbeving-filipijnen-loopt-op-tienduizenden-mensen-ontheemd NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 juni]]-[[19 juli]] - Waereldkampioenschap [[voebal]] vò mannelijke lan'nteams (FIFA World Cup 26) in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/sport/wk-voetbal-2026 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 juni]] - Europeêse asiel- en migraotiepact in werkieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618191-het-europese-migratiepact-gaat-in-wat-verandert-er NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 juni]] - [[GroenLienks]] en [[PvdA]] vanof noe officieel saemen as [[Progressief Nederland]] (PRO).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618402-leden-pvda-en-gl-stemmen-met-overgrote-meerderheid-voor-fusie-en-gaan-nu-verder-als-pro NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juni - 'Oôgste wintertemperatuur oôit op [[Antartica]]: 15,5° C.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618421-antarctica-meet-recordtemperatuur-deze-winter-20-graden-warmer-dan-gemiddeld NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 juni]] - Hroôte droneanval van [[Oekraïne]] op [[Rusland]], o.a. op een hroôte olieraffinaederie bie [[Moskou]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619147-enorme-oekraiense-droneaanval-op-rusland-belangrijke-olieraffinaderij-in-brand NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 juni - Den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] waerschuwt vò een [[wasbeêr]]plaeg in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619201-limburg-waarschuwt-nederland-loopt-risico-op-serieuze-plaag-van-wasberen NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 juni - As hevolg van een ofspraek 'effen de [[Vereênigde Staeten]] den blokkade van [[Iran|Iraonse]] 'aevens op en opene den [[Straet van Hormoez]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619233-vs-heft-blokkade-van-iraanse-havens-op-tankers-varen-weer-door-straat-van-hormuz NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 juni]] - Nieuwe waepenstilstand tussen [[Israël]] en [[Hezbollah]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619340-nieuw-bestand-tussen-israel-en-hezbollah-horde-in-akkoord-vs-iran-lijkt-genomen NOS]&lt;/ref&gt;
* 19-[[20 juni]] - Vee schaede an boômen in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] deu noôdweêr.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619504-noodweer-legt-meer-dan-350-bomen-plat-in-groningen-het-was-echt-heel-heftig NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 juni]] - Den Britse premier [[Keir Starmer]] gaet weg.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619757-de-val-van-mr-rules-hoe-het-premierschap-van-starmer-nooit-van-de-grond-kwam NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 juni]] - Twi zwaere [[aerdbevieng]]en mie een kracht van 7,2 en 7,5 in [[Venezuela]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2620160-twee-zware-aardbevingen-in-venezuela-vrees-voor-duizenden-slachtoffers NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 juni]] - 'Oôgste junitemperatuur oôit mie 36,8° C in [[De Bilt]] en 39,4° C in [[Ell (Nederland)|Ell]].&lt;ref&gt;[https://www.weeronline.nl/nieuws/26-6-2026-hoogste-juni-temperatuur-ooit-gemeten Won]&lt;/ref&gt;
* [[29 juni]] - In [[Mexico]] wor 't Nederlands voebalelftal deu verlies van [[Marokko]] uutgeschakeld int waereldkampioenschap [[voebal]] vô mannelijke lan'nteams.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2620935-wk-voorbij-voor-oranje-sterk-marokko-wint-zenuwslopend-duel-na-strafschoppen NOS]&lt;/ref&gt;

=== juli ===
* [[1 juli]] - Ruum twi meljoen soldaeten binne gedoôd, gewond of vermist in den oôrlog tussen [[Oekraïne]] en [[Rusland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621308-ruim-2-miljoen-militairen-rusland-en-oekraine-gesneuveld-vermist-of-gewond NOS]&lt;/ref&gt;
* [[2 juli]] - Scheurieng binn'n den [[Roôms-Kattelieke Kerke]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621382-vaticaan-breekt-met-priesters-en-bisschoppen-om-wijding-zonder-toestemming NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 juli]] - De [[Vereênigde Staeten]] bestaen 250 jaer.&lt;ref&gt;[https://app.nos.nl/shorthand/250-jaar-verenigde-staten/index.html NOS]&lt;/ref&gt;
* 4 juli - In [[Mali]] worren steê angevalle deu rebellen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621602-rebellen-vallen-steden-aan-door-heel-mali NOS]&lt;/ref&gt;
* [[5 juli]] - Toenaeme van heweld deu [[Israëliërs]] tehen [[Palestijnen]] op den [[Westelijke Jordaonoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2621699-geweld-tegen-palestijnen-op-de-bezette-westelijke-jordaanoever-blijft-toenemen NOS]&lt;/ref&gt;
* 5 juli - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]], veural bie [[Perpignan]] int departement [[Pyrénées-Orientales]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621821-duizenden-mensen-geevacueerd-in-zuid-frankrijk-om-bosbranden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 juli]] - Superorkaon op eilandje [[Rota]] bie [[Guam]] in den [[Hroôten Oceaon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621852-zware-orkaan-bavi-treft-tropisch-eiland-rota-met-volle-kracht NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - [[Hamas]] gaet 't politieke bestier over den [[Gazastroôke]] stoppen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621919-politieke-tak-hamas-geeft-na-twintig-jaar-het-bestuur-van-de-gazastrook-op NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - [[Duutsland]] wil meêr gaen uutgeve an defensie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621962-duitsland-volgt-nieuwe-koers-en-zet-in-op-defensie-bij-nieuwe-begroting NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - Probleêm[[wolven]] moge in Nederland worren ofeschote.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621834-kabinet-deze-zomer-probleemwolven-bij-incidenten-afschieten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 juli]] - Twintig windmeulens bie de [[Kreêkraksluuzen]] in den [[Zeêland|Zeêuwe]] gemeênte [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]] moge overdag niet meêr draoie vanwehe den doôd van een zeêaerend.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621987-twintig-zeeuwse-windmolens-verplicht-stilgezet-na-dood-zeearend NOS]&lt;/ref&gt;
* 7 juli - Hroôte problemen mie rivierkreêften in [[Zeêland]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18598231/dit-kreeftje-lijkt-onschuldig-maar-kloont-zichzelf-en-is-desastreus-voor-onderwaterleven-en-dijkveiligheid OZ]&lt;/ref&gt;
* [[8 juli|8]]-[[9 juli]] - Luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622279-iran-meldt-14-doden-en-tientallen-gewonden-bij-aanvallen-vs NOS]&lt;/ref&gt;
* 9 juli - [[Europeês Parlement]] vòstander van digitaole [[euro]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622334-digitale-euro-weer-een-stap-dichterbij-europees-parlement-akkoord NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 juli]] - Hroôte natuurbrand in den Zuud-[[Spanje|Spaonse]] provincie [[Almería (provincie)|Almería]] mie vee doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622594-al-6600-hectare-grond-verwoest-door-dodelijke-natuurbrand-in-zuid-spanje NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 juli]] - Hroôte bosbrand zuudoôstelijk van [[Paries]] bie [[Fontainebleau]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622927-grote-natuurbrand-bij-parijs-nog-niet-onder-controle NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 juli - 30 doôden deu brand in een café in [[Bangkok]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622914-dodental-na-brand-in-muziekbar-in-bangkok-opgelopen-slachtoffers-vooral-thai NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 juli]] - Vanover luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622804-opnieuw-aanvallen-tussen-vs-en-iran-explosies-op-verschillende-plekken NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juli - Toenaeme van [[bever (dier)|bevers]] bedreigieng vò dieken en wehen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622811-probleembever-van-bedreigde-diersoort-naar-sloper-van-dijken-en-wegen NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juli - De [[Vereênigde Staeten]] gaen [[Iran]] vanover op zeê blokkeren en tol 'effen in den [[Straet van Hormoez]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622859-trump-wil-tolheffing-in-straat-van-hormuz-kondigt-hervatting-blokkade-van-iran-aan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 juli]] - Den [[Knesset]] neêmt baosiswet over [[Thora]]studie an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622981-israelisch-parlement-neemt-vlak-voor-reces-omstreden-thorastudie-wet-aan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 juli]] - [[Zeêland]] ao minste antal vrouwelijke wetouwers van Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623176-opmars-vrouwelijke-wethouders-stokt-in-zeeland-maar-een-op-de-zes NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 juli - Nederland ao vanwehe den droôgte een waetertekort.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623209-nederland-heeft-watertekort-maatregelen-aangekondigd-voor-eerlijke-verdeling NOS]&lt;/ref&gt;
* [[17 juli]] - Hroôte brand in den Zuud-[[Noorwegen|Noorse]] plekke Krokstadelva (hemeênte [[Drammen]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623462-enorme-brand-in-noorse-woonwijk-grotendeels-onder-controle NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 juli]] - 143 doôden op een migrantenboôt vò den kust van [[Mauritanië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623870-143-mensen-dood-gevonden-op-migrantenboot-voor-kust-mauritanie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 juli]] - [[Israël]] wil nieuwe nederzettiengen bouwen in den [[Gazastroôke]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623634-israelische-minister-kondigt-plannen-aan-voor-nieuwe-nederzettingen-in-gaza NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 juli - [[Spanje]] wint 't waereldkampioenschap [[voebal]] mie 1-0 van [[Arhentinië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623685-spanje-krijgt-machteloos-argentinie-uiteindelijk-op-de-knieen-en-is-wereldkampioen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 juli]] - [[Andy Burnham]] (Labour Party) wor premier vant [[Vereênigd Konienkriek]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623742-burnham-beedigd-als-britse-premier-starmer-officieel-afgezwaaid NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - Den [[China|Chineêse]] webwienkel AliExpress krieg een boete van 550 meljoen euro van den [[Europeêse Commissie]] vanwehe verkoôp van illegaole artikelen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623734-aliexpress-krijgt-europese-boete-van-550-miljoen-voor-verkoop-illegale-producten NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - [[Nicaragua]] stopt mie verkieziengen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623818-van-democratie-naar-dictatuur-president-schaft-verkiezingen-in-nicaragua-af NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - Blokkade van den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]] tehen [[Saoedi-Araobië]] deu de [[Houthi's]] in [[Jeêm'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623764-houthi-s-kondigen-maritieme-blokkade-aan-tegen-saudi-arabie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 juli|21]]-[[24 juli]] - [[Nijmeegse Vierdaegse]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624263-laatste-vierdaagse-wandelaars-druppelen-binnen-om-kruisje-op-te-halen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 juli]] - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]] en bie [[Madrid]] in [[Spanje]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624217-frankrijk-vraagt-hulp-van-eu-bij-bosbranden-spanje-roept-noodtoestand-uit NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 juli - [[Nauru]] gaet een ambassade opene in [[Israël]] en wel in den 'oôdstad [[Jeruzalem]].&lt;ref&gt;[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/775610/nauru-s-government-announces-plans-for-embassy-in-israel RNZ]&lt;/ref&gt;
* [[24 juli]] - Nieuwe importeffiengen deu de [[Vereênigde Staeten]], ok vò lan'n van den [[Europeêse Unie]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624214-vs-kondigt-importheffingen-aan-op-producten-uit-60-landen-waaronder-eu-lidstaten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 juli]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,1 in Zuud-[[Japan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624927-dodental-na-aardbevingen-in-japan-loopt-op-reddingswerk-nog-in-volle-gang NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 juli]] - [[Nauru]] verandert um z'n eihe in Naoero.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/08/03/nauru-verandert-naam-naar-naoero/ VRT]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/836342/nauru-officially-changes-name-to-naoero-after-thoughtful-deliberation-bypassing-referendum RNZ]&lt;/ref&gt;
* [[31 juli]] - Tienduuzenden jonge [[Marokko|Marokkaonen]] trekken den [[Spanje|Spaonse]] [[exclave]] [[Ceuta]] binn'n.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2625033-tienduizenden-migranten-bereiken-spaanse-exclave-ceuta-dodental-stijgt-naar-27 NOS]&lt;/ref&gt;

=== oes ===
* [[1 oes]] - Vanof noe is vierwerk verboden in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621134-consumenten-mogen-niet-meer-knallen-vuurwerkverbod-gaat-definitief-in NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 oes]] - Defensiepact tuss'n [[Saoedi-Araobië]], [[Turkije]] en [[Pakistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2625940-navo-lid-turkije-tekent-defensiepact-met-saudi-arabie-en-pakistan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,4 in [[Colombia]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627068-dodental-beving-colombia-inmiddels-294-hoop-vervliegt-voor-mensen-onder-puin NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 oes - Recordlaegte van [[Rien]] bij [[Lobith]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626232-record-uit-1947-gesneuveld-niet-eerder-zo-weinig-water-door-de-rijn NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 oes]] - Een veêrboôt zienkt opt [[Karibameêr]] bie [[Zimbabwe]], weerbie minstens 97 mins'n omkomme.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626484-zeker-15-doden-na-kapseizen-veerboot-in-zimbabwe-tientallen-mensen-vermist NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 oes]] - [[Zunne]]verduusterieng in Noôrd-[[Spanje]] en West-[[Iesland]], hroôtendeêls ok in [[Belhië]] en [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626591-nederlanders-smullen-van-de-eclips-lijkt-een-maan-die-licht-geeft NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://hemel.waarnemen.com/zon/eclipsen/zonsverduistering_20260812.html hwc]&lt;/ref&gt;
* [[14 oes|14]]-[[31 oes]] - Hroôte brand in de 'Oôge Venen ([[Ardenn'n]], provincie [[Luuk (provincie)|Luuk]]).&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/beelden-tonen-dat-gevaar-in-de-hoge-venen-nog-niet-is-geweken-m~1787109504614/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[15 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,7 opt [[Indonesië|Indonesische]] eiland [[Flores]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627241-dodental-aardbeving-indonesisch-eiland-flores-loopt-op-duizenden-ontheemden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 oes]] - Een goudmien in den [[Centraol-Afrikaonse Rippebliek]] stort deêls in mie minstens 100 doôden as hevolg.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627538-vrees-voor-ruim-honderd-doden-door-mijnongeluk-centraal-afrikaanse-republiek NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,8 bie [[Zandeweer]] in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627688-aardbeving-met-kracht-van-2-8-bij-zandeweer-in-groningen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 oes]] - Hroôte overstroômieng mie vee doôden in [[Nepal]] en [[Tibet]] deu ofbrekende [[gletsjer]] in den [[Himalaya]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629070-dodental-overstromingen-nepal-boven-900-zoektocht-naar-overlevenden-in-tunnels NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 oes]] - De [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]] vallen mekaer vanover an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629007-vs-valt-na-weken-weer-iraanse-installaties-aan-iran-bestookt-amerikaanse-bases NOS]&lt;/ref&gt;

=== september ===
* [[1 september]]-[[12 oktober]] - [[Zeêlandbrugge]] dicht vanwehe ongeroud.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18691861/zeelandbrug-zes-weken-dicht-voor-reparatie-scheuren-in-brug-worden-steeds-groter OZ]&lt;/ref&gt;
* 1 september - Hroôte groep mannen valt 'uus an in [[Overasselt]], 'ierbie wor een bewaeker doôdeschote.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629275-overasselt-opgeschrikt-door-gewelddadig-schietincident-veel-nog-onduidelijk NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 september]] - De [[Houthi's]] behinne mie een hroôte anval tehen 't leher van [[Jeêm'n]], vermoedelijk doel is den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629798-houthi-s-beginnen-offensief-een-van-de-zwaarste-gevechten-in-jemen-in-jaren NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Sachsen-Anhalt]] wor den [[AfD]] den hroôste partie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629958-monsterzege-afd-in-saksen-anhalt-nog-onzeker-of-partij-alleen-kan-regeren NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 september - Zeldzaeme albino [[zeêond]] hezien op [[Neeltie Jans]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18760294/zeldzame-witte-zeehond-gespot-op-zeeuws-strand OZ]&lt;/ref&gt;
* [[8 september]] - De [[Houthi's]] vall'n 't zuuden van [[Saoedi-Araobië]] an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630138-73-gewonden-bij-houthi-aanvallen-op-saudi-arabie NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 september - 't [[Vereênigd Konienkriek]], [[Frankriek]] en [[Canada]] gaen den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]] verbiejen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630205-vk-frankrijk-en-canada-komen-met-importverbod-voor-goederen-uit-nederzettingen-westoever NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 september]] - Vee doôden deu brand op veêrboôt op de [[Filepien'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630780-dodental-veerbootbrand-filipijnen-opgelopen-tot-76 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 september]] - [[Israël]] vernietugt een ondergroons complex van [[Hezbollah]] in Zuud-[[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630529-enorme-explosies-in-zuid-libanon-israel-zegt-complex-hezbollah-te-hebben-verwoest NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 september - Zwaer ongeluk mie een Nederlandse bus in Oôst-[[Zwitserland]] mie vuuf doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630537-vijf-doden-en-veertig-gewonden-bij-busongeluk-zwitserland NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 september]] - De [[Houthi's]] verkriegen controle over den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630555-houthi-s-nemen-controle-over-belangrijke-vaarroute-voor-olie-naar-europa NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 september]] - De [[Houthi's]] vallen den luchtaeven van [[Riyad]] en olieinstallaoties van [[Saoedi-Araobië]] an den [[Rooie Zeê]] an.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/19/saoedi-arabie-vlammen-en-een-dikke-zwarte-rookpluim-hoofdstad-ri/. VRT]&lt;/ref&gt;
* 19 september - Olie spoelt an opt strange van [[Walchren]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18805501/vervuiling-met-stookolie-breidt-zich-verder-uit-over-zeeuwse-kust OZ]&lt;/ref&gt;
* [[20 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Mecklenburg-Vorpommern]] wor den [[AfD]] den hroôste partie en bluft den [[CDU]] vò den eêste mael onger den kiesdrempel.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2631852-pijnlijk-verlies-cdu-in-duitse-deelstaat-voor-het-eerst-kiesdrempel-niet-gehaald NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 september]] - Verbod in [[Nederland]] van kracht op den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623855-invoerverbod-producten-uit-illegale-nederzettingen-israel-gaat-in-op-22-september NOS]&lt;/ref&gt;
* 22 september - Akkoôrd tussen de [[Vereênigde Staeten]], [[Denemarken]] en [[Hroenland]] mie as uutkomst dat 't Amerikaonse leher in Hroenland wor versterkt.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632070-vs-denemarken-en-groenland-tekenen-akkoord-vs-mag-meer-bases-bouwen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 september]] - Hroôte droôgte in [[Belhië]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/22/droogte-in-belgie-drinkwaterproductie-gevolgen/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[25 september]] - Veêrboôt zienkt opt [[Tanganyikameêr]] vlakbie den kust van [[Konho-Kinshasa]]; d'r binne minstens 41 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632439-veerboot-zinkt-in-de-nacht-in-congo-zeker-41-doden-en-49-vermisten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 september]] - Noôdtoestand in [[Bangkok]] vanwehe overstroômiengen deu zwaere rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632591-grote-delen-van-bangkok-overstroomd-na-aanhoudende-zware-regenval NOS]&lt;/ref&gt;

== Kommende hebeurtenisse ==
* [[1 oktober]] - Den [[Zeêuwse Wikipedia]] bestaet twintig jaer.
* [[27 oktober]] - Verkiezienge vò den [[Knesset]].&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/event/2026-Israeli-Elections Bri]&lt;/ref&gt;

== Hesturve ==
* [[13 jannewari]] - [[Jaap Sala]] (76), Nederlands politicus (burhemeêster [[Sluus (gemeênte)|Sluus]])
* [[16 jannewari]] - [[Willem Jan op 't Hof]] (78), Nederlands predikant en theoloôg
* [[26 jannewari]] - [[Arie van den Brand]] (74), Nederlands landbouwkundige, boer en politicus
* [[7 feberwari]] - [[Bert Broekhuis]] (82), Nederlands politicus (raedslid [[Tole (gemeênte)|Tole]])
* [[11 feberwari]] - [[Cees Nooteboom]] (92), Nederlands schriever en dichter
* [[6 maerte]] - [[Hans Wagner]] (62), Duuts-Nederlands politicus
* [[12 maerte]] - [[Wouter van Beijnum]] (79), Nederlands architect
* [[30 maerte]] - [[Huub van der Meer]] (82), Nederlands politicus (burhemeêster [[Oôstflakkeê]])
* [[18 juni]] - [[Henk Krijgsman]] (84), Nederlands politicus (burhemeêster [[Wesvore]])
* [[8 juli]] - [[Johanna Kruit]] (85), Zeêuws dichteres en schriefster
* [[31 oes]] - [[Elco Brinkman]] (78), Nederlands amtenaer, politicus en bestierder
* [[2 september]] - [[Jan Pieter Lokker]] (77), Nederlands leraer, bestierder en politicus (wnd. burhemeêster [[Goereê-Overflakkeê]])
* [[14 september]] - [[Wim van Gelder (CDA)|Wim van Gelder]] (84), Nederlands politicus (Commissaoris van Zeêland)

== Temperaturen ==

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|-
! colspan=19 | antal maelen maximum temperatuur in [[De Bilt]].&lt;ref&gt;[https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2026/januari Wst]&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=2 | maend !! colspan=15 | maximum temperaturen °C !! rowspan=2 | maend
|-
! -10--14 !! -5--9 !! 0--4 !! 0-+4 !! 5-9 !! 10-14 !! 15-19 !! 20-24 !! 25-29 !! 30-34 !! 35-39 !! 40-44 !! gemid. !! 'uudig gemid. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20240114062700/https://www.weeronline.nl/nieuws/dit-is-het-nederlandse-jaarklimaat Won]&lt;/ref&gt; !! verschil
|-
| jan ||  ||  || 1 || 17 || 11 || 2 ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 5,0° || 6,2°  || -1,2° || jan
|-
| feb ||  ||  ||  || 8 || 8 || 10 || 2 ||  ||  ||  ||  ||  || 8,6° || 7,2°  || +1,4° || feb
|-
| mrt ||  ||  ||  ||  || 2 || 18 || 11 ||  ||  ||  ||  ||  || 13,3° || 10,4° || +2,9° || mrt
|-
| apr ||  ||  ||  ||  ||  || 9 || 18 || 3 ||  ||  ||  ||  || 16,4° || 14,8° || +1,6° || apr
|-
| mei ||  ||  ||  ||  ||  || 7 || 11 || 6 || 5 || 2 ||  ||  || 19,9° || 18,4° || +1,5° || mei
|-
| jun ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 10 || 8 || 7 || 4 || 1 ||  || 24,1° || 21,2° || +2,9° || jun
|-
| jul ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 17 || 13 || 1 ||  ||  || 24,6° || 23,0° || +1,6° || jul
|-
| oes ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 1 || 19 || 6 || 4 || 1 ||  || 24,9° || 22,8° || +2,1° || oes
|-
| sep ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 9 || 14 || 2 ||  ||  ||  || ° || 19,5° || ° || sep
|-
| okt ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 14,9° || ° || okt
|-
| nov ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 10,0° || ° || nov
|-
| dec ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 6,7°  || ° || dec
|-
! tot. ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 14,6° || ° || tot.
|}

== Plaetjes ==
&lt;gallery&gt;
Overzicht westgevel met ingangsportaal - Amsterdam - 20409010 - RCE.jpg|Vondelkerke
-i---i- (32923985971).jpg|[[Patagonië]]
Wikipedia-logo-v2-en.png|[[Wikipedia]] 25 jaer
Geastrum corollinum 241850068.jpg|Aerdesterre (Geastrum corollinum)
LocatieWesterschelde.png|[[Onte]]
Cortina d'Ampezzo and mountains Col Druscie, Tofana di Mezzo, Nuvolau, Averau and the Cinque Torri (cropped).jpg|[[Cortina d'Ampezzo]] mie omhevieng
Crane (Grus grus) calling).jpg|[[Kraenveugelachtegen|Kraenveugel]]
Pygmy Hippopotamuses in Shoushan Zoo.jpg|[[Dwergnijlpaerd]]en
&quot;Physical Middle East&quot; CIA World Factbook.png|[[Midden-Oôsten]]
Moon on October 19, 2021 (IMG 7062) - Flickr - gjdonatiello.jpg|[[Maen (Aerde)|Maen]]
Gemeiner Seestern.JPG|[[Gewone zeêster]]
Vespa Munsiyari.jpg|Geelpoôtoôrnaer (Aziatische 'oôrnaer)
Koningsdag Dokkum.jpg|Konienksdag in [[Dokkum]]
Noordwijk - Coepelduyn 02.jpg|Dunen bie [[Noôrdwiek]] (Nationaol Park 'Ollandse Dunen)
Lagenorhynchus albirostris 146341190 (cropped 2).jpg|[[Witsnuutdolfijn]]
Haliaeetus albicilla, Mull 1.jpg|[[Zeêaerend]]
Rötliches Exemplar des Marmorkrebs.jpg|Marmer[[kreêft]]
Karte Hohes Venn.png|'Oôge Venen
&lt;/Gallery&gt;

== Noôten ==
{{Reflist|1=6}}

[[Categorie:Eenentwintegste eêuwe]]</text>
      <sha1>pihwte1dv1jabu6ymifbihmnuflggfr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183677</id>
      <parentid>183676</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T19:16:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Plaetjes */</comment>
      <origin>183677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58082" sha1="fxrl3ibslp6v45ch3ap1xsjtqgm24oi" xml:space="preserve">{{jaorboks}}
'''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]].

== Hebeurtenisse ==

=== jannewari ===
* [[1 jannewari]] - [[Flevoland]] bestaet 40 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - [[Bulharije]] gaet over op den [[euro]].
* 1 jannewari - Vee doôden (41) en gewonden (116) bie een cafébrand int [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Crans-Montana]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596707-circa-40-doden-en-115-gewonden-in-bar-zwitserland-een-van-de-ergste-tragedies-in-ons-land NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - Vondelkerke in [[Amsterdam]] deu brand bienae illemille verwoest.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596645-brand-verwoest-vondelkerk-in-amsterdam-huizen-ontruimd-vanwege-vonkenregen NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - Vee geweld tehen 'ulpeverleners en overlast tiedens den jaerwisselieng in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381256/politie-verwoestende-impact-brandstichting-en-zwaar-vuurwerk-op-jaarwisseling.html NU]&lt;/ref&gt;
* 1-[[11 jannewari]] - [[Sneêuw]] in Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596814-waardoor-sneeuwt-het-nu-zo-veel-en-blijft-dat-nog-lang-doorgaan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 jannewari]] - Luchtanvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] op [[Venezuela]], president [[Nicolás Maduro]] evange enome.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596844-trump-claimt-gevangenname-van-venezolaanse-president-maduro-en-bevestigt-aanvallen NOS]&lt;/ref&gt;
* 3 jannewari - Dertig mins'n vermoôrd bie anval op durp in [[Niheria|Niheriaonse]] deêlstaet Niher.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596962-dertig-doden-bij-aanval-van-gewapende-mannen-op-dorpje-nigeria NOS]&lt;/ref&gt;
* [[5 jannewari]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,3 in [[Herten (Nederland)|Herten]] in [[Nederlands Limburg]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597047-aardbeving-met-kracht-van-2-3-in-limburgse-herten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 jannewari]] - Protesten tehen overeid in vee provincies in [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597224-protesten-in-meeste-provincies-in-iran NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 jannewari]] - [[Rusland]] gebruukt hypersonische raket bie anval op [[Lviv]] in [[Oekraïne]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597469-doden-bij-aanvallen-op-oekraine-rusland-zegt-hypersonische-raket-te-hebben-gebruikt NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 jannewari]] - Noôdtoestand in Zuudoôst-[[Australië]], veural in de deêlstaeten [[Victoria]] en [[New South Wales]], vanwehe zwaere bosbranden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597615-noodtoestand-in-deel-australie-vanwege-natuurbranden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 jannewari]] - Meêr toezicht op den leste trein op vrie- en zaeterdagavond van den [[Zeêuwse lijn]] richtieng [[Zeêland]] vanwehe overlast deu jongeren.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18112523/extra-toezicht-na-vechtpartijen-en-vernielingen-in-laatste-trein-naar-zeeland OZ]&lt;/ref&gt;
* [[12 jannewari]] - Groôte bosbranden int [[Arhentinië|Arhentijnse]] deêl van [[Patagonië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597858-bosbranden-teisteren-deel-zuiden-argentinie NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 jannewari - [[Olifant]] doôdt in nehen daegen 20 mins'n in den deêlstaet [[Jharkand]] (Oôst-[[India]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597893-jacht-in-india-op-olifant-die-20-mensen-doodde NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 jannewari]] - Kraone valt op trein in [[Thailand]] mie 32 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598083-kraan-valt-op-thaise-trein-zeker-30-doden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 jannewari]] - [[Wikipedia]] bestaet 25 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598264-wikipedia-bestaat-25-jaar-maar-encyclopedie-voelt-druk-van-ai NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 jannewari - Recordstand vò [[AEX]], breekt deu hrens van duuzend punten, veural veroôrzaekt deu [[IT]]-bedrieven.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598251-aex-doorbreekt-grens-van-1000-punten-tech-aandelen-grote-aanjager-op-beurs NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 jannewari]] - Overstroômiengen mie doôden in zuudelijk [[Afrika]] deu zwaere rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598496-meer-dan-200-doden-door-overstromingen-zuidelijk-afrika NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 jannewari - Natuur van den [[Onte]] deu jaerenlang bahern verwoest.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18127475/wetenschappers-decennialang-baggeren-heeft-westerscheldenatuur-verwoest OZ]&lt;/ref&gt;
* [[17 jannewari]] - [[Oceaon]]verdrag treedt in werkieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598513-oceaanverdrag-van-kracht-moet-30-procent-van-de-zee-beschermen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 jannewari]] - Treinongeluk in Zuud-[[Spanje]] mie 45 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598790-dodental-treinongeluk-spanje-op-39-berging-verloopt-moeizaam NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 jannewari - [[Senehal]] wint mie 1-0 tehen [[Marokko]] den [[Afrika]] Cup.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598768-marokko-moet-afrika-cup-aan-senegal-laten-na-gemiste-penalty-in-slotminuut NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 jannewari]] - Zeêr zeldzaeme spooke broead waer enome in [[Middelburg]], een aerdesterre mie den naem Geastrum welwitschii.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18131942/paddenstoelenexpert-henk-en-zijn-vrouw-willy-ontdekken-zeldzame-paddenstoel-in-tuincentrum-middelburg OZ]&lt;/ref&gt;
* [[20 jannewari]] - Zeven [[Twidde Kaemer]]leden van den [[PVV]] onger leidieng van [[Gidi Markuszower]] stapp'n uut den partie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598974-opstand-tegen-wilders-zeven-pvv-ers-beginnen-eigen-fractie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 jannewari]] - [[Zilver]] gaet deu recordpries van 100 dollar.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/economie/6383633/zilver-breekt-voor-het-eerst-door-grens-van-100-dollar.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[24 jannewari]] - 67 doôden deu brand in wienkelcentrum in den [[Pakistan|Pakistaonse]] stad [[Karachi]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599286-dodental-brand-winkelcentrum-pakistan-loopt-op-oorzaak-mogelijk-kortsluiting NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 jannewari]] - [[Goud]] gaet deu recordpries van 5.000 dollar.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599725-goudprijs-bereikt-recordhoogte-van-5000-dollar NOS]&lt;/ref&gt;
* 26 jannewari - Overstroômiengen in [[Mozambique]] deu 'evige rehenval en dammebreuken.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599813-mozambique-getroffen-door-een-van-de-zwaarste-overstromingen-in-25-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 jannewari]] - [[Dollar]] op laegste peil sins den zeumer van [[2021]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600027-dollar-krijgt-flinke-klap-en-blijft-dalen-goed-voor-de-export-maar-niet-zonder-risico-s NOS]&lt;/ref&gt;
* 28 jannewari - Meêr as 400 doôden deu gedeêltelijke instortieng van goudmien in Oôst-[[Konho-Kinshasa|Kongo]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600346-mijn-in-congo-stort-in-meer-dan-200-doden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 jannewari]] - [[ING]] behaelt een winst van 6 miljard euro over 2025.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600121-ing-boekte-in-2025-ruim-6-miljard-winst-wel-zorgen-over-aanhoudende-onzekerheid NOS]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Volgens een [[Israël]]ische militaire bron ist juust dat er ruum 71.000 Palestijn'n tiedens den oôrlog in den [[Gazastroôke]] binne gedoôd; 't Israëlische leher ontkent dit.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600196-israelisch-leger-erkent-ruim-71-000-palestijnen-gedood-bij-oorlog-in-gaza NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo BBC]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Tata Steel uut [[Iemuje]] krieg recordboete vò schaedelijke uutstoôt.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/klimaat/6384257/tata-steel-krijgt-recordboete-van-85-miljoen-euro-vanwege-schadelijke-uitstoot.html NU]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Den [[Europeêse Unie]] zet den [[Iran|Iraonse]] Revolutionaire Garde op den terreurlieste.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/29/eu-zet-iraanse-revolutionaire-garde-op-terreurlijst/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Kunstschilder [[Jo Dumon Tak]] is erg kwaed vanwehe lossnieë van z'n panorama over [[Walchren]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18162866/doeken-panorama-walcheren-kapotgesneden-wie-dit-heeft-gedaan-moet-zich-kapot-schamen OZ]&lt;/ref&gt;
* [[30 jannewari]] - Den economie van [[Nederland]] is in 2025 mie 1,9 percent gegroeid.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600248-nederlandse-economie-groeit-bijna-2-procent NOS]&lt;/ref&gt;
* [[31 jannewari]] - Lucinda Brand wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò wuven in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18168638/lucinda-brand-voert-volledig-nederlands-podium-aan-op-vrouwenwedstrijd-wk-veldrijden-in-hulst OZ]&lt;/ref&gt;

=== feberwari ===
* [[1 feberwari]] - Mathieu van der Poel wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò venters in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18170500/historie-in-hulst-mathieu-van-der-poel-breekt-met-achtste-wereldtitel-stokoud-record OZ]&lt;/ref&gt;
* 1 feberwari - Bienae 200 doôden bie gevechten tussen strieders en 't [[Pakistan|Pakistaonse]] leher in [[Beloetsjistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600506-bijna-200-doden-bij-gevechten-met-militanten-in-pakistaanse-provincie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 feberwari]] - [[D66]]-leider [[Rob Jetten]] wor formateur.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600857-jetten-op-zoek-naar-ministers-coalitieakkoord-na-kritisch-debat-nog-overeind NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 feberwari]] - The World Factbook van den [[CIA]] stopt.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/04/cia-trekt-stekker-uit-het-world-factbook/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[5 feberwari]] - Noôdweêr in Noôrdwest-[[Marokko]], Zuud-[[Spanje]] en Zuud-[[Portuhal]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601086-tienduizenden-marokkanen-geevacueerd-vanwege-noodweer-ook-problemen-in-spanje-en-portugal NOS]&lt;/ref&gt;
* 5 feberwari - 't Kernwaepenverdraeg tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Rusland]] eindigt vandaeg; den Amerikaonse president [[Donald Trump]] wil een nieuw kernwaepenverdrag, waerbie ok [[China]] wor betrokke.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/05/vs-rusland-new-start-trump/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[6 feberwari|6]]-[[22 feberwari]] - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren in [[Milaen]] en [[Cortina d'Ampezzo]] 'ehouwen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/sport/os-2026 NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 feberwari - Weêkenlange groôte koersdaelieng van den [[bitcoin]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601197-bitcoin-in-vrije-val-maar-een-duidelijke-oorzaak-is-er-niet NOS]&lt;/ref&gt;
* [[8 feberwari]] - Vier groôte Amerikaonse techbedrieven gaen vuufonderd miljard dollar investeren in o.a. datacenters.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601407-techgiganten-gaan-honderden-miljarden-investeren-in-onder-meer-datacenters NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 feberwari - Hroeiende kerreken van migranten (in [[Rotterdam]] en [[Amsterdam]]) 'ebben onvoldoende 'uusvestieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601476-migrantenkerken-groeien-maar-vinden-steeds-moeilijker-onderdak NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 feberwari]] - Jutta Leerdam wint goud (olympisch record) en Femke Kok zilver op den duuzend meter schaetsen op de [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601639-leerdam-schaatst-naar-olympisch-goud-op-1-000-meter-kok-verovert-zilver NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 feberwari]] - [[Philips]] maekt sins jaeren weêr winst.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601706-philips-boekt-na-jaren-weer-winst NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 feberwari]] - [[NAVO]] behint mie missie op [[noôrdpole]], Arctic Sentry.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601906-navo-lanceert-noordpoolmissie-arctic-sentry-en-hoopt-crisis-achter-zich-te-laten NOS]&lt;/ref&gt;
* 11 feberwari - Sins 't behin van de demonstraoties ende december binne d'r zeven duuzend mins'n gedoôd in [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/collectie/14010/artikel/2602024-mensenrechtenorganisatie-dodental-demonstraties-iran-opgelopen-tot-ruim-7000 NOS]&lt;/ref&gt;
* 11 feberwari - Orkaon in [[Madahaskar]], veural 'aevenstad [[Toamasina]] zwaer hetroffen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601928-20-doden-in-madagaskar-door-orkaan-gezani NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 feberwari]] - Noôdweêr in [[Zuidwest-Europa]], veural in Zuud-[[Frankriek]] en [[Catalonië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602249-doden-en-schade-door-noodweer-in-frankrijk-en-spanje NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Akkoôrd over een nieuwe reherieng vò 't [[Brussels Hewest]] nae 613 daegen (record).&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/brusselse-regering-legt-eed-af-in-parlement-boris-dillies-mr-~1764248864904/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Telecomprovider Odido gehackt.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Toerisme in [[Zeêland]] is in 2025 edaeld, d'r is te weinig te doen en tis te diere.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18194360/toerismesector-slaat-alarm-over-dalende-overnachtingen-te-weinig-te-doen-en-te-duur OZ]&lt;/ref&gt;
* [[14 feberwari]] - Kritiek op dichtmaeken van gasputt'n in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602361-tno-niet-alle-gasputten-groningen-dichtmetselen-acuut-tekort-denkbaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 14 feberwari - Hroôte betoôgieng tehen 't [[Iran|Iraonse]] regime bie den jaerlijkse veiligeidsconferentie in [[München]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602440-honderdduizenden-mensen-demonstreren-in-munchen-tegen-iraans-regime NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 feberwari]] - Den [[Israël]]ische reherieng gaet meêr controle uutoefenen over den [[Westoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602634-israel-breidt-controle-over-bezette-westelijke-jordaanoever-verder-uit NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 feberwari - [[Oekraïne]] valt mie drones olieinstallaoties an in den [[Rusland|Russische]] 'aevenstad [[Taman]] an den [[Zwarte Zeê]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602548-grote-branden-in-russische-haven-aan-zwarte-zee-na-oekraiense-aanval NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 feberwari]] - Record an antal daegen rehen in [[Frankriek]], daerdeur overstroômiengen in (zuud)westen vant land.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603045-al-35-dagen-dagen-neerslag-in-frankrijk-langste-regenreeks-ooit-gemeten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 feberwari]] - Tienduuzenden [[Kraenveugelachtegen|kraenveugels]] in [[West-Europa]] en [[Duutsland]] doôd deu veugelhriep.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603103-tienduizenden-kraanvogels-dood-door-vogelgriepvirus NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 feberwari - Vee [[lawine]]s mie vee doôden in de [[Alpen]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603167-veel-lawines-in-de-alpen-12-tot-15-minuten-om-te-overleven NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in Oôst-[[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603375-zeker-twaalf-doden-bij-israelische-luchtaanvallen-in-oosten-van-libanon NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 feberwari]] - 't [[Mexico|Mexicaonse]] leher doôdt den leider vant Jaliscokartel, een beruchte drugsbende.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603611-leider-berucht-mexicaans-jaliscokartel-gedood-door-leger NOS]&lt;/ref&gt;
* 22 feberwari - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren 'ewonne deu [[Noorwegen]], twidde wor de [[Vereênigde Staeten]], dorde wor [[Nederland]] (record 'oôgste plekke).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603559-nederland-eindigt-als-derde-op-olympische-medaillespiegel-hoogste-klassering-ooit NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 feberwari]] - 't [[Kabinet-Jetten]] treedt an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603685-kabinet-jetten-officieel-beedigd-en-kan-aan-de-slag NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 feberwari - Den Zeêuw [[Jo-Annes de Bat]] (voormaelig gedeputeêrde van Zeêland) wor staetssecretaoris int kabinet-Jetten.&lt;ref&gt;[https://archive.is/WYckN PZC]&lt;/ref&gt;
* 23 feberwari - Zeldzaeme [[dwergnijlpaerd]]en waerenomen in [[Ivoôrkust]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603748-unieke-beelden-van-dwergnijlpaard-we-hadden-alleen-een-glimp-verwacht NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 feberwari]] - Winst van 120 miljard dollar vò Amerikaonse chipbedrief Nvidia.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604114-chipmaker-nvidia-maakt-ruim-100-miljard-euro-winst-door-investeringen-in-ai NOS]&lt;/ref&gt;
* [[27 feberwari]] - Paramount neemt vò 110 miljard dollar Warner Bros. over.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604304-paramount-sluit-overnamedeal-van-110-miljard-dollar-met-warner-bros NOS]&lt;/ref&gt;
* 27 feberwari - Luchtanvall'n van [[Pakistan]] op steê in [[Afghanistan]] (o.a. [[Kaboel]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604165-pakistan-voert-luchtaanvallen-uit-op-kabul-minister-spreekt-van-openlijke-oorlog NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] en de [[Vereênigde Staeten]] op [[Iran]] (o.a. [[Teheran]]), doel is een machtswisselieng int land. Den Iraonse leider Ali Khamenei komt daerbie om. Iran slaet terug mie luchtanvall'n op [[Israël]] en veural opt Amerikaonse leher in [[Jordaonië]], [[Syrië]] en de [[Holfstaeten]]. Iran sluut den [[Straet van Hormoez]] of, wat gevolgen kan 'ebben vò den oliepries.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604370-aanvallen-over-en-weer-in-het-midden-oosten-dit-is-wat-we-nu-weten NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604437-escalatie-in-de-golf-iraanse-raketten-dwingen-regio-tot-keuze NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604456-iraanse-leider-khamenei-gedood-bij-amerikaanse-en-israelische-luchtaanvallen NOS]&lt;/ref&gt;

=== maerte ===
* [[2 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Hezbollah]] op [[Israël]], Israël antwoordt mie luchtanvall'n op Hezollah in [[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604618-doden-in-libanon-door-aanvallen-tussen-israel-en-hezbollah NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Iran]] op [[Koerden|Koerdische]] milities int noôrden van [[Irak]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605017-iran-zegt-koerden-in-noordwesten-aan-te-vallen-raketaanval-op-hoofdkwartier-in-irak NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 maerte]] - 'Evige rehenval in [[Kenia]], 'oôdstad [[Nairobi]] in de problemen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605300-23-doden-na-hevige-regenval-nairobi-in-kenia-dodental-kan-nog-oplopen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[8 maerte]] - Mojtaba Khamenei volgt um z'n vaor Ali Khamenei op as 'oôgste leider van [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605626-irans-nieuwe-leider-mojtaba-khamenei-is-hardliner-die-niets-van-westen-moet-hebben NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 maerte]] - Priezen van olie en gas zeer 'oôg deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605622-energieprijzen-door-het-dak-nu-eind-aan-iran-oorlog-niet-in-zicht-is NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 maerte]] - 't Hebruuk van den telefoon bestaet 150 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605723-150-jaar-telefonie-bellen-blijft-maar-de-manier-waarop-verandert NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 maerte - Chipbedrief ASML uut [[Veldoven]] gaet uutbreien nae [[Eindoven]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605842-asml-mag-uitbreiden-tweede-vestiging-met-20-000-medewerkers NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 maerte]] - 't Antal geloôvigen is in Nederland in 2025 edaeld nae 42%, alleêne in den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] is den meêrdereid geloôvig. In [[Zeêland]] is bienae den 'elft geloôvig en binne de meêste [[protestant]]en per provincie.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/binnenland/6388998/alleen-in-limburg-rekent-meerderheid-zich-nog-tot-een-geloof.html NU]&lt;/ref&gt;
* 13 maerte - Luchtanvall'n van de Vereênigde Staeten op militaire installaoties opt vò den [[Iran|Iraonse]] olieuutvoer zeêr belangrieke eilandje Kharg in den [[Perzische Holf]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/13/iran-eilanden-perzische-golf/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 13 maerte - Den [[SGP]] in [[Vlissienge]] ei van alle plaetselijke partieën de meêste wuven op den liest vò de gemeênteraedsverkieziengen, ok is meêr as den 'elft van de kandidaoten een wuuf. Liestetrekker is vanover 't eêste vrouwelijke SGP-raedslid [[Lilian Janse-van der Weele]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18285927/opvallend-sgp-heeft-in-vlissingen-de-meeste-vrouwen-op-de-lijst OZ]&lt;/ref&gt;
* [[14 maerte]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 3,0 bie [[Eleveld]]-[[Geelbroek]] in [[Drenthe]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606245-aardbeving-van-3-0-bij-eleveld-in-drenthe-deze-was-goed-te-voelen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 maerte]] - Den ofnaeme van den leêfbaereid in den gemeênte [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] deu den hroei vant toerisme is een belangriek ongerwerp bie de kommende gemeênteraedsverkieziengen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606391-toerisme-twistpunt-bij-gemeenteraadsverkiezingen-in-het-zeeuwse-veere NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 maerte]] - 23 doôden bie bomanslagen in den stad [[Maiduguri]] in Noôrdoôst-[[Niheria]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606654-doden-en-gewonden-bij-bomaanslagen-in-nigeriaanse-miljoenenstad-maiduguri NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 maerte - Vee doôden in een ziekenuus in [[Kaboel]] deu [[Pakistan|Pakistaonse]] luchtanval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606635-mogelijk-honderden-doden-bij-pakistaanse-aanval-op-ziekenhuis-in-kabul NOS]&lt;/ref&gt;
* [[17 maerte]] - [[Marokko]] toch winnaer van den Afrika Cup.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606743-marokko-toch-winnaar-afrika-cup-senegal-raakt-titel-kwijt NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 maerte - [[Israël]] doôdt den [[Iran|Iraonse]] veiligeidschef en den leider van den paramilitaire Basij.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606673-israelisch-leger-twee-hoge-iraniers-gedood-onder-wie-kopstuk-larijani NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 maerte]] - [[Nederlandse gemeênte|Gemeênteraedsverkieziengen in Nederland]]: den opkomst is 54%, meêste zeêtels nae plaetselijke partieën.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606889-lokale-partijen-zetten-opmars-door-opkomst-hoger-dan-in-2022 NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 maerte - [[Israël]] bombardeêrt in [[Iran]] 't hroôtste gasveld ter waereld, as vergeldieng bombardeêrt Iran een gasveld in [[Qatar]] mie as hevolg een vaddere stiegieng van de olie- en gaspriezen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606878-aanvallen-op-gasinstallaties-iran-en-qatar-wordt-meer-een-energie-oorlog NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 maerte]] - Volgens den Israëlische premier [[Benjamin Netanyahu]] kan [[Iran]] deu de anvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] en [[Israël]] hin [[uranium]] meêr verrieken en hin ballistische rakett'n meêr maeken.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607003-netanyahu-iran-niet-langer-in-staat-om-uranium-te-verrijken NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 maerte - Vee sneêuw op de [[Cenarische Eilan'n]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/325003/video/hevige-sneeuwval-transformeert-tenerife-tot-sneeuwparadijs.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[20 maerte]] - Overstroômiengen in [[Hawaii]] deu 'evige rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607173-overstromingen-op-hawai-duizenden-mensen-geevacueerd NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 maerte]] - Extreme warmte int zuudwessen van de [[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607313-recordhitte-in-zuidwesten-vs-met-temperaturen-van-boven-40-graden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 maerte]] - Volgens den Weareld Meteorologische Organisaotie (WMO) sloeg den [[aerde]] in 2025 meêr warmte op as vroeher.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607472-meteorologen-aarde-houdt-meer-warmte-vast-dan-ooit-gevolgen-nog-eeuwen-voelbaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 maerte]] - Den [[NASA]] wil een baosis op den [[maen (Aerde)|maen]] gaen bouwen waer vanof 2032 kan worren geweund.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607705-nasa-wil-begin-jaren-30-een-basis-op-de-maan-bouwen-en-cancelt-ruimtestation NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 maerte]] - Den naem van den combinaotie [[GL]]-[[PvdA]] wor Progressief Nederland (PRO).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607948-nieuwe-naam-groenlinks-pvda-bekend-progressief-nederland-kortweg-pro NOS]&lt;/ref&gt;
* 26 maerte - Den [[Nederland]]se staet had in 2025 een tekort van 19 miljard euro oftewel 1,6% vant bbp en den staetsschuld steeg nae 524 miljard euro oftewel 44,4% vant bbp.&lt;ref&gt;[https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/13/inkomsten-uitgaven-en-schuld-van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro CBS]&lt;/ref&gt;
* [[28 maerte]] - Hroôte betoôgieng tehen 't beleid van president [[Donald Trump]] in alle [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] staeten.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2608235-in-alle-amerikaanse-staten-protest-tegen-president-trump NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 maerte]] - 't [[Israël]]ische parlement den [[Knesset]] stemt voo den doôdstraf voo moôrden deu ([[Palestina|Palestijns]]) terrorisme.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2608452-parlement-israel-stemt-voor-omstreden-doodstrafwet NOS]&lt;/ref&gt;

=== april ===
* [[1 april]] - Vee dode zeêsterr'n angespoeld opt strange van [[Ouwdurp]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2174968/honderden-dode-zeesterren-aangespoeld-op-het-strand-van-ouddorp RM]&lt;/ref&gt;
* [[4 april]] - Zwaere rehenval leidt toet overstroômiengen, aerdverschuviengen en onweêr in [[Afghanistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609051-tientallen-doden-in-afghanistan-door-overstromingen-en-aardverschuivingen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 april]] - 't 'Oôd van den inlichtiengendienst van den Islamitische Revolutionaire Garde ([[Iran]]) wor deu [[Israël]]ische luchtanvall'n gedoôd.&lt;ref&gt;[https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/06/hoofd-iraanse-inlichtingendienst-revolutionaire-garde-gedood-a4924821#photo=MTM3MD NRC]&lt;/ref&gt;
* [[8 april]] - Waepenstilstand van twi weêken tussen [[Iran]] en [[Israël]]-[[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609553-vs-en-iran-akkoord-over-staakt-het-vuren-van-2-weken-straat-hormuz-gaat-weer-open NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 april - Zwaerste anval van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in [[Libanon]] mie 254 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609643-zwaarste-israelische-aanvallen-op-libanon-met-254-doden-iran-sluit-straat-van-hormuz NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 april]] - 't Antal [[wolf|wolv'n]] in [[Nederland]] is in 2025 mie 30 toet 131 'estege.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609783-weer-meer-wolven-in-nederland-in-totaal-veertien-roedels-geteld NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 april]] - Zelfriejende waegens van Tesla meugen as eêste in Europa in Nederland gaen riejen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609960-zelfrijdende-tesla-s-mogen-de-weg-op-in-nederland-eerste-land-in-europa NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 april]] - In de [[Honharije|Honhaorse]] verkieziengen verslaet den partie Tisza van oppositieleider Péter Magyar den partie Fidesz van premier [[Viktor Orbán]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610212-hongaarse-oppositieleider-magyar-wint-verkiezingen-orban-erkent-nederlaag NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 april]] - De [[Vereênigde Staeten]] gaen as hevolg vant mislukk'n van de ongerandeliengen mie [[Iran]] den [[Straet van Hormuz]] blokkeren om den (beperkte) ofsluutieng deu Iran te stoppen.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6392342/vs-kondigt-eigen-blokkade-straat-van-hormuz-aan-om-iran-te-dwarsbomen.html NU]&lt;/ref&gt;
* 13 april - Dode [[potvis]] gestrand tussen [[Renisse]] en Nieuw-[[Aemstie]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18372720/dode-potvis-drijft-weg-en-spoelt-aan-op-het-strand OZ]&lt;/ref&gt;
* [[16 april]] - President [[Volodymyr Zelensky]] van [[Oekraïne]] krieg in [[Middelburg]] den [[Four Freedoms Award]] (Freedom Medal).&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18378525/zelensky-komt-naar-middelburg-voor-uitreiking-four-freedoms-awards-ook-koning-en-premier-aanwezig OZ]&lt;/ref&gt;
* [[17 april]] - Waepenstilstand van tien daegen tussen [[Libanon]] en [[Israël]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610766-staakt-het-vuren-ingegaan-in-libanon-nodig-om-vrede-te-bereiken NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 april - Aziatische 'oôrnaer 'iet veurtaen geelpoôtoôrnaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610813-naam-aziatische-hoornaar-was-verwarrend-vanaf-nu-geelpoothoornaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 april - [[Groep-Markuszower]] richt een nieuwe partie op: [[Den Nederlandse Alliantie]] (DNA).&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/politiek/6393239/groep-markuszower-begint-nieuwe-partij-dna-rita-verdonk-sluit-zich-aan.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[20 april]] - Den blokkade van den [[Straet van Hormuz]] leidt toet tekort an kunstmest waordeu voedselpriezen stiegen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611260-oorlog-in-midden-oosten-brengt-voedselzekerheid-in-delen-van-wereld-in-gevaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 april - Noôdtoestand in den 'oôdstad van [[Nieuw-Zeêland]] [[Wellington]] en omhevieng deu record vee rehen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611288-nieuw-zeeland-roept-noodtoestand-uit-in-hoofdstad-na-recordhoeveelheid-regen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 april]] - [[Eêste Kaemer]] stemt tehen den asielnoôdmaetregelenwet en vò invoerieng vant twistatusstelsel.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611464-partijen-teleurgesteld-over-sneuvelen-asielwet-een-blamage-en-diep-triest NOS]&lt;/ref&gt;
* 21 april - Stroômnet in den provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] vol.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611482-stroomnet-utrecht-nu-echt-vol-helemaal-geen-nieuwe-of-zwaardere-aansluitingen-meer NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 april]] - Dreigieng van tekort an drienkwaeter in Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611728-vitens-waarschuwt-voor-tekort-aan-drinkwater NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 april - Inlichtiengendienst AIVD waerschuwt vò [[Rusland]], [[China]] en jihadistisch terrorisme van [[Islamitische Staete]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611683-rusland-china-terroristen-aivd-zag-in-80-jaar-niet-meer-dreiging-dan-nu NOS]&lt;/ref&gt;
* [[25 april]] - Net zo as in 2025 vanover een zeêr droôge lente.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611897-opnieuw-droog-voorjaar-terwijl-bodem-nog-niet-is-hersteld-van-droog-2025 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 april]] - Den marathon wor vò den eêste mael onger den twi uur gelope.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612045-onder-de-magische-grens-van-twee-uur-sawe-loopt-wereldrecord-marathon-in-londen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[27 april]] - Konienksdag: konienk [[Wullem-Alexander der Nederlan'n|Wullem-Alexander]] mie z'n wuuf koniengin [[Máxima der Nederlan'n|Máxima]] plus ulder drie dochters bezoeke [[Dokkum]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612191-koninklijke-familie-voltooit-bezoek-aan-dokkum-tige-tank NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 april]] - Nieuw nationaol park in Nederland: 'Ollandse Dunen in den provincie [[Zuud-'Olland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612269-nederland-heeft-een-nieuw-nationaal-park-hollandse-duinen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 april]] - Hroôte brand opt militair oefenterrein bie [['t Harde]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612394-grote-brand-op-militair-oefenterrein-t-harde-nl-alert-in-meerdere-provincies NOS]&lt;/ref&gt;
* 29 april - Oliepries 't 'oôgst sins 2022 deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612423-olieprijs-stijgt-naar-hoogste-niveau-in-vier-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 april]] - Toearegs en jihadisten vechten saemen tehen 't militaire regime in [[Mali]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612498-rebellengroepen-bundelen-krachten-om-junta-in-mali-omver-te-werpen NOS]&lt;/ref&gt;

=== meie ===
* [[1 meie]] - De [[Vereênigde Araobische Emiraoten]] stappen uut den [[OPEC]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612297-verenigde-arabische-emiraten-stappen-uit-oliekartel-opec NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 meie]] - (Nederlandse) doôden deu hantavirus op cruiseschip.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/03/2-doden-gelinkt-aan-acuut-respiratoir-syndroom-op-cruiseschip-in/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 3 meie - Levende [[witsnuutdolfijn]] anhespoeld bie [[Egmond an Zeê]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612991-witsnuitdolfijn-levend-aangespoeld-op-strand-egmond-aan-zee NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 meie]] - 26 doôden deu ontploffieng in een vierwerkfabriek in den [[China|Chinese]] stad Liuyang ([[Hunan]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2613165-zeker-26-doden-en-tientallen-gewonden-bij-explosie-in-chinese-vuurwerkfabriek NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 meie]] - Rechter geêft hemeênte [[Goereê-Overflakkeê]] geliek mie sluutieng op zoondag van supermart in [[Ouwdurp]] om [[calvinisme|geloôfsredenen]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2191777/supermarkt-moet-geloof-respecteren-en-mag-definitief-niet-open-op-zondag RM]&lt;/ref&gt;
* [[12 meie]] - Vanwehe deêlname van [[Israël]] ant Eurovisiesongfestival in [[Wenen]] doen [[Ierland (land)|Ierland]], [[Iesland]], [[Nederland]], [[Slovenië]] en [[Spanje]] niet meê.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614055-eurovisie-songfestival-van-start-met-israel-maar-zonder-nederland NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 meie - Brandstichtieng bie noôdopvang vò asielzoekers in [[Loôsdrecht]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614145-schandalig-en-totaal-onacceptabel-bestuurders-kwaad-over-geweld-loosdrecht NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 meie - Uutzonderlijk laete sneêuwval in de [[Alpen]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/buitenland/6395570/opvallend-late-sneeuwval-in-de-alpen-in-bijna-20-jaar-niet-voorgekomen.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[13 meie]] - Windoôs in [[Eersel]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614282-schade-aan-daken-auto-s-en-bomen-in-eersel-door-windhoos NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 meie - Driemael meêr [[terp]]en as 'edacht in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/video/2614260-nederland-nog-meer-terpenland-drie-keer-zo-veel-terpen-als-gedacht NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 meie]] - Zwaere anvallen mie drones en raketten van [[Rusland]] op [[Oekraïne]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614318-zeker-zeven-doden-door-een-van-de-zwaarste-russische-aanvallen-op-oekraine NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 meie]] - 78 doôden deu bendeheweld in [[Haïti]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614428-tientallen-doden-door-bendegeweld-rondom-haitiaanse-hoofdstad NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 meie - Uutbraek van [[ebola]] mie 65 doôden int oôsten van [[Konho-Kinshasa]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614409-opnieuw-ebola-uitbraak-in-congo-zeker-65-doden-risico-op-verdere-verspreiding NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 meie - [[Israël]] doôdt den militaire leider van [[Hamas]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614542-hamas-leider-gedood-volgens-israel-verantwoordelijk-voor-7-oktober NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 meie]] - [[Bulharije]] wint 't Eurovisiesongfestival, [[Israël]] wor twidde.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614613-bangaranga-bulgarije-wint-eurovisie-songfestival-israel-tweede NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 meie]] - Een [[asteroïde]] gaet vlak langs den [[aerde]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614795-asteroide-scheert-langs-de-aarde-dichterbij-kan-bijna-niet-zonder-te-botsen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 meie]] - 1121 nieuwe diersoôrten ontdekt in de [[zeê]]ën.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2615187-spookhaai-en-glazen-worm-ruim-1100-nieuwe-soorten-ontdekt-in-zee NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 meie]] - Zeêr zwaere anvallen mie drones en raketten (waeronger den Oresjnik-raket) van [[Rusland]] op den [[Oekraïne|Oekraïense]] 'oôdstad [[Kiev]] en omhevieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2615803-rusland-vuurt-gevreesde-oresjnik-raket-af-op-oekraine-europa-reageert-geschokt NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 meie]] - [[Israël]] gaet 70% van den [[Gazastroôke]] bezetten.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616270-premier-netanyahu-israel-gaat-70-procent-van-gaza-bezetten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 meie]] - Noôdweêr in [[Belhië]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/31/hoe-ontstaan-hagelbollen-en-hoe-kunnen-ze-zo-groot-worden/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[31 meie]] - [[Israël]] verovert 't kasteêl Beaufort an den [[Litani]] in [[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616518-israel-neemt-strategisch-kasteel-in-evacuatiezone-libanon-schuift-steeds-verder-op NOS]&lt;/ref&gt;

=== juni ===
* [[3 juni]] - Anvallen mie drones deu [[Oekraïne]] op onger aore den [[Rusland|Russische]] stad [[Sint-Petersburg]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616941-oekraine-raakt-doelen-in-sint-petersburg-navo-chef-rutte-bezoekt-kyiv NOS]&lt;/ref&gt;
* 3 juni - Waepenstilstand tussen [[Libanon]] en [[Israël]], ofankelijk van terugtrekkieng van [[Hezbollah]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617058-israel-en-libanon-akkoord-over-nieuw-staakt-het-vuren-maar-veel-hangt-af-van-hezbollah NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 juni]] - Windoôs in [[Glanerbrugge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617146-plaatselijk-schade-door-hevige-buien-komende-dagen-nog-wisselvallig NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 juni]] - Vuuftigste editie van den [[Evanhelische Omroep|EO-Jongerendag]]; deêze wor hehouwe in [[Rotterdam]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2198206/eo-jongerendag-bestaat-vijftig-jaar-en-zo-wordt-dat-gevierd-in-rotterdam RM]&lt;/ref&gt;
* 6 juni - Hroôte [[Kernien]]enplaeg in [[Australië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617370-kopzorgen-in-australie-om-konijnenplaag-we-moeten-ze-uitroeien NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 juni|7]]-[[8 juni]] - [[Iran]] en [[Israël]] voeren luchtanvall'n op mekaer uut.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617581-israel-en-iran-bestoken-elkaar-met-aanvallen-petrochemische-fabriek-geraakt NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 juni - [[Aerdbevieng]] mie kracht van 7,8 in de [[Filepien'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617765-dodental-na-aardbeving-filipijnen-loopt-op-tienduizenden-mensen-ontheemd NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 juni]]-[[19 juli]] - Waereldkampioenschap [[voebal]] vò mannelijke lan'nteams (FIFA World Cup 26) in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/sport/wk-voetbal-2026 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 juni]] - Europeêse asiel- en migraotiepact in werkieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618191-het-europese-migratiepact-gaat-in-wat-verandert-er NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 juni]] - [[GroenLienks]] en [[PvdA]] vanof noe officieel saemen as [[Progressief Nederland]] (PRO).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618402-leden-pvda-en-gl-stemmen-met-overgrote-meerderheid-voor-fusie-en-gaan-nu-verder-als-pro NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juni - 'Oôgste wintertemperatuur oôit op [[Antartica]]: 15,5° C.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618421-antarctica-meet-recordtemperatuur-deze-winter-20-graden-warmer-dan-gemiddeld NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 juni]] - Hroôte droneanval van [[Oekraïne]] op [[Rusland]], o.a. op een hroôte olieraffinaederie bie [[Moskou]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619147-enorme-oekraiense-droneaanval-op-rusland-belangrijke-olieraffinaderij-in-brand NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 juni - Den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] waerschuwt vò een [[wasbeêr]]plaeg in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619201-limburg-waarschuwt-nederland-loopt-risico-op-serieuze-plaag-van-wasberen NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 juni - As hevolg van een ofspraek 'effen de [[Vereênigde Staeten]] den blokkade van [[Iran|Iraonse]] 'aevens op en opene den [[Straet van Hormoez]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619233-vs-heft-blokkade-van-iraanse-havens-op-tankers-varen-weer-door-straat-van-hormuz NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 juni]] - Nieuwe waepenstilstand tussen [[Israël]] en [[Hezbollah]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619340-nieuw-bestand-tussen-israel-en-hezbollah-horde-in-akkoord-vs-iran-lijkt-genomen NOS]&lt;/ref&gt;
* 19-[[20 juni]] - Vee schaede an boômen in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] deu noôdweêr.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619504-noodweer-legt-meer-dan-350-bomen-plat-in-groningen-het-was-echt-heel-heftig NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 juni]] - Den Britse premier [[Keir Starmer]] gaet weg.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619757-de-val-van-mr-rules-hoe-het-premierschap-van-starmer-nooit-van-de-grond-kwam NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 juni]] - Twi zwaere [[aerdbevieng]]en mie een kracht van 7,2 en 7,5 in [[Venezuela]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2620160-twee-zware-aardbevingen-in-venezuela-vrees-voor-duizenden-slachtoffers NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 juni]] - 'Oôgste junitemperatuur oôit mie 36,8° C in [[De Bilt]] en 39,4° C in [[Ell (Nederland)|Ell]].&lt;ref&gt;[https://www.weeronline.nl/nieuws/26-6-2026-hoogste-juni-temperatuur-ooit-gemeten Won]&lt;/ref&gt;
* [[29 juni]] - In [[Mexico]] wor 't Nederlands voebalelftal deu verlies van [[Marokko]] uutgeschakeld int waereldkampioenschap [[voebal]] vô mannelijke lan'nteams.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2620935-wk-voorbij-voor-oranje-sterk-marokko-wint-zenuwslopend-duel-na-strafschoppen NOS]&lt;/ref&gt;

=== juli ===
* [[1 juli]] - Ruum twi meljoen soldaeten binne gedoôd, gewond of vermist in den oôrlog tussen [[Oekraïne]] en [[Rusland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621308-ruim-2-miljoen-militairen-rusland-en-oekraine-gesneuveld-vermist-of-gewond NOS]&lt;/ref&gt;
* [[2 juli]] - Scheurieng binn'n den [[Roôms-Kattelieke Kerke]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621382-vaticaan-breekt-met-priesters-en-bisschoppen-om-wijding-zonder-toestemming NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 juli]] - De [[Vereênigde Staeten]] bestaen 250 jaer.&lt;ref&gt;[https://app.nos.nl/shorthand/250-jaar-verenigde-staten/index.html NOS]&lt;/ref&gt;
* 4 juli - In [[Mali]] worren steê angevalle deu rebellen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621602-rebellen-vallen-steden-aan-door-heel-mali NOS]&lt;/ref&gt;
* [[5 juli]] - Toenaeme van heweld deu [[Israëliërs]] tehen [[Palestijnen]] op den [[Westelijke Jordaonoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2621699-geweld-tegen-palestijnen-op-de-bezette-westelijke-jordaanoever-blijft-toenemen NOS]&lt;/ref&gt;
* 5 juli - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]], veural bie [[Perpignan]] int departement [[Pyrénées-Orientales]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621821-duizenden-mensen-geevacueerd-in-zuid-frankrijk-om-bosbranden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 juli]] - Superorkaon op eilandje [[Rota]] bie [[Guam]] in den [[Hroôten Oceaon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621852-zware-orkaan-bavi-treft-tropisch-eiland-rota-met-volle-kracht NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - [[Hamas]] gaet 't politieke bestier over den [[Gazastroôke]] stoppen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621919-politieke-tak-hamas-geeft-na-twintig-jaar-het-bestuur-van-de-gazastrook-op NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - [[Duutsland]] wil meêr gaen uutgeve an defensie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621962-duitsland-volgt-nieuwe-koers-en-zet-in-op-defensie-bij-nieuwe-begroting NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - Probleêm[[wolven]] moge in Nederland worren ofeschote.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621834-kabinet-deze-zomer-probleemwolven-bij-incidenten-afschieten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 juli]] - Twintig windmeulens bie de [[Kreêkraksluuzen]] in den [[Zeêland|Zeêuwe]] gemeênte [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]] moge overdag niet meêr draoie vanwehe den doôd van een zeêaerend.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621987-twintig-zeeuwse-windmolens-verplicht-stilgezet-na-dood-zeearend NOS]&lt;/ref&gt;
* 7 juli - Hroôte problemen mie rivierkreêften in [[Zeêland]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18598231/dit-kreeftje-lijkt-onschuldig-maar-kloont-zichzelf-en-is-desastreus-voor-onderwaterleven-en-dijkveiligheid OZ]&lt;/ref&gt;
* [[8 juli|8]]-[[9 juli]] - Luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622279-iran-meldt-14-doden-en-tientallen-gewonden-bij-aanvallen-vs NOS]&lt;/ref&gt;
* 9 juli - [[Europeês Parlement]] vòstander van digitaole [[euro]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622334-digitale-euro-weer-een-stap-dichterbij-europees-parlement-akkoord NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 juli]] - Hroôte natuurbrand in den Zuud-[[Spanje|Spaonse]] provincie [[Almería (provincie)|Almería]] mie vee doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622594-al-6600-hectare-grond-verwoest-door-dodelijke-natuurbrand-in-zuid-spanje NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 juli]] - Hroôte bosbrand zuudoôstelijk van [[Paries]] bie [[Fontainebleau]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622927-grote-natuurbrand-bij-parijs-nog-niet-onder-controle NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 juli - 30 doôden deu brand in een café in [[Bangkok]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622914-dodental-na-brand-in-muziekbar-in-bangkok-opgelopen-slachtoffers-vooral-thai NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 juli]] - Vanover luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622804-opnieuw-aanvallen-tussen-vs-en-iran-explosies-op-verschillende-plekken NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juli - Toenaeme van [[bever (dier)|bevers]] bedreigieng vò dieken en wehen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622811-probleembever-van-bedreigde-diersoort-naar-sloper-van-dijken-en-wegen NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juli - De [[Vereênigde Staeten]] gaen [[Iran]] vanover op zeê blokkeren en tol 'effen in den [[Straet van Hormoez]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622859-trump-wil-tolheffing-in-straat-van-hormuz-kondigt-hervatting-blokkade-van-iran-aan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 juli]] - Den [[Knesset]] neêmt baosiswet over [[Thora]]studie an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622981-israelisch-parlement-neemt-vlak-voor-reces-omstreden-thorastudie-wet-aan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 juli]] - [[Zeêland]] ao minste antal vrouwelijke wetouwers van Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623176-opmars-vrouwelijke-wethouders-stokt-in-zeeland-maar-een-op-de-zes NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 juli - Nederland ao vanwehe den droôgte een waetertekort.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623209-nederland-heeft-watertekort-maatregelen-aangekondigd-voor-eerlijke-verdeling NOS]&lt;/ref&gt;
* [[17 juli]] - Hroôte brand in den Zuud-[[Noorwegen|Noorse]] plekke Krokstadelva (hemeênte [[Drammen]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623462-enorme-brand-in-noorse-woonwijk-grotendeels-onder-controle NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 juli]] - 143 doôden op een migrantenboôt vò den kust van [[Mauritanië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623870-143-mensen-dood-gevonden-op-migrantenboot-voor-kust-mauritanie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 juli]] - [[Israël]] wil nieuwe nederzettiengen bouwen in den [[Gazastroôke]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623634-israelische-minister-kondigt-plannen-aan-voor-nieuwe-nederzettingen-in-gaza NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 juli - [[Spanje]] wint 't waereldkampioenschap [[voebal]] mie 1-0 van [[Arhentinië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623685-spanje-krijgt-machteloos-argentinie-uiteindelijk-op-de-knieen-en-is-wereldkampioen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 juli]] - [[Andy Burnham]] (Labour Party) wor premier vant [[Vereênigd Konienkriek]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623742-burnham-beedigd-als-britse-premier-starmer-officieel-afgezwaaid NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - Den [[China|Chineêse]] webwienkel AliExpress krieg een boete van 550 meljoen euro van den [[Europeêse Commissie]] vanwehe verkoôp van illegaole artikelen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623734-aliexpress-krijgt-europese-boete-van-550-miljoen-voor-verkoop-illegale-producten NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - [[Nicaragua]] stopt mie verkieziengen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623818-van-democratie-naar-dictatuur-president-schaft-verkiezingen-in-nicaragua-af NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - Blokkade van den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]] tehen [[Saoedi-Araobië]] deu de [[Houthi's]] in [[Jeêm'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623764-houthi-s-kondigen-maritieme-blokkade-aan-tegen-saudi-arabie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 juli|21]]-[[24 juli]] - [[Nijmeegse Vierdaegse]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624263-laatste-vierdaagse-wandelaars-druppelen-binnen-om-kruisje-op-te-halen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 juli]] - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]] en bie [[Madrid]] in [[Spanje]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624217-frankrijk-vraagt-hulp-van-eu-bij-bosbranden-spanje-roept-noodtoestand-uit NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 juli - [[Nauru]] gaet een ambassade opene in [[Israël]] en wel in den 'oôdstad [[Jeruzalem]].&lt;ref&gt;[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/775610/nauru-s-government-announces-plans-for-embassy-in-israel RNZ]&lt;/ref&gt;
* [[24 juli]] - Nieuwe importeffiengen deu de [[Vereênigde Staeten]], ok vò lan'n van den [[Europeêse Unie]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624214-vs-kondigt-importheffingen-aan-op-producten-uit-60-landen-waaronder-eu-lidstaten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 juli]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,1 in Zuud-[[Japan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624927-dodental-na-aardbevingen-in-japan-loopt-op-reddingswerk-nog-in-volle-gang NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 juli]] - [[Nauru]] verandert um z'n eihe in Naoero.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/08/03/nauru-verandert-naam-naar-naoero/ VRT]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/836342/nauru-officially-changes-name-to-naoero-after-thoughtful-deliberation-bypassing-referendum RNZ]&lt;/ref&gt;
* [[31 juli]] - Tienduuzenden jonge [[Marokko|Marokkaonen]] trekken den [[Spanje|Spaonse]] [[exclave]] [[Ceuta]] binn'n.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2625033-tienduizenden-migranten-bereiken-spaanse-exclave-ceuta-dodental-stijgt-naar-27 NOS]&lt;/ref&gt;

=== oes ===
* [[1 oes]] - Vanof noe is vierwerk verboden in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621134-consumenten-mogen-niet-meer-knallen-vuurwerkverbod-gaat-definitief-in NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 oes]] - Defensiepact tuss'n [[Saoedi-Araobië]], [[Turkije]] en [[Pakistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2625940-navo-lid-turkije-tekent-defensiepact-met-saudi-arabie-en-pakistan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,4 in [[Colombia]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627068-dodental-beving-colombia-inmiddels-294-hoop-vervliegt-voor-mensen-onder-puin NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 oes - Recordlaegte van [[Rien]] bij [[Lobith]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626232-record-uit-1947-gesneuveld-niet-eerder-zo-weinig-water-door-de-rijn NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 oes]] - Een veêrboôt zienkt opt [[Karibameêr]] bie [[Zimbabwe]], weerbie minstens 97 mins'n omkomme.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626484-zeker-15-doden-na-kapseizen-veerboot-in-zimbabwe-tientallen-mensen-vermist NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 oes]] - [[Zunne]]verduusterieng in Noôrd-[[Spanje]] en West-[[Iesland]], hroôtendeêls ok in [[Belhië]] en [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626591-nederlanders-smullen-van-de-eclips-lijkt-een-maan-die-licht-geeft NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://hemel.waarnemen.com/zon/eclipsen/zonsverduistering_20260812.html hwc]&lt;/ref&gt;
* [[14 oes|14]]-[[31 oes]] - Hroôte brand in de 'Oôge Venen ([[Ardenn'n]], provincie [[Luuk (provincie)|Luuk]]).&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/beelden-tonen-dat-gevaar-in-de-hoge-venen-nog-niet-is-geweken-m~1787109504614/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[15 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,7 opt [[Indonesië|Indonesische]] eiland [[Flores]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627241-dodental-aardbeving-indonesisch-eiland-flores-loopt-op-duizenden-ontheemden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 oes]] - Een goudmien in den [[Centraol-Afrikaonse Rippebliek]] stort deêls in mie minstens 100 doôden as hevolg.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627538-vrees-voor-ruim-honderd-doden-door-mijnongeluk-centraal-afrikaanse-republiek NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,8 bie [[Zandeweer]] in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627688-aardbeving-met-kracht-van-2-8-bij-zandeweer-in-groningen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 oes]] - Hroôte overstroômieng mie vee doôden in [[Nepal]] en [[Tibet]] deu ofbrekende [[gletsjer]] in den [[Himalaya]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629070-dodental-overstromingen-nepal-boven-900-zoektocht-naar-overlevenden-in-tunnels NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 oes]] - De [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]] vallen mekaer vanover an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629007-vs-valt-na-weken-weer-iraanse-installaties-aan-iran-bestookt-amerikaanse-bases NOS]&lt;/ref&gt;

=== september ===
* [[1 september]]-[[12 oktober]] - [[Zeêlandbrugge]] dicht vanwehe ongeroud.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18691861/zeelandbrug-zes-weken-dicht-voor-reparatie-scheuren-in-brug-worden-steeds-groter OZ]&lt;/ref&gt;
* 1 september - Hroôte groep mannen valt 'uus an in [[Overasselt]], 'ierbie wor een bewaeker doôdeschote.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629275-overasselt-opgeschrikt-door-gewelddadig-schietincident-veel-nog-onduidelijk NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 september]] - De [[Houthi's]] behinne mie een hroôte anval tehen 't leher van [[Jeêm'n]], vermoedelijk doel is den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629798-houthi-s-beginnen-offensief-een-van-de-zwaarste-gevechten-in-jemen-in-jaren NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Sachsen-Anhalt]] wor den [[AfD]] den hroôste partie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629958-monsterzege-afd-in-saksen-anhalt-nog-onzeker-of-partij-alleen-kan-regeren NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 september - Zeldzaeme albino [[zeêond]] hezien op [[Neeltie Jans]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18760294/zeldzame-witte-zeehond-gespot-op-zeeuws-strand OZ]&lt;/ref&gt;
* [[8 september]] - De [[Houthi's]] vall'n 't zuuden van [[Saoedi-Araobië]] an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630138-73-gewonden-bij-houthi-aanvallen-op-saudi-arabie NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 september - 't [[Vereênigd Konienkriek]], [[Frankriek]] en [[Canada]] gaen den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]] verbiejen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630205-vk-frankrijk-en-canada-komen-met-importverbod-voor-goederen-uit-nederzettingen-westoever NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 september]] - Vee doôden deu brand op veêrboôt op de [[Filepien'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630780-dodental-veerbootbrand-filipijnen-opgelopen-tot-76 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 september]] - [[Israël]] vernietugt een ondergroons complex van [[Hezbollah]] in Zuud-[[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630529-enorme-explosies-in-zuid-libanon-israel-zegt-complex-hezbollah-te-hebben-verwoest NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 september - Zwaer ongeluk mie een Nederlandse bus in Oôst-[[Zwitserland]] mie vuuf doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630537-vijf-doden-en-veertig-gewonden-bij-busongeluk-zwitserland NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 september]] - De [[Houthi's]] verkriegen controle over den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630555-houthi-s-nemen-controle-over-belangrijke-vaarroute-voor-olie-naar-europa NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 september]] - De [[Houthi's]] vallen den luchtaeven van [[Riyad]] en olieinstallaoties van [[Saoedi-Araobië]] an den [[Rooie Zeê]] an.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/19/saoedi-arabie-vlammen-en-een-dikke-zwarte-rookpluim-hoofdstad-ri/. VRT]&lt;/ref&gt;
* 19 september - Olie spoelt an opt strange van [[Walchren]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18805501/vervuiling-met-stookolie-breidt-zich-verder-uit-over-zeeuwse-kust OZ]&lt;/ref&gt;
* [[20 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Mecklenburg-Vorpommern]] wor den [[AfD]] den hroôste partie en bluft den [[CDU]] vò den eêste mael onger den kiesdrempel.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2631852-pijnlijk-verlies-cdu-in-duitse-deelstaat-voor-het-eerst-kiesdrempel-niet-gehaald NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 september]] - Verbod in [[Nederland]] van kracht op den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623855-invoerverbod-producten-uit-illegale-nederzettingen-israel-gaat-in-op-22-september NOS]&lt;/ref&gt;
* 22 september - Akkoôrd tussen de [[Vereênigde Staeten]], [[Denemarken]] en [[Hroenland]] mie as uutkomst dat 't Amerikaonse leher in Hroenland wor versterkt.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632070-vs-denemarken-en-groenland-tekenen-akkoord-vs-mag-meer-bases-bouwen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 september]] - Hroôte droôgte in [[Belhië]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/22/droogte-in-belgie-drinkwaterproductie-gevolgen/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[25 september]] - Veêrboôt zienkt opt [[Tanganyikameêr]] vlakbie den kust van [[Konho-Kinshasa]]; d'r binne minstens 41 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632439-veerboot-zinkt-in-de-nacht-in-congo-zeker-41-doden-en-49-vermisten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 september]] - Noôdtoestand in [[Bangkok]] vanwehe overstroômiengen deu zwaere rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632591-grote-delen-van-bangkok-overstroomd-na-aanhoudende-zware-regenval NOS]&lt;/ref&gt;

== Kommende hebeurtenisse ==
* [[1 oktober]] - Den [[Zeêuwse Wikipedia]] bestaet twintig jaer.
* [[27 oktober]] - Verkiezienge vò den [[Knesset]].&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/event/2026-Israeli-Elections Bri]&lt;/ref&gt;

== Hesturve ==
* [[13 jannewari]] - [[Jaap Sala]] (76), Nederlands politicus (burhemeêster [[Sluus (gemeênte)|Sluus]])
* [[16 jannewari]] - [[Willem Jan op 't Hof]] (78), Nederlands predikant en theoloôg
* [[26 jannewari]] - [[Arie van den Brand]] (74), Nederlands landbouwkundige, boer en politicus
* [[7 feberwari]] - [[Bert Broekhuis]] (82), Nederlands politicus (raedslid [[Tole (gemeênte)|Tole]])
* [[11 feberwari]] - [[Cees Nooteboom]] (92), Nederlands schriever en dichter
* [[6 maerte]] - [[Hans Wagner]] (62), Duuts-Nederlands politicus
* [[12 maerte]] - [[Wouter van Beijnum]] (79), Nederlands architect
* [[30 maerte]] - [[Huub van der Meer]] (82), Nederlands politicus (burhemeêster [[Oôstflakkeê]])
* [[18 juni]] - [[Henk Krijgsman]] (84), Nederlands politicus (burhemeêster [[Wesvore]])
* [[8 juli]] - [[Johanna Kruit]] (85), Zeêuws dichteres en schriefster
* [[31 oes]] - [[Elco Brinkman]] (78), Nederlands amtenaer, politicus en bestierder
* [[2 september]] - [[Jan Pieter Lokker]] (77), Nederlands leraer, bestierder en politicus (wnd. burhemeêster [[Goereê-Overflakkeê]])
* [[14 september]] - [[Wim van Gelder (CDA)|Wim van Gelder]] (84), Nederlands politicus (Commissaoris van Zeêland)

== Temperaturen ==

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|-
! colspan=19 | antal maelen maximum temperatuur in [[De Bilt]].&lt;ref&gt;[https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2026/januari Wst]&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=2 | maend !! colspan=15 | maximum temperaturen °C !! rowspan=2 | maend
|-
! -10--14 !! -5--9 !! 0--4 !! 0-+4 !! 5-9 !! 10-14 !! 15-19 !! 20-24 !! 25-29 !! 30-34 !! 35-39 !! 40-44 !! gemid. !! 'uudig gemid. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20240114062700/https://www.weeronline.nl/nieuws/dit-is-het-nederlandse-jaarklimaat Won]&lt;/ref&gt; !! verschil
|-
| jan ||  ||  || 1 || 17 || 11 || 2 ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 5,0° || 6,2°  || -1,2° || jan
|-
| feb ||  ||  ||  || 8 || 8 || 10 || 2 ||  ||  ||  ||  ||  || 8,6° || 7,2°  || +1,4° || feb
|-
| mrt ||  ||  ||  ||  || 2 || 18 || 11 ||  ||  ||  ||  ||  || 13,3° || 10,4° || +2,9° || mrt
|-
| apr ||  ||  ||  ||  ||  || 9 || 18 || 3 ||  ||  ||  ||  || 16,4° || 14,8° || +1,6° || apr
|-
| mei ||  ||  ||  ||  ||  || 7 || 11 || 6 || 5 || 2 ||  ||  || 19,9° || 18,4° || +1,5° || mei
|-
| jun ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 10 || 8 || 7 || 4 || 1 ||  || 24,1° || 21,2° || +2,9° || jun
|-
| jul ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 17 || 13 || 1 ||  ||  || 24,6° || 23,0° || +1,6° || jul
|-
| oes ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 1 || 19 || 6 || 4 || 1 ||  || 24,9° || 22,8° || +2,1° || oes
|-
| sep ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 9 || 14 || 2 ||  ||  ||  || ° || 19,5° || ° || sep
|-
| okt ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 14,9° || ° || okt
|-
| nov ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 10,0° || ° || nov
|-
| dec ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 6,7°  || ° || dec
|-
! tot. ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 14,6° || ° || tot.
|}

== Plaetjes ==
&lt;gallery&gt;
Overzicht westgevel met ingangsportaal - Amsterdam - 20409010 - RCE.jpg|Vondelkerke
-i---i- (32923985971).jpg|[[Patagonië]]
Wikipedia-logo-v2-en.png|[[Wikipedia]] 25 jaer
Geastrum corollinum 241850068.jpg|Aerdesterre (Geastrum corollinum)
LocatieWesterschelde.png|[[Onte]]
Cortina d'Ampezzo and mountains Col Druscie, Tofana di Mezzo, Nuvolau, Averau and the Cinque Torri (cropped).jpg|[[Cortina d'Ampezzo]] mie omhevieng
Crane (Grus grus) calling).jpg|[[Kraenveugelachtegen|Kraenveugel]]
Pygmy Hippopotamuses in Shoushan Zoo.jpg|[[Dwergnijlpaerd]]en
&quot;Physical Middle East&quot; CIA World Factbook.png|[[Midden-Oôsten]]
Moon on October 19, 2021 (IMG 7062) - Flickr - gjdonatiello.jpg|[[Maen (Aerde)|Maen]]
Gemeiner Seestern.JPG|[[Gewone zeêster]]
Vespa Munsiyari.jpg|Geelpoôtoôrnaer (Aziatische 'oôrnaer)
Koningsdag Dokkum.jpg|Konienksdag in [[Dokkum]]
Noordwijk - Coepelduyn 02.jpg|Dunen bie [[Noôrdwiek]] (Nationaol Park 'Ollandse Dunen)
Lagenorhynchus albirostris 146341190 (cropped 2).jpg|[[Witsnuutdolfijn]]
Haliaeetus albicilla, Mull 1.jpg|[[Zeêaerend]]
Rötliches Exemplar des Marmorkrebs.jpg|Marmer[[kreêft]]
Karte Hohes Venn.png|'Oôge Venen
MV Wikivoyage.png|[[Mecklenburg-Vorpommern]]
&lt;/Gallery&gt;

== Noôten ==
{{Reflist|1=6}}

[[Categorie:Eenentwintegste eêuwe]]</text>
      <sha1>fxrl3ibslp6v45ch3ap1xsjtqgm24oi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183717</id>
      <parentid>183677</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T11:39:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* september */</comment>
      <origin>183717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58322" sha1="riwd7nt27e43wncypte1lvazqytbxh5" xml:space="preserve">{{jaorboks}}
'''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]].

== Hebeurtenisse ==

=== jannewari ===
* [[1 jannewari]] - [[Flevoland]] bestaet 40 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - [[Bulharije]] gaet over op den [[euro]].
* 1 jannewari - Vee doôden (41) en gewonden (116) bie een cafébrand int [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Crans-Montana]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596707-circa-40-doden-en-115-gewonden-in-bar-zwitserland-een-van-de-ergste-tragedies-in-ons-land NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - Vondelkerke in [[Amsterdam]] deu brand bienae illemille verwoest.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596645-brand-verwoest-vondelkerk-in-amsterdam-huizen-ontruimd-vanwege-vonkenregen NOS]&lt;/ref&gt;
* 1 jannewari - Vee geweld tehen 'ulpeverleners en overlast tiedens den jaerwisselieng in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381256/politie-verwoestende-impact-brandstichting-en-zwaar-vuurwerk-op-jaarwisseling.html NU]&lt;/ref&gt;
* 1-[[11 jannewari]] - [[Sneêuw]] in Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596814-waardoor-sneeuwt-het-nu-zo-veel-en-blijft-dat-nog-lang-doorgaan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 jannewari]] - Luchtanvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] op [[Venezuela]], president [[Nicolás Maduro]] evange enome.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596844-trump-claimt-gevangenname-van-venezolaanse-president-maduro-en-bevestigt-aanvallen NOS]&lt;/ref&gt;
* 3 jannewari - Dertig mins'n vermoôrd bie anval op durp in [[Niheria|Niheriaonse]] deêlstaet Niher.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2596962-dertig-doden-bij-aanval-van-gewapende-mannen-op-dorpje-nigeria NOS]&lt;/ref&gt;
* [[5 jannewari]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,3 in [[Herten (Nederland)|Herten]] in [[Nederlands Limburg]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597047-aardbeving-met-kracht-van-2-3-in-limburgse-herten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 jannewari]] - Protesten tehen overeid in vee provincies in [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597224-protesten-in-meeste-provincies-in-iran NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 jannewari]] - [[Rusland]] gebruukt hypersonische raket bie anval op [[Lviv]] in [[Oekraïne]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597469-doden-bij-aanvallen-op-oekraine-rusland-zegt-hypersonische-raket-te-hebben-gebruikt NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 jannewari]] - Noôdtoestand in Zuudoôst-[[Australië]], veural in de deêlstaeten [[Victoria]] en [[New South Wales]], vanwehe zwaere bosbranden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597615-noodtoestand-in-deel-australie-vanwege-natuurbranden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 jannewari]] - Meêr toezicht op den leste trein op vrie- en zaeterdagavond van den [[Zeêuwse lijn]] richtieng [[Zeêland]] vanwehe overlast deu jongeren.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18112523/extra-toezicht-na-vechtpartijen-en-vernielingen-in-laatste-trein-naar-zeeland OZ]&lt;/ref&gt;
* [[12 jannewari]] - Groôte bosbranden int [[Arhentinië|Arhentijnse]] deêl van [[Patagonië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597858-bosbranden-teisteren-deel-zuiden-argentinie NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 jannewari - [[Olifant]] doôdt in nehen daegen 20 mins'n in den deêlstaet [[Jharkand]] (Oôst-[[India]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2597893-jacht-in-india-op-olifant-die-20-mensen-doodde NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 jannewari]] - Kraone valt op trein in [[Thailand]] mie 32 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598083-kraan-valt-op-thaise-trein-zeker-30-doden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 jannewari]] - [[Wikipedia]] bestaet 25 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598264-wikipedia-bestaat-25-jaar-maar-encyclopedie-voelt-druk-van-ai NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 jannewari - Recordstand vò [[AEX]], breekt deu hrens van duuzend punten, veural veroôrzaekt deu [[IT]]-bedrieven.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598251-aex-doorbreekt-grens-van-1000-punten-tech-aandelen-grote-aanjager-op-beurs NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 jannewari]] - Overstroômiengen mie doôden in zuudelijk [[Afrika]] deu zwaere rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598496-meer-dan-200-doden-door-overstromingen-zuidelijk-afrika NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 jannewari - Natuur van den [[Onte]] deu jaerenlang bahern verwoest.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18127475/wetenschappers-decennialang-baggeren-heeft-westerscheldenatuur-verwoest OZ]&lt;/ref&gt;
* [[17 jannewari]] - [[Oceaon]]verdrag treedt in werkieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598513-oceaanverdrag-van-kracht-moet-30-procent-van-de-zee-beschermen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 jannewari]] - Treinongeluk in Zuud-[[Spanje]] mie 45 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598790-dodental-treinongeluk-spanje-op-39-berging-verloopt-moeizaam NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 jannewari - [[Senehal]] wint mie 1-0 tehen [[Marokko]] den [[Afrika]] Cup.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598768-marokko-moet-afrika-cup-aan-senegal-laten-na-gemiste-penalty-in-slotminuut NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 jannewari]] - Zeêr zeldzaeme spooke broead waer enome in [[Middelburg]], een aerdesterre mie den naem Geastrum welwitschii.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18131942/paddenstoelenexpert-henk-en-zijn-vrouw-willy-ontdekken-zeldzame-paddenstoel-in-tuincentrum-middelburg OZ]&lt;/ref&gt;
* [[20 jannewari]] - Zeven [[Twidde Kaemer]]leden van den [[PVV]] onger leidieng van [[Gidi Markuszower]] stapp'n uut den partie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2598974-opstand-tegen-wilders-zeven-pvv-ers-beginnen-eigen-fractie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 jannewari]] - [[Zilver]] gaet deu recordpries van 100 dollar.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/economie/6383633/zilver-breekt-voor-het-eerst-door-grens-van-100-dollar.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[24 jannewari]] - 67 doôden deu brand in wienkelcentrum in den [[Pakistan|Pakistaonse]] stad [[Karachi]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599286-dodental-brand-winkelcentrum-pakistan-loopt-op-oorzaak-mogelijk-kortsluiting NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 jannewari]] - [[Goud]] gaet deu recordpries van 5.000 dollar.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599725-goudprijs-bereikt-recordhoogte-van-5000-dollar NOS]&lt;/ref&gt;
* 26 jannewari - Overstroômiengen in [[Mozambique]] deu 'evige rehenval en dammebreuken.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2599813-mozambique-getroffen-door-een-van-de-zwaarste-overstromingen-in-25-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 jannewari]] - [[Dollar]] op laegste peil sins den zeumer van [[2021]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600027-dollar-krijgt-flinke-klap-en-blijft-dalen-goed-voor-de-export-maar-niet-zonder-risico-s NOS]&lt;/ref&gt;
* 28 jannewari - Meêr as 400 doôden deu gedeêltelijke instortieng van goudmien in Oôst-[[Konho-Kinshasa|Kongo]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600346-mijn-in-congo-stort-in-meer-dan-200-doden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 jannewari]] - [[ING]] behaelt een winst van 6 miljard euro over 2025.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600121-ing-boekte-in-2025-ruim-6-miljard-winst-wel-zorgen-over-aanhoudende-onzekerheid NOS]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Volgens een [[Israël]]ische militaire bron ist juust dat er ruum 71.000 Palestijn'n tiedens den oôrlog in den [[Gazastroôke]] binne gedoôd; 't Israëlische leher ontkent dit.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600196-israelisch-leger-erkent-ruim-71-000-palestijnen-gedood-bij-oorlog-in-gaza NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo BBC]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Tata Steel uut [[Iemuje]] krieg recordboete vò schaedelijke uutstoôt.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/klimaat/6384257/tata-steel-krijgt-recordboete-van-85-miljoen-euro-vanwege-schadelijke-uitstoot.html NU]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Den [[Europeêse Unie]] zet den [[Iran|Iraonse]] Revolutionaire Garde op den terreurlieste.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/29/eu-zet-iraanse-revolutionaire-garde-op-terreurlijst/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 29 jannewari - Kunstschilder [[Jo Dumon Tak]] is erg kwaed vanwehe lossnieë van z'n panorama over [[Walchren]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18162866/doeken-panorama-walcheren-kapotgesneden-wie-dit-heeft-gedaan-moet-zich-kapot-schamen OZ]&lt;/ref&gt;
* [[30 jannewari]] - Den economie van [[Nederland]] is in 2025 mie 1,9 percent gegroeid.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600248-nederlandse-economie-groeit-bijna-2-procent NOS]&lt;/ref&gt;
* [[31 jannewari]] - Lucinda Brand wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò wuven in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18168638/lucinda-brand-voert-volledig-nederlands-podium-aan-op-vrouwenwedstrijd-wk-veldrijden-in-hulst OZ]&lt;/ref&gt;

=== feberwari ===
* [[1 feberwari]] - Mathieu van der Poel wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò venters in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18170500/historie-in-hulst-mathieu-van-der-poel-breekt-met-achtste-wereldtitel-stokoud-record OZ]&lt;/ref&gt;
* 1 feberwari - Bienae 200 doôden bie gevechten tussen strieders en 't [[Pakistan|Pakistaonse]] leher in [[Beloetsjistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600506-bijna-200-doden-bij-gevechten-met-militanten-in-pakistaanse-provincie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 feberwari]] - [[D66]]-leider [[Rob Jetten]] wor formateur.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2600857-jetten-op-zoek-naar-ministers-coalitieakkoord-na-kritisch-debat-nog-overeind NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 feberwari]] - The World Factbook van den [[CIA]] stopt.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/04/cia-trekt-stekker-uit-het-world-factbook/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[5 feberwari]] - Noôdweêr in Noôrdwest-[[Marokko]], Zuud-[[Spanje]] en Zuud-[[Portuhal]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601086-tienduizenden-marokkanen-geevacueerd-vanwege-noodweer-ook-problemen-in-spanje-en-portugal NOS]&lt;/ref&gt;
* 5 feberwari - 't Kernwaepenverdraeg tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Rusland]] eindigt vandaeg; den Amerikaonse president [[Donald Trump]] wil een nieuw kernwaepenverdrag, waerbie ok [[China]] wor betrokke.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/05/vs-rusland-new-start-trump/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[6 feberwari|6]]-[[22 feberwari]] - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren in [[Milaen]] en [[Cortina d'Ampezzo]] 'ehouwen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/sport/os-2026 NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 feberwari - Weêkenlange groôte koersdaelieng van den [[bitcoin]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601197-bitcoin-in-vrije-val-maar-een-duidelijke-oorzaak-is-er-niet NOS]&lt;/ref&gt;
* [[8 feberwari]] - Vier groôte Amerikaonse techbedrieven gaen vuufonderd miljard dollar investeren in o.a. datacenters.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601407-techgiganten-gaan-honderden-miljarden-investeren-in-onder-meer-datacenters NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 feberwari - Hroeiende kerreken van migranten (in [[Rotterdam]] en [[Amsterdam]]) 'ebben onvoldoende 'uusvestieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601476-migrantenkerken-groeien-maar-vinden-steeds-moeilijker-onderdak NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 feberwari]] - Jutta Leerdam wint goud (olympisch record) en Femke Kok zilver op den duuzend meter schaetsen op de [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601639-leerdam-schaatst-naar-olympisch-goud-op-1-000-meter-kok-verovert-zilver NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 feberwari]] - [[Philips]] maekt sins jaeren weêr winst.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601706-philips-boekt-na-jaren-weer-winst NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 feberwari]] - [[NAVO]] behint mie missie op [[noôrdpole]], Arctic Sentry.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601906-navo-lanceert-noordpoolmissie-arctic-sentry-en-hoopt-crisis-achter-zich-te-laten NOS]&lt;/ref&gt;
* 11 feberwari - Sins 't behin van de demonstraoties ende december binne d'r zeven duuzend mins'n gedoôd in [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/collectie/14010/artikel/2602024-mensenrechtenorganisatie-dodental-demonstraties-iran-opgelopen-tot-ruim-7000 NOS]&lt;/ref&gt;
* 11 feberwari - Orkaon in [[Madahaskar]], veural 'aevenstad [[Toamasina]] zwaer hetroffen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2601928-20-doden-in-madagaskar-door-orkaan-gezani NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 feberwari]] - Noôdweêr in [[Zuidwest-Europa]], veural in Zuud-[[Frankriek]] en [[Catalonië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602249-doden-en-schade-door-noodweer-in-frankrijk-en-spanje NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Akkoôrd over een nieuwe reherieng vò 't [[Brussels Hewest]] nae 613 daegen (record).&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/brusselse-regering-legt-eed-af-in-parlement-boris-dillies-mr-~1764248864904/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Telecomprovider Odido gehackt.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 feberwari - Toerisme in [[Zeêland]] is in 2025 edaeld, d'r is te weinig te doen en tis te diere.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18194360/toerismesector-slaat-alarm-over-dalende-overnachtingen-te-weinig-te-doen-en-te-duur OZ]&lt;/ref&gt;
* [[14 feberwari]] - Kritiek op dichtmaeken van gasputt'n in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602361-tno-niet-alle-gasputten-groningen-dichtmetselen-acuut-tekort-denkbaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 14 feberwari - Hroôte betoôgieng tehen 't [[Iran|Iraonse]] regime bie den jaerlijkse veiligeidsconferentie in [[München]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602440-honderdduizenden-mensen-demonstreren-in-munchen-tegen-iraans-regime NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 feberwari]] - Den [[Israël]]ische reherieng gaet meêr controle uutoefenen over den [[Westoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602634-israel-breidt-controle-over-bezette-westelijke-jordaanoever-verder-uit NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 feberwari - [[Oekraïne]] valt mie drones olieinstallaoties an in den [[Rusland|Russische]] 'aevenstad [[Taman]] an den [[Zwarte Zeê]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2602548-grote-branden-in-russische-haven-aan-zwarte-zee-na-oekraiense-aanval NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 feberwari]] - Record an antal daegen rehen in [[Frankriek]], daerdeur overstroômiengen in (zuud)westen vant land.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603045-al-35-dagen-dagen-neerslag-in-frankrijk-langste-regenreeks-ooit-gemeten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 feberwari]] - Tienduuzenden [[Kraenveugelachtegen|kraenveugels]] in [[West-Europa]] en [[Duutsland]] doôd deu veugelhriep.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603103-tienduizenden-kraanvogels-dood-door-vogelgriepvirus NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 feberwari - Vee [[lawine]]s mie vee doôden in de [[Alpen]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603167-veel-lawines-in-de-alpen-12-tot-15-minuten-om-te-overleven NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in Oôst-[[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603375-zeker-twaalf-doden-bij-israelische-luchtaanvallen-in-oosten-van-libanon NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 feberwari]] - 't [[Mexico|Mexicaonse]] leher doôdt den leider vant Jaliscokartel, een beruchte drugsbende.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603611-leider-berucht-mexicaans-jaliscokartel-gedood-door-leger NOS]&lt;/ref&gt;
* 22 feberwari - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren 'ewonne deu [[Noorwegen]], twidde wor de [[Vereênigde Staeten]], dorde wor [[Nederland]] (record 'oôgste plekke).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603559-nederland-eindigt-als-derde-op-olympische-medaillespiegel-hoogste-klassering-ooit NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 feberwari]] - 't [[Kabinet-Jetten]] treedt an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603685-kabinet-jetten-officieel-beedigd-en-kan-aan-de-slag NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 feberwari - Den Zeêuw [[Jo-Annes de Bat]] (voormaelig gedeputeêrde van Zeêland) wor staetssecretaoris int kabinet-Jetten.&lt;ref&gt;[https://archive.is/WYckN PZC]&lt;/ref&gt;
* 23 feberwari - Zeldzaeme [[dwergnijlpaerd]]en waerenomen in [[Ivoôrkust]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2603748-unieke-beelden-van-dwergnijlpaard-we-hadden-alleen-een-glimp-verwacht NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 feberwari]] - Winst van 120 miljard dollar vò Amerikaonse chipbedrief Nvidia.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604114-chipmaker-nvidia-maakt-ruim-100-miljard-euro-winst-door-investeringen-in-ai NOS]&lt;/ref&gt;
* [[27 feberwari]] - Paramount neemt vò 110 miljard dollar Warner Bros. over.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604304-paramount-sluit-overnamedeal-van-110-miljard-dollar-met-warner-bros NOS]&lt;/ref&gt;
* 27 feberwari - Luchtanvall'n van [[Pakistan]] op steê in [[Afghanistan]] (o.a. [[Kaboel]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604165-pakistan-voert-luchtaanvallen-uit-op-kabul-minister-spreekt-van-openlijke-oorlog NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] en de [[Vereênigde Staeten]] op [[Iran]] (o.a. [[Teheran]]), doel is een machtswisselieng int land. Den Iraonse leider Ali Khamenei komt daerbie om. Iran slaet terug mie luchtanvall'n op [[Israël]] en veural opt Amerikaonse leher in [[Jordaonië]], [[Syrië]] en de [[Holfstaeten]]. Iran sluut den [[Straet van Hormoez]] of, wat gevolgen kan 'ebben vò den oliepries.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604370-aanvallen-over-en-weer-in-het-midden-oosten-dit-is-wat-we-nu-weten NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604437-escalatie-in-de-golf-iraanse-raketten-dwingen-regio-tot-keuze NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604456-iraanse-leider-khamenei-gedood-bij-amerikaanse-en-israelische-luchtaanvallen NOS]&lt;/ref&gt;

=== maerte ===
* [[2 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Hezbollah]] op [[Israël]], Israël antwoordt mie luchtanvall'n op Hezollah in [[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2604618-doden-in-libanon-door-aanvallen-tussen-israel-en-hezbollah NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Iran]] op [[Koerden|Koerdische]] milities int noôrden van [[Irak]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605017-iran-zegt-koerden-in-noordwesten-aan-te-vallen-raketaanval-op-hoofdkwartier-in-irak NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 maerte]] - 'Evige rehenval in [[Kenia]], 'oôdstad [[Nairobi]] in de problemen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605300-23-doden-na-hevige-regenval-nairobi-in-kenia-dodental-kan-nog-oplopen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[8 maerte]] - Mojtaba Khamenei volgt um z'n vaor Ali Khamenei op as 'oôgste leider van [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605626-irans-nieuwe-leider-mojtaba-khamenei-is-hardliner-die-niets-van-westen-moet-hebben NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 maerte]] - Priezen van olie en gas zeer 'oôg deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605622-energieprijzen-door-het-dak-nu-eind-aan-iran-oorlog-niet-in-zicht-is NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 maerte]] - 't Hebruuk van den telefoon bestaet 150 jaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605723-150-jaar-telefonie-bellen-blijft-maar-de-manier-waarop-verandert NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 maerte - Chipbedrief ASML uut [[Veldoven]] gaet uutbreien nae [[Eindoven]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2605842-asml-mag-uitbreiden-tweede-vestiging-met-20-000-medewerkers NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 maerte]] - 't Antal geloôvigen is in Nederland in 2025 edaeld nae 42%, alleêne in den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] is den meêrdereid geloôvig. In [[Zeêland]] is bienae den 'elft geloôvig en binne de meêste [[protestant]]en per provincie.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/binnenland/6388998/alleen-in-limburg-rekent-meerderheid-zich-nog-tot-een-geloof.html NU]&lt;/ref&gt;
* 13 maerte - Luchtanvall'n van de Vereênigde Staeten op militaire installaoties opt vò den [[Iran|Iraonse]] olieuutvoer zeêr belangrieke eilandje Kharg in den [[Perzische Holf]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/13/iran-eilanden-perzische-golf/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 13 maerte - Den [[SGP]] in [[Vlissienge]] ei van alle plaetselijke partieën de meêste wuven op den liest vò de gemeênteraedsverkieziengen, ok is meêr as den 'elft van de kandidaoten een wuuf. Liestetrekker is vanover 't eêste vrouwelijke SGP-raedslid [[Lilian Janse-van der Weele]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18285927/opvallend-sgp-heeft-in-vlissingen-de-meeste-vrouwen-op-de-lijst OZ]&lt;/ref&gt;
* [[14 maerte]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 3,0 bie [[Eleveld]]-[[Geelbroek]] in [[Drenthe]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606245-aardbeving-van-3-0-bij-eleveld-in-drenthe-deze-was-goed-te-voelen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 maerte]] - Den ofnaeme van den leêfbaereid in den gemeênte [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] deu den hroei vant toerisme is een belangriek ongerwerp bie de kommende gemeênteraedsverkieziengen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606391-toerisme-twistpunt-bij-gemeenteraadsverkiezingen-in-het-zeeuwse-veere NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 maerte]] - 23 doôden bie bomanslagen in den stad [[Maiduguri]] in Noôrdoôst-[[Niheria]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606654-doden-en-gewonden-bij-bomaanslagen-in-nigeriaanse-miljoenenstad-maiduguri NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 maerte - Vee doôden in een ziekenuus in [[Kaboel]] deu [[Pakistan|Pakistaonse]] luchtanval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606635-mogelijk-honderden-doden-bij-pakistaanse-aanval-op-ziekenhuis-in-kabul NOS]&lt;/ref&gt;
* [[17 maerte]] - [[Marokko]] toch winnaer van den Afrika Cup.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606743-marokko-toch-winnaar-afrika-cup-senegal-raakt-titel-kwijt NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 maerte - [[Israël]] doôdt den [[Iran|Iraonse]] veiligeidschef en den leider van den paramilitaire Basij.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606673-israelisch-leger-twee-hoge-iraniers-gedood-onder-wie-kopstuk-larijani NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 maerte]] - [[Nederlandse gemeênte|Gemeênteraedsverkieziengen in Nederland]]: den opkomst is 54%, meêste zeêtels nae plaetselijke partieën.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606889-lokale-partijen-zetten-opmars-door-opkomst-hoger-dan-in-2022 NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 maerte - [[Israël]] bombardeêrt in [[Iran]] 't hroôtste gasveld ter waereld, as vergeldieng bombardeêrt Iran een gasveld in [[Qatar]] mie as hevolg een vaddere stiegieng van de olie- en gaspriezen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2606878-aanvallen-op-gasinstallaties-iran-en-qatar-wordt-meer-een-energie-oorlog NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 maerte]] - Volgens den Israëlische premier [[Benjamin Netanyahu]] kan [[Iran]] deu de anvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] en [[Israël]] hin [[uranium]] meêr verrieken en hin ballistische rakett'n meêr maeken.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607003-netanyahu-iran-niet-langer-in-staat-om-uranium-te-verrijken NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 maerte - Vee sneêuw op de [[Cenarische Eilan'n]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/325003/video/hevige-sneeuwval-transformeert-tenerife-tot-sneeuwparadijs.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[20 maerte]] - Overstroômiengen in [[Hawaii]] deu 'evige rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607173-overstromingen-op-hawai-duizenden-mensen-geevacueerd NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 maerte]] - Extreme warmte int zuudwessen van de [[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607313-recordhitte-in-zuidwesten-vs-met-temperaturen-van-boven-40-graden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 maerte]] - Volgens den Weareld Meteorologische Organisaotie (WMO) sloeg den [[aerde]] in 2025 meêr warmte op as vroeher.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607472-meteorologen-aarde-houdt-meer-warmte-vast-dan-ooit-gevolgen-nog-eeuwen-voelbaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 maerte]] - Den [[NASA]] wil een baosis op den [[maen (Aerde)|maen]] gaen bouwen waer vanof 2032 kan worren geweund.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607705-nasa-wil-begin-jaren-30-een-basis-op-de-maan-bouwen-en-cancelt-ruimtestation NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 maerte]] - Den naem van den combinaotie [[GL]]-[[PvdA]] wor Progressief Nederland (PRO).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2607948-nieuwe-naam-groenlinks-pvda-bekend-progressief-nederland-kortweg-pro NOS]&lt;/ref&gt;
* 26 maerte - Den [[Nederland]]se staet had in 2025 een tekort van 19 miljard euro oftewel 1,6% vant bbp en den staetsschuld steeg nae 524 miljard euro oftewel 44,4% vant bbp.&lt;ref&gt;[https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/13/inkomsten-uitgaven-en-schuld-van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro CBS]&lt;/ref&gt;
* [[28 maerte]] - Hroôte betoôgieng tehen 't beleid van president [[Donald Trump]] in alle [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] staeten.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2608235-in-alle-amerikaanse-staten-protest-tegen-president-trump NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 maerte]] - 't [[Israël]]ische parlement den [[Knesset]] stemt voo den doôdstraf voo moôrden deu ([[Palestina|Palestijns]]) terrorisme.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2608452-parlement-israel-stemt-voor-omstreden-doodstrafwet NOS]&lt;/ref&gt;

=== april ===
* [[1 april]] - Vee dode zeêsterr'n angespoeld opt strange van [[Ouwdurp]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2174968/honderden-dode-zeesterren-aangespoeld-op-het-strand-van-ouddorp RM]&lt;/ref&gt;
* [[4 april]] - Zwaere rehenval leidt toet overstroômiengen, aerdverschuviengen en onweêr in [[Afghanistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609051-tientallen-doden-in-afghanistan-door-overstromingen-en-aardverschuivingen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 april]] - 't 'Oôd van den inlichtiengendienst van den Islamitische Revolutionaire Garde ([[Iran]]) wor deu [[Israël]]ische luchtanvall'n gedoôd.&lt;ref&gt;[https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/06/hoofd-iraanse-inlichtingendienst-revolutionaire-garde-gedood-a4924821#photo=MTM3MD NRC]&lt;/ref&gt;
* [[8 april]] - Waepenstilstand van twi weêken tussen [[Iran]] en [[Israël]]-[[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609553-vs-en-iran-akkoord-over-staakt-het-vuren-van-2-weken-straat-hormuz-gaat-weer-open NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 april - Zwaerste anval van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in [[Libanon]] mie 254 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609643-zwaarste-israelische-aanvallen-op-libanon-met-254-doden-iran-sluit-straat-van-hormuz NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 april]] - 't Antal [[wolf|wolv'n]] in [[Nederland]] is in 2025 mie 30 toet 131 'estege.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609783-weer-meer-wolven-in-nederland-in-totaal-veertien-roedels-geteld NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 april]] - Zelfriejende waegens van Tesla meugen as eêste in Europa in Nederland gaen riejen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2609960-zelfrijdende-tesla-s-mogen-de-weg-op-in-nederland-eerste-land-in-europa NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 april]] - In de [[Honharije|Honhaorse]] verkieziengen verslaet den partie Tisza van oppositieleider Péter Magyar den partie Fidesz van premier [[Viktor Orbán]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610212-hongaarse-oppositieleider-magyar-wint-verkiezingen-orban-erkent-nederlaag NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 april]] - De [[Vereênigde Staeten]] gaen as hevolg vant mislukk'n van de ongerandeliengen mie [[Iran]] den [[Straet van Hormuz]] blokkeren om den (beperkte) ofsluutieng deu Iran te stoppen.&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6392342/vs-kondigt-eigen-blokkade-straat-van-hormuz-aan-om-iran-te-dwarsbomen.html NU]&lt;/ref&gt;
* 13 april - Dode [[potvis]] gestrand tussen [[Renisse]] en Nieuw-[[Aemstie]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18372720/dode-potvis-drijft-weg-en-spoelt-aan-op-het-strand OZ]&lt;/ref&gt;
* [[16 april]] - President [[Volodymyr Zelensky]] van [[Oekraïne]] krieg in [[Middelburg]] den [[Four Freedoms Award]] (Freedom Medal).&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18378525/zelensky-komt-naar-middelburg-voor-uitreiking-four-freedoms-awards-ook-koning-en-premier-aanwezig OZ]&lt;/ref&gt;
* [[17 april]] - Waepenstilstand van tien daegen tussen [[Libanon]] en [[Israël]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610766-staakt-het-vuren-ingegaan-in-libanon-nodig-om-vrede-te-bereiken NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 april - Aziatische 'oôrnaer 'iet veurtaen geelpoôtoôrnaer.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2610813-naam-aziatische-hoornaar-was-verwarrend-vanaf-nu-geelpoothoornaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 17 april - [[Groep-Markuszower]] richt een nieuwe partie op: [[Den Nederlandse Alliantie]] (DNA).&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/politiek/6393239/groep-markuszower-begint-nieuwe-partij-dna-rita-verdonk-sluit-zich-aan.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[20 april]] - Den blokkade van den [[Straet van Hormuz]] leidt toet tekort an kunstmest waordeu voedselpriezen stiegen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611260-oorlog-in-midden-oosten-brengt-voedselzekerheid-in-delen-van-wereld-in-gevaar NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 april - Noôdtoestand in den 'oôdstad van [[Nieuw-Zeêland]] [[Wellington]] en omhevieng deu record vee rehen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611288-nieuw-zeeland-roept-noodtoestand-uit-in-hoofdstad-na-recordhoeveelheid-regen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 april]] - [[Eêste Kaemer]] stemt tehen den asielnoôdmaetregelenwet en vò invoerieng vant twistatusstelsel.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611464-partijen-teleurgesteld-over-sneuvelen-asielwet-een-blamage-en-diep-triest NOS]&lt;/ref&gt;
* 21 april - Stroômnet in den provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] vol.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611482-stroomnet-utrecht-nu-echt-vol-helemaal-geen-nieuwe-of-zwaardere-aansluitingen-meer NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 april]] - Dreigieng van tekort an drienkwaeter in Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611728-vitens-waarschuwt-voor-tekort-aan-drinkwater NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 april - Inlichtiengendienst AIVD waerschuwt vò [[Rusland]], [[China]] en jihadistisch terrorisme van [[Islamitische Staete]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611683-rusland-china-terroristen-aivd-zag-in-80-jaar-niet-meer-dreiging-dan-nu NOS]&lt;/ref&gt;
* [[25 april]] - Net zo as in 2025 vanover een zeêr droôge lente.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2611897-opnieuw-droog-voorjaar-terwijl-bodem-nog-niet-is-hersteld-van-droog-2025 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 april]] - Den marathon wor vò den eêste mael onger den twi uur gelope.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612045-onder-de-magische-grens-van-twee-uur-sawe-loopt-wereldrecord-marathon-in-londen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[27 april]] - Konienksdag: konienk [[Wullem-Alexander der Nederlan'n|Wullem-Alexander]] mie z'n wuuf koniengin [[Máxima der Nederlan'n|Máxima]] plus ulder drie dochters bezoeke [[Dokkum]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612191-koninklijke-familie-voltooit-bezoek-aan-dokkum-tige-tank NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 april]] - Nieuw nationaol park in Nederland: 'Ollandse Dunen in den provincie [[Zuud-'Olland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612269-nederland-heeft-een-nieuw-nationaal-park-hollandse-duinen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 april]] - Hroôte brand opt militair oefenterrein bie [['t Harde]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612394-grote-brand-op-militair-oefenterrein-t-harde-nl-alert-in-meerdere-provincies NOS]&lt;/ref&gt;
* 29 april - Oliepries 't 'oôgst sins 2022 deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612423-olieprijs-stijgt-naar-hoogste-niveau-in-vier-jaar NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 april]] - Toearegs en jihadisten vechten saemen tehen 't militaire regime in [[Mali]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612498-rebellengroepen-bundelen-krachten-om-junta-in-mali-omver-te-werpen NOS]&lt;/ref&gt;

=== meie ===
* [[1 meie]] - De [[Vereênigde Araobische Emiraoten]] stappen uut den [[OPEC]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612297-verenigde-arabische-emiraten-stappen-uit-oliekartel-opec NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 meie]] - (Nederlandse) doôden deu hantavirus op cruiseschip.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/03/2-doden-gelinkt-aan-acuut-respiratoir-syndroom-op-cruiseschip-in/ VRT]&lt;/ref&gt;
* 3 meie - Levende [[witsnuutdolfijn]] anhespoeld bie [[Egmond an Zeê]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2612991-witsnuitdolfijn-levend-aangespoeld-op-strand-egmond-aan-zee NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 meie]] - 26 doôden deu ontploffieng in een vierwerkfabriek in den [[China|Chinese]] stad Liuyang ([[Hunan]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2613165-zeker-26-doden-en-tientallen-gewonden-bij-explosie-in-chinese-vuurwerkfabriek NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 meie]] - Rechter geêft hemeênte [[Goereê-Overflakkeê]] geliek mie sluutieng op zoondag van supermart in [[Ouwdurp]] om [[calvinisme|geloôfsredenen]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2191777/supermarkt-moet-geloof-respecteren-en-mag-definitief-niet-open-op-zondag RM]&lt;/ref&gt;
* [[12 meie]] - Vanwehe deêlname van [[Israël]] ant Eurovisiesongfestival in [[Wenen]] doen [[Ierland (land)|Ierland]], [[Iesland]], [[Nederland]], [[Slovenië]] en [[Spanje]] niet meê.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614055-eurovisie-songfestival-van-start-met-israel-maar-zonder-nederland NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 meie - Brandstichtieng bie noôdopvang vò asielzoekers in [[Loôsdrecht]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614145-schandalig-en-totaal-onacceptabel-bestuurders-kwaad-over-geweld-loosdrecht NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 meie - Uutzonderlijk laete sneêuwval in de [[Alpen]].&lt;ref&gt;[https://www.nu.nl/buitenland/6395570/opvallend-late-sneeuwval-in-de-alpen-in-bijna-20-jaar-niet-voorgekomen.html NU]&lt;/ref&gt;
* [[13 meie]] - Windoôs in [[Eersel]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614282-schade-aan-daken-auto-s-en-bomen-in-eersel-door-windhoos NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 meie - Driemael meêr [[terp]]en as 'edacht in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/video/2614260-nederland-nog-meer-terpenland-drie-keer-zo-veel-terpen-als-gedacht NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 meie]] - Zwaere anvallen mie drones en raketten van [[Rusland]] op [[Oekraïne]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614318-zeker-zeven-doden-door-een-van-de-zwaarste-russische-aanvallen-op-oekraine NOS]&lt;/ref&gt;
* [[15 meie]] - 78 doôden deu bendeheweld in [[Haïti]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614428-tientallen-doden-door-bendegeweld-rondom-haitiaanse-hoofdstad NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 meie - Uutbraek van [[ebola]] mie 65 doôden int oôsten van [[Konho-Kinshasa]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614409-opnieuw-ebola-uitbraak-in-congo-zeker-65-doden-risico-op-verdere-verspreiding NOS]&lt;/ref&gt;
* 15 meie - [[Israël]] doôdt den militaire leider van [[Hamas]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614542-hamas-leider-gedood-volgens-israel-verantwoordelijk-voor-7-oktober NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 meie]] - [[Bulharije]] wint 't Eurovisiesongfestival, [[Israël]] wor twidde.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614613-bangaranga-bulgarije-wint-eurovisie-songfestival-israel-tweede NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 meie]] - Een [[asteroïde]] gaet vlak langs den [[aerde]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2614795-asteroide-scheert-langs-de-aarde-dichterbij-kan-bijna-niet-zonder-te-botsen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 meie]] - 1121 nieuwe diersoôrten ontdekt in de [[zeê]]ën.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2615187-spookhaai-en-glazen-worm-ruim-1100-nieuwe-soorten-ontdekt-in-zee NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 meie]] - Zeêr zwaere anvallen mie drones en raketten (waeronger den Oresjnik-raket) van [[Rusland]] op den [[Oekraïne|Oekraïense]] 'oôdstad [[Kiev]] en omhevieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2615803-rusland-vuurt-gevreesde-oresjnik-raket-af-op-oekraine-europa-reageert-geschokt NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 meie]] - [[Israël]] gaet 70% van den [[Gazastroôke]] bezetten.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616270-premier-netanyahu-israel-gaat-70-procent-van-gaza-bezetten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 meie]] - Noôdweêr in [[Belhië]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/31/hoe-ontstaan-hagelbollen-en-hoe-kunnen-ze-zo-groot-worden/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[31 meie]] - [[Israël]] verovert 't kasteêl Beaufort an den [[Litani]] in [[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616518-israel-neemt-strategisch-kasteel-in-evacuatiezone-libanon-schuift-steeds-verder-op NOS]&lt;/ref&gt;

=== juni ===
* [[3 juni]] - Anvallen mie drones deu [[Oekraïne]] op onger aore den [[Rusland|Russische]] stad [[Sint-Petersburg]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2616941-oekraine-raakt-doelen-in-sint-petersburg-navo-chef-rutte-bezoekt-kyiv NOS]&lt;/ref&gt;
* 3 juni - Waepenstilstand tussen [[Libanon]] en [[Israël]], ofankelijk van terugtrekkieng van [[Hezbollah]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617058-israel-en-libanon-akkoord-over-nieuw-staakt-het-vuren-maar-veel-hangt-af-van-hezbollah NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 juni]] - Windoôs in [[Glanerbrugge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617146-plaatselijk-schade-door-hevige-buien-komende-dagen-nog-wisselvallig NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 juni]] - Vuuftigste editie van den [[Evanhelische Omroep|EO-Jongerendag]]; deêze wor hehouwe in [[Rotterdam]].&lt;ref&gt;[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2198206/eo-jongerendag-bestaat-vijftig-jaar-en-zo-wordt-dat-gevierd-in-rotterdam RM]&lt;/ref&gt;
* 6 juni - Hroôte [[Kernien]]enplaeg in [[Australië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617370-kopzorgen-in-australie-om-konijnenplaag-we-moeten-ze-uitroeien NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 juni|7]]-[[8 juni]] - [[Iran]] en [[Israël]] voeren luchtanvall'n op mekaer uut.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617581-israel-en-iran-bestoken-elkaar-met-aanvallen-petrochemische-fabriek-geraakt NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 juni - [[Aerdbevieng]] mie kracht van 7,8 in de [[Filepien'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2617765-dodental-na-aardbeving-filipijnen-loopt-op-tienduizenden-mensen-ontheemd NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 juni]]-[[19 juli]] - Waereldkampioenschap [[voebal]] vò mannelijke lan'nteams (FIFA World Cup 26) in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Vereênigde Staeten]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/sport/wk-voetbal-2026 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 juni]] - Europeêse asiel- en migraotiepact in werkieng.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618191-het-europese-migratiepact-gaat-in-wat-verandert-er NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 juni]] - [[GroenLienks]] en [[PvdA]] vanof noe officieel saemen as [[Progressief Nederland]] (PRO).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618402-leden-pvda-en-gl-stemmen-met-overgrote-meerderheid-voor-fusie-en-gaan-nu-verder-als-pro NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juni - 'Oôgste wintertemperatuur oôit op [[Antartica]]: 15,5° C.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2618421-antarctica-meet-recordtemperatuur-deze-winter-20-graden-warmer-dan-gemiddeld NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 juni]] - Hroôte droneanval van [[Oekraïne]] op [[Rusland]], o.a. op een hroôte olieraffinaederie bie [[Moskou]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619147-enorme-oekraiense-droneaanval-op-rusland-belangrijke-olieraffinaderij-in-brand NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 juni - Den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] waerschuwt vò een [[wasbeêr]]plaeg in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619201-limburg-waarschuwt-nederland-loopt-risico-op-serieuze-plaag-van-wasberen NOS]&lt;/ref&gt;
* 18 juni - As hevolg van een ofspraek 'effen de [[Vereênigde Staeten]] den blokkade van [[Iran|Iraonse]] 'aevens op en opene den [[Straet van Hormoez]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619233-vs-heft-blokkade-van-iraanse-havens-op-tankers-varen-weer-door-straat-van-hormuz NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 juni]] - Nieuwe waepenstilstand tussen [[Israël]] en [[Hezbollah]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619340-nieuw-bestand-tussen-israel-en-hezbollah-horde-in-akkoord-vs-iran-lijkt-genomen NOS]&lt;/ref&gt;
* 19-[[20 juni]] - Vee schaede an boômen in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] deu noôdweêr.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619504-noodweer-legt-meer-dan-350-bomen-plat-in-groningen-het-was-echt-heel-heftig NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 juni]] - Den Britse premier [[Keir Starmer]] gaet weg.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2619757-de-val-van-mr-rules-hoe-het-premierschap-van-starmer-nooit-van-de-grond-kwam NOS]&lt;/ref&gt;
* [[24 juni]] - Twi zwaere [[aerdbevieng]]en mie een kracht van 7,2 en 7,5 in [[Venezuela]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2620160-twee-zware-aardbevingen-in-venezuela-vrees-voor-duizenden-slachtoffers NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 juni]] - 'Oôgste junitemperatuur oôit mie 36,8° C in [[De Bilt]] en 39,4° C in [[Ell (Nederland)|Ell]].&lt;ref&gt;[https://www.weeronline.nl/nieuws/26-6-2026-hoogste-juni-temperatuur-ooit-gemeten Won]&lt;/ref&gt;
* [[29 juni]] - In [[Mexico]] wor 't Nederlands voebalelftal deu verlies van [[Marokko]] uutgeschakeld int waereldkampioenschap [[voebal]] vô mannelijke lan'nteams.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2620935-wk-voorbij-voor-oranje-sterk-marokko-wint-zenuwslopend-duel-na-strafschoppen NOS]&lt;/ref&gt;

=== juli ===
* [[1 juli]] - Ruum twi meljoen soldaeten binne gedoôd, gewond of vermist in den oôrlog tussen [[Oekraïne]] en [[Rusland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621308-ruim-2-miljoen-militairen-rusland-en-oekraine-gesneuveld-vermist-of-gewond NOS]&lt;/ref&gt;
* [[2 juli]] - Scheurieng binn'n den [[Roôms-Kattelieke Kerke]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621382-vaticaan-breekt-met-priesters-en-bisschoppen-om-wijding-zonder-toestemming NOS]&lt;/ref&gt;
* [[4 juli]] - De [[Vereênigde Staeten]] bestaen 250 jaer.&lt;ref&gt;[https://app.nos.nl/shorthand/250-jaar-verenigde-staten/index.html NOS]&lt;/ref&gt;
* 4 juli - In [[Mali]] worren steê angevalle deu rebellen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621602-rebellen-vallen-steden-aan-door-heel-mali NOS]&lt;/ref&gt;
* [[5 juli]] - Toenaeme van heweld deu [[Israëliërs]] tehen [[Palestijnen]] op den [[Westelijke Jordaonoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2621699-geweld-tegen-palestijnen-op-de-bezette-westelijke-jordaanoever-blijft-toenemen NOS]&lt;/ref&gt;
* 5 juli - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]], veural bie [[Perpignan]] int departement [[Pyrénées-Orientales]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621821-duizenden-mensen-geevacueerd-in-zuid-frankrijk-om-bosbranden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 juli]] - Superorkaon op eilandje [[Rota]] bie [[Guam]] in den [[Hroôten Oceaon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621852-zware-orkaan-bavi-treft-tropisch-eiland-rota-met-volle-kracht NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - [[Hamas]] gaet 't politieke bestier over den [[Gazastroôke]] stoppen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621919-politieke-tak-hamas-geeft-na-twintig-jaar-het-bestuur-van-de-gazastrook-op NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - [[Duutsland]] wil meêr gaen uutgeve an defensie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621962-duitsland-volgt-nieuwe-koers-en-zet-in-op-defensie-bij-nieuwe-begroting NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 juli - Probleêm[[wolven]] moge in Nederland worren ofeschote.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621834-kabinet-deze-zomer-probleemwolven-bij-incidenten-afschieten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 juli]] - Twintig windmeulens bie de [[Kreêkraksluuzen]] in den [[Zeêland|Zeêuwe]] gemeênte [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]] moge overdag niet meêr draoie vanwehe den doôd van een zeêaerend.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621987-twintig-zeeuwse-windmolens-verplicht-stilgezet-na-dood-zeearend NOS]&lt;/ref&gt;
* 7 juli - Hroôte problemen mie rivierkreêften in [[Zeêland]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18598231/dit-kreeftje-lijkt-onschuldig-maar-kloont-zichzelf-en-is-desastreus-voor-onderwaterleven-en-dijkveiligheid OZ]&lt;/ref&gt;
* [[8 juli|8]]-[[9 juli]] - Luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622279-iran-meldt-14-doden-en-tientallen-gewonden-bij-aanvallen-vs NOS]&lt;/ref&gt;
* 9 juli - [[Europeês Parlement]] vòstander van digitaole [[euro]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622334-digitale-euro-weer-een-stap-dichterbij-europees-parlement-akkoord NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 juli]] - Hroôte natuurbrand in den Zuud-[[Spanje|Spaonse]] provincie [[Almería (provincie)|Almería]] mie vee doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622594-al-6600-hectare-grond-verwoest-door-dodelijke-natuurbrand-in-zuid-spanje NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 juli]] - Hroôte bosbrand zuudoôstelijk van [[Paries]] bie [[Fontainebleau]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622927-grote-natuurbrand-bij-parijs-nog-niet-onder-controle NOS]&lt;/ref&gt;
* 12 juli - 30 doôden deu brand in een café in [[Bangkok]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622914-dodental-na-brand-in-muziekbar-in-bangkok-opgelopen-slachtoffers-vooral-thai NOS]&lt;/ref&gt;
* [[13 juli]] - Vanover luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622804-opnieuw-aanvallen-tussen-vs-en-iran-explosies-op-verschillende-plekken NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juli - Toenaeme van [[bever (dier)|bevers]] bedreigieng vò dieken en wehen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622811-probleembever-van-bedreigde-diersoort-naar-sloper-van-dijken-en-wegen NOS]&lt;/ref&gt;
* 13 juli - De [[Vereênigde Staeten]] gaen [[Iran]] vanover op zeê blokkeren en tol 'effen in den [[Straet van Hormoez]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622859-trump-wil-tolheffing-in-straat-van-hormuz-kondigt-hervatting-blokkade-van-iran-aan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[14 juli]] - Den [[Knesset]] neêmt baosiswet over [[Thora]]studie an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2622981-israelisch-parlement-neemt-vlak-voor-reces-omstreden-thorastudie-wet-aan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[16 juli]] - [[Zeêland]] ao minste antal vrouwelijke wetouwers van Nederland.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623176-opmars-vrouwelijke-wethouders-stokt-in-zeeland-maar-een-op-de-zes NOS]&lt;/ref&gt;
* 16 juli - Nederland ao vanwehe den droôgte een waetertekort.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623209-nederland-heeft-watertekort-maatregelen-aangekondigd-voor-eerlijke-verdeling NOS]&lt;/ref&gt;
* [[17 juli]] - Hroôte brand in den Zuud-[[Noorwegen|Noorse]] plekke Krokstadelva (hemeênte [[Drammen]]).&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623462-enorme-brand-in-noorse-woonwijk-grotendeels-onder-controle NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 juli]] - 143 doôden op een migrantenboôt vò den kust van [[Mauritanië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623870-143-mensen-dood-gevonden-op-migrantenboot-voor-kust-mauritanie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 juli]] - [[Israël]] wil nieuwe nederzettiengen bouwen in den [[Gazastroôke]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623634-israelische-minister-kondigt-plannen-aan-voor-nieuwe-nederzettingen-in-gaza NOS]&lt;/ref&gt;
* 19 juli - [[Spanje]] wint 't waereldkampioenschap [[voebal]] mie 1-0 van [[Arhentinië]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623685-spanje-krijgt-machteloos-argentinie-uiteindelijk-op-de-knieen-en-is-wereldkampioen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[20 juli]] - [[Andy Burnham]] (Labour Party) wor premier vant [[Vereênigd Konienkriek]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623742-burnham-beedigd-als-britse-premier-starmer-officieel-afgezwaaid NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - Den [[China|Chineêse]] webwienkel AliExpress krieg een boete van 550 meljoen euro van den [[Europeêse Commissie]] vanwehe verkoôp van illegaole artikelen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623734-aliexpress-krijgt-europese-boete-van-550-miljoen-voor-verkoop-illegale-producten NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - [[Nicaragua]] stopt mie verkieziengen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623818-van-democratie-naar-dictatuur-president-schaft-verkiezingen-in-nicaragua-af NOS]&lt;/ref&gt;
* 20 juli - Blokkade van den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]] tehen [[Saoedi-Araobië]] deu de [[Houthi's]] in [[Jeêm'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623764-houthi-s-kondigen-maritieme-blokkade-aan-tegen-saudi-arabie NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 juli|21]]-[[24 juli]] - [[Nijmeegse Vierdaegse]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624263-laatste-vierdaagse-wandelaars-druppelen-binnen-om-kruisje-op-te-halen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 juli]] - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]] en bie [[Madrid]] in [[Spanje]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624217-frankrijk-vraagt-hulp-van-eu-bij-bosbranden-spanje-roept-noodtoestand-uit NOS]&lt;/ref&gt;
* 23 juli - [[Nauru]] gaet een ambassade opene in [[Israël]] en wel in den 'oôdstad [[Jeruzalem]].&lt;ref&gt;[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/775610/nauru-s-government-announces-plans-for-embassy-in-israel RNZ]&lt;/ref&gt;
* [[24 juli]] - Nieuwe importeffiengen deu de [[Vereênigde Staeten]], ok vò lan'n van den [[Europeêse Unie]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624214-vs-kondigt-importheffingen-aan-op-producten-uit-60-landen-waaronder-eu-lidstaten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[28 juli]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,1 in Zuud-[[Japan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2624927-dodental-na-aardbevingen-in-japan-loopt-op-reddingswerk-nog-in-volle-gang NOS]&lt;/ref&gt;
* [[29 juli]] - [[Nauru]] verandert um z'n eihe in Naoero.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/08/03/nauru-verandert-naam-naar-naoero/ VRT]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/836342/nauru-officially-changes-name-to-naoero-after-thoughtful-deliberation-bypassing-referendum RNZ]&lt;/ref&gt;
* [[31 juli]] - Tienduuzenden jonge [[Marokko|Marokkaonen]] trekken den [[Spanje|Spaonse]] [[exclave]] [[Ceuta]] binn'n.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2625033-tienduizenden-migranten-bereiken-spaanse-exclave-ceuta-dodental-stijgt-naar-27 NOS]&lt;/ref&gt;

=== oes ===
* [[1 oes]] - Vanof noe is vierwerk verboden in [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2621134-consumenten-mogen-niet-meer-knallen-vuurwerkverbod-gaat-definitief-in NOS]&lt;/ref&gt;
* [[7 oes]] - Defensiepact tuss'n [[Saoedi-Araobië]], [[Turkije]] en [[Pakistan]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2625940-navo-lid-turkije-tekent-defensiepact-met-saudi-arabie-en-pakistan NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,4 in [[Colombia]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627068-dodental-beving-colombia-inmiddels-294-hoop-vervliegt-voor-mensen-onder-puin NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 oes - Recordlaegte van [[Rien]] bij [[Lobith]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626232-record-uit-1947-gesneuveld-niet-eerder-zo-weinig-water-door-de-rijn NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 oes]] - Een veêrboôt zienkt opt [[Karibameêr]] bie [[Zimbabwe]], weerbie minstens 97 mins'n omkomme.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626484-zeker-15-doden-na-kapseizen-veerboot-in-zimbabwe-tientallen-mensen-vermist NOS]&lt;/ref&gt;
* [[12 oes]] - [[Zunne]]verduusterieng in Noôrd-[[Spanje]] en West-[[Iesland]], hroôtendeêls ok in [[Belhië]] en [[Nederland]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2626591-nederlanders-smullen-van-de-eclips-lijkt-een-maan-die-licht-geeft NOS]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://hemel.waarnemen.com/zon/eclipsen/zonsverduistering_20260812.html hwc]&lt;/ref&gt;
* [[14 oes|14]]-[[31 oes]] - Hroôte brand in de 'Oôge Venen ([[Ardenn'n]], provincie [[Luuk (provincie)|Luuk]]).&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/beelden-tonen-dat-gevaar-in-de-hoge-venen-nog-niet-is-geweken-m~1787109504614/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[15 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,7 opt [[Indonesië|Indonesische]] eiland [[Flores]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627241-dodental-aardbeving-indonesisch-eiland-flores-loopt-op-duizenden-ontheemden NOS]&lt;/ref&gt;
* [[18 oes]] - Een goudmien in den [[Centraol-Afrikaonse Rippebliek]] stort deêls in mie minstens 100 doôden as hevolg.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627538-vrees-voor-ruim-honderd-doden-door-mijnongeluk-centraal-afrikaanse-republiek NOS]&lt;/ref&gt;
* [[21 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,8 bie [[Zandeweer]] in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2627688-aardbeving-met-kracht-van-2-8-bij-zandeweer-in-groningen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 oes]] - Hroôte overstroômieng mie vee doôden in [[Nepal]] en [[Tibet]] deu ofbrekende [[gletsjer]] in den [[Himalaya]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629070-dodental-overstromingen-nepal-boven-900-zoektocht-naar-overlevenden-in-tunnels NOS]&lt;/ref&gt;
* [[30 oes]] - De [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]] vallen mekaer vanover an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629007-vs-valt-na-weken-weer-iraanse-installaties-aan-iran-bestookt-amerikaanse-bases NOS]&lt;/ref&gt;

=== september ===
* [[1 september]]-[[12 oktober]] - [[Zeêlandbrugge]] dicht vanwehe ongeroud.&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18691861/zeelandbrug-zes-weken-dicht-voor-reparatie-scheuren-in-brug-worden-steeds-groter OZ]&lt;/ref&gt;
* 1 september - Hroôte groep mannen valt 'uus an in [[Overasselt]], 'ierbie wor een bewaeker doôdeschote.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629275-overasselt-opgeschrikt-door-gewelddadig-schietincident-veel-nog-onduidelijk NOS]&lt;/ref&gt;
* [[3 september]] - De [[Houthi's]] behinne mie een hroôte anval tehen 't leher van [[Jeêm'n]], vermoedelijk doel is den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629798-houthi-s-beginnen-offensief-een-van-de-zwaarste-gevechten-in-jemen-in-jaren NOS]&lt;/ref&gt;
* [[6 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Sachsen-Anhalt]] wor den [[AfD]] den hroôste partie.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2629958-monsterzege-afd-in-saksen-anhalt-nog-onzeker-of-partij-alleen-kan-regeren NOS]&lt;/ref&gt;
* 6 september - Zeldzaeme albino [[zeêond]] hezien op [[Neeltie Jans]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18760294/zeldzame-witte-zeehond-gespot-op-zeeuws-strand OZ]&lt;/ref&gt;
* [[8 september]] - De [[Houthi's]] vall'n 't zuuden van [[Saoedi-Araobië]] an.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630138-73-gewonden-bij-houthi-aanvallen-op-saudi-arabie NOS]&lt;/ref&gt;
* 8 september - 't [[Vereênigd Konienkriek]], [[Frankriek]] en [[Canada]] gaen den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]] verbiejen.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630205-vk-frankrijk-en-canada-komen-met-importverbod-voor-goederen-uit-nederzettingen-westoever NOS]&lt;/ref&gt;
* [[9 september]] - Vee doôden deu brand op veêrboôt op de [[Filepien'n]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630780-dodental-veerbootbrand-filipijnen-opgelopen-tot-76 NOS]&lt;/ref&gt;
* [[10 september]] - [[Israël]] vernietugt een ondergroons complex van [[Hezbollah]] in Zuud-[[Libanon]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630529-enorme-explosies-in-zuid-libanon-israel-zegt-complex-hezbollah-te-hebben-verwoest NOS]&lt;/ref&gt;
* 10 september - Zwaer ongeluk mie een Nederlandse bus in Oôst-[[Zwitserland]] mie vuuf doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630537-vijf-doden-en-veertig-gewonden-bij-busongeluk-zwitserland NOS]&lt;/ref&gt;
* [[11 september]] - De [[Houthi's]] verkriegen controle over den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2630555-houthi-s-nemen-controle-over-belangrijke-vaarroute-voor-olie-naar-europa NOS]&lt;/ref&gt;
* [[19 september]] - De [[Houthi's]] vallen den luchtaeven van [[Riyad]] en olieinstallaoties van [[Saoedi-Araobië]] an den [[Rooie Zeê]] an.&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/19/saoedi-arabie-vlammen-en-een-dikke-zwarte-rookpluim-hoofdstad-ri/. VRT]&lt;/ref&gt;
* 19 september - Olie spoelt an opt strange van [[Walchren]].&lt;ref&gt;[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18805501/vervuiling-met-stookolie-breidt-zich-verder-uit-over-zeeuwse-kust OZ]&lt;/ref&gt;
* [[20 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Mecklenburg-Vorpommern]] wor den [[AfD]] den hroôste partie en bluft den [[CDU]] vò den eêste mael onger den kiesdrempel.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2631852-pijnlijk-verlies-cdu-in-duitse-deelstaat-voor-het-eerst-kiesdrempel-niet-gehaald NOS]&lt;/ref&gt;
* [[22 september]] - Verbod in [[Nederland]] van kracht op den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]].&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2623855-invoerverbod-producten-uit-illegale-nederzettingen-israel-gaat-in-op-22-september NOS]&lt;/ref&gt;
* 22 september - Akkoôrd tussen de [[Vereênigde Staeten]], [[Denemarken]] en [[Hroenland]] mie as uutkomst dat 't Amerikaonse leher in Hroenland wor versterkt.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632070-vs-denemarken-en-groenland-tekenen-akkoord-vs-mag-meer-bases-bouwen NOS]&lt;/ref&gt;
* [[23 september]] - Hroôte droôgte in [[Belhië]].&lt;ref&gt;[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/22/droogte-in-belgie-drinkwaterproductie-gevolgen/ VRT]&lt;/ref&gt;
* [[25 september]] - Veêrboôt zienkt opt [[Tanganyikameêr]] vlakbie den kust van [[Konho-Kinshasa]]; d'r binne minstens 41 doôden.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632439-veerboot-zinkt-in-de-nacht-in-congo-zeker-41-doden-en-49-vermisten NOS]&lt;/ref&gt;
* [[26 september]] - Noôdtoestand in [[Bangkok]] vanwehe overstroômiengen deu zwaere rehenval.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632591-grote-delen-van-bangkok-overstroomd-na-aanhoudende-zware-regenval NOS]&lt;/ref&gt;
* 26-[[27 september]] - 17 doôden bie [[Johannesburg]] en 10 doôden bie [[Kaepstad]] deu schietpartieën.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/artikel/2632697-17-doden-bij-schietpartij-met-ak-47-s-in-cafe-johannesburg-ook-bij-kaapstad-10-doden NOS]&lt;/ref&gt;

== Kommende hebeurtenisse ==
* [[1 oktober]] - Den [[Zeêuwse Wikipedia]] bestaet twintig jaer.
* [[27 oktober]] - Verkiezienge vò den [[Knesset]].&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/event/2026-Israeli-Elections Bri]&lt;/ref&gt;

== Hesturve ==
* [[13 jannewari]] - [[Jaap Sala]] (76), Nederlands politicus (burhemeêster [[Sluus (gemeênte)|Sluus]])
* [[16 jannewari]] - [[Willem Jan op 't Hof]] (78), Nederlands predikant en theoloôg
* [[26 jannewari]] - [[Arie van den Brand]] (74), Nederlands landbouwkundige, boer en politicus
* [[7 feberwari]] - [[Bert Broekhuis]] (82), Nederlands politicus (raedslid [[Tole (gemeênte)|Tole]])
* [[11 feberwari]] - [[Cees Nooteboom]] (92), Nederlands schriever en dichter
* [[6 maerte]] - [[Hans Wagner]] (62), Duuts-Nederlands politicus
* [[12 maerte]] - [[Wouter van Beijnum]] (79), Nederlands architect
* [[30 maerte]] - [[Huub van der Meer]] (82), Nederlands politicus (burhemeêster [[Oôstflakkeê]])
* [[18 juni]] - [[Henk Krijgsman]] (84), Nederlands politicus (burhemeêster [[Wesvore]])
* [[8 juli]] - [[Johanna Kruit]] (85), Zeêuws dichteres en schriefster
* [[31 oes]] - [[Elco Brinkman]] (78), Nederlands amtenaer, politicus en bestierder
* [[2 september]] - [[Jan Pieter Lokker]] (77), Nederlands leraer, bestierder en politicus (wnd. burhemeêster [[Goereê-Overflakkeê]])
* [[14 september]] - [[Wim van Gelder (CDA)|Wim van Gelder]] (84), Nederlands politicus (Commissaoris van Zeêland)

== Temperaturen ==

{|class=&quot;wikitable sortable&quot; 
|-
! colspan=19 | antal maelen maximum temperatuur in [[De Bilt]].&lt;ref&gt;[https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2026/januari Wst]&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=2 | maend !! colspan=15 | maximum temperaturen °C !! rowspan=2 | maend
|-
! -10--14 !! -5--9 !! 0--4 !! 0-+4 !! 5-9 !! 10-14 !! 15-19 !! 20-24 !! 25-29 !! 30-34 !! 35-39 !! 40-44 !! gemid. !! 'uudig gemid. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20240114062700/https://www.weeronline.nl/nieuws/dit-is-het-nederlandse-jaarklimaat Won]&lt;/ref&gt; !! verschil
|-
| jan ||  ||  || 1 || 17 || 11 || 2 ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 5,0° || 6,2°  || -1,2° || jan
|-
| feb ||  ||  ||  || 8 || 8 || 10 || 2 ||  ||  ||  ||  ||  || 8,6° || 7,2°  || +1,4° || feb
|-
| mrt ||  ||  ||  ||  || 2 || 18 || 11 ||  ||  ||  ||  ||  || 13,3° || 10,4° || +2,9° || mrt
|-
| apr ||  ||  ||  ||  ||  || 9 || 18 || 3 ||  ||  ||  ||  || 16,4° || 14,8° || +1,6° || apr
|-
| mei ||  ||  ||  ||  ||  || 7 || 11 || 6 || 5 || 2 ||  ||  || 19,9° || 18,4° || +1,5° || mei
|-
| jun ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 10 || 8 || 7 || 4 || 1 ||  || 24,1° || 21,2° || +2,9° || jun
|-
| jul ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 17 || 13 || 1 ||  ||  || 24,6° || 23,0° || +1,6° || jul
|-
| oes ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 1 || 19 || 6 || 4 || 1 ||  || 24,9° || 22,8° || +2,1° || oes
|-
| sep ||  ||  ||  ||  ||  ||  || 9 || 14 || 2 ||  ||  ||  || ° || 19,5° || ° || sep
|-
| okt ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 14,9° || ° || okt
|-
| nov ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 10,0° || ° || nov
|-
| dec ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 6,7°  || ° || dec
|-
! tot. ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  ||  || ° || 14,6° || ° || tot.
|}

== Plaetjes ==
&lt;gallery&gt;
Overzicht westgevel met ingangsportaal - Amsterdam - 20409010 - RCE.jpg|Vondelkerke
-i---i- (32923985971).jpg|[[Patagonië]]
Wikipedia-logo-v2-en.png|[[Wikipedia]] 25 jaer
Geastrum corollinum 241850068.jpg|Aerdesterre (Geastrum corollinum)
LocatieWesterschelde.png|[[Onte]]
Cortina d'Ampezzo and mountains Col Druscie, Tofana di Mezzo, Nuvolau, Averau and the Cinque Torri (cropped).jpg|[[Cortina d'Ampezzo]] mie omhevieng
Crane (Grus grus) calling).jpg|[[Kraenveugelachtegen|Kraenveugel]]
Pygmy Hippopotamuses in Shoushan Zoo.jpg|[[Dwergnijlpaerd]]en
&quot;Physical Middle East&quot; CIA World Factbook.png|[[Midden-Oôsten]]
Moon on October 19, 2021 (IMG 7062) - Flickr - gjdonatiello.jpg|[[Maen (Aerde)|Maen]]
Gemeiner Seestern.JPG|[[Gewone zeêster]]
Vespa Munsiyari.jpg|Geelpoôtoôrnaer (Aziatische 'oôrnaer)
Koningsdag Dokkum.jpg|Konienksdag in [[Dokkum]]
Noordwijk - Coepelduyn 02.jpg|Dunen bie [[Noôrdwiek]] (Nationaol Park 'Ollandse Dunen)
Lagenorhynchus albirostris 146341190 (cropped 2).jpg|[[Witsnuutdolfijn]]
Haliaeetus albicilla, Mull 1.jpg|[[Zeêaerend]]
Rötliches Exemplar des Marmorkrebs.jpg|Marmer[[kreêft]]
Karte Hohes Venn.png|'Oôge Venen
MV Wikivoyage.png|[[Mecklenburg-Vorpommern]]
&lt;/Gallery&gt;

== Noôten ==
{{Reflist|1=6}}

[[Categorie:Eenentwintegste eêuwe]]</text>
      <sha1>riwd7nt27e43wncypte1lvazqytbxh5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Baden-Württemberg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15536</id>
    <revision>
      <id>183691</id>
      <parentid>183620</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T10:15:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11885" sha1="9x1qhis3s9wlr5qx23owyoqnavkglc5" xml:space="preserve">{{etalage}}
{{Regio
 |naem        = Land Baden-Württemberg
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Baden-Württemberg.svg
 |waepen      = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg
 |kaerte      = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Baden-Württemberg.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Stuttgart
 |oppervlak   = 35.748 
 |inweuners   = 11.239.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 314
}}
[[Plaetje:Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Opperduutse streêktaelen]]

'''Baden-Württemberg''' ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Stuttgart]].

D'r weune 11,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 35,7 duuzend km².

Tis den dorde hroôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkienge.

Baden-Württemberg is op 25 april [[1952]] opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den Bondsraed.

Baden-Württemberg hrenst an de deêlstaeten [[Rheinland-Pfalz]] (NW), [[Hessen]] (N) en [[Bayern]] (O) plus an de lan'n [[Zwitserland]] (Z) en [[Frankriek]] (W, [[Elzas]]).

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
! colspan=2 | Bevolkienge
|-
! Jaer || Inweuners
|-
| 1900 || 4,1 meljoen
|-
| 1950 || 6,4 meljoen
|-
| 1975 || 9,2 meljoen
|-
| 2000 || 10,5 meljoen
|-
| 2026 || 11,2 meljoen
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹
|-
! Seizoen || Maximum || Minimum
|-
| Winter || 4°C || -2°C
|-
| Lente || 14°C || 4°C
|-
| Zeumer || 23°C || 12°C
|-
| 'Erfst || 14°C || 5°C
|-
| colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer
|-
| colspan=3 | ¹ in Stuttgart
|}
|}

D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018).

Streêktaelen binne [[Aelemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen.

Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023).

Hroôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]].

== Geschiedenisse ==
't Hebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôtertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en een stukje Prusen. Nae den [[Twidde Waereldoôrlog]] wast hebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. Twas verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze hebied'n deêl van den in dat jaer operichte Bonsrippebliek Duutsland en vormden in 1952 den deêlstaet Baden-Württemberg.

== Landschap ==
Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos.

Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden.

'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen).

In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) &lt;ref&gt;De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.&lt;/ref&gt; op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet).

De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek &lt;ref&gt;De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.&lt;/ref&gt; en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.&lt;ref&gt;Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.&lt;/ref&gt; 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren.

== Steê ==
Bekende steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Hroôtste steê !! Inweuners
|-
| [[Stuttgart]] || 609.000
|-
| [[Mannheim]] || 320.000
|-
| [[Karlsruhe]] || 309.000
|-
| [[Freiburg im Breisgau]] || 238.000
|-
| [[Heidelberg]] || 156.000
|-
| [[Pforzheim]] || 134.000
|-
| [[Heilbronn]] || 133.000
|-
| [[Ulm]] || 130.000
|-
| [[Reutlingen]] || 119.000
|-
| [[Esslingen am Neckar]] || 95.000
|-
| [[Ludwigsburg]] || 93.000
|-
| [[Tübingen]] || 93.000
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Aore steê !! Inweuners
|-
| [[Konstanz]] || 87.000
|-
| [[Friedrichshafen]] || 63.000
|-
| [[Baden-Baden]] || 57.000
|-
| [[Ravensburg]] || 51.000
|-
| [[Schwäbisch Hall]] || 43.000
|-
| [[Kehl]] || 40.000
|-
| [[Weil am Rhein]] || 32.000
|-
| [[Donaueschingen]] || 22.000
|-
| [[Hockenheim]] || 22.000
|-
| [[Sigmaringen]] || 17.000
|-
| [[Breisach am Rhein]] || 17.000
|-
| [[Meersburg]] || 6.000
|}
|}

== Indeêlieng ==
Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut:
* 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'')
* 12 regionaole verbanden (''Regionen'')
* 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')&lt;ref&gt;De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.&lt;/ref&gt;
* 1101 gemeênten (''Gemeinden'')

{| class=wikitable
|-
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]]
| 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'')
* Freiburg
* Karlsruhe
* Stuttgart
* Tübingen
9 stadsdistricten (''Stadtkreise'')
* [[Baden-Baden]]
* [[Freiburg im Breisgau]]
* [[Heidelberg]]
* [[Heilbronn]]
* [[Karlsruhe]]
* [[Mannheim]]
* [[Pforzheim]]
* [[Stuttgart]]
* [[Ulm]]
35 landsdistricten (''Landkreise'')
|-
|}
|
{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]]
| 12 regionaole verbanden (''Regionen'')
Freiburg
* Hochrhein-Bodensee
* Schwarzwald-Baar-Heuberg
* Südlicher Oberrhein
Karlsruhe
* Mittlerer Oberrhein
* Nordschwarzwald
* Rhein-Neckar
Stuttgart
* Heilbronn-Franken
* Ostwürttemberg
* Stuttgart
Tübingen
* Bodensee-Oberschwaben
* Donau-Iller
* Neckar-Alb
|-
|}
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

''oliefkleur is reherieng''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=25 | Landtag von Baden-Württemberg
|-
! Partie 
! 2026 || 2021 || 2016 
! 2011 || 2006 || 2001 
! 1996 || 1992 || 1988 
! 1984 || 1980 || 1976 
! 1972 || 1968 || 1964 
! 1960 || 1956 || 1952
! Partie
|-
| [[Grüne]] 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|58 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|47 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|36 || 17 || 10 
| 19 || 13 || 10 
| 9 || 6 || 
| || || 
| || ||
| [[Grüne]] 
|-
| [[CDU]] 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|42 
| 60 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|69 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|69 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|64 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|66 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|71 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|65 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|60 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|59 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|52 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|56 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50
| [[CDU]] 
|-
| [[AfD]] 
| 35 || 17 || 23 
| || || 
| || || 
| || || 
| || || 
| || ||
| [[AfD]] 
|-
| [[SPD]] 
| 10 || 19 || 19 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|35 || 38 || 45 
| 39 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|46 || 42 
| 41 || 40 || 41 
| 45 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|37 || 47 
| 44 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|36 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|38
| [[SPD]] 
|-
| [[FDP]] 
| || 18 || 12 
| 7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|10 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 || 8 || 7 
| 8 || 10 || 9 
| 10 || 18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|14 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|18 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|21 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23
| [[FDP]] 
|-
| REP ¹ 
| || || 
| || || 
| 14 || 15 || 
| || || 
| || || 
| || ||
| REP ¹ 
|-
| NPD ² 
| || || 
| || || 
| || || 
| || || 
| || 12 || 
| || ||
| NPD ² 
|-
| BHE ³ 
| || || 
| || || 
| || || 
| || || 
| || || 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|7 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|6
| BHE ³
|-
| [[KPD]] 
| || || 
| || || 
| || || 
| || || 
| || || 
| || || 4
| [[KPD]] 
|-
! Totael 
! 157 || 154 || 143 
! 138 || 139 || 128 
! 155 || 146 || 125 
! 126 || 124 || 121 
! 120 || 127 || 120 
! 121 || 120 || 121
! Totael
|-
|}

¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief)

² Nationaldemokratische Partei Deutschlands (rechtsextreêm)

³ Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten (nationaelconservaetief)

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=3 | Minister-president'n
|-
! Naem !! Partie !! Tied 
|-
| Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953
|-
| Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958
|-
| [[Kurt Georg Kiesinger]] &lt;ref&gt; Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier.&lt;/ref&gt; || CDU || 1958–1966
|-
| Hans Filbinger || CDU || 1966–1978
|-
| Lothar Späth || CDU || 1978–1991
|-
| Erwin Teufel || CDU || 1991–2005
|-
| Günther Oettinger	|| CDU|| 2005–2010
|-
| Stefan Mappus	|| CDU|| 2010–2011
|-
| Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–2026
|-
| Cem Özdemir || Grüne || 2026–noe
|-
|}

== Noôten ==
&lt;References/&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&amp;tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&amp;cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg]
* [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-baden-wurttemberg.htm GeschiedenisExtra]
* [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}}


&lt;Gallery&gt;
BudS - Baden-Württemberg Topo.jpg|Precieze kaerte
1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799
Fluss-und Gebirgskarte von Wurttemberg, Baden und Hohenzollern mit Angabe der Wichtigsten Höhenpunkte bearbeitet im Massstabe 1 - 450 000 der natürlichen Grösse - von Heinrich Bach... - btv1b53099925k.jpg|Baden-Württemberg in 1858
Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945
Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952
Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud
Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr
2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb
Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden
Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart
Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg
Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall
Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau
August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien
Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar
Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen
2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern
Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg
Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm
Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw
Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden
Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme
Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring
Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud
Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz
&lt;/Gallery&gt;

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Baden-Württemberg| ]]</text>
      <sha1>9x1qhis3s9wlr5qx23owyoqnavkglc5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bayern</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15556</id>
    <revision>
      <id>183683</id>
      <parentid>183621</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T06:11:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Politiek */</comment>
      <origin>183683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5714" sha1="85sxqkuy1lcecl0svngd42q12yvg6au" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Freistaat Bayern
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Bavaria.svg
 |waepen      = Coat of arms of Bavaria.svg
 |kaerte      = Locator map Bavaria in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Bayern.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = München
 |oppervlak   = 70.542 
 |inweuners   = 13.246.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 188
}}
[[Plaetje:Bayern Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]]

'''Bayern''' ([[Beiers]]: ''Bayern, Baiern, Boarn'', [[Zwaobisch]]: ''Boerâ'', [[Zeêuws]]: ''Beieren'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[München]].

D'r weune 13,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 70,5 duuzend km².

Bayern is op 28 september [[1945]] vanover opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den Bondsraed.

Bayern hrenst an de deêlstaeten [[Baden-Württemberg]] (W), [[Hessen]] (NW), [[Thüringen]] (N) en [[Sachsen]] (NO) plus an de lan'n [[Oesteriek]] (ZO, deêlstaeten [[Vorarlberg]], [[Tirol]], [[Salzburg (deêlstaet)|Salzburg]] en [[Oberösterreich]]) en [[Tsjehhië]] (O).

Hroôte rivieren binne [[Donau]], Main en Lech.

Hroôte meêren binne o.a. Bodenmeêr (int uuterste zuudwessen) en Chiemsee.

Hebergtes binne o.a. Schwäbische Alb, Fränkische Alb, Böhmerwald, Bayerischer Wald, Rhön, Spessart, Fichtelgebirge en Bayerische [[Alpen]] (Zugspitze is mie 2962 meter den 'oôgste berg van Duutsland).

Streêken binne o.a. Allgäu, Chiemgau en Bayerisches Vogtland.

== Steê ==
Bekende steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Hroôtste steê !! Inweuners
|-
| [[München]] || 1.505.000
|-
| [[Nürnberg]] || 531.000
|-
| [[Augsburg]] || 302.000
|-
| [[Regensburg]] || 152.000
|-
| [[Ingolstadt]] || 141.000
|-
| [[Würzburg]] || 134.000
|-
| [[Fürth]] || 131.000
|-
| [[Erlangen]] || 116.000
|-
| [[Bamberg]] || 77.000
|-
| [[Aschaffenburg]] || 73.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Aore steê !! Inweuners
|-
| [[Bayreuth]] || 73.000
|-
| [[Landshut]] || 72.000
|-
| [[Passau]] || 54.000
|-
| [[Dachau]] || 47.000
|-
| [[Hof]] || 47.000
|-
| [[Landsberg am Lech]] || 29.000
|-
| [[Garmisch-Partenkirchen]] || 28.000
|-
| [[Lindau]] || 26.000
|-
| [[Bad Kissingen]] || 23.000
|-
| [[Berchtesgaden]] || 7.700
|-
|}
|}

== Indeêlieng ==
Bayern bestaet uut:
* 7 Regierungsbezirke (rehio's)
* 71 Landkreise (districten)
* 25 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-valign=top
| [[Plaetje:Bavaria, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|kaderloos]]
| Rehio's:
* Altbayern
** Oberbayern
** Niederbayern
** Oberpfalz
* Franken
** Oberfranken
** Mittelfranken
** Unterfranken
* Schwaben
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag) vanof 1966.

''oliefkleur is reherieng''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Bayerischer Landtag
|-
! Partie
! 2023 || 2018
! 2013 || 2008 || 2003
! 1998 || 1994 || 1990
! 1986 || 1982 || 1978
! 1974 || 1970 || 1966
! 1962 || 1958 || 1954
|-
| [[CSU]]
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|85 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|85
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|101 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|92 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|124
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|123 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|120 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|127
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|128 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|133 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|129
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|132 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|124 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|110
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|108 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|101 || 83
|-
| FW ¹
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|37 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|27
| 19 || 21 || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[AfD]]
| 32 || 22
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Grüne]]
| 32 || 38
| 18 || 19 || 15
| 14 || 14 || 12
| 15 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[SPD]]
| 17 || 22
| 42 || 39 || 41
| 67 || 70 || 58
| 61 || 71 || 65
| 64 || 70 || 79
| 79 || 64 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|61
|-
| [[FDP]]
|  || 11
|  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 
|  ||  || 7
|  ||  || 10
| 8 || 10 || 
| 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13
|-
| NPD ²
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 15
|  ||  || 
|-
| BP ³
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|28
|-
| GB/GHE ⁴
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|17 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19
|-
! Totael
! 203 || 205
! 180 || 187 || 180
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
|-
|}

¹ Landesvereinigung Freie Wähler Bayern

² Nationaldemokratische Partei Deutschlands

³ Bayernpartei

⁴ Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

[[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Opperduutse streêktaelen]]
[[Plaetje:Flag of Bavaria (striped).svg|120px|thumb|Aore vlagge]]
Minister-president'n vanof 1962.

{| class=wikitable
|-
! colspan=3 | Minister-president'n
|-
! Naem !! Partie !! Tied 
|-
| Alfons Goppel || [[CSU]] || 1962 - 1978
|-
| [[Franz Josef Strauß]] || CSU || 1978 - 1988
|-
| Max Streibl || CSU || 1988 - 1993
|-
| Edmund Stoiber || CSU || 1993 - 2007
|-
| Günther Beckstein || CSU || 2007 - 2008
|-
| Horst Seehofer || CSU || 2008 - 2018
|-
| Markus Söder || CSU || 2018 - noe
|}

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bayern.de/ Bayern]
* [https://www.landenweb.nl/beieren/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Bavaria Britannica]
* [https://www.deutschland.de/de/topic/leben/bayern-kultur-bundesland deutschland.de]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bayern/?admid=336 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/beieren/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|48|57|N|11|24|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Bayern| ]]</text>
      <sha1>85sxqkuy1lcecl0svngd42q12yvg6au</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183684</id>
      <parentid>183683</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T06:21:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Politiek */</comment>
      <origin>183684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5719" sha1="sqoyqiah0yqeo1lgk7g3emmdt07y8f4" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Freistaat Bayern
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Bavaria.svg
 |waepen      = Coat of arms of Bavaria.svg
 |kaerte      = Locator map Bavaria in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Bayern.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = München
 |oppervlak   = 70.542 
 |inweuners   = 13.246.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 188
}}
[[Plaetje:Bayern Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]]

'''Bayern''' ([[Beiers]]: ''Bayern, Baiern, Boarn'', [[Zwaobisch]]: ''Boerâ'', [[Zeêuws]]: ''Beieren'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[München]].

D'r weune 13,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 70,5 duuzend km².

Bayern is op 28 september [[1945]] vanover opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den Bondsraed.

Bayern hrenst an de deêlstaeten [[Baden-Württemberg]] (W), [[Hessen]] (NW), [[Thüringen]] (N) en [[Sachsen]] (NO) plus an de lan'n [[Oesteriek]] (ZO, deêlstaeten [[Vorarlberg]], [[Tirol]], [[Salzburg (deêlstaet)|Salzburg]] en [[Oberösterreich]]) en [[Tsjehhië]] (O).

Hroôte rivieren binne [[Donau]], Main en Lech.

Hroôte meêren binne o.a. Bodenmeêr (int uuterste zuudwessen) en Chiemsee.

Hebergtes binne o.a. Schwäbische Alb, Fränkische Alb, Böhmerwald, Bayerischer Wald, Rhön, Spessart, Fichtelgebirge en Bayerische [[Alpen]] (Zugspitze is mie 2962 meter den 'oôgste berg van Duutsland).

Streêken binne o.a. Allgäu, Chiemgau en Bayerisches Vogtland.

== Steê ==
Bekende steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Hroôtste steê !! Inweuners
|-
| [[München]] || 1.505.000
|-
| [[Nürnberg]] || 531.000
|-
| [[Augsburg]] || 302.000
|-
| [[Regensburg]] || 152.000
|-
| [[Ingolstadt]] || 141.000
|-
| [[Würzburg]] || 134.000
|-
| [[Fürth]] || 131.000
|-
| [[Erlangen]] || 116.000
|-
| [[Bamberg]] || 77.000
|-
| [[Aschaffenburg]] || 73.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Aore steê !! Inweuners
|-
| [[Bayreuth]] || 73.000
|-
| [[Landshut]] || 72.000
|-
| [[Passau]] || 54.000
|-
| [[Dachau]] || 47.000
|-
| [[Hof]] || 47.000
|-
| [[Landsberg am Lech]] || 29.000
|-
| [[Garmisch-Partenkirchen]] || 28.000
|-
| [[Lindau]] || 26.000
|-
| [[Bad Kissingen]] || 23.000
|-
| [[Berchtesgaden]] || 7.700
|-
|}
|}

== Indeêlieng ==
Bayern bestaet uut:
* 7 Regierungsbezirke (rehio's)
* 71 Landkreise (districten)
* 25 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-valign=top
| [[Plaetje:Bavaria, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|kaderloos]]
| Rehio's:
* Altbayern
** Oberbayern
** Niederbayern
** Oberpfalz
* Franken
** Oberfranken
** Mittelfranken
** Unterfranken
* Schwaben
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag) vanof 1966.

''oliefkleur is reherieng''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Bayerischer Landtag
|-
! Partie
! 2023 || 2018
! 2013 || 2008 || 2003
! 1998 || 1994 || 1990
! 1986 || 1982 || 1978
! 1974 || 1970 || 1966
! 1962 || 1958 || 1954
|-
| [[CSU]]
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|85 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|85
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|101 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|92 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|124
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|123 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|120 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|127
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|128 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|133 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|129
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|132 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|124 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|110
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|108 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|101 || 83
|-
| FW ¹
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|37 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|27
| 19 || 21 || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[AfD]]
| 32 || 22
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Grüne]]
| 32 || 38
| 18 || 19 || 15
| 14 || 14 || 12
| 15 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[SPD]]
| 17 || 22
| 42 || 39 || 41
| 67 || 70 || 58
| 61 || 71 || 65
| 64 || 70 || 79
| 79 || 64 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|61
|-
| [[FDP]]
|  || 11
|  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 
|  ||  || 7
|  ||  || 10
| 8 || 10 || 
| 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13
|-
| NPD ²
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 15
|  ||  || 
|-
| BP ³
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|28
|-
| BHE ⁴
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|17 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19
|-
! Totael
! 203 || 205
! 180 || 187 || 180
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
|-
|}

¹ Landesvereinigung Freie Wähler Bayern

² Nationaldemokratische Partei Deutschlands

³ Bayernpartei

⁴ GB/BHE: Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

[[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Opperduutse streêktaelen]]
[[Plaetje:Flag of Bavaria (striped).svg|120px|thumb|Aore vlagge]]
Minister-president'n vanof 1962.

{| class=wikitable
|-
! colspan=3 | Minister-president'n
|-
! Naem !! Partie !! Tied 
|-
| Alfons Goppel || [[CSU]] || 1962 - 1978
|-
| [[Franz Josef Strauß]] || CSU || 1978 - 1988
|-
| Max Streibl || CSU || 1988 - 1993
|-
| Edmund Stoiber || CSU || 1993 - 2007
|-
| Günther Beckstein || CSU || 2007 - 2008
|-
| Horst Seehofer || CSU || 2008 - 2018
|-
| Markus Söder || CSU || 2018 - noe
|}

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bayern.de/ Bayern]
* [https://www.landenweb.nl/beieren/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Bavaria Britannica]
* [https://www.deutschland.de/de/topic/leben/bayern-kultur-bundesland deutschland.de]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bayern/?admid=336 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/beieren/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|48|57|N|11|24|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Bayern| ]]</text>
      <sha1>sqoyqiah0yqeo1lgk7g3emmdt07y8f4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183685</id>
      <parentid>183684</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T06:27:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Politiek */</comment>
      <origin>183685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5884" sha1="o6na2rtjh67kxf9xi8r3vs4whocek6m" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Freistaat Bayern
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Bavaria.svg
 |waepen      = Coat of arms of Bavaria.svg
 |kaerte      = Locator map Bavaria in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Bayern.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = München
 |oppervlak   = 70.542 
 |inweuners   = 13.246.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 188
}}
[[Plaetje:Bayern Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]]

'''Bayern''' ([[Beiers]]: ''Bayern, Baiern, Boarn'', [[Zwaobisch]]: ''Boerâ'', [[Zeêuws]]: ''Beieren'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[München]].

D'r weune 13,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 70,5 duuzend km².

Bayern is op 28 september [[1945]] vanover opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den Bondsraed.

Bayern hrenst an de deêlstaeten [[Baden-Württemberg]] (W), [[Hessen]] (NW), [[Thüringen]] (N) en [[Sachsen]] (NO) plus an de lan'n [[Oesteriek]] (ZO, deêlstaeten [[Vorarlberg]], [[Tirol]], [[Salzburg (deêlstaet)|Salzburg]] en [[Oberösterreich]]) en [[Tsjehhië]] (O).

Hroôte rivieren binne [[Donau]], Main en Lech.

Hroôte meêren binne o.a. Bodenmeêr (int uuterste zuudwessen) en Chiemsee.

Hebergtes binne o.a. Schwäbische Alb, Fränkische Alb, Böhmerwald, Bayerischer Wald, Rhön, Spessart, Fichtelgebirge en Bayerische [[Alpen]] (Zugspitze is mie 2962 meter den 'oôgste berg van Duutsland).

Streêken binne o.a. Allgäu, Chiemgau en Bayerisches Vogtland.

== Steê ==
Bekende steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Hroôtste steê !! Inweuners
|-
| [[München]] || 1.505.000
|-
| [[Nürnberg]] || 531.000
|-
| [[Augsburg]] || 302.000
|-
| [[Regensburg]] || 152.000
|-
| [[Ingolstadt]] || 141.000
|-
| [[Würzburg]] || 134.000
|-
| [[Fürth]] || 131.000
|-
| [[Erlangen]] || 116.000
|-
| [[Bamberg]] || 77.000
|-
| [[Aschaffenburg]] || 73.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Aore steê !! Inweuners
|-
| [[Bayreuth]] || 73.000
|-
| [[Landshut]] || 72.000
|-
| [[Passau]] || 54.000
|-
| [[Dachau]] || 47.000
|-
| [[Hof]] || 47.000
|-
| [[Landsberg am Lech]] || 29.000
|-
| [[Garmisch-Partenkirchen]] || 28.000
|-
| [[Lindau]] || 26.000
|-
| [[Bad Kissingen]] || 23.000
|-
| [[Berchtesgaden]] || 7.700
|-
|}
|}

== Indeêlieng ==
Bayern bestaet uut:
* 7 Regierungsbezirke (rehio's)
* 71 Landkreise (districten)
* 25 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-valign=top
| [[Plaetje:Bavaria, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|kaderloos]]
| Rehio's:
* Altbayern
** Oberbayern
** Niederbayern
** Oberpfalz
* Franken
** Oberfranken
** Mittelfranken
** Unterfranken
* Schwaben
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag) vanof 1966.

''oliefkleur is reherieng''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Bayerischer Landtag
|-
! Partie
! 2023 || 2018
! 2013 || 2008 || 2003
! 1998 || 1994 || 1990
! 1986 || 1982 || 1978
! 1974 || 1970 || 1966
! 1962 || 1958 || 1954
|-
| [[CSU]]
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|85 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|85
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|101 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|92 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|124
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|123 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|120 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|127
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|128 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|133 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|129
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|132 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|124 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|110
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|108 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|101 || 83
|-
| FW ¹
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|37 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|27
| 19 || 21 || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[AfD]]
| 32 || 22
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Grüne]]
| 32 || 38
| 18 || 19 || 15
| 14 || 14 || 12
| 15 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[SPD]]
| 17 || 22
| 42 || 39 || 41
| 67 || 70 || 58
| 61 || 71 || 65
| 64 || 70 || 79
| 79 || 64 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|61
|-
| [[FDP]]
|  || 11
|  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 
|  ||  || 7
|  ||  || 10
| 8 || 10 || 
| 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13
|-
| NPD ²
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 15
|  ||  || 
|-
| BP ³
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|28
|-
| BHE ⁴
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|17 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19
|-
! Totael
! 203 || 205
! 180 || 187 || 180
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
|-
|}

¹ Landesvereinigung Freie Wähler Bayern

² Nationaldemokratische Partei Deutschlands

³ Bayernpartei

⁴ GB/BHE: Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

[[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Opperduutse streêktaelen]]
[[Plaetje:Flag of Bavaria (striped).svg|120px|thumb|Aore vlagge]]
Minister-president'n vanof 1962.

{| class=wikitable
|-
! colspan=3 | Minister-president'n
|-
! Naem !! Partie !! Tied 
|-
| Hans Erhard || [[CSU]] || 1946 - 1954
|-
| Wilhelm Hoegner || [[SPD]] || 1954 - 1957
|-
| Hanns Seidel || CSU || 1957 - 1960
|-
| Hans Erhard || CSU || 1960 - 1962
|-
| Alfons Goppel || CSU || 1962 - 1978
|-
| [[Franz Josef Strauß]] || CSU || 1978 - 1988
|-
| Max Streibl || CSU || 1988 - 1993
|-
| Edmund Stoiber || CSU || 1993 - 2007
|-
| Günther Beckstein || CSU || 2007 - 2008
|-
| Horst Seehofer || CSU || 2008 - 2018
|-
| Markus Söder || CSU || 2018 - noe
|}

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bayern.de/ Bayern]
* [https://www.landenweb.nl/beieren/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Bavaria Britannica]
* [https://www.deutschland.de/de/topic/leben/bayern-kultur-bundesland deutschland.de]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bayern/?admid=336 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/beieren/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|48|57|N|11|24|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Bayern| ]]</text>
      <sha1>o6na2rtjh67kxf9xi8r3vs4whocek6m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183686</id>
      <parentid>183685</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T06:28:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Politiek */</comment>
      <origin>183686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5884" sha1="fis9401bldnop5h4cybcgublkrdzv4s" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Freistaat Bayern
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Bavaria.svg
 |waepen      = Coat of arms of Bavaria.svg
 |kaerte      = Locator map Bavaria in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Bayern.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = München
 |oppervlak   = 70.542 
 |inweuners   = 13.246.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 188
}}
[[Plaetje:Bayern Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]]

'''Bayern''' ([[Beiers]]: ''Bayern, Baiern, Boarn'', [[Zwaobisch]]: ''Boerâ'', [[Zeêuws]]: ''Beieren'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[München]].

D'r weune 13,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 70,5 duuzend km².

Bayern is op 28 september [[1945]] vanover opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den Bondsraed.

Bayern hrenst an de deêlstaeten [[Baden-Württemberg]] (W), [[Hessen]] (NW), [[Thüringen]] (N) en [[Sachsen]] (NO) plus an de lan'n [[Oesteriek]] (ZO, deêlstaeten [[Vorarlberg]], [[Tirol]], [[Salzburg (deêlstaet)|Salzburg]] en [[Oberösterreich]]) en [[Tsjehhië]] (O).

Hroôte rivieren binne [[Donau]], Main en Lech.

Hroôte meêren binne o.a. Bodenmeêr (int uuterste zuudwessen) en Chiemsee.

Hebergtes binne o.a. Schwäbische Alb, Fränkische Alb, Böhmerwald, Bayerischer Wald, Rhön, Spessart, Fichtelgebirge en Bayerische [[Alpen]] (Zugspitze is mie 2962 meter den 'oôgste berg van Duutsland).

Streêken binne o.a. Allgäu, Chiemgau en Bayerisches Vogtland.

== Steê ==
Bekende steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Hroôtste steê !! Inweuners
|-
| [[München]] || 1.505.000
|-
| [[Nürnberg]] || 531.000
|-
| [[Augsburg]] || 302.000
|-
| [[Regensburg]] || 152.000
|-
| [[Ingolstadt]] || 141.000
|-
| [[Würzburg]] || 134.000
|-
| [[Fürth]] || 131.000
|-
| [[Erlangen]] || 116.000
|-
| [[Bamberg]] || 77.000
|-
| [[Aschaffenburg]] || 73.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Aore steê !! Inweuners
|-
| [[Bayreuth]] || 73.000
|-
| [[Landshut]] || 72.000
|-
| [[Passau]] || 54.000
|-
| [[Dachau]] || 47.000
|-
| [[Hof]] || 47.000
|-
| [[Landsberg am Lech]] || 29.000
|-
| [[Garmisch-Partenkirchen]] || 28.000
|-
| [[Lindau]] || 26.000
|-
| [[Bad Kissingen]] || 23.000
|-
| [[Berchtesgaden]] || 7.700
|-
|}
|}

== Indeêlieng ==
Bayern bestaet uut:
* 7 Regierungsbezirke (rehio's)
* 71 Landkreise (districten)
* 25 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-valign=top
| [[Plaetje:Bavaria, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|kaderloos]]
| Rehio's:
* Altbayern
** Oberbayern
** Niederbayern
** Oberpfalz
* Franken
** Oberfranken
** Mittelfranken
** Unterfranken
* Schwaben
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag) vanof 1954.

''oliefkleur is reherieng''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Bayerischer Landtag
|-
! Partie
! 2023 || 2018
! 2013 || 2008 || 2003
! 1998 || 1994 || 1990
! 1986 || 1982 || 1978
! 1974 || 1970 || 1966
! 1962 || 1958 || 1954
|-
| [[CSU]]
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|85 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|85
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|101 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|92 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|124
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|123 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|120 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|127
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|128 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|133 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|129
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|132 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|124 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|110
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|108 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|101 || 83
|-
| FW ¹
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|37 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|27
| 19 || 21 || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[AfD]]
| 32 || 22
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Grüne]]
| 32 || 38
| 18 || 19 || 15
| 14 || 14 || 12
| 15 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[SPD]]
| 17 || 22
| 42 || 39 || 41
| 67 || 70 || 58
| 61 || 71 || 65
| 64 || 70 || 79
| 79 || 64 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|61
|-
| [[FDP]]
|  || 11
|  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 
|  ||  || 7
|  ||  || 10
| 8 || 10 || 
| 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13
|-
| NPD ²
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 15
|  ||  || 
|-
| BP ³
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|28
|-
| BHE ⁴
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|17 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19
|-
! Totael
! 203 || 205
! 180 || 187 || 180
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
|-
|}

¹ Landesvereinigung Freie Wähler Bayern

² Nationaldemokratische Partei Deutschlands

³ Bayernpartei

⁴ GB/BHE: Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

[[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Opperduutse streêktaelen]]
[[Plaetje:Flag of Bavaria (striped).svg|120px|thumb|Aore vlagge]]
Minister-president'n vanof 1946.

{| class=wikitable
|-
! colspan=3 | Minister-president'n
|-
! Naem !! Partie !! Tied 
|-
| Hans Erhard || [[CSU]] || 1946 - 1954
|-
| Wilhelm Hoegner || [[SPD]] || 1954 - 1957
|-
| Hanns Seidel || CSU || 1957 - 1960
|-
| Hans Erhard || CSU || 1960 - 1962
|-
| Alfons Goppel || CSU || 1962 - 1978
|-
| [[Franz Josef Strauß]] || CSU || 1978 - 1988
|-
| Max Streibl || CSU || 1988 - 1993
|-
| Edmund Stoiber || CSU || 1993 - 2007
|-
| Günther Beckstein || CSU || 2007 - 2008
|-
| Horst Seehofer || CSU || 2008 - 2018
|-
| Markus Söder || CSU || 2018 - noe
|}

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bayern.de/ Bayern]
* [https://www.landenweb.nl/beieren/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Bavaria Britannica]
* [https://www.deutschland.de/de/topic/leben/bayern-kultur-bundesland deutschland.de]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bayern/?admid=336 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/beieren/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|48|57|N|11|24|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Bayern| ]]</text>
      <sha1>fis9401bldnop5h4cybcgublkrdzv4s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183687</id>
      <parentid>183686</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T06:39:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Politiek */</comment>
      <origin>183687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6147" sha1="tpr2tdq8wmt0hvgsb3oq7x2xpdm254r" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Freistaat Bayern
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Bavaria.svg
 |waepen      = Coat of arms of Bavaria.svg
 |kaerte      = Locator map Bavaria in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Bayern.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = München
 |oppervlak   = 70.542 
 |inweuners   = 13.246.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 188
}}
[[Plaetje:Bayern Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]]

'''Bayern''' ([[Beiers]]: ''Bayern, Baiern, Boarn'', [[Zwaobisch]]: ''Boerâ'', [[Zeêuws]]: ''Beieren'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[München]].

D'r weune 13,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 70,5 duuzend km².

Bayern is op 28 september [[1945]] vanover opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den Bondsraed.

Bayern hrenst an de deêlstaeten [[Baden-Württemberg]] (W), [[Hessen]] (NW), [[Thüringen]] (N) en [[Sachsen]] (NO) plus an de lan'n [[Oesteriek]] (ZO, deêlstaeten [[Vorarlberg]], [[Tirol]], [[Salzburg (deêlstaet)|Salzburg]] en [[Oberösterreich]]) en [[Tsjehhië]] (O).

Hroôte rivieren binne [[Donau]], Main en Lech.

Hroôte meêren binne o.a. Bodenmeêr (int uuterste zuudwessen) en Chiemsee.

Hebergtes binne o.a. Schwäbische Alb, Fränkische Alb, Böhmerwald, Bayerischer Wald, Rhön, Spessart, Fichtelgebirge en Bayerische [[Alpen]] (Zugspitze is mie 2962 meter den 'oôgste berg van Duutsland).

Streêken binne o.a. Allgäu, Chiemgau en Bayerisches Vogtland.

== Steê ==
Bekende steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Hroôtste steê !! Inweuners
|-
| [[München]] || 1.505.000
|-
| [[Nürnberg]] || 531.000
|-
| [[Augsburg]] || 302.000
|-
| [[Regensburg]] || 152.000
|-
| [[Ingolstadt]] || 141.000
|-
| [[Würzburg]] || 134.000
|-
| [[Fürth]] || 131.000
|-
| [[Erlangen]] || 116.000
|-
| [[Bamberg]] || 77.000
|-
| [[Aschaffenburg]] || 73.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Aore steê !! Inweuners
|-
| [[Bayreuth]] || 73.000
|-
| [[Landshut]] || 72.000
|-
| [[Passau]] || 54.000
|-
| [[Dachau]] || 47.000
|-
| [[Hof]] || 47.000
|-
| [[Landsberg am Lech]] || 29.000
|-
| [[Garmisch-Partenkirchen]] || 28.000
|-
| [[Lindau]] || 26.000
|-
| [[Bad Kissingen]] || 23.000
|-
| [[Berchtesgaden]] || 7.700
|-
|}
|}

== Indeêlieng ==
Bayern bestaet uut:
* 7 Regierungsbezirke (rehio's)
* 71 Landkreise (districten)
* 25 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-valign=top
| [[Plaetje:Bavaria, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|kaderloos]]
| Rehio's:
* Altbayern
** Oberbayern
** Niederbayern
** Oberpfalz
* Franken
** Oberfranken
** Mittelfranken
** Unterfranken
* Schwaben
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

''oliefkleur is reherieng''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=22 | Bayerischer Landtag
|-
! Partie
! 2023 || 2018
! 2013 || 2008 || 2003
! 1998 || 1994 || 1990
! 1986 || 1982 || 1978
! 1974 || 1970 || 1966
! 1962 || 1958 || 1954
! 1950 || 1946 &lt;br&gt; (dec) || 1946 &lt;br&gt; (juni)
! Partie
|-
| [[CSU]]
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|85 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|85
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|101 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|92 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|124
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|123 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|120 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|127
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|128 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|133 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|129
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|132 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|124 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|110
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|108 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|101 || 83
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;| || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;| || 
| [[CSU]]
|-
| FW ¹
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|37 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|27
| 19 || 21 || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| FW ¹
|-
| [[AfD]]
| 32 || 22
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| [[AfD]]
|-
| [[Grüne]]
| 32 || 38
| 18 || 19 || 15
| 14 || 14 || 12
| 15 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| [[Grüne]]
|-
| [[SPD]]
| 17 || 22
| 42 || 39 || 41
| 67 || 70 || 58
| 61 || 71 || 65
| 64 || 70 || 79
| 79 || 64 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|61
|  ||  || 
| [[SPD]]
|-
| [[FDP]]
|  || 11
|  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 
|  ||  || 7
|  ||  || 10
| 8 || 10 || 
| 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13
|  ||  || 
| [[FDP]]
|-
| NPD ²
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 15
|  ||  || 
|  ||  || 
| NPD ²
|-
| BP ³
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|28
|  ||  || 
| BP ³
|-
| BHE ⁴
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|17 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19
|  ||  || 
| BHE ⁴
|-
! Totael
! 203 || 205
! 180 || 187 || 180
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 180 || 180
! Totael
|-
|}

¹ Landesvereinigung Freie Wähler Bayern

² Nationaldemokratische Partei Deutschlands

³ Bayernpartei

⁴ GB/BHE: Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

[[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Opperduutse streêktaelen]]
[[Plaetje:Flag of Bavaria (striped).svg|120px|thumb|Aore vlagge]]

{| class=wikitable
|-
! colspan=3 | Minister-president'n
|-
! Naem !! Partie !! Tied 
|-
| Hans Erhard || [[CSU]] || 1946 - 1954
|-
| Wilhelm Hoegner || [[SPD]] || 1954 - 1957
|-
| Hanns Seidel || CSU || 1957 - 1960
|-
| Hans Erhard || CSU || 1960 - 1962
|-
| Alfons Goppel || CSU || 1962 - 1978
|-
| [[Franz Josef Strauß]] || CSU || 1978 - 1988
|-
| Max Streibl || CSU || 1988 - 1993
|-
| Edmund Stoiber || CSU || 1993 - 2007
|-
| Günther Beckstein || CSU || 2007 - 2008
|-
| Horst Seehofer || CSU || 2008 - 2018
|-
| Markus Söder || CSU || 2018 - noe
|}

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bayern.de/ Bayern]
* [https://www.landenweb.nl/beieren/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Bavaria Britannica]
* [https://www.deutschland.de/de/topic/leben/bayern-kultur-bundesland deutschland.de]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bayern/?admid=336 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/beieren/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|48|57|N|11|24|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Bayern| ]]</text>
      <sha1>tpr2tdq8wmt0hvgsb3oq7x2xpdm254r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183688</id>
      <parentid>183687</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T06:58:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Politiek */</comment>
      <origin>183688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6535" sha1="2dfu5qcr8kkrqizz86ataou691lty8z" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Freistaat Bayern
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Bavaria.svg
 |waepen      = Coat of arms of Bavaria.svg
 |kaerte      = Locator map Bavaria in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Bayern.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = München
 |oppervlak   = 70.542 
 |inweuners   = 13.246.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 188
}}
[[Plaetje:Bayern Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]]

'''Bayern''' ([[Beiers]]: ''Bayern, Baiern, Boarn'', [[Zwaobisch]]: ''Boerâ'', [[Zeêuws]]: ''Beieren'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[München]].

D'r weune 13,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 70,5 duuzend km².

Bayern is op 28 september [[1945]] vanover opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den Bondsraed.

Bayern hrenst an de deêlstaeten [[Baden-Württemberg]] (W), [[Hessen]] (NW), [[Thüringen]] (N) en [[Sachsen]] (NO) plus an de lan'n [[Oesteriek]] (ZO, deêlstaeten [[Vorarlberg]], [[Tirol]], [[Salzburg (deêlstaet)|Salzburg]] en [[Oberösterreich]]) en [[Tsjehhië]] (O).

Hroôte rivieren binne [[Donau]], Main en Lech.

Hroôte meêren binne o.a. Bodenmeêr (int uuterste zuudwessen) en Chiemsee.

Hebergtes binne o.a. Schwäbische Alb, Fränkische Alb, Böhmerwald, Bayerischer Wald, Rhön, Spessart, Fichtelgebirge en Bayerische [[Alpen]] (Zugspitze is mie 2962 meter den 'oôgste berg van Duutsland).

Streêken binne o.a. Allgäu, Chiemgau en Bayerisches Vogtland.

== Steê ==
Bekende steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Hroôtste steê !! Inweuners
|-
| [[München]] || 1.505.000
|-
| [[Nürnberg]] || 531.000
|-
| [[Augsburg]] || 302.000
|-
| [[Regensburg]] || 152.000
|-
| [[Ingolstadt]] || 141.000
|-
| [[Würzburg]] || 134.000
|-
| [[Fürth]] || 131.000
|-
| [[Erlangen]] || 116.000
|-
| [[Bamberg]] || 77.000
|-
| [[Aschaffenburg]] || 73.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Aore steê !! Inweuners
|-
| [[Bayreuth]] || 73.000
|-
| [[Landshut]] || 72.000
|-
| [[Passau]] || 54.000
|-
| [[Dachau]] || 47.000
|-
| [[Hof]] || 47.000
|-
| [[Landsberg am Lech]] || 29.000
|-
| [[Garmisch-Partenkirchen]] || 28.000
|-
| [[Lindau]] || 26.000
|-
| [[Bad Kissingen]] || 23.000
|-
| [[Berchtesgaden]] || 7.700
|-
|}
|}

== Indeêlieng ==
Bayern bestaet uut:
* 7 Regierungsbezirke (rehio's)
* 71 Landkreise (districten)
* 25 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-valign=top
| [[Plaetje:Bavaria, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|kaderloos]]
| Rehio's:
* Altbayern
** Oberbayern
** Niederbayern
** Oberpfalz
* Franken
** Oberfranken
** Mittelfranken
** Unterfranken
* Schwaben
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

''oliefkleur is reherieng''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=22 | Bayerischer Landtag
|-
! Partie
! 2023 || 2018
! 2013 || 2008 || 2003
! 1998 || 1994 || 1990
! 1986 || 1982 || 1978
! 1974 || 1970 || 1966
! 1962 || 1958 || 1954
! 1950 || 1946 &lt;br&gt; (dec) || 1946 &lt;br&gt; (juni)
! Partie
|-
| [[CSU]]
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|85 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|85
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|101 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|92 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|124
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|123 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|120 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|127
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|128 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|133 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|129
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|132 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|124 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|110
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|108 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|101 || 83
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|64 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|104 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|109
| [[CSU]]
|-
| FW ¹
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|37 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|27
| 19 || 21 || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| FW ¹
|-
| [[AfD]]
| 32 || 22
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| [[AfD]]
|-
| [[Grüne]]
| 32 || 38
| 18 || 19 || 15
| 14 || 14 || 12
| 15 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| [[Grüne]]
|-
| [[SPD]]
| 17 || 22
| 42 || 39 || 41
| 67 || 70 || 58
| 61 || 71 || 65
| 64 || 70 || 79
| 79 || 64 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|61
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63 || 54 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|51
| [[SPD]]
|-
| [[FDP]]
|  || 11
|  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 
|  ||  || 7
|  ||  || 10
| 8 || 10 || 
| 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13
| 12 || 9 || 3
| [[FDP]]
|-
| NPD ²
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 15
|  ||  || 
|  ||  || 
| NPD ²
|-
| BP ³
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|28
| 39 ||  || 
| BP ³
|-
| BHE ⁴
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|17 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26 ||  || 
| BHE ⁴
|-
| KPD ⁵
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
| KPD ⁵
|-
| WAV ⁶
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 13 || 8
| WAV ⁶
|-
! Totael
! 203 || 205
! 180 || 187 || 180
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 180 || 180
! Totael
|-
|}

¹ Landesvereinigung Freie Wähler Bayern

² Nationaldemokratische Partei Deutschlands

³ Bayernpartei

⁴ GB/BHE: Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

⁵ Kommunistische Partei Deutschlands

⁶ Wirtschaftliche Aufbau-Vereinigung

[[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Opperduutse streêktaelen]]
[[Plaetje:Flag of Bavaria (striped).svg|120px|thumb|Aore vlagge]]

{| class=wikitable
|-
! colspan=3 | Minister-president'n
|-
! Naem !! Partie !! Tied 
|-
| Hans Erhard || [[CSU]] || 1946 - 1954
|-
| Wilhelm Hoegner || [[SPD]] || 1954 - 1957
|-
| Hanns Seidel || CSU || 1957 - 1960
|-
| Hans Erhard || CSU || 1960 - 1962
|-
| Alfons Goppel || CSU || 1962 - 1978
|-
| [[Franz Josef Strauß]] || CSU || 1978 - 1988
|-
| Max Streibl || CSU || 1988 - 1993
|-
| Edmund Stoiber || CSU || 1993 - 2007
|-
| Günther Beckstein || CSU || 2007 - 2008
|-
| Horst Seehofer || CSU || 2008 - 2018
|-
| Markus Söder || CSU || 2018 - noe
|}

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bayern.de/ Bayern]
* [https://www.landenweb.nl/beieren/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Bavaria Britannica]
* [https://www.deutschland.de/de/topic/leben/bayern-kultur-bundesland deutschland.de]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bayern/?admid=336 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/beieren/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|48|57|N|11|24|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Bayern| ]]</text>
      <sha1>2dfu5qcr8kkrqizz86ataou691lty8z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183689</id>
      <parentid>183688</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T07:01:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Politiek */</comment>
      <origin>183689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6619" sha1="d5r68z8z1euhfa6ykuqdimdzlunhe28" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Freistaat Bayern
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Bavaria.svg
 |waepen      = Coat of arms of Bavaria.svg
 |kaerte      = Locator map Bavaria in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Bayern.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = München
 |oppervlak   = 70.542 
 |inweuners   = 13.246.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 188
}}
[[Plaetje:Bayern Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]]

'''Bayern''' ([[Beiers]]: ''Bayern, Baiern, Boarn'', [[Zwaobisch]]: ''Boerâ'', [[Zeêuws]]: ''Beieren'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[München]].

D'r weune 13,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 70,5 duuzend km².

Bayern is op 28 september [[1945]] vanover opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den Bondsraed.

Bayern hrenst an de deêlstaeten [[Baden-Württemberg]] (W), [[Hessen]] (NW), [[Thüringen]] (N) en [[Sachsen]] (NO) plus an de lan'n [[Oesteriek]] (ZO, deêlstaeten [[Vorarlberg]], [[Tirol]], [[Salzburg (deêlstaet)|Salzburg]] en [[Oberösterreich]]) en [[Tsjehhië]] (O).

Hroôte rivieren binne [[Donau]], Main en Lech.

Hroôte meêren binne o.a. Bodenmeêr (int uuterste zuudwessen) en Chiemsee.

Hebergtes binne o.a. Schwäbische Alb, Fränkische Alb, Böhmerwald, Bayerischer Wald, Rhön, Spessart, Fichtelgebirge en Bayerische [[Alpen]] (Zugspitze is mie 2962 meter den 'oôgste berg van Duutsland).

Streêken binne o.a. Allgäu, Chiemgau en Bayerisches Vogtland.

== Steê ==
Bekende steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Hroôtste steê !! Inweuners
|-
| [[München]] || 1.505.000
|-
| [[Nürnberg]] || 531.000
|-
| [[Augsburg]] || 302.000
|-
| [[Regensburg]] || 152.000
|-
| [[Ingolstadt]] || 141.000
|-
| [[Würzburg]] || 134.000
|-
| [[Fürth]] || 131.000
|-
| [[Erlangen]] || 116.000
|-
| [[Bamberg]] || 77.000
|-
| [[Aschaffenburg]] || 73.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Aore steê !! Inweuners
|-
| [[Bayreuth]] || 73.000
|-
| [[Landshut]] || 72.000
|-
| [[Passau]] || 54.000
|-
| [[Dachau]] || 47.000
|-
| [[Hof]] || 47.000
|-
| [[Landsberg am Lech]] || 29.000
|-
| [[Garmisch-Partenkirchen]] || 28.000
|-
| [[Lindau]] || 26.000
|-
| [[Bad Kissingen]] || 23.000
|-
| [[Berchtesgaden]] || 7.700
|-
|}
|}

== Indeêlieng ==
Bayern bestaet uut:
* 7 Regierungsbezirke (rehio's)
* 71 Landkreise (districten)
* 25 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-valign=top
| [[Plaetje:Bavaria, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|kaderloos]]
| Rehio's:
* Altbayern
** Oberbayern
** Niederbayern
** Oberpfalz
* Franken
** Oberfranken
** Mittelfranken
** Unterfranken
* Schwaben
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

''oliefkleur is reherieng''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=22 | Bayerischer Landtag
|-
! Partie
! 2023 || 2018
! 2013 || 2008 || 2003
! 1998 || 1994 || 1990
! 1986 || 1982 || 1978
! 1974 || 1970 || 1966
! 1962 || 1958 || 1954
! 1950 || 1946 &lt;br&gt; (dec) || 1946 &lt;br&gt; (juni)
! Partie
|-
| [[CSU]]
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|85 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|85
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|101 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|92 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|124
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|123 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|120 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|127
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|128 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|133 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|129
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|132 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|124 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|110
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|108 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|101 || 83
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|64 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|104 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|109
| [[CSU]]
|-
| FW ¹
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|37 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|27
| 19 || 21 || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| FW ¹
|-
| [[AfD]]
| 32 || 22
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| [[AfD]]
|-
| [[Grüne]]
| 32 || 38
| 18 || 19 || 15
| 14 || 14 || 12
| 15 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| [[Grüne]]
|-
| [[SPD]]
| 17 || 22
| 42 || 39 || 41
| 67 || 70 || 58
| 61 || 71 || 65
| 64 || 70 || 79
| 79 || 64 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|61
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63 || 54 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|51
| [[SPD]]
|-
| [[FDP]]
|  || 11
|  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 
|  ||  || 7
|  ||  || 10
| 8 || 10 || 
| 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13
| 12 || 9 || 3
| [[FDP]]
|-
| NPD ²
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 15
|  ||  || 
|  ||  || 
| NPD ²
|-
| BP ³
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|28
| 39 ||  || 
| BP ³
|-
| BHE ⁴
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|17 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26 ||  || 
| BHE ⁴
|-
| KPD ⁵
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
| KPD ⁵
|-
| WAV ⁶
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 13 || 8
| WAV ⁶
|-
! Totael
! 203 || 205
! 180 || 187 || 180
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 180 || 180
! Totael
|-
|}

¹ Landesvereinigung Freie Wähler Bayern

² Nationaldemokratische Partei Deutschlands

³ Bayernpartei

⁴ GB/BHE: Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

⁵ Kommunistische Partei Deutschlands

⁶ Wirtschaftliche Aufbau-Vereinigung

[[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Opperduutse streêktaelen]]
[[Plaetje:Flag of Bavaria (striped).svg|120px|thumb|Aore vlagge]]

{| class=wikitable
|-
! colspan=3 | Minister-president'n
|-
! Naem !! Partie !! Tied 
|-
| Fritz Schäffer || / || 1945 - 1945
|-
| Wilhelm Hoegner || [[SPD]] || 1945 - 1946
|-
| Hans Erhard || [[CSU]] || 1946 - 1954
|-
| Wilhelm Hoegner || SPD || 1954 - 1957
|-
| Hanns Seidel || CSU || 1957 - 1960
|-
| Hans Erhard || CSU || 1960 - 1962
|-
| Alfons Goppel || CSU || 1962 - 1978
|-
| [[Franz Josef Strauß]] || CSU || 1978 - 1988
|-
| Max Streibl || CSU || 1988 - 1993
|-
| Edmund Stoiber || CSU || 1993 - 2007
|-
| Günther Beckstein || CSU || 2007 - 2008
|-
| Horst Seehofer || CSU || 2008 - 2018
|-
| Markus Söder || CSU || 2018 - noe
|}

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bayern.de/ Bayern]
* [https://www.landenweb.nl/beieren/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Bavaria Britannica]
* [https://www.deutschland.de/de/topic/leben/bayern-kultur-bundesland deutschland.de]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bayern/?admid=336 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/beieren/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|48|57|N|11|24|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Bayern| ]]</text>
      <sha1>d5r68z8z1euhfa6ykuqdimdzlunhe28</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183690</id>
      <parentid>183689</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T07:09:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6698" sha1="b35s81dqhu9dfi31p2oeb6wyrkfg5l9" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Freistaat Bayern
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Bavaria.svg
 |waepen      = Coat of arms of Bavaria.svg
 |kaerte      = Locator map Bavaria in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Bayern.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = München
 |oppervlak   = 70.542 
 |inweuners   = 13.246.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 188
}}
[[Plaetje:Bayern Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]]

'''Bayern''' ([[Beiers]]: ''Bayern, Baiern, Boarn'', [[Zwaobisch]]: ''Boerâ'', [[Zeêuws]]: ''Beieren'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[München]].

D'r weune 13,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 70,5 duuzend km².

Bayern is op 28 september [[1945]] vanover opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den Bondsraed.

Bayern hrenst an de deêlstaeten [[Baden-Württemberg]] (W), [[Hessen]] (NW), [[Thüringen]] (N) en [[Sachsen]] (NO) plus an de lan'n [[Oesteriek]] (ZO, deêlstaeten [[Vorarlberg]], [[Tirol]], [[Salzburg (deêlstaet)|Salzburg]] en [[Oberösterreich]]) en [[Tsjehhië]] (O).

Hroôte rivieren binne [[Donau]], Main en Lech.

Hroôte meêren binne o.a. Bodenmeêr (int uuterste zuudwessen) en Chiemsee.

Hebergtes binne o.a. Schwäbische Alb, Fränkische Alb, Böhmerwald, Bayerischer Wald, Rhön, Spessart, Fichtelgebirge en Bayerische [[Alpen]] (Zugspitze is mie 2962 meter den 'oôgste berg van Duutsland).

Streêken binne o.a. Allgäu, Chiemgau en Bayerisches Vogtland.

== Steê ==
Bekende steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Hroôtste steê !! Inweuners
|-
| [[München]] || 1.505.000
|-
| [[Nürnberg]] || 531.000
|-
| [[Augsburg]] || 302.000
|-
| [[Regensburg]] || 152.000
|-
| [[Ingolstadt]] || 141.000
|-
| [[Würzburg]] || 134.000
|-
| [[Fürth]] || 131.000
|-
| [[Erlangen]] || 116.000
|-
| [[Bamberg]] || 77.000
|-
| [[Aschaffenburg]] || 73.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Aore steê !! Inweuners
|-
| [[Bayreuth]] || 73.000
|-
| [[Landshut]] || 72.000
|-
| [[Passau]] || 54.000
|-
| [[Dachau]] || 47.000
|-
| [[Hof]] || 47.000
|-
| [[Landsberg am Lech]] || 29.000
|-
| [[Garmisch-Partenkirchen]] || 28.000
|-
| [[Lindau]] || 26.000
|-
| [[Bad Kissingen]] || 23.000
|-
| [[Berchtesgaden]] || 7.700
|-
|}
|}

== Indeêlieng ==
Bayern bestaet uut:
* 7 Regierungsbezirke (rehio's)
* 71 Landkreise (districten)
* 25 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-valign=top
| [[Plaetje:Bavaria, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|kaderloos]]
| Rehio's:
* Altbayern
** Oberbayern
** Niederbayern
** Oberpfalz
* Franken
** Oberfranken
** Mittelfranken
** Unterfranken
* Schwaben
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

''oliefkleur is reherieng''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=22 | Bayerischer Landtag
|-
! Partie
! 2023 || 2018
! 2013 || 2008 || 2003
! 1998 || 1994 || 1990
! 1986 || 1982 || 1978
! 1974 || 1970 || 1966
! 1962 || 1958 || 1954
! 1950 || 1946 &lt;br&gt; (dec) || 1946 &lt;br&gt; (juni)
! Partie
|-
| [[CSU]]
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|85 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|85
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|101 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|92 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|124
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|123 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|120 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|127
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|128 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|133 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|129
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|132 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|124 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|110
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|108 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|101 || 83
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|64 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|104 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|109
| [[CSU]]
|-
| FW ¹
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|37 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|27
| 19 || 21 || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| FW ¹
|-
| [[AfD]]
| 32 || 22
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| [[AfD]]
|-
| [[Grüne]]
| 32 || 38
| 18 || 19 || 15
| 14 || 14 || 12
| 15 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| [[Grüne]]
|-
| [[SPD]]
| 17 || 22
| 42 || 39 || 41
| 67 || 70 || 58
| 61 || 71 || 65
| 64 || 70 || 79
| 79 || 64 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|61
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|63 || 54 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|51
| [[SPD]]
|-
| [[FDP]]
|  || 11
|  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|16 || 
|  ||  || 7
|  ||  || 10
| 8 || 10 || 
| 9 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13
| 12 || 9 || 3
| [[FDP]]
|-
| NPD ²
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 15
|  ||  || 
|  ||  || 
| NPD ²
|-
| BP ³
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8 || 14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|28
| 39 ||  || 
| BP ³
|-
| BHE ⁴
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|17 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|19
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|26 ||  || 
| BHE ⁴
|-
| KPD ⁵
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|9
| KPD ⁵
|-
| WAV ⁶
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 13 || 8
| WAV ⁶
|-
! Totael
! 203 || 205
! 180 || 187 || 180
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 204 || 204
! 204 || 180 || 180
! Totael
|-
|}

¹ Landesvereinigung Freie Wähler Bayern

² Nationaldemokratische Partei Deutschlands

³ Bayernpartei

⁴ GB/BHE: Gesamtdeutscher Block / Bund der Heimatvertriebenen und Entrechteten

⁵ Kommunistische Partei Deutschlands

⁶ Wirtschaftliche Aufbau-Vereinigung

[[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Opperduutse streêktaelen]]
[[Plaetje:Flag of Bavaria (striped).svg|120px|thumb|Aore vlagge]]

{| class=wikitable
|-
! colspan=3 | Minister-president'n
|-
! Naem !! Partie !! Tied 
|-
| Fritz Schäffer || / || 1945 - 1945
|-
| Wilhelm Hoegner || [[SPD]] || 1945 - 1946
|-
| Hans Erhard || [[CSU]] || 1946 - 1954
|-
| Wilhelm Hoegner || SPD || 1954 - 1957
|-
| Hanns Seidel || CSU || 1957 - 1960
|-
| Hans Erhard || CSU || 1960 - 1962
|-
| Alfons Goppel || CSU || 1962 - 1978
|-
| [[Franz Josef Strauß]] || CSU || 1978 - 1988
|-
| Max Streibl || CSU || 1988 - 1993
|-
| Edmund Stoiber || CSU || 1993 - 2007
|-
| Günther Beckstein || CSU || 2007 - 2008
|-
| Horst Seehofer || CSU || 2008 - 2018
|-
| Markus Söder || CSU || 2018 - noe
|}

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bayern.de/ Bayern]
* [https://www.landenweb.nl/beieren/ Landenweb]
* [https://www.britannica.com/place/Bavaria Britannica]
* [https://www.deutschland.de/de/topic/leben/bayern-kultur-bundesland deutschland.de]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-beieren.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bayern/?admid=336 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/beieren/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|48|57|N|11|24|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Bayern| ]]</text>
      <sha1>b35s81dqhu9dfi31p2oeb6wyrkfg5l9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brandenburg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15557</id>
    <revision>
      <id>183693</id>
      <parentid>183623</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T10:17:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3552" sha1="7mnxvw8zq5x5xpb38dngh1h2s76x7nr" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Brandenburg
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Brandenburg.svg
 |waepen      = DEU Brandenburg COA.svg
 |kaerte      = Locator map Brandenburg in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Brandenburg.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Potsdam
 |oppervlak   = 29.654
 |inweuners   = 2.552.000
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 86
}}
[[Plaetje:Brandenburg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]
[[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]]

'''Brandenburg''' ([[Platduuts]]: ''Brannenborg, Brandenborg, Brannenborch, Bramborg'', Neder-[[Sorbisch]]: ''Bramborska'', [[Zeêuws]]: ''Brannburg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Potsdam]].

D'r weune 2,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 29,7 duuzend km².

Brandenburg is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]].

Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den Bondsraed.

Brandenburg hrenst an de deêlstaeten [[Berlin]] (M), [[Sachsen]] (Z), [[Sachsen-Anhalt]] (W), [[Niedersachsen]] (NW) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (N) plus ant land [[Poôl'n]] (O).

Hroôte rivieren binne Spree, Oder, Neiße en Elbe.

Streêken binne o.a. Fläming, Havelland en Niederlausitz.

In Niederlausitz wor ok Neder-[[Sorbisch]] hesproke, een [[Slaovische taele]].

== Steê ==
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Potsdam]] || 185.000
|-
| [[Cottbus]] || 95.000
|-
| [[Brandenburg an der Havel]] || 74.000
|-
| [[Frankfurt an der Oder]] || 57.000
|-
| [[Oranienburg]] || 50.000
|-
| [[Falkensee]] || 46.000
|-
| [[Bernau bei Berlin]] || 45.000
|-
| [[Eberswalde]] || 42.000
|-
| [[Königs Wusterhausen]] || 40.000
|-
| [[Schwedt/Oder]] || 34.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Brandenburg bestaet uut:
* 14 Landkreise (districten)
* 4 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Brandenburg, Neugliederungsvorschlag der Landesregierung 2016.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Landtag Brandenburg
|-
! Partie
! 2024 || 2019
! 2014 || 2009 || 2004 
! 1999 || 1994 || 1990
|-
| [[SPD]]
| 32 || 25
| 30 || 31 || 33
| 37 || 52 || 36
|-
| [[AfD]]
| 30 || 23
| 11 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[BSW]]
| 14 || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[CDU]]
| 12 || 15
| 21 || 19 || 20
| 25 || 18 || 27
|-
| [[Grüne]] ¹
|  || 10
| 6 || 5 || 
|  ||  || 6
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
|  || 10
| 17 || 26 || 29
| 22 || 18 || 13
|-
| BVB/FW ²
|  || 5
| 3 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
|  || 
|  || 7 || 
|  ||  || 6
|-
| DVU ³
|  || 
|  ||  || 6
| 5 ||  || 
|-
! Totael
! 88 || 88
! 88 || 88 || 88
! 89 || 88 || 88
|}

¹ 1990: Bü90 (Bündnis 90)

² Brandenburger Vereinigte Bürgerbewegungen/Freie Wähler

³ Deutsche Volksunion

== Lienks nae buten ==
* [https://www.brandenburg.de/de/portal/bb1.c.473964.de Brandenburg]
* [https://www.britannica.com/place/brandenburg-state-germany Britannica]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-brandenburg.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?admid=329 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/brandenburg/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|52|28|N|13|1|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Brandenburg| ]]</text>
      <sha1>7mnxvw8zq5x5xpb38dngh1h2s76x7nr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bremen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15560</id>
    <revision>
      <id>183694</id>
      <parentid>183636</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T10:19:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2513" sha1="k4hjddbyd00wq9w8bxptdww4aizu5bc" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Freie Hansestadt Bremen
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Bremen.svg
 |waepen      = Bremen greater coat of arms.svg
 |kaerte      = Locator map Bremen in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Bremen.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Bremen (stad)
 |oppervlak   = 420
 |inweuners   = 707.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 1683
}}
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]

'''Bremen''' ([[Zeêuws]]: ''Breem'n'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Bremen (stad)|Bremen]].

D'r weune 0,7 meljoen mins'n op een oppervlak van 0,4 duuzend km².

Bremen is sins 23 meie 1949 een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den Bondsraed.

Bremen hrenst an den deêlstaet [[Niedersachsen]].

Den deêlstaet liet an den [[Noôrdzeê]].

Hroôte rivier is Weser.

== Indeêlieng ==
Bremen bestaet uut 2 stedelijke hemeênten (inweuners 2026):
* [[Bremen (stad)]] - 588.000 
* [[Bremerhaven]] - 119.000 

{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Bremen, administrative divisions (towns only) - de - colored.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Bremische Bürgerschaft
|-
! Partie
! 2023 || 2019 || 2015
! 2011 || 2007 || 2003
! 1999 || 1995 || 1991
|-
| [[SPD]]
| 27 || 23 || 30
| 36 || 32 || 40
| 47 || 37 || 41
|-
| [[CDU]]
| 24 || 24 || 20
| 20 || 23 || 29
| 42 || 37 || 32
|-
| [[Grüne]]
| 11 || 16 || 14
| 21 || 14 || 12
| 10 || 14 || 11
|-
| [[Linke]]
| 10 || 10 || 8
| 5 || 7 || 
|  ||  || 
|-
| BIW ¹
| 10 || 1 || 1
| 1 || 1 || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
| 5 || 5 || 6
|  || 5 || 1
|  ||  || 10
|-
| [[AfD]]
|  || 5 || 4
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| DVU ²
|  ||  || 
|  || 1 || 1
| 1 ||  || 6
|-
| AFB ³
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 12 || 
|-
! Totael
! 87 || 84 || 83
! 83 || 83 || 83
! 100 || 100 || 100
|}

¹ Bürger in Wut

² Deutsche Volksunion

³ Arbeit für Bremen und Bremerhaven

== Lienks nae buten ==
* [https://landesportal.bremen.de/ Bremen]
* [https://www.britannica.com/place/bremen-germany Britannica]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-bremen.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bremen/?admid=344 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/bremen/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|53|8|N|8|44|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Bremen| ]]</text>
      <sha1>k4hjddbyd00wq9w8bxptdww4aizu5bc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hamburg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15563</id>
    <revision>
      <id>183695</id>
      <parentid>183625</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T10:20:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2628" sha1="jn8nco3qie2bmwgp7i1atpm3jj2bwne" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Freie und Hansestadt Hamburg
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Hamburg.svg
 |waepen      = Wappen der Hamburgischen Bürgerschaft.svg
 |kaerte      = Locator map Hamburg in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Hamburg.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Hamburg
 |oppervlak   = 755
 |inweuners   = 1.869.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 2476
}}

'''Hamburg''' ([[Platduuts]]: ''Hamborg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van en tegeliekertied stad in [[Duutsland]].

D'r weune 1,9 meljoen mins'n op een oppervlak van 0,8 duuzend km².

Hamburg is sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den Bondsraed.

Hamburg hrenst an de deêlstaeten [[Niedersachsen]] (ZW) en [[Schleswig-Holstein]] (NO).

Hroôte rivier is Elbe.

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]
|}

== Indeêlieng ==
Hamburg bestaet uut:
* 7 Bezirke (districten)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Boroughs of Hamburg.jpg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Hamburgische Bürgerschaft
|-
! Partie
! 2025
! 2020 || 2015 || 2011
! 2008 || 2004 || 2001
! 1997 || 1993 || 1991
|-
| [[SPD]]
| 45
| 54 || 58 || 62
| 45 || 41 || 46
| 54 || 58 || 61
|-
| [[CDU]]
| 26
| 15 || 20 || 28
| 56 || 63 || 33
| 46 || 36 || 44
|-
| [[Grüne]]
| 25
| 33 || 15 || 14
| 12 || 17 || 11
| 21 || 19 || 9
|-
| [[Linke]]
| 15
| 13 || 11 || 8
| 8 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[AfD]]
| 10
| 7 || 8 ||
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
|
| 1 || 9 || 9
|  ||  || 6
|  ||  || 7
|-
| Schill ¹
|
|  ||  || 
|  ||  || 25
|  ||  || 
|-
| Statt ²
|
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 8 || 
|-
! Totael
! 121
! 123 || 121 || 121
! 121 || 121 || 121
! 121 || 121 || 121
|}

¹ Partei Rechtsstaatlicher Offensive

² Statt Partei

== Bekende inweuners ==
* [[Angela Merkel]], bonskanselier
* [[Helmut Schmidt]], bonskanselier (senator)
* [[Olaf Scholz]], bonskanselier (burgemeêster)
* [[Hans Wagner]], Duuts-Nederlands politicus

== Lienks nae buten ==
* [https://www.hamburg.de/ Hamburg]
* [https://www.britannica.com/place/hamburg-germany Britannica]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-hamburg.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/hamburg/?admid=349 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/hamburg/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|53|33|N|10|0|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Hamburg| ]]</text>
      <sha1>jn8nco3qie2bmwgp7i1atpm3jj2bwne</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mecklenburg-Vorpommern</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15564</id>
    <revision>
      <id>183678</id>
      <parentid>183627</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T19:23:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3304" sha1="jybvrrupqun9rleymq9w5zo24bj06x3" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Mecklenburg-Vorpommern
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Mecklenburg-Western Pomerania.svg
 |waepen      = Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg
 |kaerte      = Locator map Mecklenburg-Vorpommern in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Mecklenburg-Vorpommern.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Schwerin
 |oppervlak   = 23.295
 |inweuners   = 1.574.000
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 68
}}
[[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern.gif|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]

'''Mecklenburg-Vorpommern''' ([[Platduuts]]: ''Mekelnborg-Vörpommern, Mäkelborg-Vörpommern'', [[Zeêuws]]: ''Mecklenburg-Voepommern'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Schwerin]].

D'r weune 1,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 23,3 duuzend km².

Mecklenburg-Vorpommern is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]].

Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den Bondsraed.

Mecklenburg-Vorpommern hrenst an de deêlstaeten [[Brandenburg]] (Z), [[Niedersachsen]] (ZW) en [[Schleswig-Holstein]] (NW) plus ant land [[Poôl'n]] (O).

Den deêlstaet liet an den [[Oôstzeê]].

Hroôte rivier is Elbe.

Hroôte eilan'n binne Rügen en Usedom.

Streêken binne o.a. Mecklenburgische Seenplatte en Mecklenburgische Schweiz.

== Steê ==
Hroôtste steê (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Rostock]] || 205.000
|-
| [[Schwerin]] || 98.000
|-
| [[Neubrandenburg]] || 59.000
|-
| [[Greifswald]] || 56.000
|-
| [[Stralsund]] || 55.000
|-
| [[Wismar]] || 43.000
|-
| [[Güstrow]] || 29.000
|-
| [[Waren]] || 20.000
|-
| [[Neustrelitz]] || 20.000
|-
| [[Parchim]] || 18.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Mecklenburg-Vorpommern bestaet uut:
* 6 Landkreise (districten)
* 2 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern districts 2011 colored labeled.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Landtag Mecklenburg-Vorpommern
|-
! Partie
! 2026 || 2021 || 2016
! 2011 || 2006 || 2002
! 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[SPD]]
| 29 || 34 || 26
| 27 || 23 || 33
| 27 || 23 || 21
|-
| [[AfD]]
| 32 || 14 || 18
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 5 || 9 || 11
| 14 || 13 || 13
| 20 || 18 || 12
|-
| [[CDU]]
|  || 12 || 16
| 18 || 22 || 25
| 24 || 30 || 29
|-
| [[Grüne]]
| 5 || 5 || 
| 7 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
|  || 5 || 
|  || 7 || 
|  ||  || 4
|-
| NPD ¹
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
|  ||  || 
|-
! Totael
! 71 || 79 || 71
! 71 || 71 || 71
! 71 || 71 || 66
|}

¹ Nationaldemokratische Partei Deutschlands

== Lienks nae buten ==
* [https://www.regierung-mv.de/ Mecklenburg-Vorpommern]
* [https://www.britannica.com/place/mecklenburg-west-pomerania Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/mecklenburgvorpommern/?admid=350 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/mecklenburg-voor-pommeren/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|53|37|N|12|42|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Mecklenburg-Vorpommern| ]]</text>
      <sha1>jybvrrupqun9rleymq9w5zo24bj06x3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183679</id>
      <parentid>183678</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T19:29:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3362" sha1="fs4c1gxxrpnvqsoi1ukj9bg12d565wh" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Mecklenburg-Vorpommern
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Mecklenburg-Western Pomerania.svg
 |waepen      = Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg
 |kaerte      = Locator map Mecklenburg-Vorpommern in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Mecklenburg-Vorpommern.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Schwerin
 |oppervlak   = 23.295
 |inweuners   = 1.574.000
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 68
}}
[[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern.gif|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]

'''Mecklenburg-Vorpommern''' ([[Platduuts]]: ''Mekelnborg-Vörpommern, Mäkelborg-Vörpommern'', [[Zeêuws]]: ''Mecklenburg-Voepommern'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Schwerin]].

D'r weune 1,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 23,3 duuzend km².

Mecklenburg-Vorpommern bestaet uut Mecklenburg ent Duutse deêl van Vorpommern; tis op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]].

Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den Bondsraed.

Mecklenburg-Vorpommern hrenst an de deêlstaeten [[Brandenburg]] (Z), [[Niedersachsen]] (ZW) en [[Schleswig-Holstein]] (NW) plus ant land [[Poôl'n]] (O).

Den deêlstaet liet an den [[Oôstzeê]].

Hroôte rivier is Elbe.

Hroôte eilan'n binne Rügen en Usedom.

Streêken binne o.a. Mecklenburgische Seenplatte en Mecklenburgische Schweiz.

== Steê ==
Hroôtste steê (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Rostock]] || 205.000
|-
| [[Schwerin]] || 98.000
|-
| [[Neubrandenburg]] || 59.000
|-
| [[Greifswald]] || 56.000
|-
| [[Stralsund]] || 55.000
|-
| [[Wismar]] || 43.000
|-
| [[Güstrow]] || 29.000
|-
| [[Waren]] || 20.000
|-
| [[Neustrelitz]] || 20.000
|-
| [[Parchim]] || 18.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Mecklenburg-Vorpommern bestaet uut:
* 6 Landkreise (districten)
* 2 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern districts 2011 colored labeled.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Landtag Mecklenburg-Vorpommern
|-
! Partie
! 2026 || 2021 || 2016
! 2011 || 2006 || 2002
! 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[SPD]]
| 29 || 34 || 26
| 27 || 23 || 33
| 27 || 23 || 21
|-
| [[AfD]]
| 32 || 14 || 18
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 5 || 9 || 11
| 14 || 13 || 13
| 20 || 18 || 12
|-
| [[CDU]]
|  || 12 || 16
| 18 || 22 || 25
| 24 || 30 || 29
|-
| [[Grüne]]
| 5 || 5 || 
| 7 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
|  || 5 || 
|  || 7 || 
|  ||  || 4
|-
| NPD ¹
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
|  ||  || 
|-
! Totael
! 71 || 79 || 71
! 71 || 71 || 71
! 71 || 71 || 66
|}

¹ Nationaldemokratische Partei Deutschlands

== Lienks nae buten ==
* [https://www.regierung-mv.de/ Mecklenburg-Vorpommern]
* [https://www.britannica.com/place/mecklenburg-west-pomerania Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/mecklenburgvorpommern/?admid=350 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/mecklenburg-voor-pommeren/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|53|37|N|12|42|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Mecklenburg-Vorpommern| ]]</text>
      <sha1>fs4c1gxxrpnvqsoi1ukj9bg12d565wh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183680</id>
      <parentid>183679</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T19:38:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Politiek */</comment>
      <origin>183680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3419" sha1="3ht1u4er9lt3su3uy19rqajbqctewqd" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Mecklenburg-Vorpommern
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Mecklenburg-Western Pomerania.svg
 |waepen      = Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg
 |kaerte      = Locator map Mecklenburg-Vorpommern in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Mecklenburg-Vorpommern.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Schwerin
 |oppervlak   = 23.295
 |inweuners   = 1.574.000
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 68
}}
[[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern.gif|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]

'''Mecklenburg-Vorpommern''' ([[Platduuts]]: ''Mekelnborg-Vörpommern, Mäkelborg-Vörpommern'', [[Zeêuws]]: ''Mecklenburg-Voepommern'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Schwerin]].

D'r weune 1,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 23,3 duuzend km².

Mecklenburg-Vorpommern bestaet uut Mecklenburg ent Duutse deêl van Vorpommern; tis op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]].

Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den Bondsraed.

Mecklenburg-Vorpommern hrenst an de deêlstaeten [[Brandenburg]] (Z), [[Niedersachsen]] (ZW) en [[Schleswig-Holstein]] (NW) plus ant land [[Poôl'n]] (O).

Den deêlstaet liet an den [[Oôstzeê]].

Hroôte rivier is Elbe.

Hroôte eilan'n binne Rügen en Usedom.

Streêken binne o.a. Mecklenburgische Seenplatte en Mecklenburgische Schweiz.

== Steê ==
Hroôtste steê (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Rostock]] || 205.000
|-
| [[Schwerin]] || 98.000
|-
| [[Neubrandenburg]] || 59.000
|-
| [[Greifswald]] || 56.000
|-
| [[Stralsund]] || 55.000
|-
| [[Wismar]] || 43.000
|-
| [[Güstrow]] || 29.000
|-
| [[Waren]] || 20.000
|-
| [[Neustrelitz]] || 20.000
|-
| [[Parchim]] || 18.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Mecklenburg-Vorpommern bestaet uut:
* 6 Landkreise (districten)
* 2 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern districts 2011 colored labeled.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Landtag Mecklenburg-Vorpommern
|-
! Partie
! 2026 || 2021 || 2016
! 2011 || 2006 || 2002
! 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[SPD]]
| 29 || 34 || 26
| 27 || 23 || 33
| 27 || 23 || 21
|-
| [[AfD]]
| 32 || 14 || 18
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 5 || 9 || 11
| 14 || 13 || 13
| 20 || 18 || 12
|-
| [[CDU]]
|  || 12 || 16
| 18 || 22 || 25
| 24 || 30 || 29
|-
| [[Grüne]]
| 5 || 5 || 
| 7 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
|  || 5 || 
|  || 7 || 
|  ||  || 4
|-
| NPD ¹
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
|  ||  || 
|-
! Totael
! 71 || 79 || 71
! 71 || 71 || 71
! 71 || 71 || 66
|}

¹ Nationaldemokratische Partei Deutschlands

Manuela Schwesig (SPD) is sins 2017 minister-president.

== Lienks nae buten ==
* [https://www.regierung-mv.de/ Mecklenburg-Vorpommern]
* [https://www.britannica.com/place/mecklenburg-west-pomerania Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/mecklenburgvorpommern/?admid=350 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/mecklenburg-voor-pommeren/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|53|37|N|12|42|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Mecklenburg-Vorpommern| ]]</text>
      <sha1>3ht1u4er9lt3su3uy19rqajbqctewqd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183681</id>
      <parentid>183680</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T19:46:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3472" sha1="exzxwyb57zpn05ziosdnax7fkzmc9mp" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Mecklenburg-Vorpommern
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Mecklenburg-Western Pomerania.svg
 |waepen      = Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg
 |kaerte      = Locator map Mecklenburg-Vorpommern in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Mecklenburg-Vorpommern.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Schwerin
 |oppervlak   = 23.295
 |inweuners   = 1.574.000
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 68
}}
[[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern.gif|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]

'''Mecklenburg-Vorpommern''' ([[Platduuts]]: ''Mekelnborg-Vörpommern, Mäkelborg-Vörpommern'', [[Zeêuws]]: ''Mecklenburg-Voepommern'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Schwerin]].

D'r weune 1,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 23,3 duuzend km².

Mecklenburg-Vorpommern bestaet uut Mecklenburg ent Duutse deêl van Vorpommern; tis op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]].

Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den Bondsraed.

Mecklenburg-Vorpommern hrenst an de deêlstaeten [[Brandenburg]] (Z), [[Niedersachsen]] (ZW) en [[Schleswig-Holstein]] (NW) plus ant land [[Poôl'n]] (O).

Den deêlstaet liet an den [[Oôstzeê]].

Hroôte rivier is Elbe.

Hroôte baoi is Stettiner Haff (deêls in Poôl'n).

Hroôte eilan'n binne Rügen en Usedom.

Streêken binne o.a. Mecklenburgische Seenplatte en Mecklenburgische Schweiz.

== Steê ==
Hroôtste steê (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Rostock]] || 205.000
|-
| [[Schwerin]] || 98.000
|-
| [[Neubrandenburg]] || 59.000
|-
| [[Greifswald]] || 56.000
|-
| [[Stralsund]] || 55.000
|-
| [[Wismar]] || 43.000
|-
| [[Güstrow]] || 29.000
|-
| [[Waren]] || 20.000
|-
| [[Neustrelitz]] || 20.000
|-
| [[Parchim]] || 18.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Mecklenburg-Vorpommern bestaet uut:
* 6 Landkreise (districten)
* 2 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern districts 2011 colored labeled.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Landtag Mecklenburg-Vorpommern
|-
! Partie
! 2026 || 2021 || 2016
! 2011 || 2006 || 2002
! 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[SPD]]
| 29 || 34 || 26
| 27 || 23 || 33
| 27 || 23 || 21
|-
| [[AfD]]
| 32 || 14 || 18
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 5 || 9 || 11
| 14 || 13 || 13
| 20 || 18 || 12
|-
| [[CDU]]
|  || 12 || 16
| 18 || 22 || 25
| 24 || 30 || 29
|-
| [[Grüne]]
| 5 || 5 || 
| 7 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
|  || 5 || 
|  || 7 || 
|  ||  || 4
|-
| NPD ¹
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
|  ||  || 
|-
! Totael
! 71 || 79 || 71
! 71 || 71 || 71
! 71 || 71 || 66
|}

¹ Nationaldemokratische Partei Deutschlands

Manuela Schwesig (SPD) is sins 2017 minister-president.

== Lienks nae buten ==
* [https://www.regierung-mv.de/ Mecklenburg-Vorpommern]
* [https://www.britannica.com/place/mecklenburg-west-pomerania Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/mecklenburgvorpommern/?admid=350 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/mecklenburg-voor-pommeren/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|53|37|N|12|42|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Mecklenburg-Vorpommern| ]]</text>
      <sha1>exzxwyb57zpn05ziosdnax7fkzmc9mp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183682</id>
      <parentid>183681</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T19:50:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3512" sha1="c2k2yzsl6vgednuqpibtiapw989j53r" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Mecklenburg-Vorpommern
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Mecklenburg-Western Pomerania.svg
 |waepen      = Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg
 |kaerte      = Locator map Mecklenburg-Vorpommern in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Mecklenburg-Vorpommern.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Schwerin
 |oppervlak   = 23.295
 |inweuners   = 1.574.000
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 68
}}
[[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern.gif|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]

'''Mecklenburg-Vorpommern''' ([[Platduuts]]: ''Mekelnborg-Vörpommern, Mäkelborg-Vörpommern'', [[Zeêuws]]: ''Mecklenburg-Voepommern'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Schwerin]].

D'r weune 1,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 23,3 duuzend km².

Mecklenburg-Vorpommern bestaet uut Mecklenburg ent Duutse deêl van Vorpommern; tis op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]].

Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den Bondsraed.

Mecklenburg-Vorpommern hrenst an de deêlstaeten [[Brandenburg]] (Z), [[Niedersachsen]] (ZW) en [[Schleswig-Holstein]] (NW) plus ant land [[Poôl'n]] (O).

Den deêlstaet liet an den [[Oôstzeê]].

Hroôte rivier is Elbe.

Hroôte lagune is Stettiner Haff (deêls in Poôl'n).

D'r binne vee meêren, o.a. Müritz.

Hroôte eilan'n binne Rügen en Usedom.

Streêken binne o.a. Mecklenburgische Seenplatte en Mecklenburgische Schweiz.

== Steê ==
Hroôtste steê (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Rostock]] || 205.000
|-
| [[Schwerin]] || 98.000
|-
| [[Neubrandenburg]] || 59.000
|-
| [[Greifswald]] || 56.000
|-
| [[Stralsund]] || 55.000
|-
| [[Wismar]] || 43.000
|-
| [[Güstrow]] || 29.000
|-
| [[Waren]] || 20.000
|-
| [[Neustrelitz]] || 20.000
|-
| [[Parchim]] || 18.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Mecklenburg-Vorpommern bestaet uut:
* 6 Landkreise (districten)
* 2 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern districts 2011 colored labeled.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Landtag Mecklenburg-Vorpommern
|-
! Partie
! 2026 || 2021 || 2016
! 2011 || 2006 || 2002
! 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[SPD]]
| 29 || 34 || 26
| 27 || 23 || 33
| 27 || 23 || 21
|-
| [[AfD]]
| 32 || 14 || 18
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 5 || 9 || 11
| 14 || 13 || 13
| 20 || 18 || 12
|-
| [[CDU]]
|  || 12 || 16
| 18 || 22 || 25
| 24 || 30 || 29
|-
| [[Grüne]]
| 5 || 5 || 
| 7 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
|  || 5 || 
|  || 7 || 
|  ||  || 4
|-
| NPD ¹
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
|  ||  || 
|-
! Totael
! 71 || 79 || 71
! 71 || 71 || 71
! 71 || 71 || 66
|}

¹ Nationaldemokratische Partei Deutschlands

Manuela Schwesig (SPD) is sins 2017 minister-president.

== Lienks nae buten ==
* [https://www.regierung-mv.de/ Mecklenburg-Vorpommern]
* [https://www.britannica.com/place/mecklenburg-west-pomerania Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/mecklenburgvorpommern/?admid=350 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/mecklenburg-voor-pommeren/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|53|37|N|12|42|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Mecklenburg-Vorpommern| ]]</text>
      <sha1>c2k2yzsl6vgednuqpibtiapw989j53r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183697</id>
      <parentid>183682</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T10:22:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3609" sha1="rc8w8goupc4kuo7h51mh5z7aew0zrrl" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Mecklenburg-Vorpommern
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Mecklenburg-Western Pomerania.svg
 |waepen      = Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg
 |kaerte      = Locator map Mecklenburg-Vorpommern in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Mecklenburg-Vorpommern.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Schwerin
 |oppervlak   = 23.295
 |inweuners   = 1.574.000
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 68
}}
[[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern.gif|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]

'''Mecklenburg-Vorpommern''' ([[Platduuts]]: ''Mekelnborg-Vörpommern, Mäkelborg-Vörpommern'', [[Zeêuws]]: ''Mecklenburg-Voepommern'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Schwerin]].

D'r weune 1,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 23,3 duuzend km².

Mecklenburg-Vorpommern bestaet uut Mecklenburg ent Duutse deêl van Vorpommern; tis op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]].

Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den Bondsraed.

Mecklenburg-Vorpommern hrenst an de deêlstaeten [[Brandenburg]] (Z), [[Niedersachsen]] (ZW) en [[Schleswig-Holstein]] (NW) plus ant land [[Poôl'n]] (O).

Den deêlstaet liet an den [[Oôstzeê]].

Hroôte rivier is Elbe.

Hroôte lagune is Stettiner Haff (deêls in Poôl'n).

D'r binne vee meêren, o.a. Müritz.

Hroôte eilan'n binne Rügen en Usedom.

Streêken binne o.a. Mecklenburgische Seenplatte en Mecklenburgische Schweiz.

== Steê ==
Hroôtste steê (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Rostock]] || 205.000
|-
| [[Schwerin]] || 98.000
|-
| [[Neubrandenburg]] || 59.000
|-
| [[Greifswald]] || 56.000
|-
| [[Stralsund]] || 55.000
|-
| [[Wismar]] || 43.000
|-
| [[Güstrow]] || 29.000
|-
| [[Waren]] || 20.000
|-
| [[Neustrelitz]] || 20.000
|-
| [[Parchim]] || 18.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Mecklenburg-Vorpommern bestaet uut:
* 6 Landkreise (districten)
* 2 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern districts 2011 colored labeled.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Landtag Mecklenburg-Vorpommern
|-
! Partie
! 2026 || 2021 || 2016
! 2011 || 2006 || 2002
! 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[SPD]]
| 29 || 34 || 26
| 27 || 23 || 33
| 27 || 23 || 21
|-
| [[AfD]]
| 32 || 14 || 18
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 5 || 9 || 11
| 14 || 13 || 13
| 20 || 18 || 12
|-
| [[CDU]]
|  || 12 || 16
| 18 || 22 || 25
| 24 || 30 || 29
|-
| [[Grüne]]
| 5 || 5 || 
| 7 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
|  || 5 || 
|  || 7 || 
|  ||  || 4
|-
| NPD ¹
|  ||  || 
| 5 || 6 || 
|  ||  || 
|-
! Totael
! 71 || 79 || 71
! 71 || 71 || 71
! 71 || 71 || 66
|}

¹ Nationaldemokratische Partei Deutschlands

Manuela Schwesig (SPD) is sins 2017 minister-president.

== Lienks nae buten ==
* [https://www.regierung-mv.de/ Mecklenburg-Vorpommern]
* [https://www.britannica.com/place/mecklenburg-west-pomerania Britannica]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-mecklenburg-voor-pommeren.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/mecklenburgvorpommern/?admid=350 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/mecklenburg-voor-pommeren/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|53|37|N|12|42|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Mecklenburg-Vorpommern| ]]</text>
      <sha1>rc8w8goupc4kuo7h51mh5z7aew0zrrl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Niedersachsen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15566</id>
    <revision>
      <id>183698</id>
      <parentid>183628</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T10:23:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3978" sha1="k7q959s40d4kzmy7fny8qjw0si0zohc" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Niedersachsen
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Lower Saxony.svg
 |waepen      = Wappen von Niedersachsen.svg
 |kaerte      = Locator map Lower-Saxony in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Niedersachsen.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Hannover 
 |oppervlak   = 47.710
 |inweuners   = 8.001.000
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 168
}}
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]

'''Niedersachsen''' ([[Platduuts]]: ''Neddersassen'', [[Saterfries]]: ''Läichsaksen'', [[Zeêuws]]: ''Nedersaksen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Hannover]].

D'r weune 8,0 meljoen mins'n op een oppervlak van 47,7 duuzend km².

Niedersachsen is op 1 november [[1946]] opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den Bondsraed.

Niedersachsen hrenst an de deêlstaeten [[Bremen]] (M), [[Nordrhein-Westfalen]] (ZW), [[Hessen]] (Z), [[Thüringen]] (ZO), [[Sachsen-Anhalt]] (O), [[Brandenburg]] (NO), [[Mecklenburg-Vorpommern]] (NO), [[Hamburg]] (N) en [[Schleswig-Holstein]] (N) plus ant land [[Nederland]] (W, provincies [[Overiessel]], [[Drenthe]] en [[Greunienge (provincie)|Greunienge]]).

Den deêlstaet liet an den [[Noôrdzeê]] en [[Waddenzeê]] mie de [[Oôst-Friese Waddeneilan'n]].

Hroôte rivieren binne Elbe, Weser en Ems.

Hebergtes binne o.a. Teutoburger Wald en Harz.

Streêken binne o.a. Lüneburger Heide, Oôst-Friesland en Wendland.

== Steê ==
Bekende steê binne (2026):

{| class=wikitable
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Hroôtste steê !! Inweuners
|-
| [[Hannover]] || 523.000
|-
| [[Braunschweig]] || 253.000
|-
| [[Oldenburg]] || 177.000
|-
| [[Osnabrück]] || 166.000
|-
| [[Göttingen]] || 131.000
|-
| [[Wolfsburg]] || 130.000
|-
| [[Salzgitter]] || 104.000
|-
| [[Hildesheim]] || 98.000
|-
| [[Delmenhorst]] || 81.000
|-
| [[Wilhelmshaven]] || 75.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Aore steê !! Inweuners
|-
| [[Lüneburg]] || 75.000
|-
| [[Nordhorn]] || 57.000
|-
| [[Lingen]] || 57.000
|-
| [[Cuxhaven]] || 50.000
|-
| [[Emden]] || 49.000
|-
| [[Goslar]] || 47.000
|-
| [[Meppen]] || 37.000
|-
| [[Papenburg]] || 37.000
|-
| [[Haren (Duutsland)|Haren]] || 24.000
|-
| [[Bad Bentheim]] || 17.000
|-
|}
|}

== Indeêlieng ==
Niedersachsen bestaet uut:
* 37 Landkreise (districten)
* 8 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Lower Saxony, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

''oliefkleur is reherieng''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Niedersächsischer Landtag
|-
! Partie
! 2022 || 2017 
! 2013 || 2008 || 2003 
! 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[SPD]]
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|57 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|55 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|49 || 48 || 63
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|83 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|81 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|71
|-
| [[CDU]]
| 47 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|50
| 54 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|68 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|91
| 62 || 67 || 67
|-
| [[Grüne]]
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|24 || 12 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|20 || 12 || 14
|  || 13 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|8
|-
| [[AfD]]
| 18 || 9 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
|  || 11 
| 14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|13 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|15
| 12 ||  || 9
|-
| [[Linke]]
|  ||  
|  || 11 || 
|  ||  || 
|-
! Totael
! 146 || 137 
! 137 || 152 || 183
! 157 || 161 || 155
|}

== Lienks nae buten ==
* [https://www.niedersachsen.de/startseite/ Niedersachsen]
* [https://www.britannica.com/place/lower-saxony Britannica]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-nedersaksen.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/niedersachsen/?admid=351 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/nedersaksen/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|52|45|N|9|24|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Niedersachsen| ]]</text>
      <sha1>k7q959s40d4kzmy7fny8qjw0si0zohc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nordrhein-Westfalen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15568</id>
    <revision>
      <id>183699</id>
      <parentid>183629</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T10:23:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6034" sha1="4o2742bs5nfxuh41t60mk7wdwpuvko0" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Nordrhein-Westfalen
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of North Rhine-Westphalia.svg
 |waepen      = Coat of arms of North Rhine-Westphalia.svg
 |kaerte      = Locator map North Rhine-Westphalia in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Nordrhein-Westfalen.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Düsseldorf 
 |oppervlak   = 34.112
 |inweuners   = 17.986.000
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 527
}}
[[Plaetje:North Rhine-Westphalia Topography 08.png|thumb|Landschapp'n]]

'''Nordrhein-Westfalen''' ([[Platduuts]]: ''Nuordrien-Westfaolen, Nordrhuin-Westfoalen'', [[Limburgs]]: ''Noordrien-Wesfale'', [[Ripuarisch]]: ''Noodrhing-Wäßßfaale'', [[Zeêuws]]: ''Noôrdrien-Westfaolen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Düsseldorf]].

D'r weune 18,0 meljoen mins'n op een oppervlak van 34,1 duuzend km².

Nordrhein-Westfalen is op 23 oes [[1946]] opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den Bondsraed.

Nordrhein-Westfalen hrenst an de deêlstaeten [[Niedersachsen]] (NO), [[Hessen]] (ZO) en [[Rheinland-Pfalz]] (Z) plus an de lan'n [[Belhië]] (ZW, provincie [[Luuk (provincie)|Luuk]]) en [[Nederland]] (W, provincies [[Limburg (Nederland)|Limburg]], [[Gelderland]] en [[Overiessel]]).

Hroôte rivieren binne [[Rien]], Ems en Ruhr.

Hebergtes binne o.a. [[Eifel]], [[Sauerland]], Bergisches Land, Rothaargebirge en Teutoburger Wald.

Streêken binne o.a. Nederriense Laegvlakte, Münsterland en Ruhrgebiet.

== Steê ==
Bekende steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Hroôtste steê !! Inweuners
|-
| [[Köln]] (Keulen) || 1.026.000
|-
| [[Düsseldorf]] || 619.000
|-
| [[Dortmund]] || 601.000
|-
| [[Essen (Duutsland)|Essen]] || 574.000
|-
| [[Duisburg]] || 501.000
|-
| [[Bochum]] || 359.000
|-
| [[Wuppertal]] || 357.000
|-
| [[Bielefeld]] || 331.000
|-
| [[Bonn]] || 324.000
|-
| [[Münster]] (Munster) || 306.000
|-
|}
|
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Aore steê !! Inweuners
|-
| [[Mönchengladbach]] || 267.000
|-
| [[Aachen]] (Aken) || 264.000
|-
| [[Krefeld]] || 231.000
|-
| [[Oberhausen]] || 213.000
|-
| [[Bocholt (Duutsland)|Bocholt]] || 73.000
|-
| [[Wesel]] || 61.000
|-
| [[Kleve]] (Kleef) || 53.000
|-
| [[Gronau]] || 50.000
|-
| [[Emmerich am Rhein]] (Emmerik) || 32.000
|-
| [[Vreden]] || 23.000
|-
|}
|}

== Indeêlieng ==
Nordrhein-Westfalen bestaet uut:
* 5 Regierungsbezirke (rehio's)
* 31 Landkreise (districten)
* 22 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-valign=top
| [[Plaetje:Nordrhein-Westfalen, administrative divisions - de - colored (full featured).png|kaderloos]]
| Rehio's:
* Arnsberg
* Detmold
* Düsseldorf 
* Köln
* Münster
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

''oliefkleur is reherieng''

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Landtag Nordrhein-Westfalen
|-
! Partie
! 2022 || 2017 || 2012
! 2010 || 2005 || 2000 
! 1995 || 1990 || 1985
! 1980 || 1975 || 1970 
! 1966 || 1962 || 1958 
! 1954 || 1950 || 1947
! Partie
|-
| [[CDU]] 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|76 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|72 || 67 
| 67 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|89 || 88 
| 89 || 90 || 88 
| 95 || 95 || 95 
| 86 || 96 || 104 
| 90 || 93 || 92
| [[CDU]] 
|-
| [[SPD]] 
| 56 || 69 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|99
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|67 || 74 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|102
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|108 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|123 || 125 
| 106 || 91 || 94 
| 99 || 90 || 81 
| 76 || 68 || 64
| [[SPD]] 
|-
| [[Grüne]] 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|39 || 14 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|29 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|23 || 12 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|17 
| bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|24 || 12 ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  || 
| [[Grüne]] 
|-
| [[FDP]] 
| 12 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|28 || 22 
| 13 || bgcolor=&quot;#e8e08e&quot;|12 || 24 
|  || 14 || 14 
|  || 14 || 11 
| 15 || 14 || 15 
| 25 || 26 || 12
| [[FDP]] 
|-
| [[AfD]] 
| 12 || 16 ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  || 
|  ||  || 
| [[AfD]] 
|-
| Piraten ¹ 
|  ||  || 20 
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  || 
| Piraten ¹ 
|-
| [[Linke]] 
|  ||  ||  
| 11 ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
| [[Linke]] 
|-
| Z ² 
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
|  ||  ||  
| 9 || 16 || 20
| Z ² 
|-
| [[KPD]] 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|  || 12 || 28
| [[KPD]] 
|-
! Totael 
! 195 || 199 || 237 
! 181 || 187 || 231 
! 221 || 239 || 227 
! 201 || 200 || 200 
! 200 || 200 || 200 
! 200 || 215 || 216
! Totael
|-
|}

¹ Piratenpartei Deutschland (burgerrechen)

² Deutsche Zentrumspartei (politiekkatteliek)

[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]
[[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=3 | Minister-president'n
|-
! Naem !! Partie !! Tied 
|-
| Rudolf Amelunxen || / || 1946 - 1947
|-
| Karl Arnold || [[CDU]] || 1947 - 1956
|-
| Fritz Steinhoff || [[SPD]] || 1956 - 1958
|-
| Franz Meyers || CDU || 1958 - 1966
|-
| Heinz Kühn || SPD || 1966 - 1978
|-
| Johannes Rau || SPD || 1978 - 1998
|-
| Wolfgang Clement || SPD || 1998 - 2002
|-
| Peer Steinbrück || SPD || 2002 - 2005
|-
| Jürgen Rüttgers || CDU || 2005 - 2010
|-
| Hannelore Kraft || SPD || 2010 - 2017
|-
| Armin Laschet || CDU || 2017 - 2021
|-
| Hendrik Wüst || CDU || 2021 - noe
|-
|}

== Lienks nae buten ==
* [https://www.land.nrw/ Nordrhein-Westfalen]
* [https://www.britannica.com/place/north-rhine-westphalia Britannica]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-noordrijn-westfalen.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?admid=356 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/noordrijn-westfalen/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|51|29|N|7|33|L}}


[[Plaetje:RheinFächer LVR.png|200px|links|thumb|Nederfrankische streêktaelen]]

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Nordrhein-Westfalen| ]]</text>
      <sha1>4o2742bs5nfxuh41t60mk7wdwpuvko0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rheinland-Pfalz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15570</id>
    <revision>
      <id>183700</id>
      <parentid>183630</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T10:24:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3084" sha1="a71opl1ceroky1zfnbkoo55pwctb840" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Rheinland-Pfalz
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Rhineland-Palatinate.svg
 |waepen      = Coat of arms of Rhineland-Palatinate.svg
 |kaerte      = Locator map Rhineland-Palatinate in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Rheinland-Pfalz.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Mainz
 |oppervlak   = 19.858
 |inweuners   = 4.123.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 208
}}
[[Plaetje:RLP Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]]

'''Rheinland-Pfalz''' ([[Paltsisch]]: ''Rhoilond-Palz'', [[Zeêuws]]: ''Rienland-Palts'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Mainz]].

D'r weune 4,1 meljoen mins'n op een oppervlak van 19,9 duuzend km².

Rheinland-Pfalz is op 30 oes [[1946]] opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den Bondsraed.

Rheinland-Pfalz hrenst an de deêlstaeten [[Nordrhein-Westfalen]] (N), [[Hessen]] (O), [[Baden-Württemberg]] (ZO) en [[Saarland]] (ZW) plus an de lan'n [[Frankriek]] (Z), [[Luxemburg (land)|Luxemburg]] (W) en [[Belhië]] (NW, provincie [[Luuk (provincie)|Luuk]]).

Hroôte rivieren binne [[Rien]] en Moezel.

Hebergtes binne o.a. [[Eifel]], Hunsrück, Pfälzerwald en Westerwald.

== Steê ==
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Mainz]] || 224.000
|-
| [[Ludwigshafen am Rhein]] || 177.000
|-
| [[Koblenz]] || 113.000
|-
| [[Trier]] || 105.000
|-
| [[Kaiserslautern]] || 100.000
|-
| [[Worms]] || 87.000
|-
| [[Neuwied]] || 67.000
|-
| [[Bad Kreuznach]] || 54.000
|-
| [[Neustadt an der Weinstrasse]] || 53.000
|-
| [[Speyer]] || 49.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Rheinland-Pfalz bestaet uut:
* 24 Landkreise (districten)
* 12 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Rhineland-Palatinate, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Landtag Rheinland-Pfalz
|-
! Partie
! 2026 || 2021
! 2016 || 2011 || 2006
! 2001 || 1996 || 1991
|-
| [[CDU]]
| 39 || 31
| 35 || 41 || 38
| 38 || 41 || 40
|-
| [[SPD]]
| 32 || 39
| 39 || 42 || 53
| 49 || 43 || 47
|-
| [[AfD]]
| 24 || 9
| 14 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Grüne]]
| 10 || 10
| 6 || 18 || 
| 6 || 7 || 7
|-
| [[FDP]]
|  || 6
| 7 ||  || 10
| 8 || 10 || 7
|-
| FW ¹
|  || 6
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
! Totael
! 105 || 101
! 101 || 101 || 101
! 101 || 101 || 101
|}

¹ Freie Wähler

== Lienks nae buten ==
* [https://www.rlp.de/ Rheinland-Pfalz]
* [https://www.britannica.com/place/rhineland-palatinate Britannica]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-rijnland-palts.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/rheinlandpfalz/?admid=362 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/rijnland-palts/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|49|55|N|7|27|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Rheinland-Pfalz| ]]</text>
      <sha1>a71opl1ceroky1zfnbkoo55pwctb840</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saarland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15572</id>
    <revision>
      <id>183701</id>
      <parentid>183631</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T10:25:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2821" sha1="t9egkpt22y8q8k110ecxbuhe859sx27" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Saarland
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Saarland.svg
 |waepen      = Wappen des Saarlands.svg
 |kaerte      = Locator map Saarland in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Saarland.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Saarbrücken 
 |oppervlak   = 2.572
 |inweuners   = 1.007.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 392
}}
[[Plaetje:Saarland-map.jpg|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]]

'''Saarland''' ([[Paltsisch]]: ''Saarlond'', [[Zeêuws]]: ''Saorland / Saerland'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Saarbrücken]].

D'r weune 1,0 meljoen mins'n op een oppervlak van 2,6 duuzend km².

Saarland is op 17 december [[1947]] vanover opericht en sins 1 jannewari [[1957]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den Bondsraed.

Saarland hrenst an den deêlstaet [[Rheinland-Pfalz]] (NO) plus an de lan'n [[Frankriek]] (ZW) en [[Luxemburg (land)|Luxemburg]] (NW).

Hroôte rivieren binne Saar en Moezel.

Hebergte is Hunsrück.

== Steê ==
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Saarbrücken]] || 183.000
|-
| [[Neunkirchen (Saarland)|Neunkirchen]] || 47.000
|-
| [[Homburg]] || 43.000
|-
| [[Völklingen]] || 41.000
|-
| [[Saarlouis]] || 38.000
|-
| [[St. Ingbert]] || 35.000
|-
| [[Merzig]] || 31.000
|-
| [[St. Wendel]] || 25.000
|-
| [[Dillingen/Saar]] || 21.000
|-
| [[Blieskastel]] || 20.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Saarland bestaet uut:
* 6 Landkreise (districten)

{| class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Saarland, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Landtag des Saarlandes
|-
! Partie
! 2022 || 2017
! 2012 || 2009 || 2004 
! 1999 || 1994 || 1990
|-
| [[SPD]]
| 29 || 17
| 17 || 13 || 18
| 25 || 27 || 30
|-
| [[CDU]]
| 19 || 24
| 19 || 19 || 27
| 26 || 21 || 18
|-
| [[AfD]]
| 3 || 3
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Linke]]
|  || 7
| 9 || 11 || 
|  ||  || 
|-
| Piraten ¹
|  || 
| 4 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Grüne]]
|  || 
| 2 || 3 || 3
|  || 3 || 
|-
| [[FDP]]
|  || 
|  || 5 || 3
|  ||  || 3
|-
! Totael
! 51 || 51
! 51 || 51 || 51
! 51 || 51 || 51
|}

¹ Piratenpartei Deutschland

== Lienks nae buten ==
* [https://www.saarland.de/DE/home/home_node Saarland]
* [https://www.britannica.com/place/saarland Britannica]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-saarland.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/saarland/?admid=367 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saarland/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|49|23|N|6|50|L}}

{{Duutsestaeten}}

[[Categorie:Saarland| ]]</text>
      <sha1>t9egkpt22y8q8k110ecxbuhe859sx27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sachsen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15574</id>
    <revision>
      <id>183702</id>
      <parentid>183632</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T10:26:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3372" sha1="th52cqzxrnbzcce0n8w0cnq2ryxm3t0" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Freistaat Sachsen
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Saxony.svg
 |waepen      = Coat of arms of Saxony.svg
 |kaerte      = Locator map Saxony in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Sachsen.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Dresden
 |oppervlak   = 18.450
 |inweuners   = 4.027.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 218
}}
[[Plaetje:Sachsen3.png|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]]

'''Sachsen''' (Opper-[[Sorbisch]]: ''Sakska'', [[Zeêuws]]: ''Saksen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Dresden]].

D'r weune 4,0 meljoen mins'n op een oppervlak van 18,5 duuzend km².

Sachsen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]].

Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den Bondsraed.

Sachsen hrenst an de deêlstaeten [[Bayern]] (ZW), [[Thüringen]] (W), [[Sachsen-Anhalt]] (NW) en [[Brandenburg]] (N) plus an de lan'n [[Tsjehhië]] (ZO) en [[Poôl'n]] (O).

Hroôte rivieren binne Elbe, Neiße en Spree.

Hebergtes binne o.a. Erzgebirge, Lausitzer Gebirge en Sächsische Schweiz.

Streêken binne o.a. Vogtland, Osterland, Leipziger Tieflandsbucht en Oberlausitz.

In Oberlausitz wor ok Opper-[[Sorbisch]] hesproke, een [[Slaovische taele]].

== Steê ==
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Leipzig]] || 616.000
|-
| [[Dresden]] || 563.000
|-
| [[Chemnitz]] || 247.000
|-
| [[Zwickau]] || 86.000
|-
| [[Plauen]] || 65.000
|-
| [[Görlitz]] || 55.000
|-
| [[Freiberg]] || 41.000
|-
| [[Pirna]] || 40.000
|-
| [[Freital]] || 39.000
|-
| [[Bautzen]] || 37.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Sachsen bestaet uut:
* 10 Landkreise (districten)
* 3 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Landkreise Sachsen 2012.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Sächsischer Landtag
|-
! Partie
! 2024 || 2019
! 2014 || 2009 || 2004 
! 1999 || 1994 || 1990
|-
| [[CDU]]
| 41 || 45
| 59 || 58 || 55
| 76 || 77 || 92
|-
| [[AfD]]
| 40 || 38
| 14 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[BSW]]
| 15 || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[SPD]]
| 10 || 10
| 18 || 14 || 13
| 14 || 22 || 32
|-
| [[Grüne]]
| 7 || 12
| 8 || 9 || 6
|  ||  || 
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 6 || 14
| 27 || 29 || 31
| 30 || 21 || 17
|-
| FW ¹
| 1 || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
|  || 
|  || 14 || 7
|  ||  || 9
|-
| NDP ²
|  || 
|  || 8 || 12
|  ||  || 
|-
| NF ³
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 10
|-
! Totael
! 120 || 119
! 126 || 132 || 124
! 120 || 120 || 160
|-
|}

¹ Freie Wähler

² Nationaldemokratische Partei Deutschlands

³ Neues Forum

== Lienks nae buten ==
* [https://www.sachsen.de/ Sachsen]
* [https://www.britannica.com/place/saxony-state-germany Britannica]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-saksen.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.deutschland.de/de/topic/kultur/deutschland-sachsen-bundesland-portrait deutschland.de]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?admid=368 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|51|3|N|13|44|L}}

{{Duutsestaeten}}

[[Categorie:Sachsen| ]]</text>
      <sha1>th52cqzxrnbzcce0n8w0cnq2ryxm3t0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sachsen-Anhalt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15576</id>
    <revision>
      <id>183703</id>
      <parentid>183633</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T10:26:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3325" sha1="892c6ewj3fpq9bfbzjx920priruusaa" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Sachsen-Anhalt
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Saxony-Anhalt (state).svg
 |waepen      = Wappen Sachsen-Anhalt.svg
 |kaerte      = Locator map Saxony-Anhalt in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Sachsen-Anhalt.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Magdeburg
 |oppervlak   = 20.555
 |inweuners   = 2.120.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 103
}}
[[Plaetje:Sachsen-Anhalt.gif|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]
[[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]]

'''Sachsen-Anhalt''' ([[Platduuts]]: ''Sassen-Anholt'', [[Zeêuws]]: ''Saksen-Analt'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Magdeburg]].

D'r weune 2,1 meljoen mins'n op een oppervlak van 20,6 duuzend km².

Sachsen-Anhalt is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]].

Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den Bondsraed.

Sachsen-Anhalt hrenst an de deêlstaeten [[Niedersachsen]] (NW), [[Brandenburg]] (NO), [[Sachsen]] (ZO) en [[Thüringen]] (ZW).

Hroôte rivieren binne Elbe en Saale.

Hebergte is Harz.

Streêken binne o.a. Altmark, Fläming, Leipziger Tieflandsbucht en Magdeburger Börde.

== Steê ==
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Magdeburg]] || 244.000
|-
| [[Halle (Saale)|Halle]] || 226.000
|-
| [[Dessau-Roßlau]] || 75.000
|-
| [[Wittenberg]] || 45.000
|-
| [[Stendal]] || 38.000
|-
| [[Weißenfels]] || 37.000
|-
| [[Halberstadt]] || 37.000
|-
| [[Bitterfeld-Wolfen]] || 36.000
|-
| [[Merseburg]] || 34.000
|-
| [[Wernigerode]] || 32.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Sachsen-Anhalt bestaet uut:
* 11 Landkreise (districten)
* 3 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Saxony-Anhalt, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Landtag von Sachsen-Anhalt
|-
! Partie
! 2026 || 2021 || 2016
! 2011 || 2006 || 2002 
! 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[AfD]]
| 39 || 23 || 25
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[CDU]]
| 15 || 40 || 30
| 41 || 40 || 48
| 28 || 37 || 48
|-
| [[SPD]]
| 8 || 9 || 11
| 26 || 24 || 25
| 47 || 36 || 27
|-
| [[Grüne]] ¹
| 8 || 6 || 5
| 9 ||  || 
|  || 5 || 5
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 8 || 12 || 16
| 29 || 26 || 25
| 25 || 21 || 12
|-
| [[BSW]]
| 5 ||  || 
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[FDP]]
|  || 7 || 
|  || 7 || 17
|  ||  || 14
|-
| DVU ²
|  ||  || 
|  ||  || 
| 16 ||  || 
|-
! Totael
! 83 || 97 || 87
! 105 || 97 || 115
! 116 || 99 || 106
|-
|}

¹ 1990: Grüne - NF (Neues Forum)

² Deutsche Volksunion

== Lienks nae buten ==
* [https://sachsen-anhalt.de/ Sachsen-Anhalt]
* [https://www.britannica.com/place/saxony-anhalt Britannica]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-saksen-anhalt.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsenanhalt/?admid=369 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen-anhalt/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|51|58|N|11|28|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Sachsen-Anhalt| ]]</text>
      <sha1>892c6ewj3fpq9bfbzjx920priruusaa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Schleswig-Holstein</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15578</id>
    <revision>
      <id>183704</id>
      <parentid>183634</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T10:27:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3797" sha1="9rj0i2ue5fthvmbj7hsk0u3iol7rqln" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Land Schleswig-Holstein
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Schleswig-Holstein.svg
 |waepen      = DEU Schleswig-Holstein COA.svg
 |kaerte      = Locator map Schleswig-Holstein in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Schleswig-Holstein.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Kiel
 |oppervlak   = 15.804
 |inweuners   = 2.959.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 187
}}
[[Plaetje:SLH.landscapes.png|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]
[[Plaetje:NordfriesischeDialekte.png|thumb|Noôrd-Friese taelen]]
[[Plaetje:Schleswig-Holstein map.PNG|kaderloos|rechts]]

'''Schleswig-Holstein''' ([[Platduuts]]: ''Sleswig-Holsteen'', [[Deêns]]: ''Slesvig-Holsten'', [[Noôrdfries]]: ''Slaswik-Holstiinj'', [[Zeêuws]]: ''Sleêswiek-'Olstein'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Kiel]].

D'r weune 3,0 meljoen mins'n op een oppervlak van 15,8 duuzend km².

Schleswig-Holstein is op 23 oes [[1946]] opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den Bondsraed.

Schleswig-Holstein hrenst an de deêlstaeten [[Niedersachsen]] (Z), [[Hamburg]] (Z) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (ZO) plus ant land [[Denemarken]] (N).

Den deêlstaet is gevormd uut Zuud-Schleswig, Holstein, Lauenburg en [[Lübeck]] (hebied'n vant schiereiland [[Jutland]]) plus 't eiland [[Helgoland]].

Zuud-Schleswig 'oôrde toet [[1864]] bie Denemarken (den Deênse konienk was toet dat jaer ok konienk van Holstein).

Schleswig-Holstein liet an den [[Noôrdzeê]] en [[Waddenzeê]] int wessen en an den [[Oôstzeê]] int oôsten.

Eilan'n binne Fehmarn, Helgoland en de Noôrd-Friese Waddeneilan'n.

Hroôte rivier is Elbe.

== Steê ==
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Kiel]] || 252.000
|-
| [[Lübeck]] || 217.000
|-
| [[Flensburg]] || 96.000
|-
| [[Norderstedt]] || 83.000
|-
| [[Neumünster]] || 80.000
|-
| [[Elmshorn]] || 51.000
|-
| [[Pinneberg]] || 45.000
|-
| [[Wedel]] || 35.000
|-
| [[Ahrensburg]] || 35.000
|-
| [[Geesthacht]] || 34.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Schleswig-Holstein bestaet uut:
* 11 Kreise (districten)
* 4 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Schleswig-Holstein, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Schleswig-Holsteinischer Landtag
|-
! Partie
! 2022 || 2017
! 2012 || 2009 || 2005
! 2000 || 1996 || 1992
|-
| [[CDU]]
| 34 || 25
| 22 || 34 || 30
| 33 || 30 || 32
|-
| [[Grüne]]
| 14 || 10
| 10 || 12 || 4
| 5 || 6 || 
|-
| [[SPD]]
| 12 || 21
| 22 || 25 || 29
| 41 || 33 || 45
|-
| [[FDP]]
| 5 || 9
| 6 || 14 || 4
| 7 || 4 || 5
|-
| [[SSW]]
| 4 || 3
| 3 || 4 || 2
| 3 || 2 || 1
|-
| [[AfD]]
|  || 5
|  ||  || 
|  ||  || 
|-
| Piraten ¹
|  || 
| 6 ||  || 
|  ||  || 
|-
| [[Linke]]
|  || 
|  || 6 || 
|  ||  || 
|-
| DVU ²
|  || 
|  ||  || 
|  ||  || 6
|-
! Totael
! 69 || 73
! 69 || 95 || 69
! 89 || 75 || 89
|}

¹ Piratenpartei Deutschland

² Deutsche Volksunion

== Lienks nae buten ==
* [https://web.archive.org/web/20241118142724/https://www.schleswig-holstein.de/DE/landesportal Schleswig-Holstein]
* [https://www.britannica.com/place/schleswig-holstein Britannica]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-sleeswijk-holstein.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/schleswigholstein/?admid=366 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/sleeswijk-holstein/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|54|11|N|9|49|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Schleswig-Holstein| ]]</text>
      <sha1>9rj0i2ue5fthvmbj7hsk0u3iol7rqln</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thüringen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15580</id>
    <revision>
      <id>183705</id>
      <parentid>183635</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T10:28:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lienks nae buten */</comment>
      <origin>183705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3162" sha1="5op27folep49oumtk9enb47ie89wx54" xml:space="preserve">{{Regio
 |naem        = Freistaat Thüringen
 |regio       = deêlstaet
 |vlagge      = Flag of Thuringia.svg
 |waepen      = Coat of arms of Thuringia.svg
 |kaerte      = Locator map Thuringia in Germany.svg
 |kaerte1     = Reliefkarte Thüringen.png
 |land        = Duutsland
 |oôdstad     = Erfurt
 |oppervlak   = 16.202
 |inweuners   = 2.079.000 
 |jaer        = 2026
 |dichteid    = 128
}}
[[Plaetje:Landschaften Thueringens.png|thumb|Landschapp'n]]

'''Thüringen''' ([[Platduuts]]: ''Döringen, Thüringen'', [[Zeêuws]]: ''Thüriengen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Erfurt]].

D'r weune 2,1 meljoen mins'n op een oppervlak van 16,2 duuzend km².

Thüringen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.

't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]].

Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den Bondsraed.

Thüringen hrenst an de deêlstaeten [[Niedersachsen]] (NW), [[Sachsen-Anhalt]] (NO), [[Sachsen]] (ZO), [[Bayern]] (Z) en [[Hessen]] (W).

Hroôte rivieren binne Werra en Saale.

Hebergtes binne o.a. Thüringer Wald en Harz.

Streêken binne o.a. Thüringer Becken en Vogtland.

== Steê ==
Hroôtste steê binne (2026):

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Erfurt]] || 217.000
|-
| [[Jena]] || 109.000
|-
| [[Gera]] || 95.000
|-
| [[Weimar]] || 66.000
|-
| [[Gotha]] || 46.000
|-
| [[Eisenach]] || 41.000
|-
| [[Nordhausen]] || 40.000
|-
| [[Ilmenau]] || 39.000
|-
| [[Mühlhausen]] || 36.000
|-
| [[Suhl]] || 34.000
|-
|}

== Indeêlieng ==
Thüringen bestaet uut:
* 17 Landkreise (districten)
* 5 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)

{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Thuringia, administrative divisions 2024 - de - colored.svg|kaderloos]]
|}

== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! colspan=20 | Thüringer Landtag
|-
! Partie
! 2024 || 2019 
! 2014 || 2009 || 2004 
! 1999 || 1994 || 1990
|-
| [[AfD]]
| 32 || 22 
| 11 || ||
| || ||
|-
| [[CDU]]
| 23 || 21 
| 34 || 30 || 45 
| 49 || 42 || 44
|-
| [[BSW]]
| 15 ||
| || ||
| || ||
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 12 || 29 
| 28 || 27 || 28 
| 21 || 17 || 9
|-
| [[SPD]]
| 6 || 8 
| 12 || 18 || 15 
| 18 || 29 || 21
|-
| [[Grüne]]
| || 5 
| 6 || 6 || 
| || || 6
|-
| [[FDP]]
| || 5 
| || 7 || 
| || || 9
|-
! Totael
! 88 || 90 
! 91 || 88 || 88 
! 88 || 88 || 89
|-
|}

== Streêktaelen ==

&lt;Gallery&gt;
Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|Nederduutse streêktaelen
Mitteldeutsche Mundarten.png|Middelduutse streêktaelen
Oberdeutsche Mundarten.png|Opperduutse streêktaelen
Dialekte Thüringen.svg|Streêktaelen in Thüringen
&lt;/Gallery&gt;

== Lienks nae buten ==
* [https://thueringen.de/ Thüringen]
* [https://www.britannica.com/place/thuringia Britannica]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-thuringen.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/thuringen/?admid=373 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/thuringen/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|50|52|N|11|3|L}}

{{Duutse staeten}}

[[Categorie:Thüringen| ]]</text>
      <sha1>5op27folep49oumtk9enb47ie89wx54</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dortmund</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16823</id>
    <revision>
      <id>183665</id>
      <parentid>183328</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T14:01:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="564" sha1="896emz6e10h02eu3h0ul4z6439471z8" xml:space="preserve">[[Plaetje:Locator map DO in North Rhine-Westphalia.svg|thumb|Liggienge]]

'''Dortmund''' ([[Westfaels]]: ''Düörpm'') is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 601.000 inweuners (2026).

Dortmund liet int Ruhrgebiet.

== Lienks nae buten ==
* [https://www.dortmund.de/ Dortmund]
* [https://www.britannica.com/place/Dortmund Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=4736 City Population]
* Liggienge: {{Koord|51|31|N|7|28|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>896emz6e10h02eu3h0ul4z6439471z8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Essen (Duutsland)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16824</id>
    <revision>
      <id>183667</id>
      <parentid>183329</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T14:05:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="517" sha1="f8ugg9o4ingl8sz22pq3qh1jwhqi1zh" xml:space="preserve">[[Plaetje:Locator map E in North Rhine-Westphalia.svg|thumb|Liggienge]]

'''Essen''' is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 574.000 inweuners (2026).

Essen liet int Ruhrgebiet.

== Lienks nae buten ==
* [https://www.essen.de/ Essen]
* [https://www.britannica.com/place/Essen Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=4770 City Population]
* Liggienge: {{Koord|51|27|N|7|1|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>f8ugg9o4ingl8sz22pq3qh1jwhqi1zh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Duisburg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16829</id>
    <revision>
      <id>183666</id>
      <parentid>183330</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T14:02:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="605" sha1="czq5t51n4adjt92vu4jm8s1r6sut37o" xml:space="preserve">[[Plaetje:Locator map DU in North Rhine-Westphalia.svg|thumb|Liggienge]]

'''Duisburg''' (ter plekke: ''Düsberg'') is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 501.000 inweuners (2026).

Duisburg liet an den [[Rien]] en [[Roer]].

Duisburg liet int Ruhrgebiet.

== Lienks nae buten ==
* [https://www.duisburg.de/ Duisburg]
* [https://www.britannica.com/place/Duisburg Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=4740 City Population]
* Liggienge: {{Koord|51|26|N|6|46|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>czq5t51n4adjt92vu4jm8s1r6sut37o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gelsenkirchen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17061</id>
    <revision>
      <id>183668</id>
      <parentid>183334</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T14:06:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="566" sha1="c10uoftw22057voxrbvzhxsmh0wzfj4" xml:space="preserve">[[Plaetje:North rhine w GE.svg|thumb|Liggienge]]

'''Gelsenkirchen''' ([[Platduuts]]: ''Gelsenkiärken'') is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 266.000 inweuners (2026).

Gelsenkirchen liet int Ruhrgebiet.

== Lienks nae buten ==
* [https://www.gelsenkirchen.de/ Gelsenkirchen]
* [https://www.britannica.com/place/Gelsenkirchen Britannica]
* [https://citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=4808 City Population]
* Liggienge: {{Koord|51|31|N|7|6|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>c10uoftw22057voxrbvzhxsmh0wzfj4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bochum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17757</id>
    <revision>
      <id>183664</id>
      <parentid>183648</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T14:01:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="524" sha1="j414z6u0a0emortsmofnon2669u6g8p" xml:space="preserve">[[Plaetje:North rhine w BO.svg|thumb|Liggienge]]

'''Bochum''' (Platduuts: ''Baukem'') is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 359.000 inweuners (2026).

Bochum liet int Ruhrgebiet.

== Lienks nae buten ==
* [https://www.bochum.de/ Bochum]
* [https://www.britannica.com/place/Bochum Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=4683 City Population]
* Liggienge: {{Koord|51|29|N|7|13|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>j414z6u0a0emortsmofnon2669u6g8p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oberhausen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17760</id>
    <revision>
      <id>183661</id>
      <timestamp>2026-09-26T13:47:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: [[Plaetje:North rhine w OB.svg|thumb|Liggienge]]  '''Oberhausen''' is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 213.000 inweuners (2026).  == Lienks nae buten == * [https://www.oberhausen.de/ Oberhausen] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=5045 City Population] * Liggienge: {{Koord|51|28|N|6|51|L}}  [[Categorie:Stad in Duutsland]] [[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</comment>
      <origin>183661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="428" sha1="01ssr8jzpr44pcvkay0v95aqsyrqcfu" xml:space="preserve">[[Plaetje:North rhine w OB.svg|thumb|Liggienge]]

'''Oberhausen''' is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 213.000 inweuners (2026).

== Lienks nae buten ==
* [https://www.oberhausen.de/ Oberhausen]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=5045 City Population]
* Liggienge: {{Koord|51|28|N|6|51|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>01ssr8jzpr44pcvkay0v95aqsyrqcfu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183662</id>
      <parentid>183661</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T13:57:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="469" sha1="ko32n7b0uff20ur7bhflk3a3iulk5vf" xml:space="preserve">[[Plaetje:North rhine w OB.svg|thumb|Liggienge]]

'''Oberhausen''' ([[Platduuts]]: ''Owerhuusen, Overhus'') is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 213.000 inweuners (2026).

== Lienks nae buten ==
* [https://www.oberhausen.de/ Oberhausen]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=5045 City Population]
* Liggienge: {{Koord|51|28|N|6|51|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>ko32n7b0uff20ur7bhflk3a3iulk5vf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183663</id>
      <parentid>183662</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T13:59:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="502" sha1="ht0wuv2ivs3d3z4v3yryxwjm4qzg3nb" xml:space="preserve">[[Plaetje:North rhine w OB.svg|thumb|Liggienge]]

'''Oberhausen''' ([[Platduuts]]: ''Owerhuusen, Overhus'') is een stad in den Duutse deêlstaet [[Nordrhein-Westfalen]] mie 213.000 inweuners (2026).

Oberhausen liet int Ruhrgebiet.

== Lienks nae buten ==
* [https://www.oberhausen.de/ Oberhausen]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?cityid=5045 City Population]
* Liggienge: {{Koord|51|28|N|6|51|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>ht0wuv2ivs3d3z4v3yryxwjm4qzg3nb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kassel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17761</id>
    <revision>
      <id>183669</id>
      <timestamp>2026-09-26T14:35:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <comment>Nieuwe bladzie mee as inoud: '''Kassel''' is een stad in den Duutse deêlstaet [[Hessen]] mie 197.000 inweuners (2026).  == Lienks nae buten == * [https://www.kassel.de/ Kassel] * [https://www.britannica.com/place/Kassel-Germany Britannica] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/hessen/?cityid=4906 City Population] * Liggienge: {{Koord|51|19|N|9|30|L}}  [[Categorie:Stad in Duutsland]] [[Categorie:Hessen]]</comment>
      <origin>183669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="387" sha1="b464sge5309l7x6ynjpr6mgfnuly600" xml:space="preserve">'''Kassel''' is een stad in den Duutse deêlstaet [[Hessen]] mie 197.000 inweuners (2026).

== Lienks nae buten ==
* [https://www.kassel.de/ Kassel]
* [https://www.britannica.com/place/Kassel-Germany Britannica]
* [https://citypopulation.de/de/germany/cities/hessen/?cityid=4906 City Population]
* Liggienge: {{Koord|51|19|N|9|30|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Hessen]]</text>
      <sha1>b464sge5309l7x6ynjpr6mgfnuly600</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>183670</id>
      <parentid>183669</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T14:38:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barends2</username>
        <id>16329</id>
      </contributor>
      <origin>183670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="436" sha1="os2w8s0smardrrtbu25v2o06r94tprf" xml:space="preserve">[[Plaetje:Kassel-Position.png|thumb|Liggienge]]

'''Kassel''' is een stad in den Duutse deêlstaet [[Hessen]] mie 197.000 inweuners (2026).

== Lienks nae buten ==
* [https://www.kassel.de/ Kassel]
* [https://www.britannica.com/place/Kassel-Germany Britannica]
* [https://citypopulation.de/de/germany/cities/hessen/?cityid=4906 City Population]
* Liggienge: {{Koord|51|19|N|9|30|L}}

[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Hessen]]</text>
      <sha1>os2w8s0smardrrtbu25v2o06r94tprf</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>