Wikipedia
zeawiki
https://zea.wikipedia.org/wiki/V%C3%B2blad
MediaWiki 1.47.0-wmf.21
first-letter
Media
Speciaol
Overleg
Gebruker
Overleg gebruker
Wikipedia
Overleg Wikipedia
Plaetje
Overleg plaetje
MediaWiki
Overleg MediaWiki
Sjabloon
Overleg sjabloon
Ulpe
Overleg ulpe
Categorie
Overleg categorie
TimedText
TimedText talk
Module
Overleg module
Event
Event talk
Saint-Pierre-Laval
0
6506
183726
86584
2026-09-27T15:00:52Z
Kontributor 2K
13298
183726
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox commune Frankriek
|plêkke = Saint-Pierre-Laval
|waop'n = Blason ville FR Saint-Pierre-Laval (Allier).svg
|rehio = [[Auvergne]]
|departement = [[Allier]]
|arrondissement = [[Vichy (arrondissement)|Vichy]]
|kanton = [[Lapalisse (kanton)|Lapalisse]]
|burremeêster = Yves Collanges
|periode = [[2001]]-[[2008]]
|jaer = 1999
|bevolkienge = 362
|dichteid = 14,8
|oppervlak = 24,03
|videt = 46.2025
|videt_g = 46 |videt_m = 12 |videt_s = 0
|lunet = 3.78055555556
|lunet_g = 3 |lunet_m = 46 |lunet_s = 50
|LuV = L
|code = 03250
|poscode = 42620
|oôgte = 400
|website = }}
'''Saint-Pierre-Laval''' is 'n hemeênte in 't departement [[Allier]], in de rehio [[Auvergne]], in [[Frankriek]].
== Geograofische informaotie ==
Saint-Pierre-Laval lei op de coördinaot'n 46°12’ 0’’ N 3°46’ 50’’ L (46,2025; 3,78055555556). 't Oppervlak omslit 24,03 [[km²]].
== Bevolkienge ==
In 1999, vogges 't [[INSEE|Bureau van de Statistiek'n in Frankriek]], 'aod Saint-Pierre-Laval 'n inweunersantal van 362. De bevolkiengsdichteid bedroe 14,8 mins'n per [[km²]].
Ier-a onder vog 'n grafiek mee de bevolkiengshroei verdeêld over de jaer'n, vogges 't INSEE.
<timeline>
ImageSize = width:250 height:200
PlotArea = left:40 right:10 top:10 bottom:20
TimeAxis = orientation:horizontal
AlignBars = justify
Colors =
id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:1960 till:2010
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
PlotData =
bar:900 color:gray1 width:1
from:start till:end
bar:600 color:gray1
from:start till:end
bar:300 color:gray1
from:start till:end
bar:0 color:gray1
LineData =
layer:front
points:(48,124)(84,121) color:blue width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 548 1968: 533
points:(84,121)(100,128) color:blue width:2 #1975: 572
points:(100,128)(128,108) color:blue width:2 #1982: 468
points:(128,108)(160,99) color:blue width:2 #1990: 416
points:(160,99)(196,88) color:blue width:2 #1999: 362
</timeline>
{{Koord|46|12|9|N|3|46|50|L|plad=tiäd}}
[[Categorie:Hemeênt'n in Allier]]
[[Categorie:Hemeênt'n]]
[[Categorie:Hemeênt'n in Frankriek]]
kklm3u0730ffzzss7dfct8jf7lq7eg0
Twidde Weareldoôrlog
0
7029
183724
183723
2026-09-27T12:08:19Z
Barends2
16329
/* 1939 */
183724
wikitext
text/x-wiki
[[Plaetje:Rotterdam, Laurenskerk, na bombardement van mei 1940.jpg|thumb|260px|[[Rotterdam]] nae het bombardement in 1940]]
[[Plaetje:Destroyed Walcheren seawall at Westkapelle 1944.jpg|thumb|260px|Waschappel in 1944]]
[[Plaetje:Walcheren Island 01.jpg|thumb|260px|Slag om de Schelde]]
[[Plaetje:Light Infantry carriers move through Krabbendijke on the Beveland Causeway.jpg|thumb|260px|Geallieerde troepen passere [[Krabbendieke]]]]
[[Plaetje:Nagasakibomb.jpg|thumb|260px|Nagasaki in 1945]]
De '''Twidde Weareldoôrlog''' was een zeer groôtschaelige oôrlog, de meêst bloedigsten die ooit op de [[aerde|aerdbol]] is 'evoerd. Vechtende partijen waere an de ene kant [[Duutsland]], [[Japan]], [[Itâlië]], [[Honharije]], [[Roemenië]], [[Bulgarije]], [[Finland]] en [[Mantsjoekwo]] in an de oare kant onger meer [[Frankriek]], [[Iengeland]], de [[Vereênigde Staeten]], [[China]] en de [[Rusland|Sovjetunie]]. Naer schattingen kwamme 72 meljoen mênsen 'ierbie om 't leven. Voorà in [[Oôst-Europa]] is vreêd 'arde 'evochte, deer viel 82,5% van aolle militaire slachtoffers.
== Verloôp ==
Deur vee historici wor de Twidde Weareldoôrlog deels verklaerd deur de vernederende vredesvoorwaerden an Duutsland nae [[Eerste Wereldoorlog|Eerste Weareldoôrlog]]. Deu de opkomst van dictaotor [[Adolf Hitler]] in Duutsland kwamme de Duutsers steeds meer tegenover de Iengelse in de Franse te stoô. De oôrlog startende op [[1 september]] [[1939]] mee de Duutse inval in Poôl'n. Nederland rocht in mei '40 bie de oorlog betrokke. Uze koneginne Willemina ield 'n striedlustige reê, waerin ze zei dat uze troepen dapper stand ieuw en da' m'n achter de Waeterlinie veilig waere. Dat bleek een stuitje laeter wel vreêd optimistisch te wezen; zelf verdween ze een paer daegen laeter naer Iengeland en nog een paer daegen varder capituleerde ons leger.
Alleên Zeêland vocht nog deur tot [[19 meie]]. An de draedomroep ao m'n nie vee meer. Aol 't nieuws wier vortan nogal aordig ekleurd. De radiowienkels deeje goeie zaeken. Je zag overal op de daeken kopere draedjes verschiene. Dat was een teken dat er wì een radio mit meêstal de kortegolf was an'eschaft om nae Radio Oranje uut Engeland te kunne luustere. Omdat de taelekennis nog nie groôt was, konne de meêste van ons gin [[Iengels]] verstae, daerom wier d'er ok vee nae den [[Belhië|Belg]] eluusterd, die ok vanuut Engeland uutzond. Vanof naejaer 1940 gieng et er langzaemerand minder goed uutzie vor onze bezetters. De Slag om Engeland wier dù de Duutsers verlore, de Blitzkrieg was over en ze gienge rekenieng ouwe mit een tegenreactie. Iedereên boven de vuuftiene most altied een persoonsbewies bie z'n è en nae acht ure 's aevens mocht je eêlemaele nie mì buute komme. Ok de distributie wier erger. Op 't platteland viel't nog wè mee wat 't eten angaet. Het binnenlandse nieuws wier d'r ok nie beter op. Regelmaetig stong d'r een ''Bekanntmachung'' van de Wehrmacht mit een lieste van terechtstelliengen in wegens sabotage. De Joden wiere of 'evoerd naer [[Amsterdam]] en laeter nae [[Westerbork]] en uuteindelijk nae [[Poôl'n]]. Die leste bestemmiengen wiste m'n pas nae den oôrlog. De Duutsers krege 't moelijker. In [[Rusland]] gieng het bie Stalingrad mis; het Duitse 6e leger onder von Paulus gaf z'n eige op [[2 feberwari]] [[1943]] over. In 't zelfde jaor op 13 Meie gaeve de restanten van 't [[Afrika]]-Kurps d'r eige over. De anvoerder Rommel zat toen al wied en zied in Duitsland. Ze begonne 'm al mà meer te kniepen voor een invasie, en ze waere benauwd dat achter de bunkers langs de kust parachutisten en zweefvliegtuugen zouwe kunne lande. Rommel begon toen ier de zaek op poôten te zetten. Iedereên die nog nie as dwangerrebeier nae Duitsland was of 'evoerd of nie gedwonge in de Arbeidsdienst zat, most boamen gae kappe. De stammem wiere in de polders 'ezet tegen zweefvliegtuugen. Ze krege de naem Rommelasperges.
Rommel wier beschouwd as eên van de beste Duutse veldmaarschalken. Laeter wier 'n beschuldigd dat ie in 't complot zat om Hitler op [[20 juli]] [[1944]] te vermoôren en wier 'n 'edwonge om op [[14 oktober]] [[1944]] zelfmoord te plegen. Verscheie eilanden in de Delta wiere daorom onder waeter ezet. Binnen een paer daegen most biena iedereên weg weze vanwege de inundatie. Voora rond Walchren wier zwaer 'evochten. De oorlog durende toe september 1945, toe gaf Japan zich over naedat de Amerikaonen twee atoombommen op 't land 'egooid ha. Vanof 1941 was ok Japan betrokke 'ereakt bie de Twidde Weareldoôrlog deu de anval op Pearl Harbor. Duutsland ha z'n eige al een paer maenden eerder over'egeve. Ut meêst verschrikkelukke van dizze oorlog was de [[Holocaust]], weerbie zowat 6 meljoen [[Joôden]] ommebrocht binne. De Twidde Weareldoôrlog zurgende wel voo een tweêdeling in Europa, weerna de zogenaemde ''[[Kouwe Oorlog]]'' ontstong. Europa herstellende z'n eige wel verbaezend snel van de verschrikkingen van de oorlog. Nae de oorlog kwam d'r een enorme economische groei die voor vee welvaert zurgende.
== 1939 ==
* [[1 september]] - Invaosie van Duutse troepen in [[Poôl'n]].
* [[3 september]] - Oôrlogsverklaerieng vant [[Vereênigd Konienkriek]] en [[Frankriek]] an [[Nazi-Duutsland]]. ''Behin van den Twidde Weareldoôrlog.''
* [[17 september]] - Ok den [[Sovjet-Unie]] valt [[Poôl'n]] binne.
== 1940 ==
* [[10 meie]] - [[Duutsland|Duutse]] troepen vallen [[Frankriek]] maer ok [[Nederland]], [[Belhië]] en [[Luxemburg (land)|Luxemburg]] binnen. Oal dizze drie lan'n reake noe ok betrokken bie de Twidde Waereldoôrlog.
* 10 meie - [[Winston Churchill]] wor premier vant [[Vereênigd Konienkriek]].
* [[13 meie]] - Koniengin [[Wullemina der Nederlan'n|Wullemina]] en den Nederlandse [[kabinet-De Geer II|reherieng]] vluchtten nae [[Iengeland]].
* [[14 meie]] - De binnenstad van [[Rotterdam]] wor verieneweerd deu Duutse bommenwêrrepers.
* [[15 meie]] - [[Nederland]] (be'alve [[Zeêland]]) geêft z'n eige in [[Riesoôrd]] an de Duutsers over.
* [[16 meie]] - Den Duutse bezetter voert in Nederland den Midden-Europeêse Tied (MET) in.<ref>[https://nos.nl/artikel/2000803-iedere-plaats-had-z-n-eigen-tijd NOS]</ref>
* [[17 meie]] - [[Middelburg]] wor zwaer 'ebombardeerd deu Duutse bommenwerpers. 24 inweuners komme ierbie om 't leven. Zeêland (be'alve [[Zeêuws-Vlaonderen]]) geêft z'n eige over an de Duutsers.
* [[19 meie]] - De leste Nederlandse troepen verleate Zeêuws-Vlaonderen nae 10 daehen verzet tehen de Duutse overmacht.
* [[27 meie]] - De leste Belhiese troepen verleate Zeêuws-Vlaonderen (bie [[Truzement]]).
* [[28 meie]] - [[Belhië]] geeft z'n eige over an de Duutsers.
* [[22 juni]] - [[Frankriek]] geeft z'n eige over an de Duutsers. De helt wor bezet deur Duutsland, de aore helt wor as [[Vichy]]-Frankriek een satellietstaete van de Duutsers.
* [[3 september]] - 't [[Kabinet-Gerbrandy I]] treedt an.
* [[27 september]] - Driemogendedenpact tussen [[Nazi-Duutsland]], [[Itâlië]] en [[Japan]].<ref>[https://historiek.net/het-verbond-van-de-asmogendheden/870/ Historiek]</ref>
* [[7 december]] - Duutsland begint de ''Blitz op [[Londen]]''. De aanhouwernde bombardement'n kostte an 30.000 man 't leven.
== 1941 ==
* [[25 feberwari]] - In [[Amsterdam]] wor de Feberwaristaoking 'eorhaoniseerd. De staoking wor hard neer'eslogen: ierbij valle nehen doden.
* [[22 juni]] - ''Operatie Barbarossa''. Hitler valt [[Rusland]] binne, ochteraf een hrote fout.
* [[19 september]] - Innaeme van [[Kiev]] deu de Duutsers.
* [[29 september|29]]-[[30 september]] - Bienae 34.000 [[Joôden]] deu den [[SS]] vermoôrd int ravien Babi Jar bie [[Kiev]].<ref>[https://www.tracesofwar.nl/sights/15178/Babi-Jar.htm TracesOfWar]</ref>
* [[7 december]] - [[Japan]]se anval op Pearl Harbor. Gevolg is dat de [[Vereênigde Staeten]] bie de oorlog worre betrokke.
== 1942 ==
* [[11 jannewari]] - Japan valt [[Nederlands-Indië]] an.
* [[20 jannewari]] - In [[Berlijn]] wor den Wannseeconferentie 'ehouwe, waer den ''Endlösung der Judenfrage'' wor georgaoniseêrd.
* [[27 jannewari]] - In [[Winterswiek]] wor een temperatuur 'emeten van -27,4 C. Dit is tot op noe voor Nederland nog steeds ut kouwerecord.
* [[27 feberwari]] - In de Jaovazeê goôt Karel Doorman mee z'n vloot ten ogner.
* [[31 meie]] - Eerste massaole bombardement op een [[Duutsland|Duutse]] stad. [[Keul'n]] is 't doelwit.
== 1943 ==
* [[2 feberwari]] - De noordelijke helt van 't [[Duutsland|Duutse]] Zesde Leher geeft zich in [[Stalingrad]] over. De Duutse tegenstand is hebroken hetgeen een keerpunt in d'n oorlog betekent.
* [[31 maerte]] - Bombardement op [[Rotterdam]]-west, hierbie komme 326 man omme.
* [[24 juli]] - Bombardement op [[Hamburg]] deu de Britten. Ierbie ontstoôt een vierstorm. Vogges de officiële ciefers komme ierbie 18.474 Duusters om 't leêven.
* [[28 november]] - Behin van de conferentie van Teheren, weer de grôte drie, Roosevelt, Stalin in Churchill bie mekander komme.
== 1944 ==
* [[12 feberwari]] - D'n Duutse bezetter geeft bevel [[Schouwen-Duveland]] onger waeter te zetten.
* [[22 feberwari]] - Tiejens een bombardement op [[Nijmegen]] deu de geallieerden, kommen meer as 800 man om 't leven. Ok [[Arnem]], [[Enschede]] en [[Deventer]] worren op dezen dag deu Amerikaonse bommenwerpers 'ebombardeerd.
* [[3 maerte]] - Bombardement op het Haegse Bezuujenhout, weerbie 550 man omkomme.
* [[6 juni]] - [[D-Day]], behin van de geallieerde invaosie in [[Normandië]].<ref>[https://historiek.net/d-day-6-juni-operatie-overlord/9276/ Historiek]</ref>
* [[20 juli]] - Mislukte aenslag op [[Hitler]] deu den Duutse kolonel [[Claus von Stauffenberg]].<ref>[https://historiek.net/operatie-walkure-valkyrie-aanslag-hitler-1944/127913/ Historiek]</ref>
* [[4 auhustus]] - [[Anne Frank]] en eur ouwers en zuster worren nae verraed deu de Duutsers opgepakt. 't [[Joôd'n|Joôdse]] gezin Frank waeren ongerdukers in [[Amsterdam]].
* [[25 auhustus]] - [[Paries]] wor bevried.
* [[2 september]] - De geallieerden trekken [[België]] binn'n.
* [[3 september]] - [[Brussel]] wor bevried.
* [[4 september]] - [[Antwerpen (plekke)|Antwerpen]] wor bevried.
* [[5 september]] - [[Dolle Dissendag]].<ref>[https://historiek.net/dolle-dinsdag-tweede-wereldoorlog/80943/ Historiek]</ref>
* 5 september - Oprichtieng van de [[Benelux]].
* [[7 september]] - [[Luuk (gemeênte)|Luuk]] wor bevried.
* [[11 september]] - [[Bresjes]] wor deu de geallieerden 'ebombardeerd. Awast da de plekke was 'eëvacueerd valle d'r toch nog 199 slachtoffers.
* [[12 september]] - De geallieerden trekken Zuud-[[Limburg (Nederland)|Limburg]] binn'n (gemeênte [[Eijsden-Margraten]]).
* [[13 september]] - Laetste transport van [[Joôd'n]] uut Kamp [[Westerbork]].
* [[14 september]] - [[Maestricht]] wor bevried.
* [[16 september]] - De geallieerden trekken [[Zeêuws-Vlaonderen]] binn'n (gemeênten [[Terneuzen (gemeênte)|Terneuzen]] en [[Ulst (gemeênte)|Ulst]]).
* [[17 september|17]]-[[25 september]] - [[Operaotie Market Garden]] (Slag om [[Arnem]]).<ref>[https://historiek.net/operatie-market-garden-doelen-tijdlijn-gevolgen/123367/ Historiek]</ref>
* 17 september - De geallieerden trekken [[Noord-Braebant]] binn'n.
* [[18 september]] - [[Eind'oven]] wor bevried.
* [[20 september]] - [[Nijmegen]] wor bevried.
* [[3 oktober]] - Bie een Iengels luchtbombardement wor een gat 'eslegen in de [[Waschappel]]ler Zeêdiek. Ierbie kwammen 180 inweuners om 't leven deu water in vuur; de plaets zeluf wier zô goed as van de kaerte eveegd deur de bommen en 't binnenstreumende zeêwaeter. De geallieerde troepen landde op 1 november 1944 mee landiengsvaertuugen ten noorden en zuuën van 't ontstaene diekgat. Tun tiede van de landienge bevonde zich nog zes mêsen in 't durp, de rest van de overlevenden was geëvacueerd ni de omriengende durpen. Op 12 oktober 1945, meer dan een jaer laeter, was 't gat edicht. Een nog oaltijd zichtbaer overbliefsel is de kreeke, die ontstaen is deur 't bombardement. Deur 't zoute kwelwaeter, onder de diek door, is 't waeter brak in plaets van zoete. As herinnering an dizze oôrlog, mè zeker oôk an de bevrijdienge, staet ter een Sherman-tank op den diek. Achter de viertoren "Ooge licht" liggen, in een aluve cirkel, de graeven van de oorlogsslachtoffers. Zie ok [[Inundaotie van Walchren]].
* [[20 oktober]] - Explosie bie [[Izendieke]]. Bie een zwaere ontploffinge op een steê bie het durp [[Izendieke]] ([[Zeêuws-Vlaonderen]]), vallen 47 doôden en 37 gewonden onger Britse en Canadese militairen. De oorzaek van de ramp is nooit achterhaeld.
* [[21 oktober]] - [[Aken]] is d' eêste Duutse stad die deu de geallieerden wor veroverd.
* [[27 oktober]] - [[Berrehe op Zoom]] wor bevried.
* [[29 oktober]] - [[Breda]] wor bevried.
* [[30 oktober]] - [[Tole (plekke)|Tole]] en [[Goes]] wor'n bevried.
* [[1 november]] - [[Sluus (plekke)|Sluus]] wor bevried; [[Vlissienge]] wor bevried deu de Iengelse nae de [[Slag om de Sloedam]].
* [[2 november]] - [[Wissekaerke]] wor bevried.
* [[4 november]] - [[Flupland (plekke)|Flupland]] en [[Steênberrehe]] wor'n bevried.
* [[6 november]] - [[Middelburg]] wor bevried.
* [[7 november]] - [[Ter Veere (plekke)|Ter Veere]] wor bevried.
* [[8 december]] - Bie 'n overval op de [[Leêuwarden|Leêuwarder]] hevangenis worn meêr as vuuftig verzetsmensen bevried.
* [[9 november]] - [[Moerdiek]] wor bevried.
* [[16 december]] - Behin vant [[Ardenn'n]]offensief.<ref>[https://historiek.net/het-ardennenoffensief/47080/ Historiek]</ref>
== 1945 ==
* [[25 jannewari]] - Ende vant [[Ardenn'n]]offensief.
* [[27 jannewari]] - Russische troepen bevreije 't concentraosiekamp [[Auschwitz]].
* [[13 feberwari|13]]-[[14 feberwari]] - Bombardement op [[Dresden]], weerbie 25.000 man omkomme.<ref>[https://historiek.net/bombardement-op-dresden/40297/ Historiek]</ref>
* [[3 maerte]] - Bombardement opt [[Den Haeg|Haegse]] Bezuujenhout, weerbie 550 man omkomme.
* [[7 maerte]] - De geallieerden trekken over de [[Rien]] bie [[Remagen]].
* [[13 maerte]] - Koneginne [[Willemina]] gaet in [[Djì]] ([[Zeêuws-Vlaonderen]]) de Nederlandse hrens over.
* [[28 maerte]] - [[Megchelen]] ([[Achteroek]]) wor bevried.
* [[1 april]] - [[Enschede]] wor bevried.
* [[5 april]] - Twee Amerikaonse vliegtugen storte neer bie de Kilhaevene van [[Ouwdurp]]. 15 doôden en 3 gewonden.
* [[12 april]] - [[Harry S. Truman]] wor beëdigd as 33e president van de [[Vereênigde Staeten]].
* [[16 april]] - [[Greunienge (stad)|Greunienge]] wor bevried.
* [[17 april]] - [[Ede]] wor bevried.
* [[20 april]] - [[Nijkerke]] wor bevried.
* [[30 april]] - [[Adolf Hitler]] schie' z'n eige doôd.
* [[4 meie]] - 't [[Duutsland|Duutse]] leger in Noôrdwest-Duutsland, [[Schleswig-Holstein]], [[Denemarken]] en [[Nederland]] geêft z'n eige over aon de geallieerden (capitulaosie).<ref name=cap>[https://historiek.net/capitulatie-in-wageningen-in-mei-1945-is-geschiedvervalsing/49371/ Historiek]</ref>
* [[5 meie]] - 't Ende van den oôrlog in deêze gebieën en lan'n om acht uure 's morgens. Den [[Canada|Canadese]] generael Foulkes over'andigt in '' 'Otel De Wereld'' in [[Waegeniengen]] an de Duutsers den uutwerkieng van den capitulaosieovereênkomst. Foulkes en den Duutse opperbevel'ebber in Nederland generael Blaskowitz ongertekenen deêze uutwerkieng om half vuuf 's middags.<ref name=cap/>
* [[6 meie]] - Verdere uutwerkieng van den capitulaosieovereênkomst in den aula van den Landbouw'oôgeschole in Waegeniengen.<ref name=cap/>
* [[7 meie]] - [[Schouwen-Duveland]] wor bevried.
* 7 meie - 't Duutse leger geêft z'n eige in [[Reims]] over aon de geallieerden.<ref name=capt>[https://historiek.net/capitulaties-van-duitse-troepen-in-1945/134180/ Historiek]</ref>
* [[8 meie]] - 't Duutse leger geêft z'n eige ok in [[Berlijn]] bie de [[Sovjet-Unie|Russen]] over aon de geallieerden.<ref name=capt/>
* 8 meie - Om elf uure ' s aovunds (wintertied 23.01 uure) offisjeel ende van den Twidde Waereldoôrlog in [[Europa]].<ref name=capt/>
* [[9 meie]] - Om middernacht (zeumertied 00.01 uure) offisjeel ende van den Twidde Waereldoôrlog in Europa.<ref name=capt/>
* [[19 meie]] - [[Goereê-Overflakkeê]] wor bevried.
* [[20 meie]] - Ok [[Texel]] is noe vrie.
* [[11 juni]] - En ok [[Schiermonnikoôg]] is as laetste vrie.
* [[6 juli]] - Intocht van koneginne [[Willemina]] in [[D'n Aegt]].
* [[17 juli]]-[[2 auhustus]] - Conferentie van [[Potsdam]] tussen de [[Vereênigde Staeten]], 't [[Vereênigd Konienkriek]] en den [[Sovjet-Unie]].<ref>[https://historiek.net/conferentie-van-potsdam-besluiten/153273/ Historiek]</ref>
* [[26 juli]] - De Britse premier [[Winston Churchill]] wor opgevolgd deu [[Clement Attlee]].
* [[6 auhustus]] - De Amerikaonen gooie een atoombomme op de [[Japan]]se stad [[Hiroshima]]. Op de 9e gooie ze z'r iene op [[Nagasaki]].
* [[9 auhustus]] - De [[Sovjet-Unie]] valt Japan an in trekt [[China]] in [[Noord-Korea]] binne.
* [[15 auhustus]] - Japan geeft z'n eige over aon de geallieerden.
* [[17 auhustus]] - In [[Nederlands-Indië]] roepe Soekarno in Hatta de ''Repoeblik Indonesia'' uut.
* [[2 september]] - Japan tekent z'n overgeave. ''Ende van de Twidde Weareldoôrlog.''
== Slachtoffers per land ==
Het antal slachtoffers is onevenredig verdeeld over de verscheie lan'n. Dit is vooral 't geval bie burherslachtoffers.
{| class="wikitable sortable" style="text-align: right"
|- bgcolor="#cccccc"
!style="text-align: left;background:#B0C4DE"|Land
!style="background:#B0C4DE"|Inweunerantal 1939
!style="background:#B0C4DE"|Militaire slachtoffers
!style="background:#B0C4DE"|Burherslachtoffers
!style="background:#B0C4DE"|Joôdse Holocaustslachtoffers
!style="background:#B0C4DE"|Totaol antal doôden
!style="background:#B0C4DE"|Doôden in % vant inweunerantal
|-
|align=left|'''[[Albanië]]''' || 1.073.000 || 28.000 || ||200 || 28.200 || 2,63%
|-
|align=left|'''[[Australië]]'''|| 6.998.000 || 40.400 || 100 || || 40.500 || 0,58%
|-
|align=left|'''[[Belhië]]'''|| 8.387.000 || 12.100 ||49.600 ||24.400 || 86.100 || 1,02%
|-
|align=left|'''[[Birma]]'''|| 16.119.000 ||22.000 ||250.000 || || 272.000 || 1,16%
|-
|align=left|'''[[Brezilië]]'''|| 40.289.000 || 1.000 || 1.000 || || 2.000 || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Bulharije]]'''|| 6.458.000 || 22.000 ||3.000 || || 25.000 || 0,38%
|-
|align=left|'''[[Canada]]'''|| 11.267.000 || 45.300 || || || 45.300 || 0,40%
|-
|align=left|'''[[China]]'''|| 517.568.000 || 3.800.000 || 15.805.000 || ||19.605.000 || 3,78%
|-
|align=left|'''[[Cuba]]'''|| 4.235.000 || || 100 || ||100 || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Denemarken]]'''|| 3.795.000 || 2.100 || 1.000 || 100 || 3.200 || 0,08%
|-
|align=left|'''[[Duutsland]]''' || 69.623.000 || 5.533.000 || 1.810.000 ||160.000 ||7.503.000 || 10,77%
|-
|align=left|'''[[Estland]]'''|| 1.134.000 || || 40.000 || 1.000 ||41.000 ||3,62%
|-
|align=left|'''[[Ethiopië]]'''|| 17.700.000 || 5.000 || 200.000 || || 205.000 || 1,16%
|-
|align=left|'''[[Filepien'n]]'''|| 16.000.000 || 57.000 || 90.000 || ||147.000 || 0,92%
|-
|align=left|'''[[Finland]]'''|| 3.700.000 || 95.000 || 2.000 || || 97.000 || 2,62%
|-
|align=left|'''[[Frankriek]]'''|| 41.700.000 || 212.000 || 267.000|| 83.000 ||562.000|| 1,35%
|-
|align=left|'''[[Frans Indo-China]]'''||24.600.000 || || 1.000.000|| || 1.000.000 || 4,07%
|-
|align=left|'''[[Griekenland]]'''|| 7.222.000 || 20.000 || 220.000 || 71.300 || 311.300 || 4,31%
|-
|align=left|'''[[Hongarije]]'''|| 9.129.000 || 300.000 || 80.000 || 200.000 || 580.000 || 6,35%
|-
|align=left|'''[[Ierland]]'''|| 2.960.000 || || 200 || || 200 || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Iesland]]'''|| 119.000 || || 200 || || 200 || 0,17%
|-
|align=left|'''[[India]]'''|| 378.000.000 || 87.000 || 1.500.000 || || 1.587.000 || 0,42%
|-
|align=left|'''[[Irak]]'''|| 3.698.000 || 1.000 || || || 1.000 || 0,03%
|-
|align=left|'''[[Iran]]'''|| 14.340.000 || 200 || || || 200 || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Itâlië]]'''|| 44.394.000 || 306.400 || 145.100 || 8.000 || 459.500 || 1,04%
|-
|align=left|'''[[Japan]]'''|| 71.380.000|| 2.041.000 || 580.000 || || 2.621.000 || 3,67%
|-
|align=left|'''[[Joegoslavië]]'''|| 15.400.000 || 446.000 || 514.000 ||67.000 ||1.027.000 || 6,67%
|-
|align=left|'''[[Korea]]'''|| 23.400.000 || || 60.000 || || 60.000 || 0,26%
|-
|align=left|'''[[Letland]]'''|| 1.995.000 || || 147.000 || 80.000 || 227.000 || 11,38%
|-
|align=left|'''[[Litouwen]]'''|| 2.575.000 || || 212.000 || 141.000 || 353.000 || 13,71%
|-
|align=left|'''[[Luxemburg (land)|Luxemburg]]'''|| 295.000 || || 1.300 ||700|| 2.000 || 0,68%
|-
|align=left|'''[[Maleisië]]'''|| 4.391.000 || ||100.000 || ||100.000 || 2,28%
|-
|align=left|'''[[Malta]]'''|| 269.000 || || 1.500 || || 1.500 || 0,56%
|-
|align=left|'''[[Mexico]]'''|| 19.320.000 || || 100 || || 100 || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Monholië]]'''|| 819.000 || 300 || || || 300 || 0,04%
|-
|align=left|'''[[Nederland]]'''|| 8.729.000 || 7.900 || 88.900|| 102.000 || 198.800 || 2,32%
|-
|align=left|'''[[Nederlands-Indië]]'''|| 69.435.000 || ||4.000.000|| || 4.000.000 || 5,76%
|-
|align=left|'''[[Newfoundland]]'''|| 300.000 || 1.000 || 100|| || 1.100 || 0,37%
|-
|align=left|'''[[Nieuw-Zeêland]]'''|| 1.629.000 || 11.900|| || || 11.900 || 0,67%
|-
|align=left|'''[[Noorwegen]]'''|| 2.945.000 || 3.000 || 5.800 || 700 || 9.500 || 0,32%
|-
|align=left|'''[[Oostenriek]]'''|| 6.653.000 ||? || 40.500 || 65.000 || 105.500 || 1,59%
|-
|align=left|'''Eilanden in [[Oceanië]]'''|| 1.900.000 || || 57.000|| || 57.000|| 3,0%
|-
|align=left|'''[[Oôst-Timor]]'''|| 500.000 || || 55.000|| || 55.000 || 11,0%
|-
|align=left|'''[[Pool'n]]'''|| 27.007.000 || 100.000 || 1.900.000 || 3.000.000 || 5.000.000 || 18,51%
|-
|align=left|'''[[Roemenië]]'''|| 19.934.000 || 300.000 || 64.000 || 469.000 || 833.000|| 4,22%
|-
|align=left|'''[[Singapore]]'''|| 728.000 || || 50.000 || || 50.000 || 6,87%
|-
|align=left|'''[[Rusland|Sovjet-Unie]]'''|| 175.500.000 || 10.700.000 || 11.900.000 || 1.000.000 || 23.600.000 || 13,44%
|-
|align=left|'''[[Spanje]]'''|| 25.637.000 || 4.500 || || || 4.500 || 0,02%
|-
|align=left|'''[[Thailand]]'''|| 15.023.000 || 5.600 || 300 || || 5.900 || 0,04%
|-
|align=left|'''[[Tsjechoslowakije]]'''|| 15.300.000 || 25.000 || 43.000 || 277.000 || 345.000 || 2,25%
|-
|align=left|'''[[Vereênigd Konienkriek]]'''|| 47.760.000 || 382.600 || 67.800 || || 450.400 || 0,94%
|-
|align=left|'''[[Vereênigde Staeten]]'''|| 131.028.000 || 407.300 || 11.200|| || 418.500 || 0,32%
|-
|align=left|'''[[Zweden]]'''|| 6.341.000 || || || || || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Zwitserland]]'''|| 4.210.000 || || 100 || || 100 || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Zuud-Afrika]]'''|| 10.160.000 || 11.900 || || || 11.900 || 0,12%
|- bgcolor="#cccccc"
!align=left|'''Totaol''' ||1.961.071.000 || 25.037.500 || 41.363.400 || 5.754.400 || 72.155.800 || 3,70%
|}
== Boek'n ==
* Herman Amersfoort en Piet Kamphuis - Mei 1940: De strijd op Nederlands grondgebied
* David Barnauw - De bezetting in een notendop
* Anthony Beevor - De Tweede Wereldoorlog
* Sophie van den Bergh enz. - De Bosatlas van de Tweede Wereldoorlog
* Norman Davies - Europa in oorlog
* Debórah Dwork en Robert Jan van Pelt - De holocaust
* Saul Friedländer - Nazi-Duitsland en de Joden
* Martin Gilbert - Nooit meer, de geschiedenis van de holocaust
* Katja Happe - Veel valse hoop
* Abel Herzberg - Kroniek der Jodenvervolging 1940-1945
* Raul Hilberg - De vernietiging van de Europese Joden
* Guus Hiltermann - Geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog
* Loe de Jong - De bezetting
* Loe de Jong - Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog
* Paul Kennedy - De kering van het tij
* Ian Kershaw - Keerpunten
* Ian Kershaw - Tot de laatste man
* Christ Klep en Ben Schoenmaker - De bevrijding van Nederland 1944-1945
* Ad van Liempt - De oorlog
* Peter Longerich - De Wannseeconferentie
* Insa Meinen - De shoah in België
* Ben Nijhuis - De geschiedenis van de Nederlandse Joden
* Richard Overy - Waarom de geallieerden wonnen
* Richard Overy - Ruslands oorlog
* Jacques Presser - Ondergang
* Laurence Rees - Auschwitz
* Andrew Roberts - Wereld in vlammen
* Maarten van Rossem - Drie oorlogen
* Norman Stone - De Tweede Wereldoorlog
* Alexander en Malcolm Swanston - Atlas van de Tweede Wereldoorlog
* Roel Tanja - Een beknopte geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog
* Emerson Vermaat - Het Ribbentrop-Molotov Pact 1939
== Zie ok ==
* [[Eêste Weareldoôrlog]]
* [[Adolf Hitler]]
== Noôten ==
<References/>
== Lienks nae buten ==
{{Div col|cols=2}}
* [https://www.cultureelwoordenboek.nl/geschiedenis-vanaf-1900/tweede-wereldoorlog/ Cultureel Woordenboek]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/nl/thema-wo2.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.knack.be/geschiedenis/wereldoorlog-ii/6-tactische-blunders-van-de-fuhrer/ Knack]
* [https://historiek.net/c/tweede-wereldoorlog/ Historiek]
* [https://www.britannica.com/event/World-War-II Britannica]
* [https://www.larousse.fr/encyclopedie/divers/Seconde_Guerre_mondiale/184615 Larousse]
* [https://www.tweedewereldoorlog.nl Tweedewereldoorlog]
* [https://www.tracesofwar.nl/ TracesOfWar]
* [https://mei1940.org/ Mei 1940]
* [https://web.archive.org/web/20250614052618/https://www.nimh.nl/themas/tijdlijn-militaire-geschiedenis-van-nederland/historische-overzichten/tijdlijn-militaire-geschiedenis/1940-1945-de-tweede-wereldoorlog Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)]
* [https://web.archive.org/web/20260324010658/https://www.niod.nl/ NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies]
* [https://www.annefrank.org/nl/museum/ Anne Frank Stichting]
* [https://kampwesterbork.nl/ Herinneringscentrum Kamp Westerbork]
* [https://kampamersfoort.nl/ Nationaal Monument Kamp Amersfoort]
* [https://www.nmkampvught.nl/ Nationaal Monument Kamp Vught]
* [https://www.oorlogsmuseum.nl/ Oorlogsmuseum Overloon]
* [https://breendonk.be/nl Fort van Breendonk]
* [https://kazernedossin.eu/ Kazerne Dossin]
* [https://web.archive.org/web/20250508094630/https://oorlogzeeland.nl/ Zeeland 1940-1945]
* [https://bevrijdingsmuseumzeeland.nl/zeeland-in-de-tweede-wereldoorlog/ Bevrijdingsmuseum Zeeland]
{{Div col end}}
[[Categorie:Oôrlog]]
[[Categorie:Twintegste eêuwe]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Afrika]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Azië]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Europa]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Oceanië]]
[[Categorie:Geschiedenisse van België]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Nederland]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Zeêland]]
[[Categorie: Australië]]
[[Categorie:Duutsland]]
[[Categorie: Frankriek]]
[[Categorie:Griek'nland]]
[[Categorie:Honharije]]
[[Categorie: Indonesië]]
[[Categorie:Itâlië]]
[[Categorie:Japan]]
[[Categorie:Libië]]
[[Categorie:Oesteriek]]
[[Categorie:Poôl'n]]
[[Categorie: Rusland]]
[[Categorie:Singapoor]]
[[Categorie:Tsjehhië]]
[[Categorie:Vereênigd Konienkriek]]
[[Categorie:Vereênigde Staeten]]
js8n9x9pow94iru7wtih0hxtehrhdbf
183725
183724
2026-09-27T12:16:08Z
Barends2
16329
/* 1939 */
183725
wikitext
text/x-wiki
[[Plaetje:Rotterdam, Laurenskerk, na bombardement van mei 1940.jpg|thumb|260px|[[Rotterdam]] nae het bombardement in 1940]]
[[Plaetje:Destroyed Walcheren seawall at Westkapelle 1944.jpg|thumb|260px|Waschappel in 1944]]
[[Plaetje:Walcheren Island 01.jpg|thumb|260px|Slag om de Schelde]]
[[Plaetje:Light Infantry carriers move through Krabbendijke on the Beveland Causeway.jpg|thumb|260px|Geallieerde troepen passere [[Krabbendieke]]]]
[[Plaetje:Nagasakibomb.jpg|thumb|260px|Nagasaki in 1945]]
De '''Twidde Weareldoôrlog''' was een zeer groôtschaelige oôrlog, de meêst bloedigsten die ooit op de [[aerde|aerdbol]] is 'evoerd. Vechtende partijen waere an de ene kant [[Duutsland]], [[Japan]], [[Itâlië]], [[Honharije]], [[Roemenië]], [[Bulgarije]], [[Finland]] en [[Mantsjoekwo]] in an de oare kant onger meer [[Frankriek]], [[Iengeland]], de [[Vereênigde Staeten]], [[China]] en de [[Rusland|Sovjetunie]]. Naer schattingen kwamme 72 meljoen mênsen 'ierbie om 't leven. Voorà in [[Oôst-Europa]] is vreêd 'arde 'evochte, deer viel 82,5% van aolle militaire slachtoffers.
== Verloôp ==
Deur vee historici wor de Twidde Weareldoôrlog deels verklaerd deur de vernederende vredesvoorwaerden an Duutsland nae [[Eerste Wereldoorlog|Eerste Weareldoôrlog]]. Deu de opkomst van dictaotor [[Adolf Hitler]] in Duutsland kwamme de Duutsers steeds meer tegenover de Iengelse in de Franse te stoô. De oôrlog startende op [[1 september]] [[1939]] mee de Duutse inval in Poôl'n. Nederland rocht in mei '40 bie de oorlog betrokke. Uze koneginne Willemina ield 'n striedlustige reê, waerin ze zei dat uze troepen dapper stand ieuw en da' m'n achter de Waeterlinie veilig waere. Dat bleek een stuitje laeter wel vreêd optimistisch te wezen; zelf verdween ze een paer daegen laeter naer Iengeland en nog een paer daegen varder capituleerde ons leger.
Alleên Zeêland vocht nog deur tot [[19 meie]]. An de draedomroep ao m'n nie vee meer. Aol 't nieuws wier vortan nogal aordig ekleurd. De radiowienkels deeje goeie zaeken. Je zag overal op de daeken kopere draedjes verschiene. Dat was een teken dat er wì een radio mit meêstal de kortegolf was an'eschaft om nae Radio Oranje uut Engeland te kunne luustere. Omdat de taelekennis nog nie groôt was, konne de meêste van ons gin [[Iengels]] verstae, daerom wier d'er ok vee nae den [[Belhië|Belg]] eluusterd, die ok vanuut Engeland uutzond. Vanof naejaer 1940 gieng et er langzaemerand minder goed uutzie vor onze bezetters. De Slag om Engeland wier dù de Duutsers verlore, de Blitzkrieg was over en ze gienge rekenieng ouwe mit een tegenreactie. Iedereên boven de vuuftiene most altied een persoonsbewies bie z'n è en nae acht ure 's aevens mocht je eêlemaele nie mì buute komme. Ok de distributie wier erger. Op 't platteland viel't nog wè mee wat 't eten angaet. Het binnenlandse nieuws wier d'r ok nie beter op. Regelmaetig stong d'r een ''Bekanntmachung'' van de Wehrmacht mit een lieste van terechtstelliengen in wegens sabotage. De Joden wiere of 'evoerd naer [[Amsterdam]] en laeter nae [[Westerbork]] en uuteindelijk nae [[Poôl'n]]. Die leste bestemmiengen wiste m'n pas nae den oôrlog. De Duutsers krege 't moelijker. In [[Rusland]] gieng het bie Stalingrad mis; het Duitse 6e leger onder von Paulus gaf z'n eige op [[2 feberwari]] [[1943]] over. In 't zelfde jaor op 13 Meie gaeve de restanten van 't [[Afrika]]-Kurps d'r eige over. De anvoerder Rommel zat toen al wied en zied in Duitsland. Ze begonne 'm al mà meer te kniepen voor een invasie, en ze waere benauwd dat achter de bunkers langs de kust parachutisten en zweefvliegtuugen zouwe kunne lande. Rommel begon toen ier de zaek op poôten te zetten. Iedereên die nog nie as dwangerrebeier nae Duitsland was of 'evoerd of nie gedwonge in de Arbeidsdienst zat, most boamen gae kappe. De stammem wiere in de polders 'ezet tegen zweefvliegtuugen. Ze krege de naem Rommelasperges.
Rommel wier beschouwd as eên van de beste Duutse veldmaarschalken. Laeter wier 'n beschuldigd dat ie in 't complot zat om Hitler op [[20 juli]] [[1944]] te vermoôren en wier 'n 'edwonge om op [[14 oktober]] [[1944]] zelfmoord te plegen. Verscheie eilanden in de Delta wiere daorom onder waeter ezet. Binnen een paer daegen most biena iedereên weg weze vanwege de inundatie. Voora rond Walchren wier zwaer 'evochten. De oorlog durende toe september 1945, toe gaf Japan zich over naedat de Amerikaonen twee atoombommen op 't land 'egooid ha. Vanof 1941 was ok Japan betrokke 'ereakt bie de Twidde Weareldoôrlog deu de anval op Pearl Harbor. Duutsland ha z'n eige al een paer maenden eerder over'egeve. Ut meêst verschrikkelukke van dizze oorlog was de [[Holocaust]], weerbie zowat 6 meljoen [[Joôden]] ommebrocht binne. De Twidde Weareldoôrlog zurgende wel voo een tweêdeling in Europa, weerna de zogenaemde ''[[Kouwe Oorlog]]'' ontstong. Europa herstellende z'n eige wel verbaezend snel van de verschrikkingen van de oorlog. Nae de oorlog kwam d'r een enorme economische groei die voor vee welvaert zurgende.
== 1939 ==
* [[1 september]] - Invaosie van Duutse troepen in [[Poôl'n]].<ref>[https://duitslandinstituut.nl/naslagwerk/71/inval-in-polen# Duitsland Instituut]</ref>
* [[3 september]] - Oôrlogsverklaerieng vant [[Vereênigd Konienkriek]] en [[Frankriek]] an [[Nazi-Duutsland]]. ''Behin van den Twidde Weareldoôrlog.''
* [[17 september]] - Ok den [[Sovjet-Unie]] valt [[Poôl'n]] binne.
== 1940 ==
* [[10 meie]] - [[Duutsland|Duutse]] troepen vallen [[Frankriek]] maer ok [[Nederland]], [[Belhië]] en [[Luxemburg (land)|Luxemburg]] binnen. Oal dizze drie lan'n reake noe ok betrokken bie de Twidde Waereldoôrlog.
* 10 meie - [[Winston Churchill]] wor premier vant [[Vereênigd Konienkriek]].
* [[13 meie]] - Koniengin [[Wullemina der Nederlan'n|Wullemina]] en den Nederlandse [[kabinet-De Geer II|reherieng]] vluchtten nae [[Iengeland]].
* [[14 meie]] - De binnenstad van [[Rotterdam]] wor verieneweerd deu Duutse bommenwêrrepers.
* [[15 meie]] - [[Nederland]] (be'alve [[Zeêland]]) geêft z'n eige in [[Riesoôrd]] an de Duutsers over.
* [[16 meie]] - Den Duutse bezetter voert in Nederland den Midden-Europeêse Tied (MET) in.<ref>[https://nos.nl/artikel/2000803-iedere-plaats-had-z-n-eigen-tijd NOS]</ref>
* [[17 meie]] - [[Middelburg]] wor zwaer 'ebombardeerd deu Duutse bommenwerpers. 24 inweuners komme ierbie om 't leven. Zeêland (be'alve [[Zeêuws-Vlaonderen]]) geêft z'n eige over an de Duutsers.
* [[19 meie]] - De leste Nederlandse troepen verleate Zeêuws-Vlaonderen nae 10 daehen verzet tehen de Duutse overmacht.
* [[27 meie]] - De leste Belhiese troepen verleate Zeêuws-Vlaonderen (bie [[Truzement]]).
* [[28 meie]] - [[Belhië]] geeft z'n eige over an de Duutsers.
* [[22 juni]] - [[Frankriek]] geeft z'n eige over an de Duutsers. De helt wor bezet deur Duutsland, de aore helt wor as [[Vichy]]-Frankriek een satellietstaete van de Duutsers.
* [[3 september]] - 't [[Kabinet-Gerbrandy I]] treedt an.
* [[27 september]] - Driemogendedenpact tussen [[Nazi-Duutsland]], [[Itâlië]] en [[Japan]].<ref>[https://historiek.net/het-verbond-van-de-asmogendheden/870/ Historiek]</ref>
* [[7 december]] - Duutsland begint de ''Blitz op [[Londen]]''. De aanhouwernde bombardement'n kostte an 30.000 man 't leven.
== 1941 ==
* [[25 feberwari]] - In [[Amsterdam]] wor de Feberwaristaoking 'eorhaoniseerd. De staoking wor hard neer'eslogen: ierbij valle nehen doden.
* [[22 juni]] - ''Operatie Barbarossa''. Hitler valt [[Rusland]] binne, ochteraf een hrote fout.
* [[19 september]] - Innaeme van [[Kiev]] deu de Duutsers.
* [[29 september|29]]-[[30 september]] - Bienae 34.000 [[Joôden]] deu den [[SS]] vermoôrd int ravien Babi Jar bie [[Kiev]].<ref>[https://www.tracesofwar.nl/sights/15178/Babi-Jar.htm TracesOfWar]</ref>
* [[7 december]] - [[Japan]]se anval op Pearl Harbor. Gevolg is dat de [[Vereênigde Staeten]] bie de oorlog worre betrokke.
== 1942 ==
* [[11 jannewari]] - Japan valt [[Nederlands-Indië]] an.
* [[20 jannewari]] - In [[Berlijn]] wor den Wannseeconferentie 'ehouwe, waer den ''Endlösung der Judenfrage'' wor georgaoniseêrd.
* [[27 jannewari]] - In [[Winterswiek]] wor een temperatuur 'emeten van -27,4 C. Dit is tot op noe voor Nederland nog steeds ut kouwerecord.
* [[27 feberwari]] - In de Jaovazeê goôt Karel Doorman mee z'n vloot ten ogner.
* [[31 meie]] - Eerste massaole bombardement op een [[Duutsland|Duutse]] stad. [[Keul'n]] is 't doelwit.
== 1943 ==
* [[2 feberwari]] - De noordelijke helt van 't [[Duutsland|Duutse]] Zesde Leher geeft zich in [[Stalingrad]] over. De Duutse tegenstand is hebroken hetgeen een keerpunt in d'n oorlog betekent.
* [[31 maerte]] - Bombardement op [[Rotterdam]]-west, hierbie komme 326 man omme.
* [[24 juli]] - Bombardement op [[Hamburg]] deu de Britten. Ierbie ontstoôt een vierstorm. Vogges de officiële ciefers komme ierbie 18.474 Duusters om 't leêven.
* [[28 november]] - Behin van de conferentie van Teheren, weer de grôte drie, Roosevelt, Stalin in Churchill bie mekander komme.
== 1944 ==
* [[12 feberwari]] - D'n Duutse bezetter geeft bevel [[Schouwen-Duveland]] onger waeter te zetten.
* [[22 feberwari]] - Tiejens een bombardement op [[Nijmegen]] deu de geallieerden, kommen meer as 800 man om 't leven. Ok [[Arnem]], [[Enschede]] en [[Deventer]] worren op dezen dag deu Amerikaonse bommenwerpers 'ebombardeerd.
* [[3 maerte]] - Bombardement op het Haegse Bezuujenhout, weerbie 550 man omkomme.
* [[6 juni]] - [[D-Day]], behin van de geallieerde invaosie in [[Normandië]].<ref>[https://historiek.net/d-day-6-juni-operatie-overlord/9276/ Historiek]</ref>
* [[20 juli]] - Mislukte aenslag op [[Hitler]] deu den Duutse kolonel [[Claus von Stauffenberg]].<ref>[https://historiek.net/operatie-walkure-valkyrie-aanslag-hitler-1944/127913/ Historiek]</ref>
* [[4 auhustus]] - [[Anne Frank]] en eur ouwers en zuster worren nae verraed deu de Duutsers opgepakt. 't [[Joôd'n|Joôdse]] gezin Frank waeren ongerdukers in [[Amsterdam]].
* [[25 auhustus]] - [[Paries]] wor bevried.
* [[2 september]] - De geallieerden trekken [[België]] binn'n.
* [[3 september]] - [[Brussel]] wor bevried.
* [[4 september]] - [[Antwerpen (plekke)|Antwerpen]] wor bevried.
* [[5 september]] - [[Dolle Dissendag]].<ref>[https://historiek.net/dolle-dinsdag-tweede-wereldoorlog/80943/ Historiek]</ref>
* 5 september - Oprichtieng van de [[Benelux]].
* [[7 september]] - [[Luuk (gemeênte)|Luuk]] wor bevried.
* [[11 september]] - [[Bresjes]] wor deu de geallieerden 'ebombardeerd. Awast da de plekke was 'eëvacueerd valle d'r toch nog 199 slachtoffers.
* [[12 september]] - De geallieerden trekken Zuud-[[Limburg (Nederland)|Limburg]] binn'n (gemeênte [[Eijsden-Margraten]]).
* [[13 september]] - Laetste transport van [[Joôd'n]] uut Kamp [[Westerbork]].
* [[14 september]] - [[Maestricht]] wor bevried.
* [[16 september]] - De geallieerden trekken [[Zeêuws-Vlaonderen]] binn'n (gemeênten [[Terneuzen (gemeênte)|Terneuzen]] en [[Ulst (gemeênte)|Ulst]]).
* [[17 september|17]]-[[25 september]] - [[Operaotie Market Garden]] (Slag om [[Arnem]]).<ref>[https://historiek.net/operatie-market-garden-doelen-tijdlijn-gevolgen/123367/ Historiek]</ref>
* 17 september - De geallieerden trekken [[Noord-Braebant]] binn'n.
* [[18 september]] - [[Eind'oven]] wor bevried.
* [[20 september]] - [[Nijmegen]] wor bevried.
* [[3 oktober]] - Bie een Iengels luchtbombardement wor een gat 'eslegen in de [[Waschappel]]ler Zeêdiek. Ierbie kwammen 180 inweuners om 't leven deu water in vuur; de plaets zeluf wier zô goed as van de kaerte eveegd deur de bommen en 't binnenstreumende zeêwaeter. De geallieerde troepen landde op 1 november 1944 mee landiengsvaertuugen ten noorden en zuuën van 't ontstaene diekgat. Tun tiede van de landienge bevonde zich nog zes mêsen in 't durp, de rest van de overlevenden was geëvacueerd ni de omriengende durpen. Op 12 oktober 1945, meer dan een jaer laeter, was 't gat edicht. Een nog oaltijd zichtbaer overbliefsel is de kreeke, die ontstaen is deur 't bombardement. Deur 't zoute kwelwaeter, onder de diek door, is 't waeter brak in plaets van zoete. As herinnering an dizze oôrlog, mè zeker oôk an de bevrijdienge, staet ter een Sherman-tank op den diek. Achter de viertoren "Ooge licht" liggen, in een aluve cirkel, de graeven van de oorlogsslachtoffers. Zie ok [[Inundaotie van Walchren]].
* [[20 oktober]] - Explosie bie [[Izendieke]]. Bie een zwaere ontploffinge op een steê bie het durp [[Izendieke]] ([[Zeêuws-Vlaonderen]]), vallen 47 doôden en 37 gewonden onger Britse en Canadese militairen. De oorzaek van de ramp is nooit achterhaeld.
* [[21 oktober]] - [[Aken]] is d' eêste Duutse stad die deu de geallieerden wor veroverd.
* [[27 oktober]] - [[Berrehe op Zoom]] wor bevried.
* [[29 oktober]] - [[Breda]] wor bevried.
* [[30 oktober]] - [[Tole (plekke)|Tole]] en [[Goes]] wor'n bevried.
* [[1 november]] - [[Sluus (plekke)|Sluus]] wor bevried; [[Vlissienge]] wor bevried deu de Iengelse nae de [[Slag om de Sloedam]].
* [[2 november]] - [[Wissekaerke]] wor bevried.
* [[4 november]] - [[Flupland (plekke)|Flupland]] en [[Steênberrehe]] wor'n bevried.
* [[6 november]] - [[Middelburg]] wor bevried.
* [[7 november]] - [[Ter Veere (plekke)|Ter Veere]] wor bevried.
* [[8 december]] - Bie 'n overval op de [[Leêuwarden|Leêuwarder]] hevangenis worn meêr as vuuftig verzetsmensen bevried.
* [[9 november]] - [[Moerdiek]] wor bevried.
* [[16 december]] - Behin vant [[Ardenn'n]]offensief.<ref>[https://historiek.net/het-ardennenoffensief/47080/ Historiek]</ref>
== 1945 ==
* [[25 jannewari]] - Ende vant [[Ardenn'n]]offensief.
* [[27 jannewari]] - Russische troepen bevreije 't concentraosiekamp [[Auschwitz]].
* [[13 feberwari|13]]-[[14 feberwari]] - Bombardement op [[Dresden]], weerbie 25.000 man omkomme.<ref>[https://historiek.net/bombardement-op-dresden/40297/ Historiek]</ref>
* [[3 maerte]] - Bombardement opt [[Den Haeg|Haegse]] Bezuujenhout, weerbie 550 man omkomme.
* [[7 maerte]] - De geallieerden trekken over de [[Rien]] bie [[Remagen]].
* [[13 maerte]] - Koneginne [[Willemina]] gaet in [[Djì]] ([[Zeêuws-Vlaonderen]]) de Nederlandse hrens over.
* [[28 maerte]] - [[Megchelen]] ([[Achteroek]]) wor bevried.
* [[1 april]] - [[Enschede]] wor bevried.
* [[5 april]] - Twee Amerikaonse vliegtugen storte neer bie de Kilhaevene van [[Ouwdurp]]. 15 doôden en 3 gewonden.
* [[12 april]] - [[Harry S. Truman]] wor beëdigd as 33e president van de [[Vereênigde Staeten]].
* [[16 april]] - [[Greunienge (stad)|Greunienge]] wor bevried.
* [[17 april]] - [[Ede]] wor bevried.
* [[20 april]] - [[Nijkerke]] wor bevried.
* [[30 april]] - [[Adolf Hitler]] schie' z'n eige doôd.
* [[4 meie]] - 't [[Duutsland|Duutse]] leger in Noôrdwest-Duutsland, [[Schleswig-Holstein]], [[Denemarken]] en [[Nederland]] geêft z'n eige over aon de geallieerden (capitulaosie).<ref name=cap>[https://historiek.net/capitulatie-in-wageningen-in-mei-1945-is-geschiedvervalsing/49371/ Historiek]</ref>
* [[5 meie]] - 't Ende van den oôrlog in deêze gebieën en lan'n om acht uure 's morgens. Den [[Canada|Canadese]] generael Foulkes over'andigt in '' 'Otel De Wereld'' in [[Waegeniengen]] an de Duutsers den uutwerkieng van den capitulaosieovereênkomst. Foulkes en den Duutse opperbevel'ebber in Nederland generael Blaskowitz ongertekenen deêze uutwerkieng om half vuuf 's middags.<ref name=cap/>
* [[6 meie]] - Verdere uutwerkieng van den capitulaosieovereênkomst in den aula van den Landbouw'oôgeschole in Waegeniengen.<ref name=cap/>
* [[7 meie]] - [[Schouwen-Duveland]] wor bevried.
* 7 meie - 't Duutse leger geêft z'n eige in [[Reims]] over aon de geallieerden.<ref name=capt>[https://historiek.net/capitulaties-van-duitse-troepen-in-1945/134180/ Historiek]</ref>
* [[8 meie]] - 't Duutse leger geêft z'n eige ok in [[Berlijn]] bie de [[Sovjet-Unie|Russen]] over aon de geallieerden.<ref name=capt/>
* 8 meie - Om elf uure ' s aovunds (wintertied 23.01 uure) offisjeel ende van den Twidde Waereldoôrlog in [[Europa]].<ref name=capt/>
* [[9 meie]] - Om middernacht (zeumertied 00.01 uure) offisjeel ende van den Twidde Waereldoôrlog in Europa.<ref name=capt/>
* [[19 meie]] - [[Goereê-Overflakkeê]] wor bevried.
* [[20 meie]] - Ok [[Texel]] is noe vrie.
* [[11 juni]] - En ok [[Schiermonnikoôg]] is as laetste vrie.
* [[6 juli]] - Intocht van koneginne [[Willemina]] in [[D'n Aegt]].
* [[17 juli]]-[[2 auhustus]] - Conferentie van [[Potsdam]] tussen de [[Vereênigde Staeten]], 't [[Vereênigd Konienkriek]] en den [[Sovjet-Unie]].<ref>[https://historiek.net/conferentie-van-potsdam-besluiten/153273/ Historiek]</ref>
* [[26 juli]] - De Britse premier [[Winston Churchill]] wor opgevolgd deu [[Clement Attlee]].
* [[6 auhustus]] - De Amerikaonen gooie een atoombomme op de [[Japan]]se stad [[Hiroshima]]. Op de 9e gooie ze z'r iene op [[Nagasaki]].
* [[9 auhustus]] - De [[Sovjet-Unie]] valt Japan an in trekt [[China]] in [[Noord-Korea]] binne.
* [[15 auhustus]] - Japan geeft z'n eige over aon de geallieerden.
* [[17 auhustus]] - In [[Nederlands-Indië]] roepe Soekarno in Hatta de ''Repoeblik Indonesia'' uut.
* [[2 september]] - Japan tekent z'n overgeave. ''Ende van de Twidde Weareldoôrlog.''
== Slachtoffers per land ==
Het antal slachtoffers is onevenredig verdeeld over de verscheie lan'n. Dit is vooral 't geval bie burherslachtoffers.
{| class="wikitable sortable" style="text-align: right"
|- bgcolor="#cccccc"
!style="text-align: left;background:#B0C4DE"|Land
!style="background:#B0C4DE"|Inweunerantal 1939
!style="background:#B0C4DE"|Militaire slachtoffers
!style="background:#B0C4DE"|Burherslachtoffers
!style="background:#B0C4DE"|Joôdse Holocaustslachtoffers
!style="background:#B0C4DE"|Totaol antal doôden
!style="background:#B0C4DE"|Doôden in % vant inweunerantal
|-
|align=left|'''[[Albanië]]''' || 1.073.000 || 28.000 || ||200 || 28.200 || 2,63%
|-
|align=left|'''[[Australië]]'''|| 6.998.000 || 40.400 || 100 || || 40.500 || 0,58%
|-
|align=left|'''[[Belhië]]'''|| 8.387.000 || 12.100 ||49.600 ||24.400 || 86.100 || 1,02%
|-
|align=left|'''[[Birma]]'''|| 16.119.000 ||22.000 ||250.000 || || 272.000 || 1,16%
|-
|align=left|'''[[Brezilië]]'''|| 40.289.000 || 1.000 || 1.000 || || 2.000 || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Bulharije]]'''|| 6.458.000 || 22.000 ||3.000 || || 25.000 || 0,38%
|-
|align=left|'''[[Canada]]'''|| 11.267.000 || 45.300 || || || 45.300 || 0,40%
|-
|align=left|'''[[China]]'''|| 517.568.000 || 3.800.000 || 15.805.000 || ||19.605.000 || 3,78%
|-
|align=left|'''[[Cuba]]'''|| 4.235.000 || || 100 || ||100 || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Denemarken]]'''|| 3.795.000 || 2.100 || 1.000 || 100 || 3.200 || 0,08%
|-
|align=left|'''[[Duutsland]]''' || 69.623.000 || 5.533.000 || 1.810.000 ||160.000 ||7.503.000 || 10,77%
|-
|align=left|'''[[Estland]]'''|| 1.134.000 || || 40.000 || 1.000 ||41.000 ||3,62%
|-
|align=left|'''[[Ethiopië]]'''|| 17.700.000 || 5.000 || 200.000 || || 205.000 || 1,16%
|-
|align=left|'''[[Filepien'n]]'''|| 16.000.000 || 57.000 || 90.000 || ||147.000 || 0,92%
|-
|align=left|'''[[Finland]]'''|| 3.700.000 || 95.000 || 2.000 || || 97.000 || 2,62%
|-
|align=left|'''[[Frankriek]]'''|| 41.700.000 || 212.000 || 267.000|| 83.000 ||562.000|| 1,35%
|-
|align=left|'''[[Frans Indo-China]]'''||24.600.000 || || 1.000.000|| || 1.000.000 || 4,07%
|-
|align=left|'''[[Griekenland]]'''|| 7.222.000 || 20.000 || 220.000 || 71.300 || 311.300 || 4,31%
|-
|align=left|'''[[Hongarije]]'''|| 9.129.000 || 300.000 || 80.000 || 200.000 || 580.000 || 6,35%
|-
|align=left|'''[[Ierland]]'''|| 2.960.000 || || 200 || || 200 || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Iesland]]'''|| 119.000 || || 200 || || 200 || 0,17%
|-
|align=left|'''[[India]]'''|| 378.000.000 || 87.000 || 1.500.000 || || 1.587.000 || 0,42%
|-
|align=left|'''[[Irak]]'''|| 3.698.000 || 1.000 || || || 1.000 || 0,03%
|-
|align=left|'''[[Iran]]'''|| 14.340.000 || 200 || || || 200 || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Itâlië]]'''|| 44.394.000 || 306.400 || 145.100 || 8.000 || 459.500 || 1,04%
|-
|align=left|'''[[Japan]]'''|| 71.380.000|| 2.041.000 || 580.000 || || 2.621.000 || 3,67%
|-
|align=left|'''[[Joegoslavië]]'''|| 15.400.000 || 446.000 || 514.000 ||67.000 ||1.027.000 || 6,67%
|-
|align=left|'''[[Korea]]'''|| 23.400.000 || || 60.000 || || 60.000 || 0,26%
|-
|align=left|'''[[Letland]]'''|| 1.995.000 || || 147.000 || 80.000 || 227.000 || 11,38%
|-
|align=left|'''[[Litouwen]]'''|| 2.575.000 || || 212.000 || 141.000 || 353.000 || 13,71%
|-
|align=left|'''[[Luxemburg (land)|Luxemburg]]'''|| 295.000 || || 1.300 ||700|| 2.000 || 0,68%
|-
|align=left|'''[[Maleisië]]'''|| 4.391.000 || ||100.000 || ||100.000 || 2,28%
|-
|align=left|'''[[Malta]]'''|| 269.000 || || 1.500 || || 1.500 || 0,56%
|-
|align=left|'''[[Mexico]]'''|| 19.320.000 || || 100 || || 100 || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Monholië]]'''|| 819.000 || 300 || || || 300 || 0,04%
|-
|align=left|'''[[Nederland]]'''|| 8.729.000 || 7.900 || 88.900|| 102.000 || 198.800 || 2,32%
|-
|align=left|'''[[Nederlands-Indië]]'''|| 69.435.000 || ||4.000.000|| || 4.000.000 || 5,76%
|-
|align=left|'''[[Newfoundland]]'''|| 300.000 || 1.000 || 100|| || 1.100 || 0,37%
|-
|align=left|'''[[Nieuw-Zeêland]]'''|| 1.629.000 || 11.900|| || || 11.900 || 0,67%
|-
|align=left|'''[[Noorwegen]]'''|| 2.945.000 || 3.000 || 5.800 || 700 || 9.500 || 0,32%
|-
|align=left|'''[[Oostenriek]]'''|| 6.653.000 ||? || 40.500 || 65.000 || 105.500 || 1,59%
|-
|align=left|'''Eilanden in [[Oceanië]]'''|| 1.900.000 || || 57.000|| || 57.000|| 3,0%
|-
|align=left|'''[[Oôst-Timor]]'''|| 500.000 || || 55.000|| || 55.000 || 11,0%
|-
|align=left|'''[[Pool'n]]'''|| 27.007.000 || 100.000 || 1.900.000 || 3.000.000 || 5.000.000 || 18,51%
|-
|align=left|'''[[Roemenië]]'''|| 19.934.000 || 300.000 || 64.000 || 469.000 || 833.000|| 4,22%
|-
|align=left|'''[[Singapore]]'''|| 728.000 || || 50.000 || || 50.000 || 6,87%
|-
|align=left|'''[[Rusland|Sovjet-Unie]]'''|| 175.500.000 || 10.700.000 || 11.900.000 || 1.000.000 || 23.600.000 || 13,44%
|-
|align=left|'''[[Spanje]]'''|| 25.637.000 || 4.500 || || || 4.500 || 0,02%
|-
|align=left|'''[[Thailand]]'''|| 15.023.000 || 5.600 || 300 || || 5.900 || 0,04%
|-
|align=left|'''[[Tsjechoslowakije]]'''|| 15.300.000 || 25.000 || 43.000 || 277.000 || 345.000 || 2,25%
|-
|align=left|'''[[Vereênigd Konienkriek]]'''|| 47.760.000 || 382.600 || 67.800 || || 450.400 || 0,94%
|-
|align=left|'''[[Vereênigde Staeten]]'''|| 131.028.000 || 407.300 || 11.200|| || 418.500 || 0,32%
|-
|align=left|'''[[Zweden]]'''|| 6.341.000 || || || || || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Zwitserland]]'''|| 4.210.000 || || 100 || || 100 || 0,00%
|-
|align=left|'''[[Zuud-Afrika]]'''|| 10.160.000 || 11.900 || || || 11.900 || 0,12%
|- bgcolor="#cccccc"
!align=left|'''Totaol''' ||1.961.071.000 || 25.037.500 || 41.363.400 || 5.754.400 || 72.155.800 || 3,70%
|}
== Boek'n ==
* Herman Amersfoort en Piet Kamphuis - Mei 1940: De strijd op Nederlands grondgebied
* David Barnauw - De bezetting in een notendop
* Anthony Beevor - De Tweede Wereldoorlog
* Sophie van den Bergh enz. - De Bosatlas van de Tweede Wereldoorlog
* Norman Davies - Europa in oorlog
* Debórah Dwork en Robert Jan van Pelt - De holocaust
* Saul Friedländer - Nazi-Duitsland en de Joden
* Martin Gilbert - Nooit meer, de geschiedenis van de holocaust
* Katja Happe - Veel valse hoop
* Abel Herzberg - Kroniek der Jodenvervolging 1940-1945
* Raul Hilberg - De vernietiging van de Europese Joden
* Guus Hiltermann - Geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog
* Loe de Jong - De bezetting
* Loe de Jong - Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog
* Paul Kennedy - De kering van het tij
* Ian Kershaw - Keerpunten
* Ian Kershaw - Tot de laatste man
* Christ Klep en Ben Schoenmaker - De bevrijding van Nederland 1944-1945
* Ad van Liempt - De oorlog
* Peter Longerich - De Wannseeconferentie
* Insa Meinen - De shoah in België
* Ben Nijhuis - De geschiedenis van de Nederlandse Joden
* Richard Overy - Waarom de geallieerden wonnen
* Richard Overy - Ruslands oorlog
* Jacques Presser - Ondergang
* Laurence Rees - Auschwitz
* Andrew Roberts - Wereld in vlammen
* Maarten van Rossem - Drie oorlogen
* Norman Stone - De Tweede Wereldoorlog
* Alexander en Malcolm Swanston - Atlas van de Tweede Wereldoorlog
* Roel Tanja - Een beknopte geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog
* Emerson Vermaat - Het Ribbentrop-Molotov Pact 1939
== Zie ok ==
* [[Eêste Weareldoôrlog]]
* [[Adolf Hitler]]
== Noôten ==
<References/>
== Lienks nae buten ==
{{Div col|cols=2}}
* [https://www.cultureelwoordenboek.nl/geschiedenis-vanaf-1900/tweede-wereldoorlog/ Cultureel Woordenboek]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/nl/thema-wo2.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.knack.be/geschiedenis/wereldoorlog-ii/6-tactische-blunders-van-de-fuhrer/ Knack]
* [https://historiek.net/c/tweede-wereldoorlog/ Historiek]
* [https://www.britannica.com/event/World-War-II Britannica]
* [https://www.larousse.fr/encyclopedie/divers/Seconde_Guerre_mondiale/184615 Larousse]
* [https://www.tweedewereldoorlog.nl Tweedewereldoorlog]
* [https://www.tracesofwar.nl/ TracesOfWar]
* [https://mei1940.org/ Mei 1940]
* [https://web.archive.org/web/20250614052618/https://www.nimh.nl/themas/tijdlijn-militaire-geschiedenis-van-nederland/historische-overzichten/tijdlijn-militaire-geschiedenis/1940-1945-de-tweede-wereldoorlog Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)]
* [https://web.archive.org/web/20260324010658/https://www.niod.nl/ NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies]
* [https://www.annefrank.org/nl/museum/ Anne Frank Stichting]
* [https://kampwesterbork.nl/ Herinneringscentrum Kamp Westerbork]
* [https://kampamersfoort.nl/ Nationaal Monument Kamp Amersfoort]
* [https://www.nmkampvught.nl/ Nationaal Monument Kamp Vught]
* [https://www.oorlogsmuseum.nl/ Oorlogsmuseum Overloon]
* [https://breendonk.be/nl Fort van Breendonk]
* [https://kazernedossin.eu/ Kazerne Dossin]
* [https://web.archive.org/web/20250508094630/https://oorlogzeeland.nl/ Zeeland 1940-1945]
* [https://bevrijdingsmuseumzeeland.nl/zeeland-in-de-tweede-wereldoorlog/ Bevrijdingsmuseum Zeeland]
{{Div col end}}
[[Categorie:Oôrlog]]
[[Categorie:Twintegste eêuwe]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Afrika]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Azië]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Europa]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Oceanië]]
[[Categorie:Geschiedenisse van België]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Nederland]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Zeêland]]
[[Categorie: Australië]]
[[Categorie:Duutsland]]
[[Categorie: Frankriek]]
[[Categorie:Griek'nland]]
[[Categorie:Honharije]]
[[Categorie: Indonesië]]
[[Categorie:Itâlië]]
[[Categorie:Japan]]
[[Categorie:Libië]]
[[Categorie:Oesteriek]]
[[Categorie:Poôl'n]]
[[Categorie: Rusland]]
[[Categorie:Singapoor]]
[[Categorie:Tsjehhië]]
[[Categorie:Vereênigd Konienkriek]]
[[Categorie:Vereênigde Staeten]]
c5qruofmuqt6dn47yzf02sqqljofpor
Peeëlijntje
0
8088
183730
166394
2026-09-28T00:42:31Z
InternetArchiveBot
10917
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
183730
wikitext
text/x-wiki
[[plaetje:Station Goes SGB-III.JPG|250px|thumb|rechts|Station te [[Hoes]]]]
Het '''Peeëlijntje''' was het spoorlijntje van [[Hoes]] nae [[Bossele (durp)|Bossele]].<ref>https://web.archive.org/web/20160304211211/http://slikopdeweg.blogspot.nl/2010/09/peeelijntje.html</ref> In de jaeren twintig wiere deu de ''Spoorweg-Maatschappij Zuid-Beveland'' vanuut Hoes ienkele tramlijnen an'eleid. Dizze wieren geopend in [[1927]]. Al nae ienkele jaeren wier het reizigersverkeer 'estaekt. Goederenvervoer bleef bestoô.
De lijnen naar [[Weumelinge]] en [[Wolfersdiek]] wiere in [[1942]] op'eheven en op'ebroken. De lijnen nae Hoedjeskerke en [[Bossele (durp)|Bossele]] bleve toet an [[1972]] voo goederenvervoer in gebruuk. De westeleke lijn van [[Schrabbekerke]] in de richting van Bossele wier uut'ebreid tot haevenspoorlijn (Ouwe Sloelijn) nae 't Sloegebied mae is nae ingebruukneming in 2007 van de Nieuwe Sloelijn op'ebroken deu GMB infra west zuud.
Op de oôstelijke lijn wor vanof 1972 een museumdienst 'erejen deu de in 1971 op'erichte stichting ''Stoomtram Goes - Borsele''.
== Noôten ==
<References/>
== Lienks nae buten ==
* [http://www.destoomtrein.nl Officiële website Stoomtrein Goes-Borsele]
* [https://web.archive.org/web/20121114230026/http://www.railmusea.nl/ Railmusea in Nederland]
* [https://web.archive.org/web/20161012122329/http://www.museummaterieel.nl/ Nederlandse Museummaterieel Database]
[[Categorie:Geografie van Zeêland]]
[[Categorie:Geschiedenisse van Zeêland]]
[[Categorie:Zuud-Beveland]]
[[Categorie:Bossele]]
[[Categorie:Goes]]
3y04e3iv6gxsff2ikpviax9llrhs7dr
2026
0
11025
183727
183717
2026-09-27T20:30:28Z
Barends2
16329
/* september */
183727
wikitext
text/x-wiki
{{jaorboks}}
'''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]].
== Hebeurtenisse ==
=== jannewari ===
* [[1 jannewari]] - [[Flevoland]] bestaet 40 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]</ref>
* 1 jannewari - [[Bulharije]] gaet over op den [[euro]].
* 1 jannewari - Vee doôden (41) en gewonden (116) bie een cafébrand int [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Crans-Montana]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2596707-circa-40-doden-en-115-gewonden-in-bar-zwitserland-een-van-de-ergste-tragedies-in-ons-land NOS]</ref>
* 1 jannewari - Vondelkerke in [[Amsterdam]] deu brand bienae illemille verwoest.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596645-brand-verwoest-vondelkerk-in-amsterdam-huizen-ontruimd-vanwege-vonkenregen NOS]</ref>
* 1 jannewari - Vee geweld tehen 'ulpeverleners en overlast tiedens den jaerwisselieng in [[Nederland]].<ref>[https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381256/politie-verwoestende-impact-brandstichting-en-zwaar-vuurwerk-op-jaarwisseling.html NU]</ref>
* 1-[[11 jannewari]] - [[Sneêuw]] in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596814-waardoor-sneeuwt-het-nu-zo-veel-en-blijft-dat-nog-lang-doorgaan NOS]</ref>
* [[3 jannewari]] - Luchtanvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] op [[Venezuela]], president [[Nicolás Maduro]] evange enome.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596844-trump-claimt-gevangenname-van-venezolaanse-president-maduro-en-bevestigt-aanvallen NOS]</ref>
* 3 jannewari - Dertig mins'n vermoôrd bie anval op durp in [[Niheria|Niheriaonse]] deêlstaet Niher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596962-dertig-doden-bij-aanval-van-gewapende-mannen-op-dorpje-nigeria NOS]</ref>
* [[5 jannewari]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,3 in [[Herten (Nederland)|Herten]] in [[Nederlands Limburg]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597047-aardbeving-met-kracht-van-2-3-in-limburgse-herten NOS]</ref>
* [[6 jannewari]] - Protesten tehen overeid in vee provincies in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597224-protesten-in-meeste-provincies-in-iran NOS]</ref>
* [[9 jannewari]] - [[Rusland]] gebruukt hypersonische raket bie anval op [[Lviv]] in [[Oekraïne]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597469-doden-bij-aanvallen-op-oekraine-rusland-zegt-hypersonische-raket-te-hebben-gebruikt NOS]</ref>
* [[10 jannewari]] - Noôdtoestand in Zuudoôst-[[Australië]], veural in de deêlstaeten [[Victoria]] en [[New South Wales]], vanwehe zwaere bosbranden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2597615-noodtoestand-in-deel-australie-vanwege-natuurbranden NOS]</ref>
* [[11 jannewari]] - Meêr toezicht op den leste trein op vrie- en zaeterdagavond van den [[Zeêuwse lijn]] richtieng [[Zeêland]] vanwehe overlast deu jongeren.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18112523/extra-toezicht-na-vechtpartijen-en-vernielingen-in-laatste-trein-naar-zeeland OZ]</ref>
* [[12 jannewari]] - Groôte bosbranden int [[Arhentinië|Arhentijnse]] deêl van [[Patagonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597858-bosbranden-teisteren-deel-zuiden-argentinie NOS]</ref>
* 12 jannewari - [[Olifant]] doôdt in nehen daegen 20 mins'n in den deêlstaet [[Jharkand]] (Oôst-[[India]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2597893-jacht-in-india-op-olifant-die-20-mensen-doodde NOS]</ref>
* [[14 jannewari]] - Kraone valt op trein in [[Thailand]] mie 32 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598083-kraan-valt-op-thaise-trein-zeker-30-doden NOS]</ref>
* [[15 jannewari]] - [[Wikipedia]] bestaet 25 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598264-wikipedia-bestaat-25-jaar-maar-encyclopedie-voelt-druk-van-ai NOS]</ref>
* 15 jannewari - Recordstand vò [[AEX]], breekt deu hrens van duuzend punten, veural veroôrzaekt deu [[IT]]-bedrieven.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598251-aex-doorbreekt-grens-van-1000-punten-tech-aandelen-grote-aanjager-op-beurs NOS]</ref>
* [[16 jannewari]] - Overstroômiengen mie doôden in zuudelijk [[Afrika]] deu zwaere rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598496-meer-dan-200-doden-door-overstromingen-zuidelijk-afrika NOS]</ref>
* 16 jannewari - Natuur van den [[Onte]] deu jaerenlang bahern verwoest.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18127475/wetenschappers-decennialang-baggeren-heeft-westerscheldenatuur-verwoest OZ]</ref>
* [[17 jannewari]] - [[Oceaon]]verdrag treedt in werkieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598513-oceaanverdrag-van-kracht-moet-30-procent-van-de-zee-beschermen NOS]</ref>
* [[18 jannewari]] - Treinongeluk in Zuud-[[Spanje]] mie 45 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598790-dodental-treinongeluk-spanje-op-39-berging-verloopt-moeizaam NOS]</ref>
* 18 jannewari - [[Senehal]] wint mie 1-0 tehen [[Marokko]] den [[Afrika]] Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598768-marokko-moet-afrika-cup-aan-senegal-laten-na-gemiste-penalty-in-slotminuut NOS]</ref>
* [[19 jannewari]] - Zeêr zeldzaeme spooke broead waer enome in [[Middelburg]], een aerdesterre mie den naem Geastrum welwitschii.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18131942/paddenstoelenexpert-henk-en-zijn-vrouw-willy-ontdekken-zeldzame-paddenstoel-in-tuincentrum-middelburg OZ]</ref>
* [[20 jannewari]] - Zeven [[Twidde Kaemer]]leden van den [[PVV]] onger leidieng van [[Gidi Markuszower]] stapp'n uut den partie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598974-opstand-tegen-wilders-zeven-pvv-ers-beginnen-eigen-fractie NOS]</ref>
* [[23 jannewari]] - [[Zilver]] gaet deu recordpries van 100 dollar.<ref>[https://www.nu.nl/economie/6383633/zilver-breekt-voor-het-eerst-door-grens-van-100-dollar.html NU]</ref>
* [[24 jannewari]] - 67 doôden deu brand in wienkelcentrum in den [[Pakistan|Pakistaonse]] stad [[Karachi]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2599286-dodental-brand-winkelcentrum-pakistan-loopt-op-oorzaak-mogelijk-kortsluiting NOS]</ref>
* [[26 jannewari]] - [[Goud]] gaet deu recordpries van 5.000 dollar.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599725-goudprijs-bereikt-recordhoogte-van-5000-dollar NOS]</ref>
* 26 jannewari - Overstroômiengen in [[Mozambique]] deu 'evige rehenval en dammebreuken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599813-mozambique-getroffen-door-een-van-de-zwaarste-overstromingen-in-25-jaar NOS]</ref>
* [[28 jannewari]] - [[Dollar]] op laegste peil sins den zeumer van [[2021]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600027-dollar-krijgt-flinke-klap-en-blijft-dalen-goed-voor-de-export-maar-niet-zonder-risico-s NOS]</ref>
* 28 jannewari - Meêr as 400 doôden deu gedeêltelijke instortieng van goudmien in Oôst-[[Konho-Kinshasa|Kongo]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600346-mijn-in-congo-stort-in-meer-dan-200-doden NOS]</ref>
* [[29 jannewari]] - [[ING]] behaelt een winst van 6 miljard euro over 2025.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600121-ing-boekte-in-2025-ruim-6-miljard-winst-wel-zorgen-over-aanhoudende-onzekerheid NOS]</ref>
* 29 jannewari - Volgens een [[Israël]]ische militaire bron ist juust dat er ruum 71.000 Palestijn'n tiedens den oôrlog in den [[Gazastroôke]] binne gedoôd; 't Israëlische leher ontkent dit.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600196-israelisch-leger-erkent-ruim-71-000-palestijnen-gedood-bij-oorlog-in-gaza NOS]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo BBC]</ref>
* 29 jannewari - Tata Steel uut [[Iemuje]] krieg recordboete vò schaedelijke uutstoôt.<ref>[https://www.nu.nl/klimaat/6384257/tata-steel-krijgt-recordboete-van-85-miljoen-euro-vanwege-schadelijke-uitstoot.html NU]</ref>
* 29 jannewari - Den [[Europeêse Unie]] zet den [[Iran|Iraonse]] Revolutionaire Garde op den terreurlieste.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/29/eu-zet-iraanse-revolutionaire-garde-op-terreurlijst/ VRT]</ref>
* 29 jannewari - Kunstschilder [[Jo Dumon Tak]] is erg kwaed vanwehe lossnieë van z'n panorama over [[Walchren]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18162866/doeken-panorama-walcheren-kapotgesneden-wie-dit-heeft-gedaan-moet-zich-kapot-schamen OZ]</ref>
* [[30 jannewari]] - Den economie van [[Nederland]] is in 2025 mie 1,9 percent gegroeid.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600248-nederlandse-economie-groeit-bijna-2-procent NOS]</ref>
* [[31 jannewari]] - Lucinda Brand wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò wuven in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18168638/lucinda-brand-voert-volledig-nederlands-podium-aan-op-vrouwenwedstrijd-wk-veldrijden-in-hulst OZ]</ref>
=== feberwari ===
* [[1 feberwari]] - Mathieu van der Poel wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò venters in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18170500/historie-in-hulst-mathieu-van-der-poel-breekt-met-achtste-wereldtitel-stokoud-record OZ]</ref>
* 1 feberwari - Bienae 200 doôden bie gevechten tussen strieders en 't [[Pakistan|Pakistaonse]] leher in [[Beloetsjistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600506-bijna-200-doden-bij-gevechten-met-militanten-in-pakistaanse-provincie NOS]</ref>
* [[3 feberwari]] - [[D66]]-leider [[Rob Jetten]] wor formateur.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600857-jetten-op-zoek-naar-ministers-coalitieakkoord-na-kritisch-debat-nog-overeind NOS]</ref>
* [[4 feberwari]] - The World Factbook van den [[CIA]] stopt.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/04/cia-trekt-stekker-uit-het-world-factbook/ VRT]</ref>
* [[5 feberwari]] - Noôdweêr in Noôrdwest-[[Marokko]], Zuud-[[Spanje]] en Zuud-[[Portuhal]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601086-tienduizenden-marokkanen-geevacueerd-vanwege-noodweer-ook-problemen-in-spanje-en-portugal NOS]</ref>
* 5 feberwari - 't Kernwaepenverdraeg tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Rusland]] eindigt vandaeg; den Amerikaonse president [[Donald Trump]] wil een nieuw kernwaepenverdrag, waerbie ok [[China]] wor betrokke.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/05/vs-rusland-new-start-trump/ VRT]</ref>
* [[6 feberwari|6]]-[[22 feberwari]] - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren in [[Milaen]] en [[Cortina d'Ampezzo]] 'ehouwen.<ref>[https://nos.nl/sport/os-2026 NOS]</ref>
* 6 feberwari - Weêkenlange groôte koersdaelieng van den [[bitcoin]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601197-bitcoin-in-vrije-val-maar-een-duidelijke-oorzaak-is-er-niet NOS]</ref>
* [[8 feberwari]] - Vier groôte Amerikaonse techbedrieven gaen vuufonderd miljard dollar investeren in o.a. datacenters.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601407-techgiganten-gaan-honderden-miljarden-investeren-in-onder-meer-datacenters NOS]</ref>
* 8 feberwari - Hroeiende kerreken van migranten (in [[Rotterdam]] en [[Amsterdam]]) 'ebben onvoldoende 'uusvestieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601476-migrantenkerken-groeien-maar-vinden-steeds-moeilijker-onderdak NOS]</ref>
* [[9 feberwari]] - Jutta Leerdam wint goud (olympisch record) en Femke Kok zilver op den duuzend meter schaetsen op de [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601639-leerdam-schaatst-naar-olympisch-goud-op-1-000-meter-kok-verovert-zilver NOS]</ref>
* [[10 feberwari]] - [[Philips]] maekt sins jaeren weêr winst.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601706-philips-boekt-na-jaren-weer-winst NOS]</ref>
* [[11 feberwari]] - [[NAVO]] behint mie missie op [[noôrdpole]], Arctic Sentry.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601906-navo-lanceert-noordpoolmissie-arctic-sentry-en-hoopt-crisis-achter-zich-te-laten NOS]</ref>
* 11 feberwari - Sins 't behin van de demonstraoties ende december binne d'r zeven duuzend mins'n gedoôd in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/collectie/14010/artikel/2602024-mensenrechtenorganisatie-dodental-demonstraties-iran-opgelopen-tot-ruim-7000 NOS]</ref>
* 11 feberwari - Orkaon in [[Madahaskar]], veural 'aevenstad [[Toamasina]] zwaer hetroffen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601928-20-doden-in-madagaskar-door-orkaan-gezani NOS]</ref>
* [[12 feberwari]] - Noôdweêr in [[Zuidwest-Europa]], veural in Zuud-[[Frankriek]] en [[Catalonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602249-doden-en-schade-door-noodweer-in-frankrijk-en-spanje NOS]</ref>
* 12 feberwari - Akkoôrd over een nieuwe reherieng vò 't [[Brussels Hewest]] nae 613 daegen (record).<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/brusselse-regering-legt-eed-af-in-parlement-boris-dillies-mr-~1764248864904/ VRT]</ref>
* 12 feberwari - Telecomprovider Odido gehackt.<ref>[https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen NOS]</ref>
* 12 feberwari - Toerisme in [[Zeêland]] is in 2025 edaeld, d'r is te weinig te doen en tis te diere.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18194360/toerismesector-slaat-alarm-over-dalende-overnachtingen-te-weinig-te-doen-en-te-duur OZ]</ref>
* [[14 feberwari]] - Kritiek op dichtmaeken van gasputt'n in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602361-tno-niet-alle-gasputten-groningen-dichtmetselen-acuut-tekort-denkbaar NOS]</ref>
* 14 feberwari - Hroôte betoôgieng tehen 't [[Iran|Iraonse]] regime bie den jaerlijkse veiligeidsconferentie in [[München]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602440-honderdduizenden-mensen-demonstreren-in-munchen-tegen-iraans-regime NOS]</ref>
* [[15 feberwari]] - Den [[Israël]]ische reherieng gaet meêr controle uutoefenen over den [[Westoever]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602634-israel-breidt-controle-over-bezette-westelijke-jordaanoever-verder-uit NOS]</ref>
* 15 feberwari - [[Oekraïne]] valt mie drones olieinstallaoties an in den [[Rusland|Russische]] 'aevenstad [[Taman]] an den [[Zwarte Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602548-grote-branden-in-russische-haven-aan-zwarte-zee-na-oekraiense-aanval NOS]</ref>
* [[18 feberwari]] - Record an antal daegen rehen in [[Frankriek]], daerdeur overstroômiengen in (zuud)westen vant land.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603045-al-35-dagen-dagen-neerslag-in-frankrijk-langste-regenreeks-ooit-gemeten NOS]</ref>
* [[19 feberwari]] - Tienduuzenden [[Kraenveugelachtegen|kraenveugels]] in [[West-Europa]] en [[Duutsland]] doôd deu veugelhriep.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603103-tienduizenden-kraanvogels-dood-door-vogelgriepvirus NOS]</ref>
* 19 feberwari - Vee [[lawine]]s mie vee doôden in de [[Alpen]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603167-veel-lawines-in-de-alpen-12-tot-15-minuten-om-te-overleven NOS]</ref>
* [[20 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in Oôst-[[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603375-zeker-twaalf-doden-bij-israelische-luchtaanvallen-in-oosten-van-libanon NOS]</ref>
* [[22 feberwari]] - 't [[Mexico|Mexicaonse]] leher doôdt den leider vant Jaliscokartel, een beruchte drugsbende.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603611-leider-berucht-mexicaans-jaliscokartel-gedood-door-leger NOS]</ref>
* 22 feberwari - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren 'ewonne deu [[Noorwegen]], twidde wor de [[Vereênigde Staeten]], dorde wor [[Nederland]] (record 'oôgste plekke).<ref>[https://nos.nl/artikel/2603559-nederland-eindigt-als-derde-op-olympische-medaillespiegel-hoogste-klassering-ooit NOS]</ref>
* [[23 feberwari]] - 't [[Kabinet-Jetten]] treedt an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603685-kabinet-jetten-officieel-beedigd-en-kan-aan-de-slag NOS]</ref>
* 23 feberwari - Den Zeêuw [[Jo-Annes de Bat]] (voormaelig gedeputeêrde van Zeêland) wor staetssecretaoris int kabinet-Jetten.<ref>[https://archive.is/WYckN PZC]</ref>
* 23 feberwari - Zeldzaeme [[dwergnijlpaerd]]en waerenomen in [[Ivoôrkust]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603748-unieke-beelden-van-dwergnijlpaard-we-hadden-alleen-een-glimp-verwacht NOS]</ref>
* [[26 feberwari]] - Winst van 120 miljard dollar vò Amerikaonse chipbedrief Nvidia.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604114-chipmaker-nvidia-maakt-ruim-100-miljard-euro-winst-door-investeringen-in-ai NOS]</ref>
* [[27 feberwari]] - Paramount neemt vò 110 miljard dollar Warner Bros. over.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604304-paramount-sluit-overnamedeal-van-110-miljard-dollar-met-warner-bros NOS]</ref>
* 27 feberwari - Luchtanvall'n van [[Pakistan]] op steê in [[Afghanistan]] (o.a. [[Kaboel]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2604165-pakistan-voert-luchtaanvallen-uit-op-kabul-minister-spreekt-van-openlijke-oorlog NOS]</ref>
* [[28 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] en de [[Vereênigde Staeten]] op [[Iran]] (o.a. [[Teheran]]), doel is een machtswisselieng int land. Den Iraonse leider Ali Khamenei komt daerbie om. Iran slaet terug mie luchtanvall'n op [[Israël]] en veural opt Amerikaonse leher in [[Jordaonië]], [[Syrië]] en de [[Holfstaeten]]. Iran sluut den [[Straet van Hormoez]] of, wat gevolgen kan 'ebben vò den oliepries.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604370-aanvallen-over-en-weer-in-het-midden-oosten-dit-is-wat-we-nu-weten NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604437-escalatie-in-de-golf-iraanse-raketten-dwingen-regio-tot-keuze NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604456-iraanse-leider-khamenei-gedood-bij-amerikaanse-en-israelische-luchtaanvallen NOS]</ref>
=== maerte ===
* [[2 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Hezbollah]] op [[Israël]], Israël antwoordt mie luchtanvall'n op Hezollah in [[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2604618-doden-in-libanon-door-aanvallen-tussen-israel-en-hezbollah NOS]</ref>
* [[4 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Iran]] op [[Koerden|Koerdische]] milities int noôrden van [[Irak]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605017-iran-zegt-koerden-in-noordwesten-aan-te-vallen-raketaanval-op-hoofdkwartier-in-irak NOS]</ref>
* [[7 maerte]] - 'Evige rehenval in [[Kenia]], 'oôdstad [[Nairobi]] in de problemen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605300-23-doden-na-hevige-regenval-nairobi-in-kenia-dodental-kan-nog-oplopen NOS]</ref>
* [[8 maerte]] - Mojtaba Khamenei volgt um z'n vaor Ali Khamenei op as 'oôgste leider van [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605626-irans-nieuwe-leider-mojtaba-khamenei-is-hardliner-die-niets-van-westen-moet-hebben NOS]</ref>
* [[9 maerte]] - Priezen van olie en gas zeer 'oôg deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605622-energieprijzen-door-het-dak-nu-eind-aan-iran-oorlog-niet-in-zicht-is NOS]</ref>
* [[10 maerte]] - 't Hebruuk van den telefoon bestaet 150 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605723-150-jaar-telefonie-bellen-blijft-maar-de-manier-waarop-verandert NOS]</ref>
* 10 maerte - Chipbedrief ASML uut [[Veldoven]] gaet uutbreien nae [[Eindoven]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605842-asml-mag-uitbreiden-tweede-vestiging-met-20-000-medewerkers NOS]</ref>
* [[13 maerte]] - 't Antal geloôvigen is in Nederland in 2025 edaeld nae 42%, alleêne in den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] is den meêrdereid geloôvig. In [[Zeêland]] is bienae den 'elft geloôvig en binne de meêste [[protestant]]en per provincie.<ref>[https://www.nu.nl/binnenland/6388998/alleen-in-limburg-rekent-meerderheid-zich-nog-tot-een-geloof.html NU]</ref>
* 13 maerte - Luchtanvall'n van de Vereênigde Staeten op militaire installaoties opt vò den [[Iran|Iraonse]] olieuutvoer zeêr belangrieke eilandje Kharg in den [[Perzische Holf]].<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/13/iran-eilanden-perzische-golf/ VRT]</ref>
* 13 maerte - Den [[SGP]] in [[Vlissienge]] ei van alle plaetselijke partieën de meêste wuven op den liest vò de gemeênteraedsverkieziengen, ok is meêr as den 'elft van de kandidaoten een wuuf. Liestetrekker is vanover 't eêste vrouwelijke SGP-raedslid [[Lilian Janse-van der Weele]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18285927/opvallend-sgp-heeft-in-vlissingen-de-meeste-vrouwen-op-de-lijst OZ]</ref>
* [[14 maerte]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 3,0 bie [[Eleveld]]-[[Geelbroek]] in [[Drenthe]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606245-aardbeving-van-3-0-bij-eleveld-in-drenthe-deze-was-goed-te-voelen NOS]</ref>
* [[15 maerte]] - Den ofnaeme van den leêfbaereid in den gemeênte [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] deu den hroei vant toerisme is een belangriek ongerwerp bie de kommende gemeênteraedsverkieziengen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606391-toerisme-twistpunt-bij-gemeenteraadsverkiezingen-in-het-zeeuwse-veere NOS]</ref>
* [[16 maerte]] - 23 doôden bie bomanslagen in den stad [[Maiduguri]] in Noôrdoôst-[[Niheria]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606654-doden-en-gewonden-bij-bomaanslagen-in-nigeriaanse-miljoenenstad-maiduguri NOS]</ref>
* 16 maerte - Vee doôden in een ziekenuus in [[Kaboel]] deu [[Pakistan|Pakistaonse]] luchtanval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606635-mogelijk-honderden-doden-bij-pakistaanse-aanval-op-ziekenhuis-in-kabul NOS]</ref>
* [[17 maerte]] - [[Marokko]] toch winnaer van den Afrika Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606743-marokko-toch-winnaar-afrika-cup-senegal-raakt-titel-kwijt NOS]</ref>
* 17 maerte - [[Israël]] doôdt den [[Iran|Iraonse]] veiligeidschef en den leider van den paramilitaire Basij.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606673-israelisch-leger-twee-hoge-iraniers-gedood-onder-wie-kopstuk-larijani NOS]</ref>
* [[18 maerte]] - [[Nederlandse gemeênte|Gemeênteraedsverkieziengen in Nederland]]: den opkomst is 54%, meêste zeêtels nae plaetselijke partieën.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606889-lokale-partijen-zetten-opmars-door-opkomst-hoger-dan-in-2022 NOS]</ref>
* 18 maerte - [[Israël]] bombardeêrt in [[Iran]] 't hroôtste gasveld ter waereld, as vergeldieng bombardeêrt Iran een gasveld in [[Qatar]] mie as hevolg een vaddere stiegieng van de olie- en gaspriezen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606878-aanvallen-op-gasinstallaties-iran-en-qatar-wordt-meer-een-energie-oorlog NOS]</ref>
* [[19 maerte]] - Volgens den Israëlische premier [[Benjamin Netanyahu]] kan [[Iran]] deu de anvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] en [[Israël]] hin [[uranium]] meêr verrieken en hin ballistische rakett'n meêr maeken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607003-netanyahu-iran-niet-langer-in-staat-om-uranium-te-verrijken NOS]</ref>
* 19 maerte - Vee sneêuw op de [[Cenarische Eilan'n]].<ref>[https://www.nu.nl/325003/video/hevige-sneeuwval-transformeert-tenerife-tot-sneeuwparadijs.html NU]</ref>
* [[20 maerte]] - Overstroômiengen in [[Hawaii]] deu 'evige rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607173-overstromingen-op-hawai-duizenden-mensen-geevacueerd NOS]</ref>
* [[21 maerte]] - Extreme warmte int zuudwessen van de [[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2607313-recordhitte-in-zuidwesten-vs-met-temperaturen-van-boven-40-graden NOS]</ref>
* [[23 maerte]] - Volgens den Weareld Meteorologische Organisaotie (WMO) sloeg den [[aerde]] in 2025 meêr warmte op as vroeher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607472-meteorologen-aarde-houdt-meer-warmte-vast-dan-ooit-gevolgen-nog-eeuwen-voelbaar NOS]</ref>
* [[24 maerte]] - Den [[NASA]] wil een baosis op den [[maen (Aerde)|maen]] gaen bouwen waer vanof 2032 kan worren geweund.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607705-nasa-wil-begin-jaren-30-een-basis-op-de-maan-bouwen-en-cancelt-ruimtestation NOS]</ref>
* [[26 maerte]] - Den naem van den combinaotie [[GL]]-[[PvdA]] wor Progressief Nederland (PRO).<ref>[https://nos.nl/artikel/2607948-nieuwe-naam-groenlinks-pvda-bekend-progressief-nederland-kortweg-pro NOS]</ref>
* 26 maerte - Den [[Nederland]]se staet had in 2025 een tekort van 19 miljard euro oftewel 1,6% vant bbp en den staetsschuld steeg nae 524 miljard euro oftewel 44,4% vant bbp.<ref>[https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/13/inkomsten-uitgaven-en-schuld-van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro CBS]</ref>
* [[28 maerte]] - Hroôte betoôgieng tehen 't beleid van president [[Donald Trump]] in alle [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] staeten.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608235-in-alle-amerikaanse-staten-protest-tegen-president-trump NOS]</ref>
* [[30 maerte]] - 't [[Israël]]ische parlement den [[Knesset]] stemt voo den doôdstraf voo moôrden deu ([[Palestina|Palestijns]]) terrorisme.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608452-parlement-israel-stemt-voor-omstreden-doodstrafwet NOS]</ref>
=== april ===
* [[1 april]] - Vee dode zeêsterr'n angespoeld opt strange van [[Ouwdurp]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2174968/honderden-dode-zeesterren-aangespoeld-op-het-strand-van-ouddorp RM]</ref>
* [[4 april]] - Zwaere rehenval leidt toet overstroômiengen, aerdverschuviengen en onweêr in [[Afghanistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609051-tientallen-doden-in-afghanistan-door-overstromingen-en-aardverschuivingen NOS]</ref>
* [[6 april]] - 't 'Oôd van den inlichtiengendienst van den Islamitische Revolutionaire Garde ([[Iran]]) wor deu [[Israël]]ische luchtanvall'n gedoôd.<ref>[https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/06/hoofd-iraanse-inlichtingendienst-revolutionaire-garde-gedood-a4924821#photo=MTM3MD NRC]</ref>
* [[8 april]] - Waepenstilstand van twi weêken tussen [[Iran]] en [[Israël]]-[[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609553-vs-en-iran-akkoord-over-staakt-het-vuren-van-2-weken-straat-hormuz-gaat-weer-open NOS]</ref>
* 8 april - Zwaerste anval van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in [[Libanon]] mie 254 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609643-zwaarste-israelische-aanvallen-op-libanon-met-254-doden-iran-sluit-straat-van-hormuz NOS]</ref>
* [[9 april]] - 't Antal [[wolf|wolv'n]] in [[Nederland]] is in 2025 mie 30 toet 131 'estege.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609783-weer-meer-wolven-in-nederland-in-totaal-veertien-roedels-geteld NOS]</ref>
* [[10 april]] - Zelfriejende waegens van Tesla meugen as eêste in Europa in Nederland gaen riejen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609960-zelfrijdende-tesla-s-mogen-de-weg-op-in-nederland-eerste-land-in-europa NOS]</ref>
* [[12 april]] - In de [[Honharije|Honhaorse]] verkieziengen verslaet den partie Tisza van oppositieleider Péter Magyar den partie Fidesz van premier [[Viktor Orbán]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610212-hongaarse-oppositieleider-magyar-wint-verkiezingen-orban-erkent-nederlaag NOS]</ref>
* [[13 april]] - De [[Vereênigde Staeten]] gaen as hevolg vant mislukk'n van de ongerandeliengen mie [[Iran]] den [[Straet van Hormuz]] blokkeren om den (beperkte) ofsluutieng deu Iran te stoppen.<ref>[https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6392342/vs-kondigt-eigen-blokkade-straat-van-hormuz-aan-om-iran-te-dwarsbomen.html NU]</ref>
* 13 april - Dode [[potvis]] gestrand tussen [[Renisse]] en Nieuw-[[Aemstie]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18372720/dode-potvis-drijft-weg-en-spoelt-aan-op-het-strand OZ]</ref>
* [[16 april]] - President [[Volodymyr Zelensky]] van [[Oekraïne]] krieg in [[Middelburg]] den [[Four Freedoms Award]] (Freedom Medal).<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18378525/zelensky-komt-naar-middelburg-voor-uitreiking-four-freedoms-awards-ook-koning-en-premier-aanwezig OZ]</ref>
* [[17 april]] - Waepenstilstand van tien daegen tussen [[Libanon]] en [[Israël]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610766-staakt-het-vuren-ingegaan-in-libanon-nodig-om-vrede-te-bereiken NOS]</ref>
* 17 april - Aziatische 'oôrnaer 'iet veurtaen geelpoôtoôrnaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2610813-naam-aziatische-hoornaar-was-verwarrend-vanaf-nu-geelpoothoornaar NOS]</ref>
* 17 april - [[Groep-Markuszower]] richt een nieuwe partie op: [[Den Nederlandse Alliantie]] (DNA).<ref>[https://www.nu.nl/politiek/6393239/groep-markuszower-begint-nieuwe-partij-dna-rita-verdonk-sluit-zich-aan.html NU]</ref>
* [[20 april]] - Den blokkade van den [[Straet van Hormuz]] leidt toet tekort an kunstmest waordeu voedselpriezen stiegen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611260-oorlog-in-midden-oosten-brengt-voedselzekerheid-in-delen-van-wereld-in-gevaar NOS]</ref>
* 20 april - Noôdtoestand in den 'oôdstad van [[Nieuw-Zeêland]] [[Wellington]] en omhevieng deu record vee rehen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611288-nieuw-zeeland-roept-noodtoestand-uit-in-hoofdstad-na-recordhoeveelheid-regen NOS]</ref>
* [[21 april]] - [[Eêste Kaemer]] stemt tehen den asielnoôdmaetregelenwet en vò invoerieng vant twistatusstelsel.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611464-partijen-teleurgesteld-over-sneuvelen-asielwet-een-blamage-en-diep-triest NOS]</ref>
* 21 april - Stroômnet in den provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] vol.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611482-stroomnet-utrecht-nu-echt-vol-helemaal-geen-nieuwe-of-zwaardere-aansluitingen-meer NOS]</ref>
* [[23 april]] - Dreigieng van tekort an drienkwaeter in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611728-vitens-waarschuwt-voor-tekort-aan-drinkwater NOS]</ref>
* 23 april - Inlichtiengendienst AIVD waerschuwt vò [[Rusland]], [[China]] en jihadistisch terrorisme van [[Islamitische Staete]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2611683-rusland-china-terroristen-aivd-zag-in-80-jaar-niet-meer-dreiging-dan-nu NOS]</ref>
* [[25 april]] - Net zo as in 2025 vanover een zeêr droôge lente.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611897-opnieuw-droog-voorjaar-terwijl-bodem-nog-niet-is-hersteld-van-droog-2025 NOS]</ref>
* [[26 april]] - Den marathon wor vò den eêste mael onger den twi uur gelope.<ref>[https://nos.nl/artikel/2612045-onder-de-magische-grens-van-twee-uur-sawe-loopt-wereldrecord-marathon-in-londen NOS]</ref>
* [[27 april]] - Konienksdag: konienk [[Wullem-Alexander der Nederlan'n|Wullem-Alexander]] mie z'n wuuf koniengin [[Máxima der Nederlan'n|Máxima]] plus ulder drie dochters bezoeke [[Dokkum]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612191-koninklijke-familie-voltooit-bezoek-aan-dokkum-tige-tank NOS]</ref>
* [[28 april]] - Nieuw nationaol park in Nederland: 'Ollandse Dunen in den provincie [[Zuud-'Olland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612269-nederland-heeft-een-nieuw-nationaal-park-hollandse-duinen NOS]</ref>
* [[29 april]] - Hroôte brand opt militair oefenterrein bie [['t Harde]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612394-grote-brand-op-militair-oefenterrein-t-harde-nl-alert-in-meerdere-provincies NOS]</ref>
* 29 april - Oliepries 't 'oôgst sins 2022 deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612423-olieprijs-stijgt-naar-hoogste-niveau-in-vier-jaar NOS]</ref>
* [[30 april]] - Toearegs en jihadisten vechten saemen tehen 't militaire regime in [[Mali]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612498-rebellengroepen-bundelen-krachten-om-junta-in-mali-omver-te-werpen NOS]</ref>
=== meie ===
* [[1 meie]] - De [[Vereênigde Araobische Emiraoten]] stappen uut den [[OPEC]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612297-verenigde-arabische-emiraten-stappen-uit-oliekartel-opec NOS]</ref>
* [[3 meie]] - (Nederlandse) doôden deu hantavirus op cruiseschip.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/03/2-doden-gelinkt-aan-acuut-respiratoir-syndroom-op-cruiseschip-in/ VRT]</ref>
* 3 meie - Levende [[witsnuutdolfijn]] anhespoeld bie [[Egmond an Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612991-witsnuitdolfijn-levend-aangespoeld-op-strand-egmond-aan-zee NOS]</ref>
* [[4 meie]] - 26 doôden deu ontploffieng in een vierwerkfabriek in den [[China|Chinese]] stad Liuyang ([[Hunan]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2613165-zeker-26-doden-en-tientallen-gewonden-bij-explosie-in-chinese-vuurwerkfabriek NOS]</ref>
* [[7 meie]] - Rechter geêft hemeênte [[Goereê-Overflakkeê]] geliek mie sluutieng op zoondag van supermart in [[Ouwdurp]] om [[calvinisme|geloôfsredenen]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2191777/supermarkt-moet-geloof-respecteren-en-mag-definitief-niet-open-op-zondag RM]</ref>
* [[12 meie]] - Vanwehe deêlname van [[Israël]] ant Eurovisiesongfestival in [[Wenen]] doen [[Ierland (land)|Ierland]], [[Iesland]], [[Nederland]], [[Slovenië]] en [[Spanje]] niet meê.<ref>[https://nos.nl/artikel/2614055-eurovisie-songfestival-van-start-met-israel-maar-zonder-nederland NOS]</ref>
* 12 meie - Brandstichtieng bie noôdopvang vò asielzoekers in [[Loôsdrecht]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614145-schandalig-en-totaal-onacceptabel-bestuurders-kwaad-over-geweld-loosdrecht NOS]</ref>
* 12 meie - Uutzonderlijk laete sneêuwval in de [[Alpen]].<ref>[https://www.nu.nl/buitenland/6395570/opvallend-late-sneeuwval-in-de-alpen-in-bijna-20-jaar-niet-voorgekomen.html NU]</ref>
* [[13 meie]] - Windoôs in [[Eersel]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614282-schade-aan-daken-auto-s-en-bomen-in-eersel-door-windhoos NOS]</ref>
* 13 meie - Driemael meêr [[terp]]en as 'edacht in [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/video/2614260-nederland-nog-meer-terpenland-drie-keer-zo-veel-terpen-als-gedacht NOS]</ref>
* [[14 meie]] - Zwaere anvallen mie drones en raketten van [[Rusland]] op [[Oekraïne]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614318-zeker-zeven-doden-door-een-van-de-zwaarste-russische-aanvallen-op-oekraine NOS]</ref>
* [[15 meie]] - 78 doôden deu bendeheweld in [[Haïti]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614428-tientallen-doden-door-bendegeweld-rondom-haitiaanse-hoofdstad NOS]</ref>
* 15 meie - Uutbraek van [[ebola]] mie 65 doôden int oôsten van [[Konho-Kinshasa]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614409-opnieuw-ebola-uitbraak-in-congo-zeker-65-doden-risico-op-verdere-verspreiding NOS]</ref>
* 15 meie - [[Israël]] doôdt den militaire leider van [[Hamas]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614542-hamas-leider-gedood-volgens-israel-verantwoordelijk-voor-7-oktober NOS]</ref>
* [[16 meie]] - [[Bulharije]] wint 't Eurovisiesongfestival, [[Israël]] wor twidde.<ref>[https://nos.nl/artikel/2614613-bangaranga-bulgarije-wint-eurovisie-songfestival-israel-tweede NOS]</ref>
* [[19 meie]] - Een [[asteroïde]] gaet vlak langs den [[aerde]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614795-asteroide-scheert-langs-de-aarde-dichterbij-kan-bijna-niet-zonder-te-botsen NOS]</ref>
* [[20 meie]] - 1121 nieuwe diersoôrten ontdekt in de [[zeê]]ën.<ref>[https://nos.nl/artikel/2615187-spookhaai-en-glazen-worm-ruim-1100-nieuwe-soorten-ontdekt-in-zee NOS]</ref>
* [[24 meie]] - Zeêr zwaere anvallen mie drones en raketten (waeronger den Oresjnik-raket) van [[Rusland]] op den [[Oekraïne|Oekraïense]] 'oôdstad [[Kiev]] en omhevieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2615803-rusland-vuurt-gevreesde-oresjnik-raket-af-op-oekraine-europa-reageert-geschokt NOS]</ref>
* [[29 meie]] - [[Israël]] gaet 70% van den [[Gazastroôke]] bezetten.<ref>[https://nos.nl/artikel/2616270-premier-netanyahu-israel-gaat-70-procent-van-gaza-bezetten NOS]</ref>
* [[30 meie]] - Noôdweêr in [[Belhië]].<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/31/hoe-ontstaan-hagelbollen-en-hoe-kunnen-ze-zo-groot-worden/ VRT]</ref>
* [[31 meie]] - [[Israël]] verovert 't kasteêl Beaufort an den [[Litani]] in [[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2616518-israel-neemt-strategisch-kasteel-in-evacuatiezone-libanon-schuift-steeds-verder-op NOS]</ref>
=== juni ===
* [[3 juni]] - Anvallen mie drones deu [[Oekraïne]] op onger aore den [[Rusland|Russische]] stad [[Sint-Petersburg]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2616941-oekraine-raakt-doelen-in-sint-petersburg-navo-chef-rutte-bezoekt-kyiv NOS]</ref>
* 3 juni - Waepenstilstand tussen [[Libanon]] en [[Israël]], ofankelijk van terugtrekkieng van [[Hezbollah]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2617058-israel-en-libanon-akkoord-over-nieuw-staakt-het-vuren-maar-veel-hangt-af-van-hezbollah NOS]</ref>
* [[4 juni]] - Windoôs in [[Glanerbrugge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2617146-plaatselijk-schade-door-hevige-buien-komende-dagen-nog-wisselvallig NOS]</ref>
* [[6 juni]] - Vuuftigste editie van den [[Evanhelische Omroep|EO-Jongerendag]]; deêze wor hehouwe in [[Rotterdam]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2198206/eo-jongerendag-bestaat-vijftig-jaar-en-zo-wordt-dat-gevierd-in-rotterdam RM]</ref>
* 6 juni - Hroôte [[Kernien]]enplaeg in [[Australië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2617370-kopzorgen-in-australie-om-konijnenplaag-we-moeten-ze-uitroeien NOS]</ref>
* [[7 juni|7]]-[[8 juni]] - [[Iran]] en [[Israël]] voeren luchtanvall'n op mekaer uut.<ref>[https://nos.nl/artikel/2617581-israel-en-iran-bestoken-elkaar-met-aanvallen-petrochemische-fabriek-geraakt NOS]</ref>
* 8 juni - [[Aerdbevieng]] mie kracht van 7,8 in de [[Filepien'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2617765-dodental-na-aardbeving-filipijnen-loopt-op-tienduizenden-mensen-ontheemd NOS]</ref>
* [[11 juni]]-[[19 juli]] - Waereldkampioenschap [[voebal]] vò mannelijke lan'nteams (FIFA World Cup 26) in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/sport/wk-voetbal-2026 NOS]</ref>
* [[12 juni]] - Europeêse asiel- en migraotiepact in werkieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2618191-het-europese-migratiepact-gaat-in-wat-verandert-er NOS]</ref>
* [[13 juni]] - [[GroenLienks]] en [[PvdA]] vanof noe officieel saemen as [[Progressief Nederland]] (PRO).<ref>[https://nos.nl/artikel/2618402-leden-pvda-en-gl-stemmen-met-overgrote-meerderheid-voor-fusie-en-gaan-nu-verder-als-pro NOS]</ref>
* 13 juni - 'Oôgste wintertemperatuur oôit op [[Antartica]]: 15,5° C.<ref>[https://nos.nl/artikel/2618421-antarctica-meet-recordtemperatuur-deze-winter-20-graden-warmer-dan-gemiddeld NOS]</ref>
* [[18 juni]] - Hroôte droneanval van [[Oekraïne]] op [[Rusland]], o.a. op een hroôte olieraffinaederie bie [[Moskou]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2619147-enorme-oekraiense-droneaanval-op-rusland-belangrijke-olieraffinaderij-in-brand NOS]</ref>
* 18 juni - Den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] waerschuwt vò een [[wasbeêr]]plaeg in [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2619201-limburg-waarschuwt-nederland-loopt-risico-op-serieuze-plaag-van-wasberen NOS]</ref>
* 18 juni - As hevolg van een ofspraek 'effen de [[Vereênigde Staeten]] den blokkade van [[Iran|Iraonse]] 'aevens op en opene den [[Straet van Hormoez]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2619233-vs-heft-blokkade-van-iraanse-havens-op-tankers-varen-weer-door-straat-van-hormuz NOS]</ref>
* [[19 juni]] - Nieuwe waepenstilstand tussen [[Israël]] en [[Hezbollah]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2619340-nieuw-bestand-tussen-israel-en-hezbollah-horde-in-akkoord-vs-iran-lijkt-genomen NOS]</ref>
* 19-[[20 juni]] - Vee schaede an boômen in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] deu noôdweêr.<ref>[https://nos.nl/artikel/2619504-noodweer-legt-meer-dan-350-bomen-plat-in-groningen-het-was-echt-heel-heftig NOS]</ref>
* [[22 juni]] - Den Britse premier [[Keir Starmer]] gaet weg.<ref>[https://nos.nl/artikel/2619757-de-val-van-mr-rules-hoe-het-premierschap-van-starmer-nooit-van-de-grond-kwam NOS]</ref>
* [[24 juni]] - Twi zwaere [[aerdbevieng]]en mie een kracht van 7,2 en 7,5 in [[Venezuela]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2620160-twee-zware-aardbevingen-in-venezuela-vrees-voor-duizenden-slachtoffers NOS]</ref>
* [[26 juni]] - 'Oôgste junitemperatuur oôit mie 36,8° C in [[De Bilt]] en 39,4° C in [[Ell (Nederland)|Ell]].<ref>[https://www.weeronline.nl/nieuws/26-6-2026-hoogste-juni-temperatuur-ooit-gemeten Won]</ref>
* [[29 juni]] - In [[Mexico]] wor 't Nederlands voebalelftal deu verlies van [[Marokko]] uutgeschakeld int waereldkampioenschap [[voebal]] vô mannelijke lan'nteams.<ref>[https://nos.nl/artikel/2620935-wk-voorbij-voor-oranje-sterk-marokko-wint-zenuwslopend-duel-na-strafschoppen NOS]</ref>
=== juli ===
* [[1 juli]] - Ruum twi meljoen soldaeten binne gedoôd, gewond of vermist in den oôrlog tussen [[Oekraïne]] en [[Rusland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621308-ruim-2-miljoen-militairen-rusland-en-oekraine-gesneuveld-vermist-of-gewond NOS]</ref>
* [[2 juli]] - Scheurieng binn'n den [[Roôms-Kattelieke Kerke]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621382-vaticaan-breekt-met-priesters-en-bisschoppen-om-wijding-zonder-toestemming NOS]</ref>
* [[4 juli]] - De [[Vereênigde Staeten]] bestaen 250 jaer.<ref>[https://app.nos.nl/shorthand/250-jaar-verenigde-staten/index.html NOS]</ref>
* 4 juli - In [[Mali]] worren steê angevalle deu rebellen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621602-rebellen-vallen-steden-aan-door-heel-mali NOS]</ref>
* [[5 juli]] - Toenaeme van heweld deu [[Israëliërs]] tehen [[Palestijnen]] op den [[Westelijke Jordaonoever]].<ref>[https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2621699-geweld-tegen-palestijnen-op-de-bezette-westelijke-jordaanoever-blijft-toenemen NOS]</ref>
* 5 juli - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]], veural bie [[Perpignan]] int departement [[Pyrénées-Orientales]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621821-duizenden-mensen-geevacueerd-in-zuid-frankrijk-om-bosbranden NOS]</ref>
* [[6 juli]] - Superorkaon op eilandje [[Rota]] bie [[Guam]] in den [[Hroôten Oceaon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621852-zware-orkaan-bavi-treft-tropisch-eiland-rota-met-volle-kracht NOS]</ref>
* 6 juli - [[Hamas]] gaet 't politieke bestier over den [[Gazastroôke]] stoppen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621919-politieke-tak-hamas-geeft-na-twintig-jaar-het-bestuur-van-de-gazastrook-op NOS]</ref>
* 6 juli - [[Duutsland]] wil meêr gaen uutgeve an defensie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621962-duitsland-volgt-nieuwe-koers-en-zet-in-op-defensie-bij-nieuwe-begroting NOS]</ref>
* 6 juli - Probleêm[[wolven]] moge in Nederland worren ofeschote.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621834-kabinet-deze-zomer-probleemwolven-bij-incidenten-afschieten NOS]</ref>
* [[7 juli]] - Twintig windmeulens bie de [[Kreêkraksluuzen]] in den [[Zeêland|Zeêuwe]] gemeênte [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]] moge overdag niet meêr draoie vanwehe den doôd van een zeêaerend.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621987-twintig-zeeuwse-windmolens-verplicht-stilgezet-na-dood-zeearend NOS]</ref>
* 7 juli - Hroôte problemen mie rivierkreêften in [[Zeêland]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18598231/dit-kreeftje-lijkt-onschuldig-maar-kloont-zichzelf-en-is-desastreus-voor-onderwaterleven-en-dijkveiligheid OZ]</ref>
* [[8 juli|8]]-[[9 juli]] - Luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622279-iran-meldt-14-doden-en-tientallen-gewonden-bij-aanvallen-vs NOS]</ref>
* 9 juli - [[Europeês Parlement]] vòstander van digitaole [[euro]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622334-digitale-euro-weer-een-stap-dichterbij-europees-parlement-akkoord NOS]</ref>
* [[11 juli]] - Hroôte natuurbrand in den Zuud-[[Spanje|Spaonse]] provincie [[Almería (provincie)|Almería]] mie vee doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2622594-al-6600-hectare-grond-verwoest-door-dodelijke-natuurbrand-in-zuid-spanje NOS]</ref>
* [[12 juli]] - Hroôte bosbrand zuudoôstelijk van [[Paries]] bie [[Fontainebleau]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622927-grote-natuurbrand-bij-parijs-nog-niet-onder-controle NOS]</ref>
* 12 juli - 30 doôden deu brand in een café in [[Bangkok]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622914-dodental-na-brand-in-muziekbar-in-bangkok-opgelopen-slachtoffers-vooral-thai NOS]</ref>
* [[13 juli]] - Vanover luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622804-opnieuw-aanvallen-tussen-vs-en-iran-explosies-op-verschillende-plekken NOS]</ref>
* 13 juli - Toenaeme van [[bever (dier)|bevers]] bedreigieng vò dieken en wehen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2622811-probleembever-van-bedreigde-diersoort-naar-sloper-van-dijken-en-wegen NOS]</ref>
* 13 juli - De [[Vereênigde Staeten]] gaen [[Iran]] vanover op zeê blokkeren en tol 'effen in den [[Straet van Hormoez]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622859-trump-wil-tolheffing-in-straat-van-hormuz-kondigt-hervatting-blokkade-van-iran-aan NOS]</ref>
* [[14 juli]] - Den [[Knesset]] neêmt baosiswet over [[Thora]]studie an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2622981-israelisch-parlement-neemt-vlak-voor-reces-omstreden-thorastudie-wet-aan NOS]</ref>
* [[16 juli]] - [[Zeêland]] ao minste antal vrouwelijke wetouwers van Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2623176-opmars-vrouwelijke-wethouders-stokt-in-zeeland-maar-een-op-de-zes NOS]</ref>
* 16 juli - Nederland ao vanwehe den droôgte een waetertekort.<ref>[https://nos.nl/artikel/2623209-nederland-heeft-watertekort-maatregelen-aangekondigd-voor-eerlijke-verdeling NOS]</ref>
* [[17 juli]] - Hroôte brand in den Zuud-[[Noorwegen|Noorse]] plekke Krokstadelva (hemeênte [[Drammen]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2623462-enorme-brand-in-noorse-woonwijk-grotendeels-onder-controle NOS]</ref>
* [[18 juli]] - 143 doôden op een migrantenboôt vò den kust van [[Mauritanië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623870-143-mensen-dood-gevonden-op-migrantenboot-voor-kust-mauritanie NOS]</ref>
* [[19 juli]] - [[Israël]] wil nieuwe nederzettiengen bouwen in den [[Gazastroôke]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623634-israelische-minister-kondigt-plannen-aan-voor-nieuwe-nederzettingen-in-gaza NOS]</ref>
* 19 juli - [[Spanje]] wint 't waereldkampioenschap [[voebal]] mie 1-0 van [[Arhentinië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623685-spanje-krijgt-machteloos-argentinie-uiteindelijk-op-de-knieen-en-is-wereldkampioen NOS]</ref>
* [[20 juli]] - [[Andy Burnham]] (Labour Party) wor premier vant [[Vereênigd Konienkriek]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623742-burnham-beedigd-als-britse-premier-starmer-officieel-afgezwaaid NOS]</ref>
* 20 juli - Den [[China|Chineêse]] webwienkel AliExpress krieg een boete van 550 meljoen euro van den [[Europeêse Commissie]] vanwehe verkoôp van illegaole artikelen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2623734-aliexpress-krijgt-europese-boete-van-550-miljoen-voor-verkoop-illegale-producten NOS]</ref>
* 20 juli - [[Nicaragua]] stopt mie verkieziengen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2623818-van-democratie-naar-dictatuur-president-schaft-verkiezingen-in-nicaragua-af NOS]</ref>
* 20 juli - Blokkade van den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]] tehen [[Saoedi-Araobië]] deu de [[Houthi's]] in [[Jeêm'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623764-houthi-s-kondigen-maritieme-blokkade-aan-tegen-saudi-arabie NOS]</ref>
* [[21 juli|21]]-[[24 juli]] - [[Nijmeegse Vierdaegse]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2624263-laatste-vierdaagse-wandelaars-druppelen-binnen-om-kruisje-op-te-halen NOS]</ref>
* [[23 juli]] - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]] en bie [[Madrid]] in [[Spanje]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2624217-frankrijk-vraagt-hulp-van-eu-bij-bosbranden-spanje-roept-noodtoestand-uit NOS]</ref>
* 23 juli - [[Nauru]] gaet een ambassade opene in [[Israël]] en wel in den 'oôdstad [[Jeruzalem]].<ref>[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/775610/nauru-s-government-announces-plans-for-embassy-in-israel RNZ]</ref>
* [[24 juli]] - Nieuwe importeffiengen deu de [[Vereênigde Staeten]], ok vò lan'n van den [[Europeêse Unie]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2624214-vs-kondigt-importheffingen-aan-op-producten-uit-60-landen-waaronder-eu-lidstaten NOS]</ref>
* [[28 juli]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,1 in Zuud-[[Japan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2624927-dodental-na-aardbevingen-in-japan-loopt-op-reddingswerk-nog-in-volle-gang NOS]</ref>
* [[29 juli]] - [[Nauru]] verandert um z'n eihe in Naoero.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/08/03/nauru-verandert-naam-naar-naoero/ VRT]</ref><ref>[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/836342/nauru-officially-changes-name-to-naoero-after-thoughtful-deliberation-bypassing-referendum RNZ]</ref>
* [[31 juli]] - Tienduuzenden jonge [[Marokko|Marokkaonen]] trekken den [[Spanje|Spaonse]] [[exclave]] [[Ceuta]] binn'n.<ref>[https://nos.nl/artikel/2625033-tienduizenden-migranten-bereiken-spaanse-exclave-ceuta-dodental-stijgt-naar-27 NOS]</ref>
=== oes ===
* [[1 oes]] - Vanof noe is vierwerk verboden in [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621134-consumenten-mogen-niet-meer-knallen-vuurwerkverbod-gaat-definitief-in NOS]</ref>
* [[7 oes]] - Defensiepact tuss'n [[Saoedi-Araobië]], [[Turkije]] en [[Pakistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2625940-navo-lid-turkije-tekent-defensiepact-met-saudi-arabie-en-pakistan NOS]</ref>
* [[10 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,4 in [[Colombia]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2627068-dodental-beving-colombia-inmiddels-294-hoop-vervliegt-voor-mensen-onder-puin NOS]</ref>
* 10 oes - Recordlaegte van [[Rien]] bij [[Lobith]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2626232-record-uit-1947-gesneuveld-niet-eerder-zo-weinig-water-door-de-rijn NOS]</ref>
* [[11 oes]] - Een veêrboôt zienkt opt [[Karibameêr]] bie [[Zimbabwe]], weerbie minstens 97 mins'n omkomme.<ref>[https://nos.nl/artikel/2626484-zeker-15-doden-na-kapseizen-veerboot-in-zimbabwe-tientallen-mensen-vermist NOS]</ref>
* [[12 oes]] - [[Zunne]]verduusterieng in Noôrd-[[Spanje]] en West-[[Iesland]], hroôtendeêls ok in [[Belhië]] en [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2626591-nederlanders-smullen-van-de-eclips-lijkt-een-maan-die-licht-geeft NOS]</ref><ref>[https://hemel.waarnemen.com/zon/eclipsen/zonsverduistering_20260812.html hwc]</ref>
* [[14 oes|14]]-[[31 oes]] - Hroôte brand in de 'Oôge Venen ([[Ardenn'n]], provincie [[Luuk (provincie)|Luuk]]).<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/beelden-tonen-dat-gevaar-in-de-hoge-venen-nog-niet-is-geweken-m~1787109504614/ VRT]</ref>
* [[15 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,7 opt [[Indonesië|Indonesische]] eiland [[Flores]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2627241-dodental-aardbeving-indonesisch-eiland-flores-loopt-op-duizenden-ontheemden NOS]</ref>
* [[18 oes]] - Een goudmien in den [[Centraol-Afrikaonse Rippebliek]] stort deêls in mie minstens 100 doôden as hevolg.<ref>[https://nos.nl/artikel/2627538-vrees-voor-ruim-honderd-doden-door-mijnongeluk-centraal-afrikaanse-republiek NOS]</ref>
* [[21 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,8 bie [[Zandeweer]] in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2627688-aardbeving-met-kracht-van-2-8-bij-zandeweer-in-groningen NOS]</ref>
* [[26 oes]] - Hroôte overstroômieng mie vee doôden in [[Nepal]] en [[Tibet]] deu ofbrekende [[gletsjer]] in den [[Himalaya]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2629070-dodental-overstromingen-nepal-boven-900-zoektocht-naar-overlevenden-in-tunnels NOS]</ref>
* [[30 oes]] - De [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]] vallen mekaer vanover an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2629007-vs-valt-na-weken-weer-iraanse-installaties-aan-iran-bestookt-amerikaanse-bases NOS]</ref>
=== september ===
* [[1 september]]-[[12 oktober]] - [[Zeêlandbrugge]] dicht vanwehe ongeroud.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18691861/zeelandbrug-zes-weken-dicht-voor-reparatie-scheuren-in-brug-worden-steeds-groter OZ]</ref>
* 1 september - Hroôte groep mannen valt 'uus an in [[Overasselt]], 'ierbie wor een bewaeker doôdeschote.<ref>[https://nos.nl/artikel/2629275-overasselt-opgeschrikt-door-gewelddadig-schietincident-veel-nog-onduidelijk NOS]</ref>
* [[3 september]] - De [[Houthi's]] behinne mie een hroôte anval tehen 't leher van [[Jeêm'n]], vermoedelijk doel is den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2629798-houthi-s-beginnen-offensief-een-van-de-zwaarste-gevechten-in-jemen-in-jaren NOS]</ref>
* [[6 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Sachsen-Anhalt]] wor den [[AfD]] den hroôste partie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2629958-monsterzege-afd-in-saksen-anhalt-nog-onzeker-of-partij-alleen-kan-regeren NOS]</ref>
* 6 september - Zeldzaeme albino [[zeêond]] hezien op [[Neeltie Jans]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18760294/zeldzame-witte-zeehond-gespot-op-zeeuws-strand OZ]</ref>
* [[8 september]] - De [[Houthi's]] vall'n 't zuuden van [[Saoedi-Araobië]] an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2630138-73-gewonden-bij-houthi-aanvallen-op-saudi-arabie NOS]</ref>
* 8 september - 't [[Vereênigd Konienkriek]], [[Frankriek]] en [[Canada]] gaen den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]] verbiejen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2630205-vk-frankrijk-en-canada-komen-met-importverbod-voor-goederen-uit-nederzettingen-westoever NOS]</ref>
* [[9 september]] - Vee doôden deu brand op veêrboôt op de [[Filepien'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2630780-dodental-veerbootbrand-filipijnen-opgelopen-tot-76 NOS]</ref>
* [[10 september]] - [[Israël]] vernietugt een ondergroons complex van [[Hezbollah]] in Zuud-[[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2630529-enorme-explosies-in-zuid-libanon-israel-zegt-complex-hezbollah-te-hebben-verwoest NOS]</ref>
* 10 september - Zwaer ongeluk mie een Nederlandse bus in Oôst-[[Zwitserland]] mie vuuf doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2630537-vijf-doden-en-veertig-gewonden-bij-busongeluk-zwitserland NOS]</ref>
* [[11 september]] - De [[Houthi's]] verkriegen controle over den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2630555-houthi-s-nemen-controle-over-belangrijke-vaarroute-voor-olie-naar-europa NOS]</ref>
* [[19 september]] - De [[Houthi's]] vallen den luchtaeven van [[Riyad]] en olieinstallaoties van [[Saoedi-Araobië]] an den [[Rooie Zeê]] an.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/19/saoedi-arabie-vlammen-en-een-dikke-zwarte-rookpluim-hoofdstad-ri/. VRT]</ref>
* 19 september - Olie spoelt an opt strange van [[Walchren]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18805501/vervuiling-met-stookolie-breidt-zich-verder-uit-over-zeeuwse-kust OZ]</ref>
* [[20 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Mecklenburg-Vorpommern]] wor den [[AfD]] den hroôste partie en bluft den [[CDU]] vò den eêste mael onger den kiesdrempel.<ref>[https://nos.nl/artikel/2631852-pijnlijk-verlies-cdu-in-duitse-deelstaat-voor-het-eerst-kiesdrempel-niet-gehaald NOS]</ref>
* [[22 september]] - Verbod in [[Nederland]] van kracht op den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623855-invoerverbod-producten-uit-illegale-nederzettingen-israel-gaat-in-op-22-september NOS]</ref>
* 22 september - Akkoôrd tussen de [[Vereênigde Staeten]], [[Denemarken]] en [[Hroenland]] mie as uutkomst dat 't Amerikaonse leher in Hroenland wor versterkt.<ref>[https://nos.nl/artikel/2632070-vs-denemarken-en-groenland-tekenen-akkoord-vs-mag-meer-bases-bouwen NOS]</ref>
* [[23 september]] - Hroôte droôgte in [[Belhië]].<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/22/droogte-in-belgie-drinkwaterproductie-gevolgen/ VRT]</ref>
* [[25 september]] - Veêrboôt zienkt opt [[Tanganyikameêr]] vlakbie den kust van [[Konho-Kinshasa]]; d'r binne minstens 41 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2632439-veerboot-zinkt-in-de-nacht-in-congo-zeker-41-doden-en-49-vermisten NOS]</ref>
* [[26 september]] - Noôdtoestand in [[Bangkok]] vanwehe overstroômiengen deu zwaere rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2632591-grote-delen-van-bangkok-overstroomd-na-aanhoudende-zware-regenval NOS]</ref>
* 26-[[27 september]] - 17 doôden bie [[Johannesburg]] en 10 doôden bie [[Kaepstad]] deu schietpartieën.<ref>[https://nos.nl/artikel/2632697-17-doden-bij-schietpartij-met-ak-47-s-in-cafe-johannesburg-ook-bij-kaapstad-10-doden NOS]</ref>
* 27 september - [[Israël]] zendt Nederlandse diplomaeten uut [[Ramallah]] op den [[Westoever]] weg, vanwehe 't Nederlandse verbod op invoer van goederen uut Israëlische nederzettiengen op den Westoever.<ref>[https://nos.nl/artikel/2632790-israel-zet-nederlandse-diplomaten-ramallah-uit-vanwege-boycot-israelische-producten NOS]</ref>
== Kommende hebeurtenisse ==
* [[1 oktober]] - Den [[Zeêuwse Wikipedia]] bestaet twintig jaer.
* [[27 oktober]] - Verkiezienge vò den [[Knesset]].<ref>[https://www.britannica.com/event/2026-Israeli-Elections Bri]</ref>
== Hesturve ==
* [[13 jannewari]] - [[Jaap Sala]] (76), Nederlands politicus (burhemeêster [[Sluus (gemeênte)|Sluus]])
* [[16 jannewari]] - [[Willem Jan op 't Hof]] (78), Nederlands predikant en theoloôg
* [[26 jannewari]] - [[Arie van den Brand]] (74), Nederlands landbouwkundige, boer en politicus
* [[7 feberwari]] - [[Bert Broekhuis]] (82), Nederlands politicus (raedslid [[Tole (gemeênte)|Tole]])
* [[11 feberwari]] - [[Cees Nooteboom]] (92), Nederlands schriever en dichter
* [[6 maerte]] - [[Hans Wagner]] (62), Duuts-Nederlands politicus
* [[12 maerte]] - [[Wouter van Beijnum]] (79), Nederlands architect
* [[30 maerte]] - [[Huub van der Meer]] (82), Nederlands politicus (burhemeêster [[Oôstflakkeê]])
* [[18 juni]] - [[Henk Krijgsman]] (84), Nederlands politicus (burhemeêster [[Wesvore]])
* [[8 juli]] - [[Johanna Kruit]] (85), Zeêuws dichteres en schriefster
* [[31 oes]] - [[Elco Brinkman]] (78), Nederlands amtenaer, politicus en bestierder
* [[2 september]] - [[Jan Pieter Lokker]] (77), Nederlands leraer, bestierder en politicus (wnd. burhemeêster [[Goereê-Overflakkeê]])
* [[14 september]] - [[Wim van Gelder (CDA)|Wim van Gelder]] (84), Nederlands politicus (Commissaoris van Zeêland)
== Temperaturen ==
{|class="wikitable sortable"
|-
! colspan=19 | antal maelen maximum temperatuur in [[De Bilt]].<ref>[https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2026/januari Wst]</ref>
|-
! rowspan=2 | maend !! colspan=15 | maximum temperaturen °C !! rowspan=2 | maend
|-
! -10--14 !! -5--9 !! 0--4 !! 0-+4 !! 5-9 !! 10-14 !! 15-19 !! 20-24 !! 25-29 !! 30-34 !! 35-39 !! 40-44 !! gemid. !! 'uudig gemid. <ref>[https://web.archive.org/web/20240114062700/https://www.weeronline.nl/nieuws/dit-is-het-nederlandse-jaarklimaat Won]</ref> !! verschil
|-
| jan || || || 1 || 17 || 11 || 2 || || || || || || || 5,0° || 6,2° || -1,2° || jan
|-
| feb || || || || 8 || 8 || 10 || 2 || || || || || || 8,6° || 7,2° || +1,4° || feb
|-
| mrt || || || || || 2 || 18 || 11 || || || || || || 13,3° || 10,4° || +2,9° || mrt
|-
| apr || || || || || || 9 || 18 || 3 || || || || || 16,4° || 14,8° || +1,6° || apr
|-
| mei || || || || || || 7 || 11 || 6 || 5 || 2 || || || 19,9° || 18,4° || +1,5° || mei
|-
| jun || || || || || || || 10 || 8 || 7 || 4 || 1 || || 24,1° || 21,2° || +2,9° || jun
|-
| jul || || || || || || || || 17 || 13 || 1 || || || 24,6° || 23,0° || +1,6° || jul
|-
| oes || || || || || || || 1 || 19 || 6 || 4 || 1 || || 24,9° || 22,8° || +2,1° || oes
|-
| sep || || || || || || || 9 || 14 || 2 || || || || ° || 19,5° || ° || sep
|-
| okt || || || || || || || || || || || || || ° || 14,9° || ° || okt
|-
| nov || || || || || || || || || || || || || ° || 10,0° || ° || nov
|-
| dec || || || || || || || || || || || || || ° || 6,7° || ° || dec
|-
! tot. || || || || || || || || || || || || || ° || 14,6° || ° || tot.
|}
== Plaetjes ==
<gallery>
Overzicht westgevel met ingangsportaal - Amsterdam - 20409010 - RCE.jpg|Vondelkerke
-i---i- (32923985971).jpg|[[Patagonië]]
Wikipedia-logo-v2-en.png|[[Wikipedia]] 25 jaer
Geastrum corollinum 241850068.jpg|Aerdesterre (Geastrum corollinum)
LocatieWesterschelde.png|[[Onte]]
Cortina d'Ampezzo and mountains Col Druscie, Tofana di Mezzo, Nuvolau, Averau and the Cinque Torri (cropped).jpg|[[Cortina d'Ampezzo]] mie omhevieng
Crane (Grus grus) calling).jpg|[[Kraenveugelachtegen|Kraenveugel]]
Pygmy Hippopotamuses in Shoushan Zoo.jpg|[[Dwergnijlpaerd]]en
"Physical Middle East" CIA World Factbook.png|[[Midden-Oôsten]]
Moon on October 19, 2021 (IMG 7062) - Flickr - gjdonatiello.jpg|[[Maen (Aerde)|Maen]]
Gemeiner Seestern.JPG|[[Gewone zeêster]]
Vespa Munsiyari.jpg|Geelpoôtoôrnaer (Aziatische 'oôrnaer)
Koningsdag Dokkum.jpg|Konienksdag in [[Dokkum]]
Noordwijk - Coepelduyn 02.jpg|Dunen bie [[Noôrdwiek]] (Nationaol Park 'Ollandse Dunen)
Lagenorhynchus albirostris 146341190 (cropped 2).jpg|[[Witsnuutdolfijn]]
Haliaeetus albicilla, Mull 1.jpg|[[Zeêaerend]]
Rötliches Exemplar des Marmorkrebs.jpg|Marmer[[kreêft]]
Karte Hohes Venn.png|'Oôge Venen
MV Wikivoyage.png|[[Mecklenburg-Vorpommern]]
</Gallery>
== Noôten ==
{{Reflist|1=6}}
[[Categorie:Eenentwintegste eêuwe]]
didmtf6ivfimo3sa0v4xygqzmlre55f
183728
183727
2026-09-27T20:43:15Z
Barends2
16329
/* september */
183728
wikitext
text/x-wiki
{{jaorboks}}
'''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]].
== Hebeurtenisse ==
=== jannewari ===
* [[1 jannewari]] - [[Flevoland]] bestaet 40 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]</ref>
* 1 jannewari - [[Bulharije]] gaet over op den [[euro]].
* 1 jannewari - Vee doôden (41) en gewonden (116) bie een cafébrand int [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Crans-Montana]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2596707-circa-40-doden-en-115-gewonden-in-bar-zwitserland-een-van-de-ergste-tragedies-in-ons-land NOS]</ref>
* 1 jannewari - Vondelkerke in [[Amsterdam]] deu brand bienae illemille verwoest.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596645-brand-verwoest-vondelkerk-in-amsterdam-huizen-ontruimd-vanwege-vonkenregen NOS]</ref>
* 1 jannewari - Vee geweld tehen 'ulpeverleners en overlast tiedens den jaerwisselieng in [[Nederland]].<ref>[https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381256/politie-verwoestende-impact-brandstichting-en-zwaar-vuurwerk-op-jaarwisseling.html NU]</ref>
* 1-[[11 jannewari]] - [[Sneêuw]] in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596814-waardoor-sneeuwt-het-nu-zo-veel-en-blijft-dat-nog-lang-doorgaan NOS]</ref>
* [[3 jannewari]] - Luchtanvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] op [[Venezuela]], president [[Nicolás Maduro]] evange enome.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596844-trump-claimt-gevangenname-van-venezolaanse-president-maduro-en-bevestigt-aanvallen NOS]</ref>
* 3 jannewari - Dertig mins'n vermoôrd bie anval op durp in [[Niheria|Niheriaonse]] deêlstaet Niher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596962-dertig-doden-bij-aanval-van-gewapende-mannen-op-dorpje-nigeria NOS]</ref>
* [[5 jannewari]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,3 in [[Herten (Nederland)|Herten]] in [[Nederlands Limburg]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597047-aardbeving-met-kracht-van-2-3-in-limburgse-herten NOS]</ref>
* [[6 jannewari]] - Protesten tehen overeid in vee provincies in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597224-protesten-in-meeste-provincies-in-iran NOS]</ref>
* [[9 jannewari]] - [[Rusland]] gebruukt hypersonische raket bie anval op [[Lviv]] in [[Oekraïne]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597469-doden-bij-aanvallen-op-oekraine-rusland-zegt-hypersonische-raket-te-hebben-gebruikt NOS]</ref>
* [[10 jannewari]] - Noôdtoestand in Zuudoôst-[[Australië]], veural in de deêlstaeten [[Victoria]] en [[New South Wales]], vanwehe zwaere bosbranden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2597615-noodtoestand-in-deel-australie-vanwege-natuurbranden NOS]</ref>
* [[11 jannewari]] - Meêr toezicht op den leste trein op vrie- en zaeterdagavond van den [[Zeêuwse lijn]] richtieng [[Zeêland]] vanwehe overlast deu jongeren.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18112523/extra-toezicht-na-vechtpartijen-en-vernielingen-in-laatste-trein-naar-zeeland OZ]</ref>
* [[12 jannewari]] - Groôte bosbranden int [[Arhentinië|Arhentijnse]] deêl van [[Patagonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597858-bosbranden-teisteren-deel-zuiden-argentinie NOS]</ref>
* 12 jannewari - [[Olifant]] doôdt in nehen daegen 20 mins'n in den deêlstaet [[Jharkand]] (Oôst-[[India]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2597893-jacht-in-india-op-olifant-die-20-mensen-doodde NOS]</ref>
* [[14 jannewari]] - Kraone valt op trein in [[Thailand]] mie 32 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598083-kraan-valt-op-thaise-trein-zeker-30-doden NOS]</ref>
* [[15 jannewari]] - [[Wikipedia]] bestaet 25 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598264-wikipedia-bestaat-25-jaar-maar-encyclopedie-voelt-druk-van-ai NOS]</ref>
* 15 jannewari - Recordstand vò [[AEX]], breekt deu hrens van duuzend punten, veural veroôrzaekt deu [[IT]]-bedrieven.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598251-aex-doorbreekt-grens-van-1000-punten-tech-aandelen-grote-aanjager-op-beurs NOS]</ref>
* [[16 jannewari]] - Overstroômiengen mie doôden in zuudelijk [[Afrika]] deu zwaere rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598496-meer-dan-200-doden-door-overstromingen-zuidelijk-afrika NOS]</ref>
* 16 jannewari - Natuur van den [[Onte]] deu jaerenlang bahern verwoest.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18127475/wetenschappers-decennialang-baggeren-heeft-westerscheldenatuur-verwoest OZ]</ref>
* [[17 jannewari]] - [[Oceaon]]verdrag treedt in werkieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598513-oceaanverdrag-van-kracht-moet-30-procent-van-de-zee-beschermen NOS]</ref>
* [[18 jannewari]] - Treinongeluk in Zuud-[[Spanje]] mie 45 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598790-dodental-treinongeluk-spanje-op-39-berging-verloopt-moeizaam NOS]</ref>
* 18 jannewari - [[Senehal]] wint mie 1-0 tehen [[Marokko]] den [[Afrika]] Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598768-marokko-moet-afrika-cup-aan-senegal-laten-na-gemiste-penalty-in-slotminuut NOS]</ref>
* [[19 jannewari]] - Zeêr zeldzaeme spooke broead waer enome in [[Middelburg]], een aerdesterre mie den naem Geastrum welwitschii.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18131942/paddenstoelenexpert-henk-en-zijn-vrouw-willy-ontdekken-zeldzame-paddenstoel-in-tuincentrum-middelburg OZ]</ref>
* [[20 jannewari]] - Zeven [[Twidde Kaemer]]leden van den [[PVV]] onger leidieng van [[Gidi Markuszower]] stapp'n uut den partie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598974-opstand-tegen-wilders-zeven-pvv-ers-beginnen-eigen-fractie NOS]</ref>
* [[23 jannewari]] - [[Zilver]] gaet deu recordpries van 100 dollar.<ref>[https://www.nu.nl/economie/6383633/zilver-breekt-voor-het-eerst-door-grens-van-100-dollar.html NU]</ref>
* [[24 jannewari]] - 67 doôden deu brand in wienkelcentrum in den [[Pakistan|Pakistaonse]] stad [[Karachi]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2599286-dodental-brand-winkelcentrum-pakistan-loopt-op-oorzaak-mogelijk-kortsluiting NOS]</ref>
* [[26 jannewari]] - [[Goud]] gaet deu recordpries van 5.000 dollar.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599725-goudprijs-bereikt-recordhoogte-van-5000-dollar NOS]</ref>
* 26 jannewari - Overstroômiengen in [[Mozambique]] deu 'evige rehenval en dammebreuken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599813-mozambique-getroffen-door-een-van-de-zwaarste-overstromingen-in-25-jaar NOS]</ref>
* [[28 jannewari]] - [[Dollar]] op laegste peil sins den zeumer van [[2021]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600027-dollar-krijgt-flinke-klap-en-blijft-dalen-goed-voor-de-export-maar-niet-zonder-risico-s NOS]</ref>
* 28 jannewari - Meêr as 400 doôden deu gedeêltelijke instortieng van goudmien in Oôst-[[Konho-Kinshasa|Kongo]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600346-mijn-in-congo-stort-in-meer-dan-200-doden NOS]</ref>
* [[29 jannewari]] - [[ING]] behaelt een winst van 6 miljard euro over 2025.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600121-ing-boekte-in-2025-ruim-6-miljard-winst-wel-zorgen-over-aanhoudende-onzekerheid NOS]</ref>
* 29 jannewari - Volgens een [[Israël]]ische militaire bron ist juust dat er ruum 71.000 Palestijn'n tiedens den oôrlog in den [[Gazastroôke]] binne gedoôd; 't Israëlische leher ontkent dit.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600196-israelisch-leger-erkent-ruim-71-000-palestijnen-gedood-bij-oorlog-in-gaza NOS]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo BBC]</ref>
* 29 jannewari - Tata Steel uut [[Iemuje]] krieg recordboete vò schaedelijke uutstoôt.<ref>[https://www.nu.nl/klimaat/6384257/tata-steel-krijgt-recordboete-van-85-miljoen-euro-vanwege-schadelijke-uitstoot.html NU]</ref>
* 29 jannewari - Den [[Europeêse Unie]] zet den [[Iran|Iraonse]] Revolutionaire Garde op den terreurlieste.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/29/eu-zet-iraanse-revolutionaire-garde-op-terreurlijst/ VRT]</ref>
* 29 jannewari - Kunstschilder [[Jo Dumon Tak]] is erg kwaed vanwehe lossnieë van z'n panorama over [[Walchren]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18162866/doeken-panorama-walcheren-kapotgesneden-wie-dit-heeft-gedaan-moet-zich-kapot-schamen OZ]</ref>
* [[30 jannewari]] - Den economie van [[Nederland]] is in 2025 mie 1,9 percent gegroeid.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600248-nederlandse-economie-groeit-bijna-2-procent NOS]</ref>
* [[31 jannewari]] - Lucinda Brand wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò wuven in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18168638/lucinda-brand-voert-volledig-nederlands-podium-aan-op-vrouwenwedstrijd-wk-veldrijden-in-hulst OZ]</ref>
=== feberwari ===
* [[1 feberwari]] - Mathieu van der Poel wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò venters in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18170500/historie-in-hulst-mathieu-van-der-poel-breekt-met-achtste-wereldtitel-stokoud-record OZ]</ref>
* 1 feberwari - Bienae 200 doôden bie gevechten tussen strieders en 't [[Pakistan|Pakistaonse]] leher in [[Beloetsjistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600506-bijna-200-doden-bij-gevechten-met-militanten-in-pakistaanse-provincie NOS]</ref>
* [[3 feberwari]] - [[D66]]-leider [[Rob Jetten]] wor formateur.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600857-jetten-op-zoek-naar-ministers-coalitieakkoord-na-kritisch-debat-nog-overeind NOS]</ref>
* [[4 feberwari]] - The World Factbook van den [[CIA]] stopt.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/04/cia-trekt-stekker-uit-het-world-factbook/ VRT]</ref>
* [[5 feberwari]] - Noôdweêr in Noôrdwest-[[Marokko]], Zuud-[[Spanje]] en Zuud-[[Portuhal]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601086-tienduizenden-marokkanen-geevacueerd-vanwege-noodweer-ook-problemen-in-spanje-en-portugal NOS]</ref>
* 5 feberwari - 't Kernwaepenverdraeg tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Rusland]] eindigt vandaeg; den Amerikaonse president [[Donald Trump]] wil een nieuw kernwaepenverdrag, waerbie ok [[China]] wor betrokke.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/05/vs-rusland-new-start-trump/ VRT]</ref>
* [[6 feberwari|6]]-[[22 feberwari]] - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren in [[Milaen]] en [[Cortina d'Ampezzo]] 'ehouwen.<ref>[https://nos.nl/sport/os-2026 NOS]</ref>
* 6 feberwari - Weêkenlange groôte koersdaelieng van den [[bitcoin]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601197-bitcoin-in-vrije-val-maar-een-duidelijke-oorzaak-is-er-niet NOS]</ref>
* [[8 feberwari]] - Vier groôte Amerikaonse techbedrieven gaen vuufonderd miljard dollar investeren in o.a. datacenters.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601407-techgiganten-gaan-honderden-miljarden-investeren-in-onder-meer-datacenters NOS]</ref>
* 8 feberwari - Hroeiende kerreken van migranten (in [[Rotterdam]] en [[Amsterdam]]) 'ebben onvoldoende 'uusvestieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601476-migrantenkerken-groeien-maar-vinden-steeds-moeilijker-onderdak NOS]</ref>
* [[9 feberwari]] - Jutta Leerdam wint goud (olympisch record) en Femke Kok zilver op den duuzend meter schaetsen op de [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601639-leerdam-schaatst-naar-olympisch-goud-op-1-000-meter-kok-verovert-zilver NOS]</ref>
* [[10 feberwari]] - [[Philips]] maekt sins jaeren weêr winst.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601706-philips-boekt-na-jaren-weer-winst NOS]</ref>
* [[11 feberwari]] - [[NAVO]] behint mie missie op [[noôrdpole]], Arctic Sentry.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601906-navo-lanceert-noordpoolmissie-arctic-sentry-en-hoopt-crisis-achter-zich-te-laten NOS]</ref>
* 11 feberwari - Sins 't behin van de demonstraoties ende december binne d'r zeven duuzend mins'n gedoôd in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/collectie/14010/artikel/2602024-mensenrechtenorganisatie-dodental-demonstraties-iran-opgelopen-tot-ruim-7000 NOS]</ref>
* 11 feberwari - Orkaon in [[Madahaskar]], veural 'aevenstad [[Toamasina]] zwaer hetroffen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601928-20-doden-in-madagaskar-door-orkaan-gezani NOS]</ref>
* [[12 feberwari]] - Noôdweêr in [[Zuidwest-Europa]], veural in Zuud-[[Frankriek]] en [[Catalonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602249-doden-en-schade-door-noodweer-in-frankrijk-en-spanje NOS]</ref>
* 12 feberwari - Akkoôrd over een nieuwe reherieng vò 't [[Brussels Hewest]] nae 613 daegen (record).<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/brusselse-regering-legt-eed-af-in-parlement-boris-dillies-mr-~1764248864904/ VRT]</ref>
* 12 feberwari - Telecomprovider Odido gehackt.<ref>[https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen NOS]</ref>
* 12 feberwari - Toerisme in [[Zeêland]] is in 2025 edaeld, d'r is te weinig te doen en tis te diere.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18194360/toerismesector-slaat-alarm-over-dalende-overnachtingen-te-weinig-te-doen-en-te-duur OZ]</ref>
* [[14 feberwari]] - Kritiek op dichtmaeken van gasputt'n in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602361-tno-niet-alle-gasputten-groningen-dichtmetselen-acuut-tekort-denkbaar NOS]</ref>
* 14 feberwari - Hroôte betoôgieng tehen 't [[Iran|Iraonse]] regime bie den jaerlijkse veiligeidsconferentie in [[München]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602440-honderdduizenden-mensen-demonstreren-in-munchen-tegen-iraans-regime NOS]</ref>
* [[15 feberwari]] - Den [[Israël]]ische reherieng gaet meêr controle uutoefenen over den [[Westoever]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602634-israel-breidt-controle-over-bezette-westelijke-jordaanoever-verder-uit NOS]</ref>
* 15 feberwari - [[Oekraïne]] valt mie drones olieinstallaoties an in den [[Rusland|Russische]] 'aevenstad [[Taman]] an den [[Zwarte Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602548-grote-branden-in-russische-haven-aan-zwarte-zee-na-oekraiense-aanval NOS]</ref>
* [[18 feberwari]] - Record an antal daegen rehen in [[Frankriek]], daerdeur overstroômiengen in (zuud)westen vant land.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603045-al-35-dagen-dagen-neerslag-in-frankrijk-langste-regenreeks-ooit-gemeten NOS]</ref>
* [[19 feberwari]] - Tienduuzenden [[Kraenveugelachtegen|kraenveugels]] in [[West-Europa]] en [[Duutsland]] doôd deu veugelhriep.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603103-tienduizenden-kraanvogels-dood-door-vogelgriepvirus NOS]</ref>
* 19 feberwari - Vee [[lawine]]s mie vee doôden in de [[Alpen]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603167-veel-lawines-in-de-alpen-12-tot-15-minuten-om-te-overleven NOS]</ref>
* [[20 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in Oôst-[[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603375-zeker-twaalf-doden-bij-israelische-luchtaanvallen-in-oosten-van-libanon NOS]</ref>
* [[22 feberwari]] - 't [[Mexico|Mexicaonse]] leher doôdt den leider vant Jaliscokartel, een beruchte drugsbende.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603611-leider-berucht-mexicaans-jaliscokartel-gedood-door-leger NOS]</ref>
* 22 feberwari - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren 'ewonne deu [[Noorwegen]], twidde wor de [[Vereênigde Staeten]], dorde wor [[Nederland]] (record 'oôgste plekke).<ref>[https://nos.nl/artikel/2603559-nederland-eindigt-als-derde-op-olympische-medaillespiegel-hoogste-klassering-ooit NOS]</ref>
* [[23 feberwari]] - 't [[Kabinet-Jetten]] treedt an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603685-kabinet-jetten-officieel-beedigd-en-kan-aan-de-slag NOS]</ref>
* 23 feberwari - Den Zeêuw [[Jo-Annes de Bat]] (voormaelig gedeputeêrde van Zeêland) wor staetssecretaoris int kabinet-Jetten.<ref>[https://archive.is/WYckN PZC]</ref>
* 23 feberwari - Zeldzaeme [[dwergnijlpaerd]]en waerenomen in [[Ivoôrkust]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603748-unieke-beelden-van-dwergnijlpaard-we-hadden-alleen-een-glimp-verwacht NOS]</ref>
* [[26 feberwari]] - Winst van 120 miljard dollar vò Amerikaonse chipbedrief Nvidia.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604114-chipmaker-nvidia-maakt-ruim-100-miljard-euro-winst-door-investeringen-in-ai NOS]</ref>
* [[27 feberwari]] - Paramount neemt vò 110 miljard dollar Warner Bros. over.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604304-paramount-sluit-overnamedeal-van-110-miljard-dollar-met-warner-bros NOS]</ref>
* 27 feberwari - Luchtanvall'n van [[Pakistan]] op steê in [[Afghanistan]] (o.a. [[Kaboel]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2604165-pakistan-voert-luchtaanvallen-uit-op-kabul-minister-spreekt-van-openlijke-oorlog NOS]</ref>
* [[28 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] en de [[Vereênigde Staeten]] op [[Iran]] (o.a. [[Teheran]]), doel is een machtswisselieng int land. Den Iraonse leider Ali Khamenei komt daerbie om. Iran slaet terug mie luchtanvall'n op [[Israël]] en veural opt Amerikaonse leher in [[Jordaonië]], [[Syrië]] en de [[Holfstaeten]]. Iran sluut den [[Straet van Hormoez]] of, wat gevolgen kan 'ebben vò den oliepries.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604370-aanvallen-over-en-weer-in-het-midden-oosten-dit-is-wat-we-nu-weten NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604437-escalatie-in-de-golf-iraanse-raketten-dwingen-regio-tot-keuze NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604456-iraanse-leider-khamenei-gedood-bij-amerikaanse-en-israelische-luchtaanvallen NOS]</ref>
=== maerte ===
* [[2 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Hezbollah]] op [[Israël]], Israël antwoordt mie luchtanvall'n op Hezollah in [[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2604618-doden-in-libanon-door-aanvallen-tussen-israel-en-hezbollah NOS]</ref>
* [[4 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Iran]] op [[Koerden|Koerdische]] milities int noôrden van [[Irak]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605017-iran-zegt-koerden-in-noordwesten-aan-te-vallen-raketaanval-op-hoofdkwartier-in-irak NOS]</ref>
* [[7 maerte]] - 'Evige rehenval in [[Kenia]], 'oôdstad [[Nairobi]] in de problemen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605300-23-doden-na-hevige-regenval-nairobi-in-kenia-dodental-kan-nog-oplopen NOS]</ref>
* [[8 maerte]] - Mojtaba Khamenei volgt um z'n vaor Ali Khamenei op as 'oôgste leider van [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605626-irans-nieuwe-leider-mojtaba-khamenei-is-hardliner-die-niets-van-westen-moet-hebben NOS]</ref>
* [[9 maerte]] - Priezen van olie en gas zeer 'oôg deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605622-energieprijzen-door-het-dak-nu-eind-aan-iran-oorlog-niet-in-zicht-is NOS]</ref>
* [[10 maerte]] - 't Hebruuk van den telefoon bestaet 150 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605723-150-jaar-telefonie-bellen-blijft-maar-de-manier-waarop-verandert NOS]</ref>
* 10 maerte - Chipbedrief ASML uut [[Veldoven]] gaet uutbreien nae [[Eindoven]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605842-asml-mag-uitbreiden-tweede-vestiging-met-20-000-medewerkers NOS]</ref>
* [[13 maerte]] - 't Antal geloôvigen is in Nederland in 2025 edaeld nae 42%, alleêne in den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] is den meêrdereid geloôvig. In [[Zeêland]] is bienae den 'elft geloôvig en binne de meêste [[protestant]]en per provincie.<ref>[https://www.nu.nl/binnenland/6388998/alleen-in-limburg-rekent-meerderheid-zich-nog-tot-een-geloof.html NU]</ref>
* 13 maerte - Luchtanvall'n van de Vereênigde Staeten op militaire installaoties opt vò den [[Iran|Iraonse]] olieuutvoer zeêr belangrieke eilandje Kharg in den [[Perzische Holf]].<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/13/iran-eilanden-perzische-golf/ VRT]</ref>
* 13 maerte - Den [[SGP]] in [[Vlissienge]] ei van alle plaetselijke partieën de meêste wuven op den liest vò de gemeênteraedsverkieziengen, ok is meêr as den 'elft van de kandidaoten een wuuf. Liestetrekker is vanover 't eêste vrouwelijke SGP-raedslid [[Lilian Janse-van der Weele]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18285927/opvallend-sgp-heeft-in-vlissingen-de-meeste-vrouwen-op-de-lijst OZ]</ref>
* [[14 maerte]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 3,0 bie [[Eleveld]]-[[Geelbroek]] in [[Drenthe]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606245-aardbeving-van-3-0-bij-eleveld-in-drenthe-deze-was-goed-te-voelen NOS]</ref>
* [[15 maerte]] - Den ofnaeme van den leêfbaereid in den gemeênte [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] deu den hroei vant toerisme is een belangriek ongerwerp bie de kommende gemeênteraedsverkieziengen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606391-toerisme-twistpunt-bij-gemeenteraadsverkiezingen-in-het-zeeuwse-veere NOS]</ref>
* [[16 maerte]] - 23 doôden bie bomanslagen in den stad [[Maiduguri]] in Noôrdoôst-[[Niheria]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606654-doden-en-gewonden-bij-bomaanslagen-in-nigeriaanse-miljoenenstad-maiduguri NOS]</ref>
* 16 maerte - Vee doôden in een ziekenuus in [[Kaboel]] deu [[Pakistan|Pakistaonse]] luchtanval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606635-mogelijk-honderden-doden-bij-pakistaanse-aanval-op-ziekenhuis-in-kabul NOS]</ref>
* [[17 maerte]] - [[Marokko]] toch winnaer van den Afrika Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606743-marokko-toch-winnaar-afrika-cup-senegal-raakt-titel-kwijt NOS]</ref>
* 17 maerte - [[Israël]] doôdt den [[Iran|Iraonse]] veiligeidschef en den leider van den paramilitaire Basij.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606673-israelisch-leger-twee-hoge-iraniers-gedood-onder-wie-kopstuk-larijani NOS]</ref>
* [[18 maerte]] - [[Nederlandse gemeênte|Gemeênteraedsverkieziengen in Nederland]]: den opkomst is 54%, meêste zeêtels nae plaetselijke partieën.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606889-lokale-partijen-zetten-opmars-door-opkomst-hoger-dan-in-2022 NOS]</ref>
* 18 maerte - [[Israël]] bombardeêrt in [[Iran]] 't hroôtste gasveld ter waereld, as vergeldieng bombardeêrt Iran een gasveld in [[Qatar]] mie as hevolg een vaddere stiegieng van de olie- en gaspriezen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606878-aanvallen-op-gasinstallaties-iran-en-qatar-wordt-meer-een-energie-oorlog NOS]</ref>
* [[19 maerte]] - Volgens den Israëlische premier [[Benjamin Netanyahu]] kan [[Iran]] deu de anvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] en [[Israël]] hin [[uranium]] meêr verrieken en hin ballistische rakett'n meêr maeken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607003-netanyahu-iran-niet-langer-in-staat-om-uranium-te-verrijken NOS]</ref>
* 19 maerte - Vee sneêuw op de [[Cenarische Eilan'n]].<ref>[https://www.nu.nl/325003/video/hevige-sneeuwval-transformeert-tenerife-tot-sneeuwparadijs.html NU]</ref>
* [[20 maerte]] - Overstroômiengen in [[Hawaii]] deu 'evige rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607173-overstromingen-op-hawai-duizenden-mensen-geevacueerd NOS]</ref>
* [[21 maerte]] - Extreme warmte int zuudwessen van de [[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2607313-recordhitte-in-zuidwesten-vs-met-temperaturen-van-boven-40-graden NOS]</ref>
* [[23 maerte]] - Volgens den Weareld Meteorologische Organisaotie (WMO) sloeg den [[aerde]] in 2025 meêr warmte op as vroeher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607472-meteorologen-aarde-houdt-meer-warmte-vast-dan-ooit-gevolgen-nog-eeuwen-voelbaar NOS]</ref>
* [[24 maerte]] - Den [[NASA]] wil een baosis op den [[maen (Aerde)|maen]] gaen bouwen waer vanof 2032 kan worren geweund.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607705-nasa-wil-begin-jaren-30-een-basis-op-de-maan-bouwen-en-cancelt-ruimtestation NOS]</ref>
* [[26 maerte]] - Den naem van den combinaotie [[GL]]-[[PvdA]] wor Progressief Nederland (PRO).<ref>[https://nos.nl/artikel/2607948-nieuwe-naam-groenlinks-pvda-bekend-progressief-nederland-kortweg-pro NOS]</ref>
* 26 maerte - Den [[Nederland]]se staet had in 2025 een tekort van 19 miljard euro oftewel 1,6% vant bbp en den staetsschuld steeg nae 524 miljard euro oftewel 44,4% vant bbp.<ref>[https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/13/inkomsten-uitgaven-en-schuld-van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro CBS]</ref>
* [[28 maerte]] - Hroôte betoôgieng tehen 't beleid van president [[Donald Trump]] in alle [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] staeten.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608235-in-alle-amerikaanse-staten-protest-tegen-president-trump NOS]</ref>
* [[30 maerte]] - 't [[Israël]]ische parlement den [[Knesset]] stemt voo den doôdstraf voo moôrden deu ([[Palestina|Palestijns]]) terrorisme.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608452-parlement-israel-stemt-voor-omstreden-doodstrafwet NOS]</ref>
=== april ===
* [[1 april]] - Vee dode zeêsterr'n angespoeld opt strange van [[Ouwdurp]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2174968/honderden-dode-zeesterren-aangespoeld-op-het-strand-van-ouddorp RM]</ref>
* [[4 april]] - Zwaere rehenval leidt toet overstroômiengen, aerdverschuviengen en onweêr in [[Afghanistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609051-tientallen-doden-in-afghanistan-door-overstromingen-en-aardverschuivingen NOS]</ref>
* [[6 april]] - 't 'Oôd van den inlichtiengendienst van den Islamitische Revolutionaire Garde ([[Iran]]) wor deu [[Israël]]ische luchtanvall'n gedoôd.<ref>[https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/06/hoofd-iraanse-inlichtingendienst-revolutionaire-garde-gedood-a4924821#photo=MTM3MD NRC]</ref>
* [[8 april]] - Waepenstilstand van twi weêken tussen [[Iran]] en [[Israël]]-[[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609553-vs-en-iran-akkoord-over-staakt-het-vuren-van-2-weken-straat-hormuz-gaat-weer-open NOS]</ref>
* 8 april - Zwaerste anval van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in [[Libanon]] mie 254 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609643-zwaarste-israelische-aanvallen-op-libanon-met-254-doden-iran-sluit-straat-van-hormuz NOS]</ref>
* [[9 april]] - 't Antal [[wolf|wolv'n]] in [[Nederland]] is in 2025 mie 30 toet 131 'estege.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609783-weer-meer-wolven-in-nederland-in-totaal-veertien-roedels-geteld NOS]</ref>
* [[10 april]] - Zelfriejende waegens van Tesla meugen as eêste in Europa in Nederland gaen riejen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609960-zelfrijdende-tesla-s-mogen-de-weg-op-in-nederland-eerste-land-in-europa NOS]</ref>
* [[12 april]] - In de [[Honharije|Honhaorse]] verkieziengen verslaet den partie Tisza van oppositieleider Péter Magyar den partie Fidesz van premier [[Viktor Orbán]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610212-hongaarse-oppositieleider-magyar-wint-verkiezingen-orban-erkent-nederlaag NOS]</ref>
* [[13 april]] - De [[Vereênigde Staeten]] gaen as hevolg vant mislukk'n van de ongerandeliengen mie [[Iran]] den [[Straet van Hormuz]] blokkeren om den (beperkte) ofsluutieng deu Iran te stoppen.<ref>[https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6392342/vs-kondigt-eigen-blokkade-straat-van-hormuz-aan-om-iran-te-dwarsbomen.html NU]</ref>
* 13 april - Dode [[potvis]] gestrand tussen [[Renisse]] en Nieuw-[[Aemstie]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18372720/dode-potvis-drijft-weg-en-spoelt-aan-op-het-strand OZ]</ref>
* [[16 april]] - President [[Volodymyr Zelensky]] van [[Oekraïne]] krieg in [[Middelburg]] den [[Four Freedoms Award]] (Freedom Medal).<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18378525/zelensky-komt-naar-middelburg-voor-uitreiking-four-freedoms-awards-ook-koning-en-premier-aanwezig OZ]</ref>
* [[17 april]] - Waepenstilstand van tien daegen tussen [[Libanon]] en [[Israël]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610766-staakt-het-vuren-ingegaan-in-libanon-nodig-om-vrede-te-bereiken NOS]</ref>
* 17 april - Aziatische 'oôrnaer 'iet veurtaen geelpoôtoôrnaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2610813-naam-aziatische-hoornaar-was-verwarrend-vanaf-nu-geelpoothoornaar NOS]</ref>
* 17 april - [[Groep-Markuszower]] richt een nieuwe partie op: [[Den Nederlandse Alliantie]] (DNA).<ref>[https://www.nu.nl/politiek/6393239/groep-markuszower-begint-nieuwe-partij-dna-rita-verdonk-sluit-zich-aan.html NU]</ref>
* [[20 april]] - Den blokkade van den [[Straet van Hormuz]] leidt toet tekort an kunstmest waordeu voedselpriezen stiegen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611260-oorlog-in-midden-oosten-brengt-voedselzekerheid-in-delen-van-wereld-in-gevaar NOS]</ref>
* 20 april - Noôdtoestand in den 'oôdstad van [[Nieuw-Zeêland]] [[Wellington]] en omhevieng deu record vee rehen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611288-nieuw-zeeland-roept-noodtoestand-uit-in-hoofdstad-na-recordhoeveelheid-regen NOS]</ref>
* [[21 april]] - [[Eêste Kaemer]] stemt tehen den asielnoôdmaetregelenwet en vò invoerieng vant twistatusstelsel.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611464-partijen-teleurgesteld-over-sneuvelen-asielwet-een-blamage-en-diep-triest NOS]</ref>
* 21 april - Stroômnet in den provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] vol.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611482-stroomnet-utrecht-nu-echt-vol-helemaal-geen-nieuwe-of-zwaardere-aansluitingen-meer NOS]</ref>
* [[23 april]] - Dreigieng van tekort an drienkwaeter in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611728-vitens-waarschuwt-voor-tekort-aan-drinkwater NOS]</ref>
* 23 april - Inlichtiengendienst AIVD waerschuwt vò [[Rusland]], [[China]] en jihadistisch terrorisme van [[Islamitische Staete]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2611683-rusland-china-terroristen-aivd-zag-in-80-jaar-niet-meer-dreiging-dan-nu NOS]</ref>
* [[25 april]] - Net zo as in 2025 vanover een zeêr droôge lente.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611897-opnieuw-droog-voorjaar-terwijl-bodem-nog-niet-is-hersteld-van-droog-2025 NOS]</ref>
* [[26 april]] - Den marathon wor vò den eêste mael onger den twi uur gelope.<ref>[https://nos.nl/artikel/2612045-onder-de-magische-grens-van-twee-uur-sawe-loopt-wereldrecord-marathon-in-londen NOS]</ref>
* [[27 april]] - Konienksdag: konienk [[Wullem-Alexander der Nederlan'n|Wullem-Alexander]] mie z'n wuuf koniengin [[Máxima der Nederlan'n|Máxima]] plus ulder drie dochters bezoeke [[Dokkum]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612191-koninklijke-familie-voltooit-bezoek-aan-dokkum-tige-tank NOS]</ref>
* [[28 april]] - Nieuw nationaol park in Nederland: 'Ollandse Dunen in den provincie [[Zuud-'Olland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612269-nederland-heeft-een-nieuw-nationaal-park-hollandse-duinen NOS]</ref>
* [[29 april]] - Hroôte brand opt militair oefenterrein bie [['t Harde]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612394-grote-brand-op-militair-oefenterrein-t-harde-nl-alert-in-meerdere-provincies NOS]</ref>
* 29 april - Oliepries 't 'oôgst sins 2022 deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612423-olieprijs-stijgt-naar-hoogste-niveau-in-vier-jaar NOS]</ref>
* [[30 april]] - Toearegs en jihadisten vechten saemen tehen 't militaire regime in [[Mali]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612498-rebellengroepen-bundelen-krachten-om-junta-in-mali-omver-te-werpen NOS]</ref>
=== meie ===
* [[1 meie]] - De [[Vereênigde Araobische Emiraoten]] stappen uut den [[OPEC]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612297-verenigde-arabische-emiraten-stappen-uit-oliekartel-opec NOS]</ref>
* [[3 meie]] - (Nederlandse) doôden deu hantavirus op cruiseschip.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/03/2-doden-gelinkt-aan-acuut-respiratoir-syndroom-op-cruiseschip-in/ VRT]</ref>
* 3 meie - Levende [[witsnuutdolfijn]] anhespoeld bie [[Egmond an Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612991-witsnuitdolfijn-levend-aangespoeld-op-strand-egmond-aan-zee NOS]</ref>
* [[4 meie]] - 26 doôden deu ontploffieng in een vierwerkfabriek in den [[China|Chinese]] stad Liuyang ([[Hunan]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2613165-zeker-26-doden-en-tientallen-gewonden-bij-explosie-in-chinese-vuurwerkfabriek NOS]</ref>
* [[7 meie]] - Rechter geêft hemeênte [[Goereê-Overflakkeê]] geliek mie sluutieng op zoondag van supermart in [[Ouwdurp]] om [[calvinisme|geloôfsredenen]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2191777/supermarkt-moet-geloof-respecteren-en-mag-definitief-niet-open-op-zondag RM]</ref>
* [[12 meie]] - Vanwehe deêlname van [[Israël]] ant Eurovisiesongfestival in [[Wenen]] doen [[Ierland (land)|Ierland]], [[Iesland]], [[Nederland]], [[Slovenië]] en [[Spanje]] niet meê.<ref>[https://nos.nl/artikel/2614055-eurovisie-songfestival-van-start-met-israel-maar-zonder-nederland NOS]</ref>
* 12 meie - Brandstichtieng bie noôdopvang vò asielzoekers in [[Loôsdrecht]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614145-schandalig-en-totaal-onacceptabel-bestuurders-kwaad-over-geweld-loosdrecht NOS]</ref>
* 12 meie - Uutzonderlijk laete sneêuwval in de [[Alpen]].<ref>[https://www.nu.nl/buitenland/6395570/opvallend-late-sneeuwval-in-de-alpen-in-bijna-20-jaar-niet-voorgekomen.html NU]</ref>
* [[13 meie]] - Windoôs in [[Eersel]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614282-schade-aan-daken-auto-s-en-bomen-in-eersel-door-windhoos NOS]</ref>
* 13 meie - Driemael meêr [[terp]]en as 'edacht in [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/video/2614260-nederland-nog-meer-terpenland-drie-keer-zo-veel-terpen-als-gedacht NOS]</ref>
* [[14 meie]] - Zwaere anvallen mie drones en raketten van [[Rusland]] op [[Oekraïne]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614318-zeker-zeven-doden-door-een-van-de-zwaarste-russische-aanvallen-op-oekraine NOS]</ref>
* [[15 meie]] - 78 doôden deu bendeheweld in [[Haïti]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614428-tientallen-doden-door-bendegeweld-rondom-haitiaanse-hoofdstad NOS]</ref>
* 15 meie - Uutbraek van [[ebola]] mie 65 doôden int oôsten van [[Konho-Kinshasa]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614409-opnieuw-ebola-uitbraak-in-congo-zeker-65-doden-risico-op-verdere-verspreiding NOS]</ref>
* 15 meie - [[Israël]] doôdt den militaire leider van [[Hamas]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614542-hamas-leider-gedood-volgens-israel-verantwoordelijk-voor-7-oktober NOS]</ref>
* [[16 meie]] - [[Bulharije]] wint 't Eurovisiesongfestival, [[Israël]] wor twidde.<ref>[https://nos.nl/artikel/2614613-bangaranga-bulgarije-wint-eurovisie-songfestival-israel-tweede NOS]</ref>
* [[19 meie]] - Een [[asteroïde]] gaet vlak langs den [[aerde]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614795-asteroide-scheert-langs-de-aarde-dichterbij-kan-bijna-niet-zonder-te-botsen NOS]</ref>
* [[20 meie]] - 1121 nieuwe diersoôrten ontdekt in de [[zeê]]ën.<ref>[https://nos.nl/artikel/2615187-spookhaai-en-glazen-worm-ruim-1100-nieuwe-soorten-ontdekt-in-zee NOS]</ref>
* [[24 meie]] - Zeêr zwaere anvallen mie drones en raketten (waeronger den Oresjnik-raket) van [[Rusland]] op den [[Oekraïne|Oekraïense]] 'oôdstad [[Kiev]] en omhevieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2615803-rusland-vuurt-gevreesde-oresjnik-raket-af-op-oekraine-europa-reageert-geschokt NOS]</ref>
* [[29 meie]] - [[Israël]] gaet 70% van den [[Gazastroôke]] bezetten.<ref>[https://nos.nl/artikel/2616270-premier-netanyahu-israel-gaat-70-procent-van-gaza-bezetten NOS]</ref>
* [[30 meie]] - Noôdweêr in [[Belhië]].<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/31/hoe-ontstaan-hagelbollen-en-hoe-kunnen-ze-zo-groot-worden/ VRT]</ref>
* [[31 meie]] - [[Israël]] verovert 't kasteêl Beaufort an den [[Litani]] in [[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2616518-israel-neemt-strategisch-kasteel-in-evacuatiezone-libanon-schuift-steeds-verder-op NOS]</ref>
=== juni ===
* [[3 juni]] - Anvallen mie drones deu [[Oekraïne]] op onger aore den [[Rusland|Russische]] stad [[Sint-Petersburg]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2616941-oekraine-raakt-doelen-in-sint-petersburg-navo-chef-rutte-bezoekt-kyiv NOS]</ref>
* 3 juni - Waepenstilstand tussen [[Libanon]] en [[Israël]], ofankelijk van terugtrekkieng van [[Hezbollah]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2617058-israel-en-libanon-akkoord-over-nieuw-staakt-het-vuren-maar-veel-hangt-af-van-hezbollah NOS]</ref>
* [[4 juni]] - Windoôs in [[Glanerbrugge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2617146-plaatselijk-schade-door-hevige-buien-komende-dagen-nog-wisselvallig NOS]</ref>
* [[6 juni]] - Vuuftigste editie van den [[Evanhelische Omroep|EO-Jongerendag]]; deêze wor hehouwe in [[Rotterdam]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2198206/eo-jongerendag-bestaat-vijftig-jaar-en-zo-wordt-dat-gevierd-in-rotterdam RM]</ref>
* 6 juni - Hroôte [[Kernien]]enplaeg in [[Australië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2617370-kopzorgen-in-australie-om-konijnenplaag-we-moeten-ze-uitroeien NOS]</ref>
* [[7 juni|7]]-[[8 juni]] - [[Iran]] en [[Israël]] voeren luchtanvall'n op mekaer uut.<ref>[https://nos.nl/artikel/2617581-israel-en-iran-bestoken-elkaar-met-aanvallen-petrochemische-fabriek-geraakt NOS]</ref>
* 8 juni - [[Aerdbevieng]] mie kracht van 7,8 in de [[Filepien'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2617765-dodental-na-aardbeving-filipijnen-loopt-op-tienduizenden-mensen-ontheemd NOS]</ref>
* [[11 juni]]-[[19 juli]] - Waereldkampioenschap [[voebal]] vò mannelijke lan'nteams (FIFA World Cup 26) in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/sport/wk-voetbal-2026 NOS]</ref>
* [[12 juni]] - Europeêse asiel- en migraotiepact in werkieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2618191-het-europese-migratiepact-gaat-in-wat-verandert-er NOS]</ref>
* [[13 juni]] - [[GroenLienks]] en [[PvdA]] vanof noe officieel saemen as [[Progressief Nederland]] (PRO).<ref>[https://nos.nl/artikel/2618402-leden-pvda-en-gl-stemmen-met-overgrote-meerderheid-voor-fusie-en-gaan-nu-verder-als-pro NOS]</ref>
* 13 juni - 'Oôgste wintertemperatuur oôit op [[Antartica]]: 15,5° C.<ref>[https://nos.nl/artikel/2618421-antarctica-meet-recordtemperatuur-deze-winter-20-graden-warmer-dan-gemiddeld NOS]</ref>
* [[18 juni]] - Hroôte droneanval van [[Oekraïne]] op [[Rusland]], o.a. op een hroôte olieraffinaederie bie [[Moskou]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2619147-enorme-oekraiense-droneaanval-op-rusland-belangrijke-olieraffinaderij-in-brand NOS]</ref>
* 18 juni - Den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] waerschuwt vò een [[wasbeêr]]plaeg in [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2619201-limburg-waarschuwt-nederland-loopt-risico-op-serieuze-plaag-van-wasberen NOS]</ref>
* 18 juni - As hevolg van een ofspraek 'effen de [[Vereênigde Staeten]] den blokkade van [[Iran|Iraonse]] 'aevens op en opene den [[Straet van Hormoez]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2619233-vs-heft-blokkade-van-iraanse-havens-op-tankers-varen-weer-door-straat-van-hormuz NOS]</ref>
* [[19 juni]] - Nieuwe waepenstilstand tussen [[Israël]] en [[Hezbollah]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2619340-nieuw-bestand-tussen-israel-en-hezbollah-horde-in-akkoord-vs-iran-lijkt-genomen NOS]</ref>
* 19-[[20 juni]] - Vee schaede an boômen in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] deu noôdweêr.<ref>[https://nos.nl/artikel/2619504-noodweer-legt-meer-dan-350-bomen-plat-in-groningen-het-was-echt-heel-heftig NOS]</ref>
* [[22 juni]] - Den Britse premier [[Keir Starmer]] gaet weg.<ref>[https://nos.nl/artikel/2619757-de-val-van-mr-rules-hoe-het-premierschap-van-starmer-nooit-van-de-grond-kwam NOS]</ref>
* [[24 juni]] - Twi zwaere [[aerdbevieng]]en mie een kracht van 7,2 en 7,5 in [[Venezuela]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2620160-twee-zware-aardbevingen-in-venezuela-vrees-voor-duizenden-slachtoffers NOS]</ref>
* [[26 juni]] - 'Oôgste junitemperatuur oôit mie 36,8° C in [[De Bilt]] en 39,4° C in [[Ell (Nederland)|Ell]].<ref>[https://www.weeronline.nl/nieuws/26-6-2026-hoogste-juni-temperatuur-ooit-gemeten Won]</ref>
* [[29 juni]] - In [[Mexico]] wor 't Nederlands voebalelftal deu verlies van [[Marokko]] uutgeschakeld int waereldkampioenschap [[voebal]] vô mannelijke lan'nteams.<ref>[https://nos.nl/artikel/2620935-wk-voorbij-voor-oranje-sterk-marokko-wint-zenuwslopend-duel-na-strafschoppen NOS]</ref>
=== juli ===
* [[1 juli]] - Ruum twi meljoen soldaeten binne gedoôd, gewond of vermist in den oôrlog tussen [[Oekraïne]] en [[Rusland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621308-ruim-2-miljoen-militairen-rusland-en-oekraine-gesneuveld-vermist-of-gewond NOS]</ref>
* [[2 juli]] - Scheurieng binn'n den [[Roôms-Kattelieke Kerke]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621382-vaticaan-breekt-met-priesters-en-bisschoppen-om-wijding-zonder-toestemming NOS]</ref>
* [[4 juli]] - De [[Vereênigde Staeten]] bestaen 250 jaer.<ref>[https://app.nos.nl/shorthand/250-jaar-verenigde-staten/index.html NOS]</ref>
* 4 juli - In [[Mali]] worren steê angevalle deu rebellen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621602-rebellen-vallen-steden-aan-door-heel-mali NOS]</ref>
* [[5 juli]] - Toenaeme van heweld deu [[Israëliërs]] tehen [[Palestijnen]] op den [[Westelijke Jordaonoever]].<ref>[https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2621699-geweld-tegen-palestijnen-op-de-bezette-westelijke-jordaanoever-blijft-toenemen NOS]</ref>
* 5 juli - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]], veural bie [[Perpignan]] int departement [[Pyrénées-Orientales]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621821-duizenden-mensen-geevacueerd-in-zuid-frankrijk-om-bosbranden NOS]</ref>
* [[6 juli]] - Superorkaon op eilandje [[Rota]] bie [[Guam]] in den [[Hroôten Oceaon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621852-zware-orkaan-bavi-treft-tropisch-eiland-rota-met-volle-kracht NOS]</ref>
* 6 juli - [[Hamas]] gaet 't politieke bestier over den [[Gazastroôke]] stoppen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621919-politieke-tak-hamas-geeft-na-twintig-jaar-het-bestuur-van-de-gazastrook-op NOS]</ref>
* 6 juli - [[Duutsland]] wil meêr gaen uutgeve an defensie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621962-duitsland-volgt-nieuwe-koers-en-zet-in-op-defensie-bij-nieuwe-begroting NOS]</ref>
* 6 juli - Probleêm[[wolven]] moge in Nederland worren ofeschote.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621834-kabinet-deze-zomer-probleemwolven-bij-incidenten-afschieten NOS]</ref>
* [[7 juli]] - Twintig windmeulens bie de [[Kreêkraksluuzen]] in den [[Zeêland|Zeêuwe]] gemeênte [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]] moge overdag niet meêr draoie vanwehe den doôd van een zeêaerend.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621987-twintig-zeeuwse-windmolens-verplicht-stilgezet-na-dood-zeearend NOS]</ref>
* 7 juli - Hroôte problemen mie rivierkreêften in [[Zeêland]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18598231/dit-kreeftje-lijkt-onschuldig-maar-kloont-zichzelf-en-is-desastreus-voor-onderwaterleven-en-dijkveiligheid OZ]</ref>
* [[8 juli|8]]-[[9 juli]] - Luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622279-iran-meldt-14-doden-en-tientallen-gewonden-bij-aanvallen-vs NOS]</ref>
* 9 juli - [[Europeês Parlement]] vòstander van digitaole [[euro]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622334-digitale-euro-weer-een-stap-dichterbij-europees-parlement-akkoord NOS]</ref>
* [[11 juli]] - Hroôte natuurbrand in den Zuud-[[Spanje|Spaonse]] provincie [[Almería (provincie)|Almería]] mie vee doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2622594-al-6600-hectare-grond-verwoest-door-dodelijke-natuurbrand-in-zuid-spanje NOS]</ref>
* [[12 juli]] - Hroôte bosbrand zuudoôstelijk van [[Paries]] bie [[Fontainebleau]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622927-grote-natuurbrand-bij-parijs-nog-niet-onder-controle NOS]</ref>
* 12 juli - 30 doôden deu brand in een café in [[Bangkok]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622914-dodental-na-brand-in-muziekbar-in-bangkok-opgelopen-slachtoffers-vooral-thai NOS]</ref>
* [[13 juli]] - Vanover luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622804-opnieuw-aanvallen-tussen-vs-en-iran-explosies-op-verschillende-plekken NOS]</ref>
* 13 juli - Toenaeme van [[bever (dier)|bevers]] bedreigieng vò dieken en wehen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2622811-probleembever-van-bedreigde-diersoort-naar-sloper-van-dijken-en-wegen NOS]</ref>
* 13 juli - De [[Vereênigde Staeten]] gaen [[Iran]] vanover op zeê blokkeren en tol 'effen in den [[Straet van Hormoez]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622859-trump-wil-tolheffing-in-straat-van-hormuz-kondigt-hervatting-blokkade-van-iran-aan NOS]</ref>
* [[14 juli]] - Den [[Knesset]] neêmt baosiswet over [[Thora]]studie an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2622981-israelisch-parlement-neemt-vlak-voor-reces-omstreden-thorastudie-wet-aan NOS]</ref>
* [[16 juli]] - [[Zeêland]] ao minste antal vrouwelijke wetouwers van Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2623176-opmars-vrouwelijke-wethouders-stokt-in-zeeland-maar-een-op-de-zes NOS]</ref>
* 16 juli - Nederland ao vanwehe den droôgte een waetertekort.<ref>[https://nos.nl/artikel/2623209-nederland-heeft-watertekort-maatregelen-aangekondigd-voor-eerlijke-verdeling NOS]</ref>
* [[17 juli]] - Hroôte brand in den Zuud-[[Noorwegen|Noorse]] plekke Krokstadelva (hemeênte [[Drammen]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2623462-enorme-brand-in-noorse-woonwijk-grotendeels-onder-controle NOS]</ref>
* [[18 juli]] - 143 doôden op een migrantenboôt vò den kust van [[Mauritanië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623870-143-mensen-dood-gevonden-op-migrantenboot-voor-kust-mauritanie NOS]</ref>
* [[19 juli]] - [[Israël]] wil nieuwe nederzettiengen bouwen in den [[Gazastroôke]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623634-israelische-minister-kondigt-plannen-aan-voor-nieuwe-nederzettingen-in-gaza NOS]</ref>
* 19 juli - [[Spanje]] wint 't waereldkampioenschap [[voebal]] mie 1-0 van [[Arhentinië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623685-spanje-krijgt-machteloos-argentinie-uiteindelijk-op-de-knieen-en-is-wereldkampioen NOS]</ref>
* [[20 juli]] - [[Andy Burnham]] (Labour Party) wor premier vant [[Vereênigd Konienkriek]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623742-burnham-beedigd-als-britse-premier-starmer-officieel-afgezwaaid NOS]</ref>
* 20 juli - Den [[China|Chineêse]] webwienkel AliExpress krieg een boete van 550 meljoen euro van den [[Europeêse Commissie]] vanwehe verkoôp van illegaole artikelen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2623734-aliexpress-krijgt-europese-boete-van-550-miljoen-voor-verkoop-illegale-producten NOS]</ref>
* 20 juli - [[Nicaragua]] stopt mie verkieziengen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2623818-van-democratie-naar-dictatuur-president-schaft-verkiezingen-in-nicaragua-af NOS]</ref>
* 20 juli - Blokkade van den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]] tehen [[Saoedi-Araobië]] deu de [[Houthi's]] in [[Jeêm'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623764-houthi-s-kondigen-maritieme-blokkade-aan-tegen-saudi-arabie NOS]</ref>
* [[21 juli|21]]-[[24 juli]] - [[Nijmeegse Vierdaegse]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2624263-laatste-vierdaagse-wandelaars-druppelen-binnen-om-kruisje-op-te-halen NOS]</ref>
* [[23 juli]] - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]] en bie [[Madrid]] in [[Spanje]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2624217-frankrijk-vraagt-hulp-van-eu-bij-bosbranden-spanje-roept-noodtoestand-uit NOS]</ref>
* 23 juli - [[Nauru]] gaet een ambassade opene in [[Israël]] en wel in den 'oôdstad [[Jeruzalem]].<ref>[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/775610/nauru-s-government-announces-plans-for-embassy-in-israel RNZ]</ref>
* [[24 juli]] - Nieuwe importeffiengen deu de [[Vereênigde Staeten]], ok vò lan'n van den [[Europeêse Unie]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2624214-vs-kondigt-importheffingen-aan-op-producten-uit-60-landen-waaronder-eu-lidstaten NOS]</ref>
* [[28 juli]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,1 in Zuud-[[Japan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2624927-dodental-na-aardbevingen-in-japan-loopt-op-reddingswerk-nog-in-volle-gang NOS]</ref>
* [[29 juli]] - [[Nauru]] verandert um z'n eihe in Naoero.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/08/03/nauru-verandert-naam-naar-naoero/ VRT]</ref><ref>[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/836342/nauru-officially-changes-name-to-naoero-after-thoughtful-deliberation-bypassing-referendum RNZ]</ref>
* [[31 juli]] - Tienduuzenden jonge [[Marokko|Marokkaonen]] trekken den [[Spanje|Spaonse]] [[exclave]] [[Ceuta]] binn'n.<ref>[https://nos.nl/artikel/2625033-tienduizenden-migranten-bereiken-spaanse-exclave-ceuta-dodental-stijgt-naar-27 NOS]</ref>
=== oes ===
* [[1 oes]] - Vanof noe is vierwerk verboden in [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621134-consumenten-mogen-niet-meer-knallen-vuurwerkverbod-gaat-definitief-in NOS]</ref>
* [[7 oes]] - Defensiepact tuss'n [[Saoedi-Araobië]], [[Turkije]] en [[Pakistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2625940-navo-lid-turkije-tekent-defensiepact-met-saudi-arabie-en-pakistan NOS]</ref>
* [[10 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,4 in [[Colombia]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2627068-dodental-beving-colombia-inmiddels-294-hoop-vervliegt-voor-mensen-onder-puin NOS]</ref>
* 10 oes - Recordlaegte van [[Rien]] bij [[Lobith]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2626232-record-uit-1947-gesneuveld-niet-eerder-zo-weinig-water-door-de-rijn NOS]</ref>
* [[11 oes]] - Een veêrboôt zienkt opt [[Karibameêr]] bie [[Zimbabwe]], weerbie minstens 97 mins'n omkomme.<ref>[https://nos.nl/artikel/2626484-zeker-15-doden-na-kapseizen-veerboot-in-zimbabwe-tientallen-mensen-vermist NOS]</ref>
* [[12 oes]] - [[Zunne]]verduusterieng in Noôrd-[[Spanje]] en West-[[Iesland]], hroôtendeêls ok in [[Belhië]] en [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2626591-nederlanders-smullen-van-de-eclips-lijkt-een-maan-die-licht-geeft NOS]</ref><ref>[https://hemel.waarnemen.com/zon/eclipsen/zonsverduistering_20260812.html hwc]</ref>
* [[14 oes|14]]-[[31 oes]] - Hroôte brand in de 'Oôge Venen ([[Ardenn'n]], provincie [[Luuk (provincie)|Luuk]]).<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/beelden-tonen-dat-gevaar-in-de-hoge-venen-nog-niet-is-geweken-m~1787109504614/ VRT]</ref>
* [[15 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,7 opt [[Indonesië|Indonesische]] eiland [[Flores]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2627241-dodental-aardbeving-indonesisch-eiland-flores-loopt-op-duizenden-ontheemden NOS]</ref>
* [[18 oes]] - Een goudmien in den [[Centraol-Afrikaonse Rippebliek]] stort deêls in mie minstens 100 doôden as hevolg.<ref>[https://nos.nl/artikel/2627538-vrees-voor-ruim-honderd-doden-door-mijnongeluk-centraal-afrikaanse-republiek NOS]</ref>
* [[21 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,8 bie [[Zandeweer]] in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2627688-aardbeving-met-kracht-van-2-8-bij-zandeweer-in-groningen NOS]</ref>
* [[26 oes]] - Hroôte overstroômieng mie vee doôden in [[Nepal]] en [[Tibet]] deu ofbrekende [[gletsjer]] in den [[Himalaya]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2629070-dodental-overstromingen-nepal-boven-900-zoektocht-naar-overlevenden-in-tunnels NOS]</ref>
* [[30 oes]] - De [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]] vallen mekaer vanover an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2629007-vs-valt-na-weken-weer-iraanse-installaties-aan-iran-bestookt-amerikaanse-bases NOS]</ref>
=== september ===
* [[1 september]]-[[12 oktober]] - [[Zeêlandbrugge]] dicht vanwehe ongeroud.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18691861/zeelandbrug-zes-weken-dicht-voor-reparatie-scheuren-in-brug-worden-steeds-groter OZ]</ref>
* 1 september - Hroôte groep mannen valt 'uus an in [[Overasselt]], 'ierbie wor een bewaeker doôdeschote.<ref>[https://nos.nl/artikel/2629275-overasselt-opgeschrikt-door-gewelddadig-schietincident-veel-nog-onduidelijk NOS]</ref>
* [[3 september]] - De [[Houthi's]] behinne mie een hroôte anval tehen 't leher van [[Jeêm'n]], vermoedelijk doel is den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2629798-houthi-s-beginnen-offensief-een-van-de-zwaarste-gevechten-in-jemen-in-jaren NOS]</ref>
* [[6 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Sachsen-Anhalt]] wor den [[AfD]] den hroôste partie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2629958-monsterzege-afd-in-saksen-anhalt-nog-onzeker-of-partij-alleen-kan-regeren NOS]</ref>
* 6 september - Zeldzaeme albino [[zeêond]] hezien op [[Neeltie Jans]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18760294/zeldzame-witte-zeehond-gespot-op-zeeuws-strand OZ]</ref>
* [[8 september]] - De [[Houthi's]] vall'n 't zuuden van [[Saoedi-Araobië]] an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2630138-73-gewonden-bij-houthi-aanvallen-op-saudi-arabie NOS]</ref>
* 8 september - 't [[Vereênigd Konienkriek]], [[Frankriek]] en [[Canada]] gaen den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]] verbiejen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2630205-vk-frankrijk-en-canada-komen-met-importverbod-voor-goederen-uit-nederzettingen-westoever NOS]</ref>
* [[9 september]] - Vee doôden deu brand op veêrboôt op de [[Filepien'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2630780-dodental-veerbootbrand-filipijnen-opgelopen-tot-76 NOS]</ref>
* [[10 september]] - [[Israël]] vernietugt een ondergroons complex van [[Hezbollah]] in Zuud-[[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2630529-enorme-explosies-in-zuid-libanon-israel-zegt-complex-hezbollah-te-hebben-verwoest NOS]</ref>
* 10 september - Zwaer ongeluk mie een Nederlandse bus in Oôst-[[Zwitserland]] mie vuuf doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2630537-vijf-doden-en-veertig-gewonden-bij-busongeluk-zwitserland NOS]</ref>
* [[11 september]] - De [[Houthi's]] verkriegen controle over den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2630555-houthi-s-nemen-controle-over-belangrijke-vaarroute-voor-olie-naar-europa NOS]</ref>
* [[19 september]] - De [[Houthi's]] vallen den luchtaeven van [[Riyad]] en olieinstallaoties van [[Saoedi-Araobië]] an den [[Rooie Zeê]] an.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/19/saoedi-arabie-vlammen-en-een-dikke-zwarte-rookpluim-hoofdstad-ri/. VRT]</ref>
* 19 september - Olie spoelt an opt strange van [[Walchren]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18805501/vervuiling-met-stookolie-breidt-zich-verder-uit-over-zeeuwse-kust OZ]</ref>
* [[20 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Mecklenburg-Vorpommern]] wor den [[AfD]] den hroôste partie en bluft den [[CDU]] vò den eêste mael onger den kiesdrempel.<ref>[https://nos.nl/artikel/2631852-pijnlijk-verlies-cdu-in-duitse-deelstaat-voor-het-eerst-kiesdrempel-niet-gehaald NOS]</ref>
* [[22 september]] - Verbod in [[Nederland]] van kracht op den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623855-invoerverbod-producten-uit-illegale-nederzettingen-israel-gaat-in-op-22-september NOS]</ref>
* 22 september - Akkoôrd tussen de [[Vereênigde Staeten]], [[Denemarken]] en [[Hroenland]] mie as uutkomst dat 't Amerikaonse leher in Hroenland wor versterkt.<ref>[https://nos.nl/artikel/2632070-vs-denemarken-en-groenland-tekenen-akkoord-vs-mag-meer-bases-bouwen NOS]</ref>
* [[23 september]] - Hroôte droôgte in [[Belhië]].<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/22/droogte-in-belgie-drinkwaterproductie-gevolgen/ VRT]</ref>
* [[25 september]] - Veêrboôt zienkt opt [[Tanganyikameêr]] vlakbie den kust van [[Konho-Kinshasa]]; d'r binne minstens 41 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2632439-veerboot-zinkt-in-de-nacht-in-congo-zeker-41-doden-en-49-vermisten NOS]</ref>
* [[26 september]] - Noôdtoestand in [[Bangkok]] vanwehe overstroômiengen deu zwaere rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2632591-grote-delen-van-bangkok-overstroomd-na-aanhoudende-zware-regenval NOS]</ref>
* 26-[[27 september]] - 17 doôden bie [[Johannesburg]] en 10 doôden bie [[Kaepstad]] deu schietpartieën.<ref>[https://nos.nl/artikel/2632697-17-doden-bij-schietpartij-met-ak-47-s-in-cafe-johannesburg-ook-bij-kaapstad-10-doden NOS]</ref>
* 27 september - [[Israël]] zendt Nederlandse diplomaeten in [[Ramallah]] op den [[Westoever]] weg, vanwehe 't Nederlandse verbod op invoer van goederen uut Israëlische nederzettiengen op den Westoever.<ref>[https://nos.nl/artikel/2632790-israel-zet-nederlandse-diplomaten-ramallah-uit-vanwege-boycot-israelische-producten NOS]</ref>
== Kommende hebeurtenisse ==
* [[1 oktober]] - Den [[Zeêuwse Wikipedia]] bestaet twintig jaer.
* [[27 oktober]] - Verkiezienge vò den [[Knesset]].<ref>[https://www.britannica.com/event/2026-Israeli-Elections Bri]</ref>
== Hesturve ==
* [[13 jannewari]] - [[Jaap Sala]] (76), Nederlands politicus (burhemeêster [[Sluus (gemeênte)|Sluus]])
* [[16 jannewari]] - [[Willem Jan op 't Hof]] (78), Nederlands predikant en theoloôg
* [[26 jannewari]] - [[Arie van den Brand]] (74), Nederlands landbouwkundige, boer en politicus
* [[7 feberwari]] - [[Bert Broekhuis]] (82), Nederlands politicus (raedslid [[Tole (gemeênte)|Tole]])
* [[11 feberwari]] - [[Cees Nooteboom]] (92), Nederlands schriever en dichter
* [[6 maerte]] - [[Hans Wagner]] (62), Duuts-Nederlands politicus
* [[12 maerte]] - [[Wouter van Beijnum]] (79), Nederlands architect
* [[30 maerte]] - [[Huub van der Meer]] (82), Nederlands politicus (burhemeêster [[Oôstflakkeê]])
* [[18 juni]] - [[Henk Krijgsman]] (84), Nederlands politicus (burhemeêster [[Wesvore]])
* [[8 juli]] - [[Johanna Kruit]] (85), Zeêuws dichteres en schriefster
* [[31 oes]] - [[Elco Brinkman]] (78), Nederlands amtenaer, politicus en bestierder
* [[2 september]] - [[Jan Pieter Lokker]] (77), Nederlands leraer, bestierder en politicus (wnd. burhemeêster [[Goereê-Overflakkeê]])
* [[14 september]] - [[Wim van Gelder (CDA)|Wim van Gelder]] (84), Nederlands politicus (Commissaoris van Zeêland)
== Temperaturen ==
{|class="wikitable sortable"
|-
! colspan=19 | antal maelen maximum temperatuur in [[De Bilt]].<ref>[https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2026/januari Wst]</ref>
|-
! rowspan=2 | maend !! colspan=15 | maximum temperaturen °C !! rowspan=2 | maend
|-
! -10--14 !! -5--9 !! 0--4 !! 0-+4 !! 5-9 !! 10-14 !! 15-19 !! 20-24 !! 25-29 !! 30-34 !! 35-39 !! 40-44 !! gemid. !! 'uudig gemid. <ref>[https://web.archive.org/web/20240114062700/https://www.weeronline.nl/nieuws/dit-is-het-nederlandse-jaarklimaat Won]</ref> !! verschil
|-
| jan || || || 1 || 17 || 11 || 2 || || || || || || || 5,0° || 6,2° || -1,2° || jan
|-
| feb || || || || 8 || 8 || 10 || 2 || || || || || || 8,6° || 7,2° || +1,4° || feb
|-
| mrt || || || || || 2 || 18 || 11 || || || || || || 13,3° || 10,4° || +2,9° || mrt
|-
| apr || || || || || || 9 || 18 || 3 || || || || || 16,4° || 14,8° || +1,6° || apr
|-
| mei || || || || || || 7 || 11 || 6 || 5 || 2 || || || 19,9° || 18,4° || +1,5° || mei
|-
| jun || || || || || || || 10 || 8 || 7 || 4 || 1 || || 24,1° || 21,2° || +2,9° || jun
|-
| jul || || || || || || || || 17 || 13 || 1 || || || 24,6° || 23,0° || +1,6° || jul
|-
| oes || || || || || || || 1 || 19 || 6 || 4 || 1 || || 24,9° || 22,8° || +2,1° || oes
|-
| sep || || || || || || || 9 || 14 || 2 || || || || ° || 19,5° || ° || sep
|-
| okt || || || || || || || || || || || || || ° || 14,9° || ° || okt
|-
| nov || || || || || || || || || || || || || ° || 10,0° || ° || nov
|-
| dec || || || || || || || || || || || || || ° || 6,7° || ° || dec
|-
! tot. || || || || || || || || || || || || || ° || 14,6° || ° || tot.
|}
== Plaetjes ==
<gallery>
Overzicht westgevel met ingangsportaal - Amsterdam - 20409010 - RCE.jpg|Vondelkerke
-i---i- (32923985971).jpg|[[Patagonië]]
Wikipedia-logo-v2-en.png|[[Wikipedia]] 25 jaer
Geastrum corollinum 241850068.jpg|Aerdesterre (Geastrum corollinum)
LocatieWesterschelde.png|[[Onte]]
Cortina d'Ampezzo and mountains Col Druscie, Tofana di Mezzo, Nuvolau, Averau and the Cinque Torri (cropped).jpg|[[Cortina d'Ampezzo]] mie omhevieng
Crane (Grus grus) calling).jpg|[[Kraenveugelachtegen|Kraenveugel]]
Pygmy Hippopotamuses in Shoushan Zoo.jpg|[[Dwergnijlpaerd]]en
"Physical Middle East" CIA World Factbook.png|[[Midden-Oôsten]]
Moon on October 19, 2021 (IMG 7062) - Flickr - gjdonatiello.jpg|[[Maen (Aerde)|Maen]]
Gemeiner Seestern.JPG|[[Gewone zeêster]]
Vespa Munsiyari.jpg|Geelpoôtoôrnaer (Aziatische 'oôrnaer)
Koningsdag Dokkum.jpg|Konienksdag in [[Dokkum]]
Noordwijk - Coepelduyn 02.jpg|Dunen bie [[Noôrdwiek]] (Nationaol Park 'Ollandse Dunen)
Lagenorhynchus albirostris 146341190 (cropped 2).jpg|[[Witsnuutdolfijn]]
Haliaeetus albicilla, Mull 1.jpg|[[Zeêaerend]]
Rötliches Exemplar des Marmorkrebs.jpg|Marmer[[kreêft]]
Karte Hohes Venn.png|'Oôge Venen
MV Wikivoyage.png|[[Mecklenburg-Vorpommern]]
</Gallery>
== Noôten ==
{{Reflist|1=6}}
[[Categorie:Eenentwintegste eêuwe]]
fdq6i23x8ak91xp42b9wv3bqx8hqe53
Carola Schouten
0
11992
183740
176827
2026-09-28T11:30:39Z
Barends2
16329
183740
wikitext
text/x-wiki
[[Plaetje:Visit of Raffaele Fitto, to the Netherlands (P-065940-00-15).jpg|thumb|Carola Schouten rechts]]
'''Carola Schouten''' ([[Den Bos]], 6 oktober [[1977]]) is een Nederlandse politica voo den [[ChrissenUnie]] (CU).
Schouten hroeide op in [[Waerdhuuzen]] en [[Giessen (plekke)|Giessen]], tehenwoôrdig plekken in den gemeênte [[Altena]] (provincie [[Noord-Braebant]]).
Sins 1995 weunt zie in Rotterdam ([[Delfsaeven]]), waor ze bedriefskunde an den [[Erasmus Universiteit Rotterdam]] eit hestudeêrd.
Van meie 2011 toet oktober 2017 en van maerte 2021 toet jannewari 2022 was zie [[Twidde Kaemer]]lid.
Van oktober 2017 toet jannewari 2022 was zie minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit as ok dorde vicepremier in 't [[kabinet-Rutte III]].
Van jannewari 2022 toet juli 2024 was zie minister van Armoebeleid, Participaotie en Pensioenen as ok dorde vice-premier int [[kabinet-Rutte IV]].
Sins oktober 2024 is zie burhemeêster van [[Rotterdam]], as opvolger van [[Ahmed Aboutaleb]].<ref>D'r is nog een burhemeêster Schouten: [[Anja Schouten]] van [[Alkmaer]].</ref>
Schouten eit een zeune en is vanof juni 2026 hetrouwd.
Zie is lid van de [[Nederlandse Grifformeerde Kerken]] (voheên [[Grifformeerde Kerken vriegemaekt]]).
== Noôten ==
<References/>
== Lienks nae buten ==
* [https://www.parlement.com/id/vif4b83nbxyq/c_j_carola_schouten Parlement.com]
* [https://www.rijnmond.nl/nieuws/1856420/boerendochter-en-cu-politica-carola-schouten-eerste-vrouwelijke-burgemeester-van-rotterdam Rijnmond]
{{DEFAULTSORT:Schouten, Carola}}
[[Categorie:Vicepremier]]
[[Categorie:Minister (Nederland)]]
[[Categorie:Twidde Kaemerlid]]
[[Categorie:Burhemeêster (Nederland)]]
[[Categorie:CU-politicus]]
[[Categorie:Nederlands protestant]]
[[Categorie:Politiek in Rotterdam]]
e26gqhv76tsqmcjgaujn4gjoyf3v8by
Mecklenburg-Vorpommern
0
15564
183729
183697
2026-09-27T20:55:34Z
Barends2
16329
/* Politiek */
183729
wikitext
text/x-wiki
{{Regio
|naem = Land Mecklenburg-Vorpommern
|regio = deêlstaet
|vlagge = Flag of Mecklenburg-Western Pomerania.svg
|waepen = Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg
|kaerte = Locator map Mecklenburg-Vorpommern in Germany.svg
|kaerte1 = Reliefkarte Mecklenburg-Vorpommern.png
|land = Duutsland
|oôdstad = Schwerin
|oppervlak = 23.295
|inweuners = 1.574.000
|jaer = 2026
|dichteid = 68
}}
[[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern.gif|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]
'''Mecklenburg-Vorpommern''' ([[Platduuts]]: ''Mekelnborg-Vörpommern, Mäkelborg-Vörpommern'', [[Zeêuws]]: ''Mecklenburg-Voepommern'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Schwerin]].
D'r weune 1,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 23,3 duuzend km².
Mecklenburg-Vorpommern bestaet uut Mecklenburg ent Duutse deêl van Vorpommern; tis op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.
't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]].
Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den Bondsraed.
Mecklenburg-Vorpommern hrenst an de deêlstaeten [[Brandenburg]] (Z), [[Niedersachsen]] (ZW) en [[Schleswig-Holstein]] (NW) plus ant land [[Poôl'n]] (O).
Den deêlstaet liet an den [[Oôstzeê]].
Hroôte rivier is Elbe.
Hroôte lagune is Stettiner Haff (deêls in Poôl'n).
D'r binne vee meêren, o.a. Müritz.
Hroôte eilan'n binne Rügen en Usedom.
Streêken binne o.a. Mecklenburgische Seenplatte en Mecklenburgische Schweiz.
== Steê ==
Hroôtste steê (2026):
{| class="wikitable sortable"
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Rostock]] || 205.000
|-
| [[Schwerin]] || 98.000
|-
| [[Neubrandenburg]] || 59.000
|-
| [[Greifswald]] || 56.000
|-
| [[Stralsund]] || 55.000
|-
| [[Wismar]] || 43.000
|-
| [[Güstrow]] || 29.000
|-
| [[Waren]] || 20.000
|-
| [[Neustrelitz]] || 20.000
|-
| [[Parchim]] || 18.000
|-
|}
== Indeêlieng ==
Mecklenburg-Vorpommern bestaet uut:
* 6 Landkreise (districten)
* 2 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)
{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern districts 2011 colored labeled.svg|kaderloos]]
|}
== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).
{| class="wikitable sortable"
|-
! colspan=20 | Landtag Mecklenburg-Vorpommern
|-
! Partie
! 2026 || 2021 || 2016
! 2011 || 2006 || 2002
! 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[SPD]]
| 29 || 34 || 26
| 27 || 23 || 33
| 27 || 23 || 21
|-
| [[AfD]]
| 32 || 14 || 18
| || ||
| || ||
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 5 || 9 || 11
| 14 || 13 || 13
| 20 || 18 || 12
|-
| [[CDU]]
| || 12 || 16
| 18 || 22 || 25
| 24 || 30 || 29
|-
| [[Grüne]]
| 5 || 5 ||
| 7 || ||
| || ||
|-
| [[FDP]]
| || 5 ||
| || 7 ||
| || || 4
|-
| NPD ¹
| || ||
| 5 || 6 ||
| || ||
|-
! Totael
! 71 || 79 || 71
! 71 || 71 || 71
! 71 || 71 || 66
|}
¹ Nationaldemokratische Partei Deutschlands
{| class="wikitable sortable"
|-
! colspan=3 | Minister-president'n
|-
! Naem !! Partie !! Tied
|-
| Alfred Gomolka || [[CDU]] || 1990 - 1992
|-
| Berndt Seite || CDU || 1992 - 1998
|-
| Harald Ringstorff || [[SPD]] || 1998 - 2008
|-
| Erwin Sellering || SPD || 2008 - 2017
|-
| Manuela Schwesig || SPD || 2017 - noe
|-
|}
== Lienks nae buten ==
* [https://www.regierung-mv.de/ Mecklenburg-Vorpommern]
* [https://www.britannica.com/place/mecklenburg-west-pomerania Britannica]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-mecklenburg-voor-pommeren.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/mecklenburgvorpommern/?admid=350 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/mecklenburg-voor-pommeren/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|53|37|N|12|42|L}}
{{Duutse staeten}}
[[Categorie:Mecklenburg-Vorpommern| ]]
pxih2mdeeppnjm3sbcaxduz4f9mow4e
183731
183729
2026-09-28T06:04:08Z
Barends2
16329
/* Politiek */
183731
wikitext
text/x-wiki
{{Regio
|naem = Land Mecklenburg-Vorpommern
|regio = deêlstaet
|vlagge = Flag of Mecklenburg-Western Pomerania.svg
|waepen = Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg
|kaerte = Locator map Mecklenburg-Vorpommern in Germany.svg
|kaerte1 = Reliefkarte Mecklenburg-Vorpommern.png
|land = Duutsland
|oôdstad = Schwerin
|oppervlak = 23.295
|inweuners = 1.574.000
|jaer = 2026
|dichteid = 68
}}
[[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern.gif|thumb|Landschapp'n]]
[[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]]
'''Mecklenburg-Vorpommern''' ([[Platduuts]]: ''Mekelnborg-Vörpommern, Mäkelborg-Vörpommern'', [[Zeêuws]]: ''Mecklenburg-Voepommern'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Schwerin]].
D'r weune 1,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 23,3 duuzend km².
Mecklenburg-Vorpommern bestaet uut Mecklenburg ent Duutse deêl van Vorpommern; tis op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland.
't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]].
Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den Bondsraed.
Mecklenburg-Vorpommern hrenst an de deêlstaeten [[Brandenburg]] (Z), [[Niedersachsen]] (ZW) en [[Schleswig-Holstein]] (NW) plus ant land [[Poôl'n]] (O).
Den deêlstaet liet an den [[Oôstzeê]].
Hroôte rivier is Elbe.
Hroôte lagune is Stettiner Haff (deêls in Poôl'n).
D'r binne vee meêren, o.a. Müritz.
Hroôte eilan'n binne Rügen en Usedom.
Streêken binne o.a. Mecklenburgische Seenplatte en Mecklenburgische Schweiz.
== Steê ==
Hroôtste steê (2026):
{| class="wikitable sortable"
! Steê !! Inweuners
|-
| [[Rostock]] || 205.000
|-
| [[Schwerin]] || 98.000
|-
| [[Neubrandenburg]] || 59.000
|-
| [[Greifswald]] || 56.000
|-
| [[Stralsund]] || 55.000
|-
| [[Wismar]] || 43.000
|-
| [[Güstrow]] || 29.000
|-
| [[Waren]] || 20.000
|-
| [[Neustrelitz]] || 20.000
|-
| [[Parchim]] || 18.000
|-
|}
== Indeêlieng ==
Mecklenburg-Vorpommern bestaet uut:
* 6 Landkreise (districten)
* 2 kreisfreie Städte (onafankelijke steê)
{|class=wikitable
|-
| [[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern districts 2011 colored labeled.svg|kaderloos]]
|}
== Politiek ==
Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag).
''oliefkleur is reherieng''
{| class="wikitable sortable"
|-
! colspan=20 | Landtag Mecklenburg-Vorpommern
|-
! Partie
! 2026 || 2021 || 2016
! 2011 || 2006 || 2002
! 1998 || 1994 || 1990
|-
| [[SPD]]
| 29 || bgcolor="#e8e08e"|34 || bgcolor="#e8e08e"|26
| bgcolor="#e8e08e"|27 || bgcolor="#e8e08e"|23 || bgcolor="#e8e08e"|33
| bgcolor="#e8e08e"|27 || bgcolor="#e8e08e"|23 || 21
|-
| [[AfD]]
| 32 || 14 || 18
| || ||
| || ||
|-
| [[Linke]] / [[PDS]]
| 5 || bgcolor="#e8e08e"|9 || 11
| 14 || 13 || bgcolor="#e8e08e"|13
| bgcolor="#e8e08e"|20 || 18 || 12
|-
| [[CDU]]
| || 12 || bgcolor="#e8e08e"|16
| bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|22 || 25
| 24 || bgcolor="#e8e08e"|30 || bgcolor="#e8e08e"|29
|-
| [[Grüne]]
| 5 || 5 ||
| 7 || ||
| || ||
|-
| [[FDP]]
| || 5 ||
| || 7 ||
| || || bgcolor="#e8e08e"|4
|-
| NPD ¹
| || ||
| 5 || 6 ||
| || ||
|-
! Totael
! 71 || 79 || 71
! 71 || 71 || 71
! 71 || 71 || 66
|}
¹ Nationaldemokratische Partei Deutschlands
{| class="wikitable sortable"
|-
! colspan=3 | Minister-president'n
|-
! Naem !! Partie !! Tied
|-
| Alfred Gomolka || [[CDU]] || 1990 - 1992
|-
| Berndt Seite || CDU || 1992 - 1998
|-
| Harald Ringstorff || [[SPD]] || 1998 - 2008
|-
| Erwin Sellering || SPD || 2008 - 2017
|-
| Manuela Schwesig || SPD || 2017 - noe
|-
|}
== Lienks nae buten ==
* [https://www.regierung-mv.de/ Mecklenburg-Vorpommern]
* [https://www.britannica.com/place/mecklenburg-west-pomerania Britannica]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-mecklenburg-voor-pommeren.htm GeschiedenisExtra]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/mecklenburgvorpommern/?admid=350 City Population]
* [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/mecklenburg-voor-pommeren/ Klimaatinfo]
* Liggienge: {{Koord|53|37|N|12|42|L}}
{{Duutse staeten}}
[[Categorie:Mecklenburg-Vorpommern| ]]
5d93v4a6zh38mnhtarfri9wszwjn6tz
1571
0
15886
183736
155478
2026-09-28T08:06:36Z
Barends2
16329
183736
wikitext
text/x-wiki
{{Jaorboks}}
'''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]].
== Hebeurtenisse ==
* [[4 oktober|4]]-[[13 oktober]] - Synode van [[Emden]], oprichtieng van den Nederduutse Grifformeerde Kerke, den voôrloper van den [[Nederlandse 'Ervormde Kerke]].
== Hebore ==
* [[27 december]] - [[Johannes Kepler]], Duuts staerrekundige
[[Categorie:Zestiende eêuwe]]
m6ps1ne4wcsdc8ylo1o0p73eivbcljd
183739
183736
2026-09-28T08:21:33Z
Barends2
16329
183739
wikitext
text/x-wiki
{{Jaorboks}}
'''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]].
== Hebeurtenisse ==
* [[4 oktober|4]]-[[13 oktober]] - Synode van [[Emden]], oprichtieng van den Nederduutse Grifformeerde Kerke, den voôrloper van den [[Nederlandse 'Ervormde Kerke]].<ref>[https://www.digibron.nl/viewer/collectie/Digibron/id/ProtestantsNederland_20211101_010_ART_S001_CID001 digibron]</ref>
== Hebore ==
* [[27 december]] - [[Johannes Kepler]], Duuts staerrekundige
== Noôten ==
<references/>
[[Categorie:Zestiende eêuwe]]
thj0cb9o8r0iqhd2pt7xu2ej68ljy3g
Bad Bentheim
0
15937
183733
183254
2026-09-28T07:10:35Z
Barends2
16329
/* Lienks nae buten */
183733
wikitext
text/x-wiki
[[plaetje:Bad Bentheim in NOH.svg|thumb|Liggienge]]
'''Bad Bentheim''' ([[Platduuts]]: ''Bad Bentem'') is een stad in den Duutse deêlstaet [[Niedersachsen]] mie 17.000 inweuners (2026).
Bad Bentheim liet vlakbie den Nederlandse stad [[Oldenzael]].
== Lienks nae buten ==
* [https://www.stadt-badbentheim.de/ Bad Bentheim]
* [https://www.geschiedenisextra.nl/d/kasteel-bentheim.htm GeschiedenisExtra]
* [https://citypopulation.de/de/germany/cities/niedersachsen/?cityid=21490 City Population]
* Liggienge: {{Koord|52|18|N|7|10|L}}
[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Niedersachsen]]
k1ib59rl98r5k5l23t46ayenix0ra63
Frankfurt an der Oder
0
17762
183732
2026-09-28T06:28:37Z
Barends2
16329
Nieuwe bladzie mee as inoud: [[Plaetje:Locator map FF in Brandenburg.svg|thumb|Liggienge]] '''Frankfurt an der Oder''' is een stad in den [[Duutsland|Duutse]] deêlstaet [[Brandenburg]] mie 57.000 inweuners (2026). Den stad liet an den Oder en hrenst an [[Poôl'n]]. == Lienks nae buten == * [https://www.frankfurt-oder.de/ Frankfurt an der Oder] * [https://www.britannica.com/place/Frankfurt-an-der-Oder Britannica] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?cityid=4782…
183732
wikitext
text/x-wiki
[[Plaetje:Locator map FF in Brandenburg.svg|thumb|Liggienge]]
'''Frankfurt an der Oder''' is een stad in den [[Duutsland|Duutse]] deêlstaet [[Brandenburg]] mie 57.000 inweuners (2026).
Den stad liet an den Oder en hrenst an [[Poôl'n]].
== Lienks nae buten ==
* [https://www.frankfurt-oder.de/ Frankfurt an der Oder]
* [https://www.britannica.com/place/Frankfurt-an-der-Oder Britannica]
* [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/brandenburg/?cityid=4782 City Population]
* Liggienge: {{Koord|52|21|N|14|33|L}}
[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Brandenburg]]
0o7zjcbi4i6ks644qxlngs6qw7lhqp5
Emden
0
17763
183734
2026-09-28T07:23:04Z
Barends2
16329
Nieuwe bladzie mee as inoud: [[plaetje:Lower Saxony EMD.svg|thumb|Liggienge]] '''Emden''' is een stad in den [[Duutsland|Duutse]] deêlstaet [[Niedersachsen]] mie 49.000 inweuners (2026). Emden is een 'aevenstad an den [[Waddenzeê]] en liet in [[Oôst-Friesland]]. == Lienks nae buten == * [https://www.emden.de/ Emden] * [https://www.britannica.com/place/Emden-Germany Britannica] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/niedersachsen/?cityid=4755 City Population] * Liggienge: {{Koo…
183734
wikitext
text/x-wiki
[[plaetje:Lower Saxony EMD.svg|thumb|Liggienge]]
'''Emden''' is een stad in den [[Duutsland|Duutse]] deêlstaet [[Niedersachsen]] mie 49.000 inweuners (2026).
Emden is een 'aevenstad an den [[Waddenzeê]] en liet in [[Oôst-Friesland]].
== Lienks nae buten ==
* [https://www.emden.de/ Emden]
* [https://www.britannica.com/place/Emden-Germany Britannica]
* [https://citypopulation.de/de/germany/cities/niedersachsen/?cityid=4755 City Population]
* Liggienge: {{Koord|53|22|N|7|12|L}}
[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Niedersachsen]]
mingx5gjutpd34bpsi78m69oi8e25vm
183735
183734
2026-09-28T08:01:13Z
Barends2
16329
183735
wikitext
text/x-wiki
[[plaetje:Lower Saxony EMD.svg|thumb|Liggienge]]
'''Emden''' is een stad in den [[Duutsland|Duutse]] deêlstaet [[Niedersachsen]] mie 49.000 inweuners (2026).
Emden is een 'aevenstad an den [[Waddenzeê]] en liet in [[Oôst-Friesland]].
Van 4 toet 13 oktober [[1571]] wier in deêze stad den Synode van Emden ehouwe waerbie den Nederduutse Grifformeerde Kerke wier opericht, den voôrloper van den [[Nederlandse 'Ervormde Kerke]].
== Lienks nae buten ==
* [https://www.emden.de/ Emden]
* [https://www.britannica.com/place/Emden-Germany Britannica]
* [https://citypopulation.de/de/germany/cities/niedersachsen/?cityid=4755 City Population]
* Liggienge: {{Koord|53|22|N|7|12|L}}
[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Niedersachsen]]
jv7kykxl7rpwugekbv6lsbjcw16j5pi
183737
183735
2026-09-28T08:11:07Z
Barends2
16329
183737
wikitext
text/x-wiki
[[plaetje:Lower Saxony EMD.svg|thumb|Liggienge]]
'''Emden''' is een stad in den [[Duutsland|Duutse]] deêlstaet [[Niedersachsen]] mie 49.000 inweuners (2026).
Emden is een 'aevenstad an den [[Waddenzeê]] en liet in [[Oôst-Friesland]].
Van 4 toet 13 oktober [[1571]] wier in deêze stad den Synode van Emden ehouwe waerbie den Nederduutse Grifformeerde Kerke wier opericht, den voôrloper van den [[Nederlandse 'Ervormde Kerke]].<ref>[https://www.digibron.nl/viewer/collectie/Digibron/id/ProtestantsNederland_20211101_010_ART_S001_CID001 digibron]</ref>
== Lienks nae buten ==
* [https://www.emden.de/ Emden]
* [https://www.britannica.com/place/Emden-Germany Britannica]
* [https://citypopulation.de/de/germany/cities/niedersachsen/?cityid=4755 City Population]
* Liggienge: {{Koord|53|22|N|7|12|L}}
[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Niedersachsen]]
nbbtv02sshedwans2qpd7chgrpiki13
183738
183737
2026-09-28T08:11:46Z
Barends2
16329
183738
wikitext
text/x-wiki
[[plaetje:Lower Saxony EMD.svg|thumb|Liggienge]]
'''Emden''' is een stad in den [[Duutsland|Duutse]] deêlstaet [[Niedersachsen]] mie 49.000 inweuners (2026).
Emden is een 'aevenstad an den [[Waddenzeê]] en liet in [[Oôst-Friesland]].
Van 4 toet 13 oktober [[1571]] wier in deêze stad den Synode van Emden ehouwe waerbie den Nederduutse Grifformeerde Kerke wier opericht, den voôrloper van den [[Nederlandse 'Ervormde Kerke]].<ref>[https://www.digibron.nl/viewer/collectie/Digibron/id/ProtestantsNederland_20211101_010_ART_S001_CID001 digibron]</ref>
== Noôten ==
<references/>
== Lienks nae buten ==
* [https://www.emden.de/ Emden]
* [https://www.britannica.com/place/Emden-Germany Britannica]
* [https://citypopulation.de/de/germany/cities/niedersachsen/?cityid=4755 City Population]
* Liggienge: {{Koord|53|22|N|7|12|L}}
[[Categorie:Stad in Duutsland]]
[[Categorie:Niedersachsen]]
qaqmtk15u0bdp8ss1xjno164y1vztzb