Wikipedia zeawiki https://zea.wikipedia.org/wiki/V%C3%B2blad MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Media Speciaol Overleg Gebruker Overleg gebruker Wikipedia Overleg Wikipedia Plaetje Overleg plaetje MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Ulpe Overleg ulpe Categorie Overleg categorie TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 1 184061 174086 2026-10-05T12:25:20Z Venflos 16362 184061 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Main Page/minerva.css" /> {| style="margin:4px 0 0 0; width:100%; background:none" |- | class="MainPageBG" style="width:100%; border:1px solid #C7D0F8; background:#F2F5FD; vertical-align:top; color:#000; -moz-border-radius:4px; -webkit-border-radius: 4px; border-radius: 4px;" | {| style="vertical-align:top; background:#F2F5FD; color:#000; width:100%; padding:2px" |- | <!------------------------------------------- --- Linkerkant BOVENKANT -------- --------------------------------------------> {| style="width:100%; border:0; background:none; display: block; text-align: left; padding-left: 1px" [[Plaetje:Zeeland wapen.svg|175px|thumb|<div class="center">Luctor et Emergo<br/ >''Ik worstel en kom boven''<br/ >(waepenspreuk van [[Zeêland]])</div>]]<br/ > [[Plaetje:Oosterscheldekering-pohled.jpg|175px|rechts|thumb|[[Oôsterscheldekering]]]].<br/ > |- | style="width:100%; text-align:center; white-space:normal; color:#000" | <div style="font-size:162%; border:none; margin:0; padding:.1em; color:#000">Welkom op de [[Zeêuwse Wikipedia]],</div> <div style="top:+0.2em; font-size:100%">de vrieë encyclopedie die-a iedereêne kan bewarke, opgezet in 't <big>'''''[[Zeêuws]]'''''</big>, de Nederlandse streektaele van de provincie [[Zeêland]] en 't Zuud-'Ollandse eiland [[Goereê-Overflakkeê]], en naeuw verwant mie 't ''[[West-Vlaems]]''.<br/ > Noe op {{daotum}} binne d'r [[Special:Statistics|'''{{NUMBEROFARTICLES}}''']] artikels in 't Zeêuws.</div><br/ > |}<!----------------------------------------- --- RECHTERKANT BOVENKANT ---------- --------------------------------------------> | style="width:40%; font-size:100%; color:#000; text-align:right; white-space:nowrap" | [[Plaetje:EvenhuisZeWvl.gif|250px|rechts|thumb|Zeêuwse (en West-Vlaomse) taelhebied]]<br/ > |} |} <!----------------------------------------- --- Banner ---------- --------------------------------------------> <table id="mp-banner" style="width: 100%; margin:4px 0 0 0; background:#F2F5FD; border-spacing: 0px;"> <tr><td class="MainPageBG" style="text-align:center; padding:0.2em; background-color:#F2F5FD; border:1px solid #C7D0F8; color:#000; font-size:100%;">'t Eit d'r maendelang om ge'angen oft 'n d'r wè komme zou, mae sind [[1 oktober]] [[2006]] staet de eêrste Zeêuwse encyclopedie uut de geschiedenisse toch online. </td></tr> </table><!----------------------------------------- --- Contents left ----------- --------------------------------------------> {| style="margin:4px 0 0 0; background:none" | class="MainPageBG" style="width:55%; border:1px solid #cedff2; background:#fff; vertical-align:top; color:#000; -moz-border-radius:4px; -webkit-border-radius: 4px; border-radius: 4px;" | {| style="padding: 2px; width: 100%; vertical-align:top; background:#fff" ! <div style="margin:0; background:#E6ECFF; font-size:100%; font-weight:bold; border:1px solid #ccc; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:6px; -webkit-border-radius: 6px; border-radius: 6px;">[[Wikipedia:Stemming Uutgelicht Artikel|Artikel van de Maend]] ([[Wikipedia:Uutgelicht Artikel|Eerder Uutgelichte Artikels]])</div> |- | style="color:#000; font-size:100%" id="mp-tfa" | {{uutgelicht}} |- ! <div style="float:right; margin:2px 2px 0px 0px"></div><div style="margin:0; background:#DCFFD1; font-size:100%; font-weight:bold; border:1px solid #ccc; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:4px; -webkit-border-radius: 4px; border-radius: 4px;">Wiste je dat?</div> |- | style="color:#000; font-size:100%; padding:10px 5px 10px 5px" id="mp-tfga" | * ... uut onderzoek is 'ebleken dat [[Abraham Lincoln]] mogelijk 'n spierziekte ao? dit zou verklaeren wirom um zulleke lange ermen en benen ao. * ... da [['t Soepuus]] in [[Goes]] vroeher een tiejewaetermeule 'eweest is? * ... in de [[Joanneskerke (Krunehe)|Joanneskerke]] van [[Krunehe]] het waeter 1,85 meter 'oôge stong bie de [[Waetersnoôdramp van 1953|waetersnoôdramp]]? * ... Vanof de boulevard van [[Vlissienge]] tiejens de [[Eerste Weareldoôrlog]] op een mooie zeumeraevond vanof de terassen de lichtflitsen in de varte van 't front ezieje konne worre? * ... [[Zeêland]] het in de [[Twidde Weareldoôrlog]] nog een paer daehen langer eit vol'ehouwe tegen de [[Duutsland|Duutsers]] dan de rest van [[Nederland]]? |- ! <div style="float:right; margin:2px 2px 0 0"></div><div style="margin:0; background:#FFE6F9; font-size:100%; font-weight:bold; border:1px solid #ccc; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:4px; -webkit-border-radius: 4px; border-radius: 4px;">'Angige plekke</div> |- | style="color:#000; font-size:100%" id="wp-tfp" | * Vo bie te praoten over van alles wat-a mee Wikipedia te maeken eit mo je in 't '''[[Wikipedia:Durpsuus|Durpsuus]]''' weze. * Oefene kan op 't[[Wikipedia:Strange| Strange]]. * A je as gebruker ''opzichter'' (sysop) of ''bureaucraot'' oftewel ''amtenaer'' (bureaucrat) wil ore, of a je robotstatus vò 'n account wil anvraege, bin je terechte op '''[[Wikipedia:Speciaole gebrukersrechten]]'''. * Op [[Wikipedia:Etalage/Anmelding Artikels]] kan'j artikels opgeven vò d'n Etalage. * As'j 'n coach nodig eit of wil 'ôre kan'j terecht op [[Wikipedia:Coachingsprogramma]]. * As'j een vraeg hebt kan'j terecht op [[Ulpe:Ulpe vraegen]]. * Nieuwe artikels/bladzies kan'j vinde op [https://zea.wikipedia.org/wiki/Speciaol:NieuwePaginas Nieuwe pagina's] * Wikipedias in verwante taelen binne:<br> ** int [[Afrikaons]] -> [[:af:|Afrikaans]] ** int [[Duuts]] -> [[:de:|Deutsch]] ** int [[Fries]] -> [[:fy:|Frysk]] ** int [[Iengels]] -> [[:en:|English]] ** int [[Limburgs]] -> [[:li:|Limburgs]] ** int [[Luxemburgs]] -> [[:lb:|Lëtzebuergesch]] ** int [[Nederlands]] -> [[:nl:|Nederlands]] ** int [[Nedersaksisch]] -> [[:nds-nl:|Neadersassisk]] ** int [[Noordfries]] -> [[:frr:|Nuurdfresk]] ** int [[Platduuts]] -> [[:nds:|Plattdüütsch]] ** int [[Ripuarisch]] -> [[:ksh:|Ripoarisch]] ** int [[Saterfries]] -> [[:stq:|Seeltersk]] ** int [[West-Vlaoms]] -> [[:vls:|West-Vlamsch]] |} | style="border:1px solid transparent" | <!-- --------------------------------------------- --- Contents Right ------------- --------------------------------------------> | class="MainPageBG" style="width:45%; border:1px solid #cef2e0; background:#f5faff; vertical-align:top; -moz-border-radius:4px; -webkit-border-radius: 4px; border-radius: 4px;" | {| style="width: 100%; padding: 2px; vertical-align:top; background:#f5faff" ! <div style="float:right; margin:2px 2px 0 0"></div><div style="margin:0; background:#E6F2EF; font-size:100%; font-weight:bold; border:1px solid #ccc; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:6px; -webkit-border-radius: 6px; border-radius: 6px;"><center>Onderwerpen</center></div> {|width="100%" cellspacing="0" cellpadding="5" <!----------------------------------------------> |[[Plaetje:Flag of Zeeland.svg|40px|center]] |style="font-size:95%"|'''[[Zeêland]]''' <br /> ''[[:Categorie:Bouwwêrk in Zeêland|Bouwwêrken]] - [[:Categorie:Chrissendom in Zeêland|Chrissendom]] - [[:Categorie:Economie van Zeêland|Economie]] - [[:Categorie:Geografie van Zeêland|Geografie]] - [[:Categorie:Gerecht uut Zeêland|Gerechten]] - [[Geschiedenisse van Zeêland|Geschiedenissse]] - [[:Categorie:Museum in Zeêland|Museums]] - [[:Categorie:Muziek in Zeêland|Muziek]] - [[:Categorie:Natuur in Zeêland|Natuur]] - [[:Categorie:Politiek in Zeêland|Politiek]] - [[:Categorie:Rieksmonument in Zeêland|Rieksmonumenten]] - [[:Categorie:Sport in Zeêland|Sport]] - [[Toerisme in Zeêland|Toerisme]] - [[:Categorie:Vervoer in Zeêland|Vervoer]] - [[:Categorie:Zeêuw|Zeêuwen]]''<br/ > ''[[Lieste mee Deltawêrken]]''<br/ > ''[[Lieste mee pleknaemen in Zeêland, Goereê-Overflakkeê en Wesvore]]''<br/ > ''[[Lieste mee rampen in Zeêland en Goereê-Overflakkeê]]'' Zeêuwse streêken: <br/ > ''[[Flupland (eiland)|Flupland]] - [[Noôrd-Beveland]] - [[Schouwen-Duveland]] - [[Tole (eiland)|Tole]] - [[Walchren]] - [[Zeêuws-Vlaonderen]] - [[Zuud-Beveland]]''<br/ > Zeêuwstaelige streêken in [[Zuud-'Olland]]:<br/ > ''[[Goereê-Overflakkeê]] - [[Svore-Putt'n|Svore]]'' <!----------------------------------------------> |- <!----------------------------------------------> |[[Plaetje:Flag of the Netherlands.svg|40px|center]] |style="font-size:95%"|'''[[Nederland]]''' <br /> ''[[Politiek in Nederland]]'' <br /> ''[[Peiliengen Twidde Kaemer]]'' <br /> ''[[Lieste van Nederlandse kabinet'n]]'' <br /> ''[[Lieste van Nederlandse gemeênten]]'' <br /> ''[[Lieste van Nederlandse provincies]]'' <br /> ''[[Lieste van Nederlandse streêken]]'' <br/ > ''[[Lieste van Nederlandse waeterschappen]]'' <!----------------------------------------------> |- <!----------------------------------------------> |[[Plaetje:Flag of Belgium.svg|40px|center]] |style="font-size:95%"|'''[[België]]''' <br /> ''[[West-Vlaonderen|West-]] en [[Oôst-Vlaonderen]]'' <br/ > ''[[Vlaonderen]]'' <br /> ''[[Wallonië]]'' <br/ > ''[[Brussels Hewest]]'' <!----------------------------------------------> |- <!----------------------------------------------> |[[Plaetje:Flag of Luxembourg.svg|40px|center]] |style="font-size:95%"|'''[[Luxemburg (land)|Luxemburg]]''' <!----------------------------------------------> |- <!----------------------------------------------> |[[Plaetje:Flag of Germany.svg|40px|center]] |style="font-size:95%"|'''[[Duutsland]]''' <!----------------------------------------------> |- <!----------------------------------------------> |[[Plaetje:Nuvola apps edu mathematics-p.svg|40px|center]] |style="font-size:95%"|'''Exacte weêtenschappen'''<br /> [[Biologie]] - [[Fysische geografie]] - [[Informaotica]] - [[Natuurkunde]] - [[Scheikunde]] - [[Staerrekunde]] - [[Wiskunde]] <!----------------------------------------------> |- <!----------------------------------------------> |[[Plaetje:Nuvola_apps_kdmconfig.png|40px|center]] |style="font-size:95%"|'''Sociaole weêtenschappen'''<br /> [[Antropologie]] - [[Economie]] - [[Filosofie]] - [[Geschiedenisse]] - [[Heografie]] - [[Politiek]] - [[Psyholohie]] - [[Recht]] - [[Sociologie]] - [[Taelkunde]] <!----------------------------------------------> |- <!----------------------------------------------> |[[Plaetje:Nuvola_apps_kcoloredit.png|40px|center]] |style="font-size:95%"|'''[[Kunst]] en [[cultuur]]'''<br> [[Architectuur]] - [[Beêldouwkunst]] - [[Literatuur]] - [[Muziek]] - [[Religie]] - [[Schilderkunst]] <!----------------------------------------------> |- <!----------------------------------------------> |[[Plaetje:Nuvola apps colors.png|40px|center]] |style="font-size:95%"|'''Daegeliks leven'''<br> [[Gezondeid]] - [[Koôkkunste]] - [[Sport]] - [[Tillevisie]] - [[Toerisme]] <!----------------------------------------------> |- |[[Plaetje:Crystal discussion philosophy 2.png|40px|center]] |style=font-size:95%"|'''en vèdder'''<br> [[:Categorie: Aol]] - [[:Categorie: Persoôn]] - <br> [[Liesten]] - [[2026|Gebeurtenisse in 2026]] <!----------------------------------------------> |} |- ! <h2 style="margin:0; background:#F9F9F3; font-size:100%; font-weight:bold; border:1px solid #E8DDC9; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:4px; -webkit-border-radius: 4px; border-radius: 4px;">[[Wikipedia:Etalage|Etalage]]</h2> |- | style="color:#000; padding-left: 5px; padding-right: 5px" id="mp-qotd" | D'r bin op dit moment {{PAGESINCATEGORY:Wikipedia:Etalage}} artikels in d'n Etalage. |- ! <h2 style="margin:0; background:#F9F9F3; font-size:100%; font-weight:bold; border:1px solid #E8DDC9; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; -moz-border-radius:4px; -webkit-border-radius: 4px; border-radius: 4px;">Informaotie</h2> |- | style="color:#000; padding-left: 5px; padding-right: 5px" id="mp-qotd" | A je zelf Zeêuws praote, gae je gang dan maer en elp maer mee an dit project: klikt op 'n roôd lienkje en schrieft 't artikel vol, of vult 'n bestaend artikel vedder an. Vergeêt ok nie 't artikel vol te zetten mee lienkjes en die ok weer te vullen - oe meer oe beter, zoôlank a je jen eige maer an de [[Wikipedia:Richtlienen|Richtlienen]] ouwe. |- |} |} __NOTOC__ [[Categorie:Vòblad| ]] g7t57dopp30mghgvh8kgqwj0pozltck 0 7210 184089 183821 2026-10-06T08:05:46Z Venflos 16362 /* Politiek */ 184089 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Berlin |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Berlin.svg |waepen = Coat of arms of Berlin.svg |kaerte = Locator map Berlin in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Berlin.png |land = Duutsland |oôdstad = Berlin |oppervlak = 891 |inweuners = 3.701.000 |jaer = 2026 |dichteid = 4153 }} '''Berlijn''' ([[Duuts]]: ''Berlin'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van en tegeliekertied den 'oôdstad van [[Duutsland]]. D'r weune 3,7 meljoen mins'n op een oppervlak van 0,9 duuzend km². Berlijn wier op 3 oktober [[1990]] een vereênigde stad en is sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den [[Bonsraed]]. Berlijn hrenst an den deêlstaet [[Brandenburg]]. Hroôte rivier binne Spree en Havel. Berlijn (soms misschien we ''Berlien'', mar nie vee meer) is't oôk de groôtste stad van 't land en de eên nae groôtste stad van de [[EU]]. De stad leit in noôrdoôsten van 't land. In z'n eschiedenisse, die truggaet toet de dertiende eêuwe, was Berlijn de oôdstad van [[Pruusen]] (1701–1918), het Duutse Keizerriek (1871–1918), de [[Weimarrippebliek]] (1919–1933) en [[Nazi-Duutsland]] (1933–1945). Nae de [[Twidde Waereldoôrlog]] was Berlijn edurende meer dan veertig jaer een verdeêlde stad, wibie 't oôstelijke deêl als oôdstad fungeerde van de [[DDR]] en West-Berlijn een de facto exclave van [[West-Duutsland]] was. Nae de Duutse erenegienge in [[1990]] wier Berlijn de oôdstad van de Bonsrippebliek Duutsland. == Indeêlieng == Berlin bestaet uut: * 12 Bezirke (districten) {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Berlin2.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Abgeordnetenhaus von Berlin |- ! Partie ! 2026 ! 2023 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2001 ! 1999 || 1995 || 1990 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 47 | 22 || 24 || 27 | 19 || 23 || 33 | 33 || 34 || 23 |- | [[CDU]] | 34 | 52 || 30 || 31 | 39 || 37 || 35 | 76 || 87 || 101 |- | [[AfD]] | 29 | 17 || 13 || 25 | || || | || || |- | [[Grüne]] | 26 | 34 || 32 || 27 | 29 || 23 || 14 | 18 || 30 || 23 |- | [[SPD]] | 22 | 34 || 36 || 38 | 47 || 53 || 44 | 42 || 55 || 76 |- | [[FDP]] | | || 12 || 12 | || 13 || 15 | || || 18 |- | [[Piraten]] | | || || | 15 || || | || || |- ! Totael ! 158 ! 159 || 147 || 160 ! 149 || 149 || 141 ! 169 || 206 || 241 |} == Bekende inweuners == * [[Adolf Hitler]], dictator * [[Hans Wagner]], Duuts-Nederlands politicus == Zie ok == * [[Anslag in Berlijn van december 2016]] == Lienks nae buten == * [http://www.berlin.de Berlin] * [https://www.britannica.com/place/Berlin Britannica] * [https://historiek.net/thema/berlijn/ Historiek] * [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-berlijn.htm GeschiedenisExtra] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/berlin/?admid=330 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/berlijn/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|31|N|13|24|L}} <Gallery> Reichstag building Berlin view from west before sunset.jpg|De Duutse Bondsdag in het Rieksdaghebouw West and East Germans at the Brandenburg Gate in 1989.jpg|Val van de Berliense mure in november [[1989]] Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|Nederduutse streêktaelen </Gallery> {{Duutse staeten}} [[Categorie:Stad in Duutsland]] [[Categorie:Oôdstad]] [[Categorie:Berlijn| ]] 82eu1uiz0qxmpke6i392mtxvl6cq7jj 0 9999 184078 178556 2026-10-06T07:13:20Z Venflos 16362 184078 wikitext text/x-wiki [[plaetje:LocationNigeria.svg|thumb|Liggienge]] [[plaetje:Nigeria-CIA WFB Map.png|thumb|Kaerte]] [[Plaetje:Flag of Nigeria (3-2).svg|thumb|Vlagge]] '''Niheria''' is een land in West-[[Afrika]] mie 217 meljoen inweuners (2022) op een oppervlakte van 924 duuzend km² (235 inw./km²). Tis 't land mie de meêste inweuners van Afrika. Den 'oôdstad is [[Abuja]], den groôste stad is [[Lagos]]. Vroeher wast een kolonie vant [[Vereênigd Konienkriek]]. In den delta van den [[Niher (rivier)|Niher]]rivier wor vee olie ewonnen. Den bevolkienge bestaet uut 30% Hausa, 16% Yoruba, 15% Igbo en 6% Fulani en 33% overig (2018). Onheveêr 50% is [[chrissen]] en 50% is [[moslim]]. In de jaeren '70 speêlde 'ier den Biafraoôrlog of die an meêr as drie meljoen Niheriânen 't leêven kostte. In Niheria speêlt tehenwoôrdig al jaeren een groôtschaelig conflict tussen 't Niheriaânse leher en den [[islam|islâmitische]] terreurgroep [[Boko Haram]]. Inweuners: * 1960 – 45 meljoen * 1970 – 56 meljoen * 1980 – 73 meljoen * 1990 – 95 meljoen * 2000 – 123 meljoen * 2010 – 161 meljoen * 2020 – 208 meljoen * 2025 – 235 meljoen == Lienks nae buten == * [https://www.landenweb.nl/nigeria/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Nigeria Britannica] * [https://web.archive.org/web/20210109223449/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nigeria World Factbook] * [https://www.citypopulation.de/en/nigeria/ City Population] * [https://allecijfers.nl/land/nigeria/ AlleCijfers] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/nigeria/ Klimaatinfo] * [https://worldweather.wmo.int/en/country.html?countryCode=75 World Meteo. Org.] * [https://historiek.net/biafra-oorlog-1967-1970-nigeria/111354/ Historiek] {{Afrika}} [[Categorie:Land]] rdrdn3y7w0kaykstml2bb4tv5crvnh2 0 11025 184095 184037 2026-10-06T08:26:46Z Venflos 16362 /* oktober */ 184095 wikitext text/x-wiki {{jaorboks}} '''{{PAGENAME}}''' is een [[jaer]]. == Hebeurtenisse == === jannewari === * [[1 jannewari]] - [[Flevoland]] bestaet 40 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596691-flevoland-jongste-provincie-van-nederland-bestaat-40-jaar NOS]</ref> * 1 jannewari - [[Bulharije]] gaet over op den [[euro]]. * 1 jannewari - Vee doôden (41) en gewonden (116) bie een cafébrand int [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Crans-Montana]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2596707-circa-40-doden-en-115-gewonden-in-bar-zwitserland-een-van-de-ergste-tragedies-in-ons-land NOS]</ref> * 1 jannewari - Vondelkerke in [[Amsterdam]] deu brand bienae illemille verwoest.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596645-brand-verwoest-vondelkerk-in-amsterdam-huizen-ontruimd-vanwege-vonkenregen NOS]</ref> * 1 jannewari - Vee geweld tehen 'ulpeverleners en overlast tiedens den jaerwisselieng in [[Nederland]].<ref>[https://www.nu.nl/jaarwisseling/6381256/politie-verwoestende-impact-brandstichting-en-zwaar-vuurwerk-op-jaarwisseling.html NU]</ref> * 1-[[11 jannewari]] - [[Sneêuw]] in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596814-waardoor-sneeuwt-het-nu-zo-veel-en-blijft-dat-nog-lang-doorgaan NOS]</ref> * [[3 jannewari]] - Luchtanvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] op [[Venezuela]], president [[Nicolás Maduro]] evange enome.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596844-trump-claimt-gevangenname-van-venezolaanse-president-maduro-en-bevestigt-aanvallen NOS]</ref> * 3 jannewari - Dertig mins'n vermoôrd bie anval op durp in [[Niheria|Niheriaonse]] deêlstaet Niher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2596962-dertig-doden-bij-aanval-van-gewapende-mannen-op-dorpje-nigeria NOS]</ref> * [[5 jannewari]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,3 in [[Herten (Nederland)|Herten]] in [[Nederlands Limburg]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597047-aardbeving-met-kracht-van-2-3-in-limburgse-herten NOS]</ref> * [[6 jannewari]] - Protesten tehen overeid in vee provincies in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597224-protesten-in-meeste-provincies-in-iran NOS]</ref> * [[9 jannewari]] - [[Rusland]] gebruukt hypersonische raket bie anval op [[Lviv]] in [[Oekraïne]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597469-doden-bij-aanvallen-op-oekraine-rusland-zegt-hypersonische-raket-te-hebben-gebruikt NOS]</ref> * [[10 jannewari]] - Noôdtoestand in Zuudoôst-[[Australië]], veural in de deêlstaeten [[Victoria]] en [[New South Wales]], vanwehe zwaere bosbranden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2597615-noodtoestand-in-deel-australie-vanwege-natuurbranden NOS]</ref> * [[11 jannewari]] - Meêr toezicht op den leste trein op vrie- en zaeterdagavond van den [[Zeêuwse lijn]] richtieng [[Zeêland]] vanwehe overlast deu jongeren.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18112523/extra-toezicht-na-vechtpartijen-en-vernielingen-in-laatste-trein-naar-zeeland OZ]</ref> * [[12 jannewari]] - Groôte bosbranden int [[Arhentinië|Arhentijnse]] deêl van [[Patagonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2597858-bosbranden-teisteren-deel-zuiden-argentinie NOS]</ref> * 12 jannewari - [[Olifant]] doôdt in nehen daegen 20 mins'n in den deêlstaet [[Jharkand]] (Oôst-[[India]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2597893-jacht-in-india-op-olifant-die-20-mensen-doodde NOS]</ref> * [[14 jannewari]] - Kraone valt op trein in [[Thailand]] mie 32 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598083-kraan-valt-op-thaise-trein-zeker-30-doden NOS]</ref> * [[15 jannewari]] - [[Wikipedia]] bestaet 25 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598264-wikipedia-bestaat-25-jaar-maar-encyclopedie-voelt-druk-van-ai NOS]</ref> * 15 jannewari - Recordstand vò [[AEX]], breekt deu hrens van duuzend punten, veural veroôrzaekt deu [[IT]]-bedrieven.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598251-aex-doorbreekt-grens-van-1000-punten-tech-aandelen-grote-aanjager-op-beurs NOS]</ref> * [[16 jannewari]] - Overstroômiengen mie doôden in zuudelijk [[Afrika]] deu zwaere rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598496-meer-dan-200-doden-door-overstromingen-zuidelijk-afrika NOS]</ref> * 16 jannewari - Natuur van den [[Onte]] deu jaerenlang bahern verwoest.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18127475/wetenschappers-decennialang-baggeren-heeft-westerscheldenatuur-verwoest OZ]</ref> * [[17 jannewari]] - [[Oceaon]]verdrag treedt in werkieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598513-oceaanverdrag-van-kracht-moet-30-procent-van-de-zee-beschermen NOS]</ref> * [[18 jannewari]] - Treinongeluk in Zuud-[[Spanje]] mie 45 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598790-dodental-treinongeluk-spanje-op-39-berging-verloopt-moeizaam NOS]</ref> * 18 jannewari - [[Senehal]] wint mie 1-0 tehen [[Marokko]] den [[Afrika]] Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598768-marokko-moet-afrika-cup-aan-senegal-laten-na-gemiste-penalty-in-slotminuut NOS]</ref> * [[19 jannewari]] - Zeêr zeldzaeme spooke broead waer enome in [[Middelburg]], een aerdesterre mie den naem Geastrum welwitschii.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18131942/paddenstoelenexpert-henk-en-zijn-vrouw-willy-ontdekken-zeldzame-paddenstoel-in-tuincentrum-middelburg OZ]</ref> * [[20 jannewari]] - Zeven [[Twidde Kaemer]]leden van den [[PVV]] onger leidieng van [[Gidi Markuszower]] stapp'n uut den partie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2598974-opstand-tegen-wilders-zeven-pvv-ers-beginnen-eigen-fractie NOS]</ref> * [[23 jannewari]] - [[Zilver]] gaet deu recordpries van 100 dollar.<ref>[https://www.nu.nl/economie/6383633/zilver-breekt-voor-het-eerst-door-grens-van-100-dollar.html NU]</ref> * [[24 jannewari]] - 67 doôden deu brand in wienkelcentrum in den [[Pakistan|Pakistaonse]] stad [[Karachi]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2599286-dodental-brand-winkelcentrum-pakistan-loopt-op-oorzaak-mogelijk-kortsluiting NOS]</ref> * [[26 jannewari]] - [[Goud]] gaet deu recordpries van 5.000 dollar.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599725-goudprijs-bereikt-recordhoogte-van-5000-dollar NOS]</ref> * 26 jannewari - Overstroômiengen in [[Mozambique]] deu 'evige rehenval en dammebreuken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2599813-mozambique-getroffen-door-een-van-de-zwaarste-overstromingen-in-25-jaar NOS]</ref> * [[28 jannewari]] - [[Dollar]] op laegste peil sins den zeumer van [[2021]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600027-dollar-krijgt-flinke-klap-en-blijft-dalen-goed-voor-de-export-maar-niet-zonder-risico-s NOS]</ref> * 28 jannewari - Meêr as 400 doôden deu gedeêltelijke instortieng van goudmien in Oôst-[[Konho-Kinshasa|Kongo]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600346-mijn-in-congo-stort-in-meer-dan-200-doden NOS]</ref> * [[29 jannewari]] - [[ING]] behaelt een winst van 6 miljard euro over 2025.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600121-ing-boekte-in-2025-ruim-6-miljard-winst-wel-zorgen-over-aanhoudende-onzekerheid NOS]</ref> * 29 jannewari - Volgens een [[Israël]]ische militaire bron ist juust dat er ruum 71.000 Palestijn'n tiedens den oôrlog in den [[Gazastroôke]] binne gedoôd; 't Israëlische leher ontkent dit.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600196-israelisch-leger-erkent-ruim-71-000-palestijnen-gedood-bij-oorlog-in-gaza NOS]</ref><ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo BBC]</ref> * 29 jannewari - Tata Steel uut [[Iemuje]] krieg recordboete vò schaedelijke uutstoôt.<ref>[https://www.nu.nl/klimaat/6384257/tata-steel-krijgt-recordboete-van-85-miljoen-euro-vanwege-schadelijke-uitstoot.html NU]</ref> * 29 jannewari - Den [[Europeêse Unie]] zet den [[Iran|Iraonse]] Revolutionaire Garde op den terreurlieste.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/01/29/eu-zet-iraanse-revolutionaire-garde-op-terreurlijst/ VRT]</ref> * 29 jannewari - Kunstschilder [[Jo Dumon Tak]] is erg kwaed vanwehe lossnieë van z'n panorama over [[Walchren]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18162866/doeken-panorama-walcheren-kapotgesneden-wie-dit-heeft-gedaan-moet-zich-kapot-schamen OZ]</ref> * [[30 jannewari]] - Den economie van [[Nederland]] is in 2025 mie 1,9 percent gegroeid.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600248-nederlandse-economie-groeit-bijna-2-procent NOS]</ref> * [[31 jannewari]] - Lucinda Brand wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò wuven in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18168638/lucinda-brand-voert-volledig-nederlands-podium-aan-op-vrouwenwedstrijd-wk-veldrijden-in-hulst OZ]</ref> === feberwari === * [[1 feberwari]] - Mathieu van der Poel wint 't waereldkampioenschap veldriejen vò venters in [['Ulst (plekke)|'Ulst]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18170500/historie-in-hulst-mathieu-van-der-poel-breekt-met-achtste-wereldtitel-stokoud-record OZ]</ref> * 1 feberwari - Bienae 200 doôden bie gevechten tussen strieders en 't [[Pakistan|Pakistaonse]] leher in [[Beloetsjistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2600506-bijna-200-doden-bij-gevechten-met-militanten-in-pakistaanse-provincie NOS]</ref> * [[3 feberwari]] - [[D66]]-leider [[Rob Jetten]] wor formateur.<ref>[https://nos.nl/artikel/2600857-jetten-op-zoek-naar-ministers-coalitieakkoord-na-kritisch-debat-nog-overeind NOS]</ref> * [[4 feberwari]] - The World Factbook van den [[CIA]] stopt.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/04/cia-trekt-stekker-uit-het-world-factbook/ VRT]</ref> * [[5 feberwari]] - Noôdweêr in Noôrdwest-[[Marokko]], Zuud-[[Spanje]] en Zuud-[[Portuhal]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601086-tienduizenden-marokkanen-geevacueerd-vanwege-noodweer-ook-problemen-in-spanje-en-portugal NOS]</ref> * 5 feberwari - 't Kernwaepenverdraeg tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Rusland]] eindigt vandaeg; den Amerikaonse president [[Donald Trump]] wil een nieuw kernwaepenverdrag, waerbie ok [[China]] wor betrokke.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/02/05/vs-rusland-new-start-trump/ VRT]</ref> * [[6 feberwari|6]]-[[22 feberwari]] - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren in [[Milaen]] en [[Cortina d'Ampezzo]] 'ehouwen.<ref>[https://nos.nl/sport/os-2026 NOS]</ref> * 6 feberwari - Weêkenlange groôte koersdaelieng van den [[bitcoin]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601197-bitcoin-in-vrije-val-maar-een-duidelijke-oorzaak-is-er-niet NOS]</ref> * [[8 feberwari]] - Vier groôte Amerikaonse techbedrieven gaen vuufonderd miljard dollar investeren in o.a. datacenters.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601407-techgiganten-gaan-honderden-miljarden-investeren-in-onder-meer-datacenters NOS]</ref> * 8 feberwari - Hroeiende kerreken van migranten (in [[Rotterdam]] en [[Amsterdam]]) 'ebben onvoldoende 'uusvestieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601476-migrantenkerken-groeien-maar-vinden-steeds-moeilijker-onderdak NOS]</ref> * [[9 feberwari]] - Jutta Leerdam wint goud (olympisch record) en Femke Kok zilver op den duuzend meter schaetsen op de [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2601639-leerdam-schaatst-naar-olympisch-goud-op-1-000-meter-kok-verovert-zilver NOS]</ref> * [[10 feberwari]] - [[Philips]] maekt sins jaeren weêr winst.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601706-philips-boekt-na-jaren-weer-winst NOS]</ref> * [[11 feberwari]] - [[NAVO]] behint mie missie op [[noôrdpole]], Arctic Sentry.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601906-navo-lanceert-noordpoolmissie-arctic-sentry-en-hoopt-crisis-achter-zich-te-laten NOS]</ref> * 11 feberwari - Sins 't behin van de demonstraoties ende december binne d'r zeven duuzend mins'n gedoôd in [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/collectie/14010/artikel/2602024-mensenrechtenorganisatie-dodental-demonstraties-iran-opgelopen-tot-ruim-7000 NOS]</ref> * 11 feberwari - Orkaon in [[Madahaskar]], veural 'aevenstad [[Toamasina]] zwaer hetroffen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2601928-20-doden-in-madagaskar-door-orkaan-gezani NOS]</ref> * [[12 feberwari]] - Noôdweêr in [[Zuidwest-Europa]], veural in Zuud-[[Frankriek]] en [[Catalonië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602249-doden-en-schade-door-noodweer-in-frankrijk-en-spanje NOS]</ref> * 12 feberwari - Akkoôrd over een nieuwe reherieng vò 't [[Brussels Hewest]] nae 613 daegen (record).<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/brusselse-regering-legt-eed-af-in-parlement-boris-dillies-mr-~1764248864904/ VRT]</ref> * 12 feberwari - Telecomprovider Odido gehackt.<ref>[https://nos.nl/artikel/2602080-hack-bij-odido-gegevens-miljoenen-klanten-in-handen-van-criminelen NOS]</ref> * 12 feberwari - Toerisme in [[Zeêland]] is in 2025 edaeld, d'r is te weinig te doen en tis te diere.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18194360/toerismesector-slaat-alarm-over-dalende-overnachtingen-te-weinig-te-doen-en-te-duur OZ]</ref> * [[14 feberwari]] - Kritiek op dichtmaeken van gasputt'n in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602361-tno-niet-alle-gasputten-groningen-dichtmetselen-acuut-tekort-denkbaar NOS]</ref> * 14 feberwari - Hroôte betoôgieng tehen 't [[Iran|Iraonse]] regime bie den jaerlijkse veiligeidsconferentie in [[München]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602440-honderdduizenden-mensen-demonstreren-in-munchen-tegen-iraans-regime NOS]</ref> * [[15 feberwari]] - Den [[Israël]]ische reherieng gaet meêr controle uutoefenen over den [[Westoever]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602634-israel-breidt-controle-over-bezette-westelijke-jordaanoever-verder-uit NOS]</ref> * 15 feberwari - [[Oekraïne]] valt mie drones olieinstallaoties an in den [[Rusland|Russische]] 'aevenstad [[Taman]] an den [[Zwarte Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2602548-grote-branden-in-russische-haven-aan-zwarte-zee-na-oekraiense-aanval NOS]</ref> * [[18 feberwari]] - Record an antal daegen rehen in [[Frankriek]], daerdeur overstroômiengen in (zuud)westen vant land.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603045-al-35-dagen-dagen-neerslag-in-frankrijk-langste-regenreeks-ooit-gemeten NOS]</ref> * [[19 feberwari]] - Tienduuzenden [[Kraenveugelachtegen|kraenveugels]] in [[West-Europa]] en [[Duutsland]] doôd deu veugelhriep.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603103-tienduizenden-kraanvogels-dood-door-vogelgriepvirus NOS]</ref> * 19 feberwari - Vee [[lawine]]s mie vee doôden in de [[Alpen]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603167-veel-lawines-in-de-alpen-12-tot-15-minuten-om-te-overleven NOS]</ref> * [[20 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in Oôst-[[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603375-zeker-twaalf-doden-bij-israelische-luchtaanvallen-in-oosten-van-libanon NOS]</ref> * [[22 feberwari]] - 't [[Mexico|Mexicaonse]] leher doôdt den leider vant Jaliscokartel, een beruchte drugsbende.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603611-leider-berucht-mexicaans-jaliscokartel-gedood-door-leger NOS]</ref> * 22 feberwari - De [[Olympische Speêl'n|Olympische Winterspeêl'n]] worren 'ewonne deu [[Noorwegen]], twidde wor de [[Vereênigde Staeten]], dorde wor [[Nederland]] (record 'oôgste plekke).<ref>[https://nos.nl/artikel/2603559-nederland-eindigt-als-derde-op-olympische-medaillespiegel-hoogste-klassering-ooit NOS]</ref> * [[23 feberwari]] - 't [[Kabinet-Jetten]] treedt an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2603685-kabinet-jetten-officieel-beedigd-en-kan-aan-de-slag NOS]</ref> * 23 feberwari - Den Zeêuw [[Jo-Annes de Bat]] (voormaelig gedeputeêrde van Zeêland) wor staetssecretaoris int kabinet-Jetten.<ref>[https://archive.is/WYckN PZC]</ref> * 23 feberwari - Zeldzaeme [[dwergnijlpaerd]]en waerenomen in [[Ivoôrkust]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2603748-unieke-beelden-van-dwergnijlpaard-we-hadden-alleen-een-glimp-verwacht NOS]</ref> * [[26 feberwari]] - Winst van 120 miljard dollar vò Amerikaonse chipbedrief Nvidia.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604114-chipmaker-nvidia-maakt-ruim-100-miljard-euro-winst-door-investeringen-in-ai NOS]</ref> * [[27 feberwari]] - Paramount neemt vò 110 miljard dollar Warner Bros. over.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604304-paramount-sluit-overnamedeal-van-110-miljard-dollar-met-warner-bros NOS]</ref> * 27 feberwari - Luchtanvall'n van [[Pakistan]] op steê in [[Afghanistan]] (o.a. [[Kaboel]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2604165-pakistan-voert-luchtaanvallen-uit-op-kabul-minister-spreekt-van-openlijke-oorlog NOS]</ref> * [[28 feberwari]] - Luchtanvall'n van [[Israël]] en de [[Vereênigde Staeten]] op [[Iran]] (o.a. [[Teheran]]), doel is een machtswisselieng int land. Den Iraonse leider Ali Khamenei komt daerbie om. Iran slaet terug mie luchtanvall'n op [[Israël]] en veural opt Amerikaonse leher in [[Jordaonië]], [[Syrië]] en de [[Holfstaeten]]. Iran sluut den [[Straet van Hormoez]] of, wat gevolgen kan 'ebben vò den oliepries.<ref>[https://nos.nl/artikel/2604370-aanvallen-over-en-weer-in-het-midden-oosten-dit-is-wat-we-nu-weten NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604437-escalatie-in-de-golf-iraanse-raketten-dwingen-regio-tot-keuze NOS]</ref><ref>[https://nos.nl/artikel/2604456-iraanse-leider-khamenei-gedood-bij-amerikaanse-en-israelische-luchtaanvallen NOS]</ref> === maerte === * [[2 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Hezbollah]] op [[Israël]], Israël antwoordt mie luchtanvall'n op Hezollah in [[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2604618-doden-in-libanon-door-aanvallen-tussen-israel-en-hezbollah NOS]</ref> * [[4 maerte]] - Luchtanvall'n van [[Iran]] op [[Koerden|Koerdische]] milities int noôrden van [[Irak]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605017-iran-zegt-koerden-in-noordwesten-aan-te-vallen-raketaanval-op-hoofdkwartier-in-irak NOS]</ref> * [[7 maerte]] - 'Evige rehenval in [[Kenia]], 'oôdstad [[Nairobi]] in de problemen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605300-23-doden-na-hevige-regenval-nairobi-in-kenia-dodental-kan-nog-oplopen NOS]</ref> * [[8 maerte]] - Mojtaba Khamenei volgt um z'n vaor Ali Khamenei op as 'oôgste leider van [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605626-irans-nieuwe-leider-mojtaba-khamenei-is-hardliner-die-niets-van-westen-moet-hebben NOS]</ref> * [[9 maerte]] - Priezen van olie en gas zeer 'oôg deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605622-energieprijzen-door-het-dak-nu-eind-aan-iran-oorlog-niet-in-zicht-is NOS]</ref> * [[10 maerte]] - 't Hebruuk van den telefoon bestaet 150 jaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2605723-150-jaar-telefonie-bellen-blijft-maar-de-manier-waarop-verandert NOS]</ref> * 10 maerte - Chipbedrief ASML uut [[Veldoven]] gaet uutbreien nae [[Eindoven]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2605842-asml-mag-uitbreiden-tweede-vestiging-met-20-000-medewerkers NOS]</ref> * [[13 maerte]] - 't Antal geloôvigen is in Nederland in 2025 edaeld nae 42%, alleêne in den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] is den meêrdereid geloôvig. In [[Zeêland]] is bienae den 'elft geloôvig en binne de meêste [[protestant]]en per provincie.<ref>[https://www.nu.nl/binnenland/6388998/alleen-in-limburg-rekent-meerderheid-zich-nog-tot-een-geloof.html NU]</ref> * 13 maerte - Luchtanvall'n van de Vereênigde Staeten op militaire installaoties opt vò den [[Iran|Iraonse]] olieuutvoer zeêr belangrieke eilandje Kharg in den [[Perzische Holf]].<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/13/iran-eilanden-perzische-golf/ VRT]</ref> * 13 maerte - Den [[SGP]] in [[Vlissienge]] ei van alle plaetselijke partieën de meêste wuven op den liest vò de gemeênteraedsverkieziengen, ok is meêr as den 'elft van de kandidaoten een wuuf. Liestetrekker is vanover 't eêste vrouwelijke SGP-raedslid [[Lilian Janse-van der Weele]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18285927/opvallend-sgp-heeft-in-vlissingen-de-meeste-vrouwen-op-de-lijst OZ]</ref> * [[14 maerte]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 3,0 bie [[Eleveld]]-[[Geelbroek]] in [[Drenthe]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606245-aardbeving-van-3-0-bij-eleveld-in-drenthe-deze-was-goed-te-voelen NOS]</ref> * [[15 maerte]] - Den ofnaeme van den leêfbaereid in den gemeênte [[Ter Veere (gemeênte)|Ter Veere]] deu den hroei vant toerisme is een belangriek ongerwerp bie de kommende gemeênteraedsverkieziengen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606391-toerisme-twistpunt-bij-gemeenteraadsverkiezingen-in-het-zeeuwse-veere NOS]</ref> * [[16 maerte]] - 23 doôden bie bomanslagen in den stad [[Maiduguri]] in Noôrdoôst-[[Niheria]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2606654-doden-en-gewonden-bij-bomaanslagen-in-nigeriaanse-miljoenenstad-maiduguri NOS]</ref> * 16 maerte - Vee doôden in een ziekenuus in [[Kaboel]] deu [[Pakistan|Pakistaonse]] luchtanval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606635-mogelijk-honderden-doden-bij-pakistaanse-aanval-op-ziekenhuis-in-kabul NOS]</ref> * [[17 maerte]] - [[Marokko]] toch winnaer van den Afrika Cup.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606743-marokko-toch-winnaar-afrika-cup-senegal-raakt-titel-kwijt NOS]</ref> * 17 maerte - [[Israël]] doôdt den [[Iran|Iraonse]] veiligeidschef en den leider van den paramilitaire Basij.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606673-israelisch-leger-twee-hoge-iraniers-gedood-onder-wie-kopstuk-larijani NOS]</ref> * [[18 maerte]] - [[Nederlandse gemeênte|Gemeênteraedsverkieziengen in Nederland]]: den opkomst is 54%, meêste zeêtels nae plaetselijke partieën.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606889-lokale-partijen-zetten-opmars-door-opkomst-hoger-dan-in-2022 NOS]</ref> * 18 maerte - [[Israël]] bombardeêrt in [[Iran]] 't hroôtste gasveld ter waereld, as vergeldieng bombardeêrt Iran een gasveld in [[Qatar]] mie as hevolg een vaddere stiegieng van de olie- en gaspriezen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2606878-aanvallen-op-gasinstallaties-iran-en-qatar-wordt-meer-een-energie-oorlog NOS]</ref> * [[19 maerte]] - Volgens den Israëlische premier [[Benjamin Netanyahu]] kan [[Iran]] deu de anvall'n van de [[Vereênigde Staeten]] en [[Israël]] hin [[uranium]] meêr verrieken en hin ballistische rakett'n meêr maeken.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607003-netanyahu-iran-niet-langer-in-staat-om-uranium-te-verrijken NOS]</ref> * 19 maerte - Vee sneêuw op de [[Cenarische Eilan'n]].<ref>[https://www.nu.nl/325003/video/hevige-sneeuwval-transformeert-tenerife-tot-sneeuwparadijs.html NU]</ref> * [[20 maerte]] - Overstroômiengen in [[Hawaii]] deu 'evige rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607173-overstromingen-op-hawai-duizenden-mensen-geevacueerd NOS]</ref> * [[21 maerte]] - Extreme warmte int zuudwessen van de [[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2607313-recordhitte-in-zuidwesten-vs-met-temperaturen-van-boven-40-graden NOS]</ref> * [[23 maerte]] - Volgens den Weareld Meteorologische Organisaotie (WMO) sloeg den [[aerde]] in 2025 meêr warmte op as vroeher.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607472-meteorologen-aarde-houdt-meer-warmte-vast-dan-ooit-gevolgen-nog-eeuwen-voelbaar NOS]</ref> * [[24 maerte]] - Den [[NASA]] wil een baosis op den [[maen (Aerde)|maen]] gaen bouwen waer vanof 2032 kan worren geweund.<ref>[https://nos.nl/artikel/2607705-nasa-wil-begin-jaren-30-een-basis-op-de-maan-bouwen-en-cancelt-ruimtestation NOS]</ref> * [[26 maerte]] - Den naem van den combinaotie [[GL]]-[[PvdA]] wor Progressief Nederland (PRO).<ref>[https://nos.nl/artikel/2607948-nieuwe-naam-groenlinks-pvda-bekend-progressief-nederland-kortweg-pro NOS]</ref> * 26 maerte - Den [[Nederland]]se staet had in 2025 een tekort van 19 miljard euro oftewel 1,6% vant bbp en den staetsschuld steeg nae 524 miljard euro oftewel 44,4% vant bbp.<ref>[https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/13/inkomsten-uitgaven-en-schuld-van-de-overheid-boven-de-500-miljard-euro CBS]</ref> * [[28 maerte]] - Hroôte betoôgieng tehen 't beleid van president [[Donald Trump]] in alle [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] staeten.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608235-in-alle-amerikaanse-staten-protest-tegen-president-trump NOS]</ref> * [[30 maerte]] - 't [[Israël]]ische parlement den [[Knesset]] stemt voo den doôdstraf voo moôrden deu ([[Palestina|Palestijns]]) terrorisme.<ref>[https://nos.nl/artikel/2608452-parlement-israel-stemt-voor-omstreden-doodstrafwet NOS]</ref> === april === * [[1 april]] - Vee dode zeêsterr'n angespoeld opt strange van [[Ouwdurp]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2174968/honderden-dode-zeesterren-aangespoeld-op-het-strand-van-ouddorp RM]</ref> * [[4 april]] - Zwaere rehenval leidt toet overstroômiengen, aerdverschuviengen en onweêr in [[Afghanistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609051-tientallen-doden-in-afghanistan-door-overstromingen-en-aardverschuivingen NOS]</ref> * [[6 april]] - 't 'Oôd van den inlichtiengendienst van den Islamitische Revolutionaire Garde ([[Iran]]) wor deu [[Israël]]ische luchtanvall'n gedoôd.<ref>[https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/06/hoofd-iraanse-inlichtingendienst-revolutionaire-garde-gedood-a4924821#photo=MTM3MD NRC]</ref> * [[8 april]] - Waepenstilstand van twi weêken tussen [[Iran]] en [[Israël]]-[[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2609553-vs-en-iran-akkoord-over-staakt-het-vuren-van-2-weken-straat-hormuz-gaat-weer-open NOS]</ref> * 8 april - Zwaerste anval van [[Israël]] op [[Hezbollah]] in [[Libanon]] mie 254 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609643-zwaarste-israelische-aanvallen-op-libanon-met-254-doden-iran-sluit-straat-van-hormuz NOS]</ref> * [[9 april]] - 't Antal [[wolf|wolv'n]] in [[Nederland]] is in 2025 mie 30 toet 131 'estege.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609783-weer-meer-wolven-in-nederland-in-totaal-veertien-roedels-geteld NOS]</ref> * [[10 april]] - Zelfriejende waegens van Tesla meugen as eêste in Europa in Nederland gaen riejen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2609960-zelfrijdende-tesla-s-mogen-de-weg-op-in-nederland-eerste-land-in-europa NOS]</ref> * [[12 april]] - In de [[Honharije|Honhaorse]] verkieziengen verslaet den partie Tisza van oppositieleider Péter Magyar den partie Fidesz van premier [[Viktor Orbán]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610212-hongaarse-oppositieleider-magyar-wint-verkiezingen-orban-erkent-nederlaag NOS]</ref> * [[13 april]] - De [[Vereênigde Staeten]] gaen as hevolg vant mislukk'n van de ongerandeliengen mie [[Iran]] den [[Straet van Hormuz]] blokkeren om den (beperkte) ofsluutieng deu Iran te stoppen.<ref>[https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6392342/vs-kondigt-eigen-blokkade-straat-van-hormuz-aan-om-iran-te-dwarsbomen.html NU]</ref> * 13 april - Dode [[potvis]] gestrand tussen [[Renisse]] en Nieuw-[[Aemstie]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18372720/dode-potvis-drijft-weg-en-spoelt-aan-op-het-strand OZ]</ref> * [[16 april]] - President [[Volodymyr Zelensky]] van [[Oekraïne]] krieg in [[Middelburg]] den [[Four Freedoms Award]] (Freedom Medal).<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18378525/zelensky-komt-naar-middelburg-voor-uitreiking-four-freedoms-awards-ook-koning-en-premier-aanwezig OZ]</ref> * [[17 april]] - Waepenstilstand van tien daegen tussen [[Libanon]] en [[Israël]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2610766-staakt-het-vuren-ingegaan-in-libanon-nodig-om-vrede-te-bereiken NOS]</ref> * 17 april - Aziatische 'oôrnaer 'iet veurtaen geelpoôtoôrnaer.<ref>[https://nos.nl/artikel/2610813-naam-aziatische-hoornaar-was-verwarrend-vanaf-nu-geelpoothoornaar NOS]</ref> * 17 april - [[Groep-Markuszower]] richt een nieuwe partie op: [[Den Nederlandse Alliantie]] (DNA).<ref>[https://www.nu.nl/politiek/6393239/groep-markuszower-begint-nieuwe-partij-dna-rita-verdonk-sluit-zich-aan.html NU]</ref> * [[20 april]] - Den blokkade van den [[Straet van Hormuz]] leidt toet tekort an kunstmest waordeu voedselpriezen stiegen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611260-oorlog-in-midden-oosten-brengt-voedselzekerheid-in-delen-van-wereld-in-gevaar NOS]</ref> * 20 april - Noôdtoestand in den 'oôdstad van [[Nieuw-Zeêland]] [[Wellington]] en omhevieng deu record vee rehen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611288-nieuw-zeeland-roept-noodtoestand-uit-in-hoofdstad-na-recordhoeveelheid-regen NOS]</ref> * [[21 april]] - [[Eêste Kaemer]] stemt tehen den asielnoôdmaetregelenwet en vò invoerieng vant twistatusstelsel.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611464-partijen-teleurgesteld-over-sneuvelen-asielwet-een-blamage-en-diep-triest NOS]</ref> * 21 april - Stroômnet in den provincie [[Utrecht (provincie)|Utrecht]] vol.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611482-stroomnet-utrecht-nu-echt-vol-helemaal-geen-nieuwe-of-zwaardere-aansluitingen-meer NOS]</ref> * [[23 april]] - Dreigieng van tekort an drienkwaeter in Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611728-vitens-waarschuwt-voor-tekort-aan-drinkwater NOS]</ref> * 23 april - Inlichtiengendienst AIVD waerschuwt vò [[Rusland]], [[China]] en jihadistisch terrorisme van [[Islamitische Staete]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2611683-rusland-china-terroristen-aivd-zag-in-80-jaar-niet-meer-dreiging-dan-nu NOS]</ref> * [[25 april]] - Net zo as in 2025 vanover een zeêr droôge lente.<ref>[https://nos.nl/artikel/2611897-opnieuw-droog-voorjaar-terwijl-bodem-nog-niet-is-hersteld-van-droog-2025 NOS]</ref> * [[26 april]] - Den marathon wor vò den eêste mael onger den twi uur gelope.<ref>[https://nos.nl/artikel/2612045-onder-de-magische-grens-van-twee-uur-sawe-loopt-wereldrecord-marathon-in-londen NOS]</ref> * [[27 april]] - Konienksdag: konienk [[Wullem-Alexander der Nederlan'n|Wullem-Alexander]] mie z'n wuuf koniengin [[Máxima der Nederlan'n|Máxima]] plus ulder drie dochters bezoeke [[Dokkum]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612191-koninklijke-familie-voltooit-bezoek-aan-dokkum-tige-tank NOS]</ref> * [[28 april]] - Nieuw nationaol park in Nederland: 'Ollandse Dunen in den provincie [[Zuud-'Olland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612269-nederland-heeft-een-nieuw-nationaal-park-hollandse-duinen NOS]</ref> * [[29 april]] - Hroôte brand opt militair oefenterrein bie [['t Harde]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612394-grote-brand-op-militair-oefenterrein-t-harde-nl-alert-in-meerdere-provincies NOS]</ref> * 29 april - Oliepries 't 'oôgst sins 2022 deu oôrlog int [[Midden-Oôsten]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612423-olieprijs-stijgt-naar-hoogste-niveau-in-vier-jaar NOS]</ref> * [[30 april]] - Toearegs en jihadisten vechten saemen tehen 't militaire regime in [[Mali]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612498-rebellengroepen-bundelen-krachten-om-junta-in-mali-omver-te-werpen NOS]</ref> === meie === * [[1 meie]] - De [[Vereênigde Araobische Emiraoten]] stappen uut den [[OPEC]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612297-verenigde-arabische-emiraten-stappen-uit-oliekartel-opec NOS]</ref> * [[3 meie]] - (Nederlandse) doôden deu hantavirus op cruiseschip.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/03/2-doden-gelinkt-aan-acuut-respiratoir-syndroom-op-cruiseschip-in/ VRT]</ref> * 3 meie - Levende [[witsnuutdolfijn]] anhespoeld bie [[Egmond an Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2612991-witsnuitdolfijn-levend-aangespoeld-op-strand-egmond-aan-zee NOS]</ref> * [[4 meie]] - 26 doôden deu ontploffieng in een vierwerkfabriek in den [[China|Chinese]] stad Liuyang ([[Hunan]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2613165-zeker-26-doden-en-tientallen-gewonden-bij-explosie-in-chinese-vuurwerkfabriek NOS]</ref> * [[7 meie]] - Rechter geêft hemeênte [[Goereê-Overflakkeê]] geliek mie sluutieng op zoondag van supermart in [[Ouwdurp]] om [[calvinisme|geloôfsredenen]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2191777/supermarkt-moet-geloof-respecteren-en-mag-definitief-niet-open-op-zondag RM]</ref> * [[12 meie]] - Vanwehe deêlname van [[Israël]] ant Eurovisiesongfestival in [[Wenen]] doen [[Ierland (land)|Ierland]], [[Iesland]], [[Nederland]], [[Slovenië]] en [[Spanje]] niet meê.<ref>[https://nos.nl/artikel/2614055-eurovisie-songfestival-van-start-met-israel-maar-zonder-nederland NOS]</ref> * 12 meie - Brandstichtieng bie noôdopvang vò asielzoekers in [[Loôsdrecht]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614145-schandalig-en-totaal-onacceptabel-bestuurders-kwaad-over-geweld-loosdrecht NOS]</ref> * 12 meie - Uutzonderlijk laete sneêuwval in de [[Alpen]].<ref>[https://www.nu.nl/buitenland/6395570/opvallend-late-sneeuwval-in-de-alpen-in-bijna-20-jaar-niet-voorgekomen.html NU]</ref> * [[13 meie]] - Windoôs in [[Eersel]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614282-schade-aan-daken-auto-s-en-bomen-in-eersel-door-windhoos NOS]</ref> * 13 meie - Driemael meêr [[terp]]en as 'edacht in [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/video/2614260-nederland-nog-meer-terpenland-drie-keer-zo-veel-terpen-als-gedacht NOS]</ref> * [[14 meie]] - Zwaere anvallen mie drones en raketten van [[Rusland]] op [[Oekraïne]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614318-zeker-zeven-doden-door-een-van-de-zwaarste-russische-aanvallen-op-oekraine NOS]</ref> * [[15 meie]] - 78 doôden deu bendeheweld in [[Haïti]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614428-tientallen-doden-door-bendegeweld-rondom-haitiaanse-hoofdstad NOS]</ref> * 15 meie - Uutbraek van [[ebola]] mie 65 doôden int oôsten van [[Konho-Kinshasa]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614409-opnieuw-ebola-uitbraak-in-congo-zeker-65-doden-risico-op-verdere-verspreiding NOS]</ref> * 15 meie - [[Israël]] doôdt den militaire leider van [[Hamas]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614542-hamas-leider-gedood-volgens-israel-verantwoordelijk-voor-7-oktober NOS]</ref> * [[16 meie]] - [[Bulharije]] wint 't Eurovisiesongfestival, [[Israël]] wor twidde.<ref>[https://nos.nl/artikel/2614613-bangaranga-bulgarije-wint-eurovisie-songfestival-israel-tweede NOS]</ref> * [[19 meie]] - Een [[asteroïde]] gaet vlak langs den [[aerde]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2614795-asteroide-scheert-langs-de-aarde-dichterbij-kan-bijna-niet-zonder-te-botsen NOS]</ref> * [[20 meie]] - 1121 nieuwe diersoôrten ontdekt in de [[zeê]]ën.<ref>[https://nos.nl/artikel/2615187-spookhaai-en-glazen-worm-ruim-1100-nieuwe-soorten-ontdekt-in-zee NOS]</ref> * [[24 meie]] - Zeêr zwaere anvallen mie drones en raketten (waeronger den Oresjnik-raket) van [[Rusland]] op den [[Oekraïne|Oekraïense]] 'oôdstad [[Kiev]] en omhevieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2615803-rusland-vuurt-gevreesde-oresjnik-raket-af-op-oekraine-europa-reageert-geschokt NOS]</ref> * [[29 meie]] - [[Israël]] gaet 70% van den [[Gazastroôke]] bezetten.<ref>[https://nos.nl/artikel/2616270-premier-netanyahu-israel-gaat-70-procent-van-gaza-bezetten NOS]</ref> * [[30 meie]] - Noôdweêr in [[Belhië]].<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/05/31/hoe-ontstaan-hagelbollen-en-hoe-kunnen-ze-zo-groot-worden/ VRT]</ref> * [[31 meie]] - [[Israël]] verovert 't kasteêl Beaufort an den [[Litani]] in [[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2616518-israel-neemt-strategisch-kasteel-in-evacuatiezone-libanon-schuift-steeds-verder-op NOS]</ref> === juni === * [[3 juni]] - Anvallen mie drones deu [[Oekraïne]] op onger aore den [[Rusland|Russische]] stad [[Sint-Petersburg]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2616941-oekraine-raakt-doelen-in-sint-petersburg-navo-chef-rutte-bezoekt-kyiv NOS]</ref> * 3 juni - Waepenstilstand tussen [[Libanon]] en [[Israël]], ofankelijk van terugtrekkieng van [[Hezbollah]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2617058-israel-en-libanon-akkoord-over-nieuw-staakt-het-vuren-maar-veel-hangt-af-van-hezbollah NOS]</ref> * [[4 juni]] - Windoôs in [[Glanerbrugge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2617146-plaatselijk-schade-door-hevige-buien-komende-dagen-nog-wisselvallig NOS]</ref> * [[6 juni]] - Vuuftigste editie van den [[Evanhelische Omroep|EO-Jongerendag]]; deêze wor hehouwe in [[Rotterdam]].<ref>[https://www.rijnmond.nl/nieuws/2198206/eo-jongerendag-bestaat-vijftig-jaar-en-zo-wordt-dat-gevierd-in-rotterdam RM]</ref> * 6 juni - Hroôte [[Kernien]]enplaeg in [[Australië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2617370-kopzorgen-in-australie-om-konijnenplaag-we-moeten-ze-uitroeien NOS]</ref> * [[7 juni|7]]-[[8 juni]] - [[Iran]] en [[Israël]] voeren luchtanvall'n op mekaer uut.<ref>[https://nos.nl/artikel/2617581-israel-en-iran-bestoken-elkaar-met-aanvallen-petrochemische-fabriek-geraakt NOS]</ref> * 8 juni - [[Aerdbevieng]] mie kracht van 7,8 in de [[Filepien'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2617765-dodental-na-aardbeving-filipijnen-loopt-op-tienduizenden-mensen-ontheemd NOS]</ref> * [[11 juni]]-[[19 juli]] - Waereldkampioenschap [[voebal]] vò mannelijke lan'nteams (FIFA World Cup 26) in [[Canada]], [[Mexico]] en de [[Vereênigde Staeten]].<ref>[https://nos.nl/sport/wk-voetbal-2026 NOS]</ref> * [[12 juni]] - Europeêse asiel- en migraotiepact in werkieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2618191-het-europese-migratiepact-gaat-in-wat-verandert-er NOS]</ref> * [[13 juni]] - [[GroenLienks]] en [[PvdA]] vanof noe officieel saemen as [[Progressief Nederland]] (PRO).<ref>[https://nos.nl/artikel/2618402-leden-pvda-en-gl-stemmen-met-overgrote-meerderheid-voor-fusie-en-gaan-nu-verder-als-pro NOS]</ref> * 13 juni - 'Oôgste wintertemperatuur oôit op [[Antartica]]: 15,5° C.<ref>[https://nos.nl/artikel/2618421-antarctica-meet-recordtemperatuur-deze-winter-20-graden-warmer-dan-gemiddeld NOS]</ref> * [[18 juni]] - Hroôte droneanval van [[Oekraïne]] op [[Rusland]], o.a. op een hroôte olieraffinaederie bie [[Moskou]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2619147-enorme-oekraiense-droneaanval-op-rusland-belangrijke-olieraffinaderij-in-brand NOS]</ref> * 18 juni - Den provincie [[Limburg (Nederland)|Limburg]] waerschuwt vò een [[wasbeêr]]plaeg in [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2619201-limburg-waarschuwt-nederland-loopt-risico-op-serieuze-plaag-van-wasberen NOS]</ref> * 18 juni - As hevolg van een ofspraek 'effen de [[Vereênigde Staeten]] den blokkade van [[Iran|Iraonse]] 'aevens op en opene den [[Straet van Hormoez]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2619233-vs-heft-blokkade-van-iraanse-havens-op-tankers-varen-weer-door-straat-van-hormuz NOS]</ref> * [[19 juni]] - Nieuwe waepenstilstand tussen [[Israël]] en [[Hezbollah]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2619340-nieuw-bestand-tussen-israel-en-hezbollah-horde-in-akkoord-vs-iran-lijkt-genomen NOS]</ref> * 19-[[20 juni]] - Vee schaede an boômen in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]] deu noôdweêr.<ref>[https://nos.nl/artikel/2619504-noodweer-legt-meer-dan-350-bomen-plat-in-groningen-het-was-echt-heel-heftig NOS]</ref> * [[22 juni]] - Den Britse premier [[Keir Starmer]] gaet weg.<ref>[https://nos.nl/artikel/2619757-de-val-van-mr-rules-hoe-het-premierschap-van-starmer-nooit-van-de-grond-kwam NOS]</ref> * [[24 juni]] - Twi zwaere [[aerdbevieng]]en mie een kracht van 7,2 en 7,5 in [[Venezuela]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2620160-twee-zware-aardbevingen-in-venezuela-vrees-voor-duizenden-slachtoffers NOS]</ref> * [[26 juni]] - 'Oôgste junitemperatuur oôit mie 36,8° C in [[De Bilt]] en 39,4° C in [[Ell (Nederland)|Ell]].<ref>[https://www.weeronline.nl/nieuws/26-6-2026-hoogste-juni-temperatuur-ooit-gemeten Won]</ref> * [[29 juni]] - In [[Mexico]] wor 't Nederlands voebalelftal deu verlies van [[Marokko]] uutgeschakeld int waereldkampioenschap [[voebal]] vô mannelijke lan'nteams.<ref>[https://nos.nl/artikel/2620935-wk-voorbij-voor-oranje-sterk-marokko-wint-zenuwslopend-duel-na-strafschoppen NOS]</ref> === juli === * [[1 juli]] - Ruum twi meljoen soldaeten binne gedoôd, gewond of vermist in den oôrlog tussen [[Oekraïne]] en [[Rusland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621308-ruim-2-miljoen-militairen-rusland-en-oekraine-gesneuveld-vermist-of-gewond NOS]</ref> * [[2 juli]] - Scheurieng binn'n den [[Roôms-Kattelieke Kerke]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621382-vaticaan-breekt-met-priesters-en-bisschoppen-om-wijding-zonder-toestemming NOS]</ref> * [[4 juli]] - De [[Vereênigde Staeten]] bestaen 250 jaer.<ref>[https://app.nos.nl/shorthand/250-jaar-verenigde-staten/index.html NOS]</ref> * 4 juli - In [[Mali]] worren steê angevalle deu rebellen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621602-rebellen-vallen-steden-aan-door-heel-mali NOS]</ref> * [[5 juli]] - Toenaeme van heweld deu [[Israëliërs]] tehen [[Palestijnen]] op den [[Westelijke Jordaonoever]].<ref>[https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2621699-geweld-tegen-palestijnen-op-de-bezette-westelijke-jordaanoever-blijft-toenemen NOS]</ref> * 5 juli - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]], veural bie [[Perpignan]] int departement [[Pyrénées-Orientales]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621821-duizenden-mensen-geevacueerd-in-zuid-frankrijk-om-bosbranden NOS]</ref> * [[6 juli]] - Superorkaon op eilandje [[Rota]] bie [[Guam]] in den [[Hroôten Oceaon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621852-zware-orkaan-bavi-treft-tropisch-eiland-rota-met-volle-kracht NOS]</ref> * 6 juli - [[Hamas]] gaet 't politieke bestier over den [[Gazastroôke]] stoppen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621919-politieke-tak-hamas-geeft-na-twintig-jaar-het-bestuur-van-de-gazastrook-op NOS]</ref> * 6 juli - [[Duutsland]] wil meêr gaen uutgeve an defensie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621962-duitsland-volgt-nieuwe-koers-en-zet-in-op-defensie-bij-nieuwe-begroting NOS]</ref> * 6 juli - Probleêm[[wolven]] moge in Nederland worren ofeschote.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621834-kabinet-deze-zomer-probleemwolven-bij-incidenten-afschieten NOS]</ref> * [[7 juli]] - Twintig windmeulens bie de [[Kreêkraksluuzen]] in den [[Zeêland|Zeêuwe]] gemeênte [[Reimerswaol (gemeênte)|Reimerswaol]] moge overdag niet meêr draoie vanwehe den doôd van een zeêaerend.<ref>[https://nos.nl/artikel/2621987-twintig-zeeuwse-windmolens-verplicht-stilgezet-na-dood-zeearend NOS]</ref> * 7 juli - Hroôte problemen mie rivierkreêften in [[Zeêland]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18598231/dit-kreeftje-lijkt-onschuldig-maar-kloont-zichzelf-en-is-desastreus-voor-onderwaterleven-en-dijkveiligheid OZ]</ref> * [[8 juli|8]]-[[9 juli]] - Luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622279-iran-meldt-14-doden-en-tientallen-gewonden-bij-aanvallen-vs NOS]</ref> * 9 juli - [[Europeês Parlement]] vòstander van digitaole [[euro]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622334-digitale-euro-weer-een-stap-dichterbij-europees-parlement-akkoord NOS]</ref> * [[11 juli]] - Hroôte natuurbrand in den Zuud-[[Spanje|Spaonse]] provincie [[Almería (provincie)|Almería]] mie vee doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2622594-al-6600-hectare-grond-verwoest-door-dodelijke-natuurbrand-in-zuid-spanje NOS]</ref> * [[12 juli]] - Hroôte bosbrand zuudoôstelijk van [[Paries]] bie [[Fontainebleau]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622927-grote-natuurbrand-bij-parijs-nog-niet-onder-controle NOS]</ref> * 12 juli - 30 doôden deu brand in een café in [[Bangkok]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622914-dodental-na-brand-in-muziekbar-in-bangkok-opgelopen-slachtoffers-vooral-thai NOS]</ref> * [[13 juli]] - Vanover luchtanvall'n tussen de [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622804-opnieuw-aanvallen-tussen-vs-en-iran-explosies-op-verschillende-plekken NOS]</ref> * 13 juli - Toenaeme van [[bever (dier)|bevers]] bedreigieng vò dieken en wehen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2622811-probleembever-van-bedreigde-diersoort-naar-sloper-van-dijken-en-wegen NOS]</ref> * 13 juli - De [[Vereênigde Staeten]] gaen [[Iran]] vanover op zeê blokkeren en tol 'effen in den [[Straet van Hormoez]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2622859-trump-wil-tolheffing-in-straat-van-hormuz-kondigt-hervatting-blokkade-van-iran-aan NOS]</ref> * [[14 juli]] - Den [[Knesset]] neêmt baosiswet over [[Thora]]studie an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2622981-israelisch-parlement-neemt-vlak-voor-reces-omstreden-thorastudie-wet-aan NOS]</ref> * [[16 juli]] - [[Zeêland]] ao minste antal vrouwelijke wetouwers van Nederland.<ref>[https://nos.nl/artikel/2623176-opmars-vrouwelijke-wethouders-stokt-in-zeeland-maar-een-op-de-zes NOS]</ref> * 16 juli - Nederland ao vanwehe den droôgte een waetertekort.<ref>[https://nos.nl/artikel/2623209-nederland-heeft-watertekort-maatregelen-aangekondigd-voor-eerlijke-verdeling NOS]</ref> * [[17 juli]] - Hroôte brand in den Zuud-[[Noorwegen|Noorse]] plekke Krokstadelva (hemeênte [[Drammen]]).<ref>[https://nos.nl/artikel/2623462-enorme-brand-in-noorse-woonwijk-grotendeels-onder-controle NOS]</ref> * [[18 juli]] - 143 doôden op een migrantenboôt vò den kust van [[Mauritanië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623870-143-mensen-dood-gevonden-op-migrantenboot-voor-kust-mauritanie NOS]</ref> * [[19 juli]] - [[Israël]] wil nieuwe nederzettiengen bouwen in den [[Gazastroôke]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623634-israelische-minister-kondigt-plannen-aan-voor-nieuwe-nederzettingen-in-gaza NOS]</ref> * 19 juli - [[Spanje]] wint 't waereldkampioenschap [[voebal]] mie 1-0 van [[Arhentinië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623685-spanje-krijgt-machteloos-argentinie-uiteindelijk-op-de-knieen-en-is-wereldkampioen NOS]</ref> * [[20 juli]] - [[Andy Burnham]] (Labour Party) wor premier vant [[Vereênigd Konienkriek]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623742-burnham-beedigd-als-britse-premier-starmer-officieel-afgezwaaid NOS]</ref> * 20 juli - Den [[China|Chineêse]] webwienkel AliExpress krieg een boete van 550 meljoen euro van den [[Europeêse Commissie]] vanwehe verkoôp van illegaole artikelen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2623734-aliexpress-krijgt-europese-boete-van-550-miljoen-voor-verkoop-illegale-producten NOS]</ref> * 20 juli - [[Nicaragua]] stopt mie verkieziengen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2623818-van-democratie-naar-dictatuur-president-schaft-verkiezingen-in-nicaragua-af NOS]</ref> * 20 juli - Blokkade van den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]] tehen [[Saoedi-Araobië]] deu de [[Houthi's]] in [[Jeêm'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623764-houthi-s-kondigen-maritieme-blokkade-aan-tegen-saudi-arabie NOS]</ref> * [[21 juli|21]]-[[24 juli]] - [[Nijmeegse Vierdaegse]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2624263-laatste-vierdaagse-wandelaars-druppelen-binnen-om-kruisje-op-te-halen NOS]</ref> * [[23 juli]] - Zwaere bosbranden in Zuud-[[Frankriek]] en bie [[Madrid]] in [[Spanje]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2624217-frankrijk-vraagt-hulp-van-eu-bij-bosbranden-spanje-roept-noodtoestand-uit NOS]</ref> * 23 juli - [[Nauru]] gaet een ambassade opene in [[Israël]] en wel in den 'oôdstad [[Jeruzalem]].<ref>[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/775610/nauru-s-government-announces-plans-for-embassy-in-israel RNZ]</ref> * [[24 juli]] - Nieuwe importeffiengen deu de [[Vereênigde Staeten]], ok vò lan'n van den [[Europeêse Unie]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2624214-vs-kondigt-importheffingen-aan-op-producten-uit-60-landen-waaronder-eu-lidstaten NOS]</ref> * [[28 juli]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,1 in Zuud-[[Japan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2624927-dodental-na-aardbevingen-in-japan-loopt-op-reddingswerk-nog-in-volle-gang NOS]</ref> * [[29 juli]] - [[Nauru]] verandert um z'n eihe in Naoero.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/08/03/nauru-verandert-naam-naar-naoero/ VRT]</ref><ref>[https://www.rnz.co.nz/news/pacific/836342/nauru-officially-changes-name-to-naoero-after-thoughtful-deliberation-bypassing-referendum RNZ]</ref> * [[31 juli]] - Tienduuzenden jonge [[Marokko|Marokkaonen]] trekken den [[Spanje|Spaonse]] [[exclave]] [[Ceuta]] binn'n.<ref>[https://nos.nl/artikel/2625033-tienduizenden-migranten-bereiken-spaanse-exclave-ceuta-dodental-stijgt-naar-27 NOS]</ref> === oes === * [[1 oes]] - Vanof noe is vierwerk verboden in [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2621134-consumenten-mogen-niet-meer-knallen-vuurwerkverbod-gaat-definitief-in NOS]</ref> * [[7 oes]] - Defensiepact tuss'n [[Saoedi-Araobië]], [[Turkije]] en [[Pakistan]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2625940-navo-lid-turkije-tekent-defensiepact-met-saudi-arabie-en-pakistan NOS]</ref> * [[10 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,4 in [[Colombia]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2627068-dodental-beving-colombia-inmiddels-294-hoop-vervliegt-voor-mensen-onder-puin NOS]</ref> * 10 oes - Recordlaegte van [[Rien]] bij [[Lobith]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2626232-record-uit-1947-gesneuveld-niet-eerder-zo-weinig-water-door-de-rijn NOS]</ref> * [[11 oes]] - Een veêrboôt zienkt opt [[Karibameêr]] bie [[Zimbabwe]], weerbie minstens 97 mins'n omkomme.<ref>[https://nos.nl/artikel/2626484-zeker-15-doden-na-kapseizen-veerboot-in-zimbabwe-tientallen-mensen-vermist NOS]</ref> * [[12 oes]] - [[Zunne]]verduusterieng in Noôrd-[[Spanje]] en West-[[Iesland]], hroôtendeêls ok in [[Belhië]] en [[Nederland]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2626591-nederlanders-smullen-van-de-eclips-lijkt-een-maan-die-licht-geeft NOS]</ref><ref>[https://hemel.waarnemen.com/zon/eclipsen/zonsverduistering_20260812.html hwc]</ref> * [[14 oes|14]]-[[31 oes]] - Hroôte brand in de 'Oôge Venen ([[Ardenn'n]], provincie [[Luuk (provincie)|Luuk]]).<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/liveblog/beelden-tonen-dat-gevaar-in-de-hoge-venen-nog-niet-is-geweken-m~1787109504614/ VRT]</ref> * [[15 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 7,7 opt [[Indonesië|Indonesische]] eiland [[Flores]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2627241-dodental-aardbeving-indonesisch-eiland-flores-loopt-op-duizenden-ontheemden NOS]</ref> * [[18 oes]] - Een goudmien in den [[Centraol-Afrikaonse Rippebliek]] stort deêls in mie minstens 100 doôden as hevolg.<ref>[https://nos.nl/artikel/2627538-vrees-voor-ruim-honderd-doden-door-mijnongeluk-centraal-afrikaanse-republiek NOS]</ref> * [[21 oes]] - [[Aerdbevieng]] mie een kracht van 2,8 bie [[Zandeweer]] in [[Greunienge (provincie)|Greunienge]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2627688-aardbeving-met-kracht-van-2-8-bij-zandeweer-in-groningen NOS]</ref> * [[26 oes]] - Hroôte overstroômieng mie vee doôden in [[Nepal]] en [[Tibet]] deu ofbrekende [[gletsjer]] in den [[Himalaya]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2629070-dodental-overstromingen-nepal-boven-900-zoektocht-naar-overlevenden-in-tunnels NOS]</ref> * [[30 oes]] - De [[Vereênigde Staeten]] en [[Iran]] vallen mekaer vanover an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2629007-vs-valt-na-weken-weer-iraanse-installaties-aan-iran-bestookt-amerikaanse-bases NOS]</ref> * [[31 oes]] - Warmste zeumer oôit in [[Nederland]].<ref>[https://www.knmi.nl/nederland-nu/klimatologie/maand-en-seizoensoverzichten/2026/zomer KNMI]</ref> === september === * [[1 september]]-[[12 oktober]] - [[Zeêlandbrugge]] dicht vanwehe ongeroud.<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18691861/zeelandbrug-zes-weken-dicht-voor-reparatie-scheuren-in-brug-worden-steeds-groter OZ]</ref> * 1 september - Hroôte groep mannen valt 'uus an in [[Overasselt]], 'ierbie wor een bewaeker doôdeschote.<ref>[https://nos.nl/artikel/2629275-overasselt-opgeschrikt-door-gewelddadig-schietincident-veel-nog-onduidelijk NOS]</ref> * [[3 september]] - De [[Houthi's]] behinne mie een hroôte anval tehen 't leher van [[Jeêm'n]], vermoedelijk doel is den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2629798-houthi-s-beginnen-offensief-een-van-de-zwaarste-gevechten-in-jemen-in-jaren NOS]</ref> * [[6 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Sachsen-Anhalt]] wor den [[AfD]] den hroôste partie.<ref>[https://nos.nl/artikel/2629958-monsterzege-afd-in-saksen-anhalt-nog-onzeker-of-partij-alleen-kan-regeren NOS]</ref> * 6 september - Zeldzaeme albino [[zeêond]] hezien op [[Neeltie Jans]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18760294/zeldzame-witte-zeehond-gespot-op-zeeuws-strand OZ]</ref> * [[8 september]] - De [[Houthi's]] vall'n 't zuuden van [[Saoedi-Araobië]] an.<ref>[https://nos.nl/artikel/2630138-73-gewonden-bij-houthi-aanvallen-op-saudi-arabie NOS]</ref> * 8 september - 't [[Vereênigd Konienkriek]], [[Frankriek]] en [[Canada]] gaen den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]] verbiejen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2630205-vk-frankrijk-en-canada-komen-met-importverbod-voor-goederen-uit-nederzettingen-westoever NOS]</ref> * [[9 september]] - Vee doôden deu brand op veêrboôt op de [[Filepien'n]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2630780-dodental-veerbootbrand-filipijnen-opgelopen-tot-76 NOS]</ref> * [[10 september]] - [[Israël]] vernietugt een ondergroons complex van [[Hezbollah]] in Zuud-[[Libanon]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2630529-enorme-explosies-in-zuid-libanon-israel-zegt-complex-hezbollah-te-hebben-verwoest NOS]</ref> * 10 september - Zwaer ongeluk mie een Nederlandse bus in Oôst-[[Zwitserland]] mie vuuf doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2630537-vijf-doden-en-veertig-gewonden-bij-busongeluk-zwitserland NOS]</ref> * [[11 september]] - De [[Houthi's]] verkriegen controle over den zeêstraet [[Bab el-Mandeb]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2630555-houthi-s-nemen-controle-over-belangrijke-vaarroute-voor-olie-naar-europa NOS]</ref> * [[19 september]] - De [[Houthi's]] vallen den luchtaeven van [[Riyad]] en olieinstallaoties van [[Saoedi-Araobië]] an den [[Rooie Zeê]] an.<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/19/saoedi-arabie-vlammen-en-een-dikke-zwarte-rookpluim-hoofdstad-ri/. VRT]</ref> * 19 september - Olie spoelt an opt strange van [[Walchren]].<ref>[https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/18805501/vervuiling-met-stookolie-breidt-zich-verder-uit-over-zeeuwse-kust OZ]</ref> * [[20 september]] - Bie verkieziengen vò 't staetparlement van [[Mecklenburg-Vorpommern]] wor den [[AfD]] den hroôste partie en bluft den [[CDU]] vò den eêste mael onger den kiesdrempel.<ref>[https://nos.nl/artikel/2631852-pijnlijk-verlies-cdu-in-duitse-deelstaat-voor-het-eerst-kiesdrempel-niet-gehaald NOS]</ref> * [[22 september]] - Verbod in [[Nederland]] van kracht op den invoer van goederen uut [[Israël]]ische nederzettiengen op den [[Westoever]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2623855-invoerverbod-producten-uit-illegale-nederzettingen-israel-gaat-in-op-22-september NOS]</ref> * 22 september - Akkoôrd tussen de [[Vereênigde Staeten]], [[Denemarken]] en [[Hroenland]] mie as uutkomst dat 't Amerikaonse leher in Hroenland wor versterkt.<ref>[https://nos.nl/artikel/2632070-vs-denemarken-en-groenland-tekenen-akkoord-vs-mag-meer-bases-bouwen NOS]</ref> * [[23 september]] - Hroôte droôgte in [[Belhië]].<ref>[https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/09/22/droogte-in-belgie-drinkwaterproductie-gevolgen/ VRT]</ref> * 23 september - Nieuwe gevechten behonne in den [[Ethiopië|Ethiopische]] rehio [[Tigray]] en omhevieng tussen 't reheriengsleher en rebellen.<ref>[https://nos.nl/artikel/2633022-regering-ethiopie-boekt-eerste-overwinning-in-opgelaaide-oorlog NOS]</ref> * [[25 september]] - Veêrboôt zienkt opt [[Tanganyikameêr]] vlakbie den kust van [[Konho-Kinshasa]]; d'r binne minstens 41 doôden.<ref>[https://nos.nl/artikel/2632439-veerboot-zinkt-in-de-nacht-in-congo-zeker-41-doden-en-49-vermisten NOS]</ref> * [[26 september]] - Noôdtoestand in [[Bangkok]] vanwehe overstroômiengen deu zwaere rehenval.<ref>[https://nos.nl/artikel/2632591-grote-delen-van-bangkok-overstroomd-na-aanhoudende-zware-regenval NOS]</ref> * 26-[[27 september]] - 17 doôden bie [[Johannesburg]] en 10 doôden bie [[Kaepstad]] deu schietpartieën.<ref>[https://nos.nl/artikel/2632697-17-doden-bij-schietpartij-met-ak-47-s-in-cafe-johannesburg-ook-bij-kaapstad-10-doden NOS]</ref> * 27 september - [[Israël]] zendt Nederlandse diplomaeten in [[Ramallah]] op den [[Westoever]] weg, vanwehe 't Nederlandse verbod op invoer van goederen uut Israëlische nederzettiengen op den Westoever.<ref>[https://nos.nl/artikel/2632790-israel-zet-nederlandse-diplomaten-ramallah-uit-vanwege-boycot-israelische-producten NOS]</ref> * [[30 september]] - Laetste [[Vereênigde Staeten|Amerikaonse]] troep'n weg uut [[Irak]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2633084-amerikaanse-militairen-na-23-jaar-weg-uit-irak NOS]</ref> === oktober === * [[1 oktober]] - Den [[Zeêuwse Wikipedia]] bestaet twintig jaer. * 1 oktober - Rivieren staen in Oôst-Nederland erg laeg mie hroôte problemen vò den scheêpvaert.<ref>[https://nos.nl/artikel/2633314-rivieren-staan-nu-zo-laag-dat-schippers-zelf-moeten-inschatten-of-varen-nog-lukt NOS]</ref> * [[2 oktober]] - Vee mins'n in den [[Stillen Oceaon]] veruzen vanwehe stiegieng vant waeter deu klimaetveranderieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2633456-enorme-volksverhuizing-stille-oceaan-deze-strijd-tegen-het-water-gaat-iedereen-aan NOS]</ref> * [[3 oktober]] - Laetste weêken bienae verdubbelieng van de [[Rusland|Russische]] anvall'n op den [[Oekraïne|Oekraïense]] 'oôdstad [[Kiev]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2633476-derde-dag-op-rij-met-russische-aanvallen-op-belangrijke-bruggen-in-kyiv NOS]</ref> * [[4 oktober]] - Laetste jaeren overstroômiengen in [[Spanje]] deu zwaere rehenval vanwehe zeêr warme [[Middellanse Zeê]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2633666-abnormaal-warme-middellandse-zee-veroorzaakt-grote-overstromingen-spanje NOS]</ref> * [[5 oktober]] - Hroôte droneanval van [[Oekraïne]] op [[Moskou]] en omhevieng.<ref>[https://nos.nl/artikel/2633824-grote-oekraiense-droneaanval-op-regio-moskou-ook-weer-oekraiense-brug-bestookt NOS]</ref> == Kommende hebeurtenisse == * [[27 oktober]] - Verkiezienge vò den [[Knesset]].<ref>[https://www.britannica.com/event/2026-Israeli-Elections Bri]</ref> == Hesturve == * [[13 jannewari]] - [[Jaap Sala]] (76), Nederlands politicus (burhemeêster [[Sluus (gemeênte)|Sluus]]) * [[16 jannewari]] - [[Willem Jan op 't Hof]] (78), Nederlands predikant en theoloôg * [[26 jannewari]] - [[Arie van den Brand]] (74), Nederlands landbouwkundige, boer en politicus * [[7 feberwari]] - [[Bert Broekhuis]] (82), Nederlands politicus (raedslid [[Tole (gemeênte)|Tole]]) * [[11 feberwari]] - [[Cees Nooteboom]] (92), Nederlands schriever en dichter * [[6 maerte]] - [[Hans Wagner]] (62), Duuts-Nederlands politicus * [[12 maerte]] - [[Wouter van Beijnum]] (79), Nederlands architect * [[30 maerte]] - [[Huub van der Meer]] (82), Nederlands politicus (burhemeêster [[Oôstflakkeê]]) * [[18 juni]] - [[Henk Krijgsman]] (84), Nederlands politicus (burhemeêster [[Wesvore]]) * [[8 juli]] - [[Johanna Kruit]] (85), Zeêuws dichteres en schriefster * [[31 oes]] - [[Elco Brinkman]] (78), Nederlands amtenaer, politicus en bestierder * [[2 september]] - [[Jan Pieter Lokker]] (77), Nederlands leraer, bestierder en politicus (wnd. burhemeêster [[Goereê-Overflakkeê]]) * [[14 september]] - [[Wim van Gelder (CDA)|Wim van Gelder]] (84), Nederlands politicus (Commissaoris van Zeêland) == Temperaturen == {|class="wikitable sortable" |- ! colspan=19 | antal maelen maximum temperatuur in [[De Bilt]].<ref>[https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2026/januari Wst]</ref> |- ! rowspan=2 | maend !! colspan=15 | maximum temperaturen °C !! rowspan=2 | maend |- ! -10--14 !! -5--9 !! 0--4 !! 0-+4 !! 5-9 !! 10-14 !! 15-19 !! 20-24 !! 25-29 !! 30-34 !! 35-39 !! 40-44 !! gemid. !! 'uudig gemid. <ref>[https://web.archive.org/web/20240114062700/https://www.weeronline.nl/nieuws/dit-is-het-nederlandse-jaarklimaat Won]</ref> !! verschil |- | jan || || || 1 || 17 || 11 || 2 || || || || || || || 5,0° || 6,2° || -1,2° || jan |- | feb || || || || 8 || 8 || 10 || 2 || || || || || || 8,6° || 7,2° || +1,4° || feb |- | mrt || || || || || 2 || 18 || 11 || || || || || || 13,3° || 10,4° || +2,9° || mrt |- | apr || || || || || || 9 || 18 || 3 || || || || || 16,4° || 14,8° || +1,6° || apr |- | mei || || || || || || 7 || 11 || 6 || 5 || 2 || || || 19,9° || 18,4° || +1,5° || mei |- | jun || || || || || || || 10 || 8 || 7 || 4 || 1 || || 24,1° || 21,2° || +2,9° || jun |- | jul || || || || || || || || 17 || 13 || 1 || || || 24,6° || 23,0° || +1,6° || jul |- | oes || || || || || || || 1 || 19 || 6 || 4 || 1 || || 24,9° || 22,8° || +2,1° || oes |- | sep || || || || || || || 10 || 17 || 3 || || || || 21,3° || 19,5° || +1,8° || sep |- | okt || || || || || || || || || || || || || ° || 14,9° || ° || okt |- | nov || || || || || || || || || || || || || ° || 10,0° || ° || nov |- | dec || || || || || || || || || || || || || ° || 6,7° || ° || dec |- ! tot. || || || || || || || || || || || || || ° || 14,6° || ° || tot. |} == Plaetjes == <gallery> Overzicht westgevel met ingangsportaal - Amsterdam - 20409010 - RCE.jpg|Vondelkerke -i---i- (32923985971).jpg|[[Patagonië]] Wikipedia-logo-v2-en.png|[[Wikipedia]] 25 jaer Geastrum corollinum 241850068.jpg|Aerdesterre (Geastrum corollinum) LocatieWesterschelde.png|[[Onte]] Cortina d'Ampezzo and mountains Col Druscie, Tofana di Mezzo, Nuvolau, Averau and the Cinque Torri (cropped).jpg|[[Cortina d'Ampezzo]] mie omhevieng Crane (Grus grus) calling).jpg|[[Kraenveugelachtegen|Kraenveugel]] Pygmy Hippopotamuses in Shoushan Zoo.jpg|[[Dwergnijlpaerd]]en "Physical Middle East" CIA World Factbook.png|[[Midden-Oôsten]] Moon on October 19, 2021 (IMG 7062) - Flickr - gjdonatiello.jpg|[[Maen (Aerde)|Maen]] Gemeiner Seestern.JPG|[[Gewone zeêster]] Vespa Munsiyari.jpg|Geelpoôtoôrnaer (Aziatische 'oôrnaer) Koningsdag Dokkum.jpg|Konienksdag in [[Dokkum]] Noordwijk - Coepelduyn 02.jpg|Dunen bie [[Noôrdwiek]] (Nationaol Park 'Ollandse Dunen) Lagenorhynchus albirostris 146341190 (cropped 2).jpg|[[Witsnuutdolfijn]] Haliaeetus albicilla, Mull 1.jpg|[[Zeêaerend]] Rötliches Exemplar des Marmorkrebs.jpg|Marmer[[kreêft]] Karte Hohes Venn.png|'Oôge Venen MV Wikivoyage.png|[[Mecklenburg-Vorpommern]] </Gallery> == Noôten == {{Reflist|1=6}} [[Categorie:Eenentwintegste eêuwe]] 4grboc6fpn6jk76oarp9r3abd6lhbqz 0 15536 184064 184027 2026-10-05T13:09:12Z Venflos 16362 /* Politiek */ 184064 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{Regio |naem = Land Baden-Württemberg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Baden-Württemberg.svg |waepen = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg |kaerte = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Baden-Württemberg.png |land = Duutsland |oôdstad = Stuttgart |oppervlak = 35.748 |inweuners = 11.239.000 |jaer = 2026 |dichteid = 314 }} [[Plaetje:Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Opperduutse streêktaelen]] '''Baden-Württemberg''' ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Stuttgart]]. D'r weune 11,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 35,7 duuzend km². Tis den dorde hroôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkienge. Baden-Württemberg is op 25 april [[1952]] opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den [[Bonsraed]]. Baden-Württemberg hrenst an de deêlstaeten [[Rheinland-Pfalz]] (NW), [[Hessen]] (N) en [[Bayern]] (O) plus an de lan'n [[Zwitserland]] (Z) en [[Frankriek]] (W, [[Elzas]]). {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- ! colspan=2 | Bevolkienge |- ! Jaer || Inweuners |- | 1900 || 4,1 meljoen |- | 1950 || 6,4 meljoen |- | 1975 || 9,2 meljoen |- | 2000 || 10,5 meljoen |- | 2026 || 11,2 meljoen |- |} | {| class=wikitable |- ! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹ |- ! Seizoen || Maximum || Minimum |- | Winter || 4°C || -2°C |- | Lente || 14°C || 4°C |- | Zeumer || 23°C || 12°C |- | 'Erfst || 14°C || 5°C |- | colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer |- | colspan=3 | ¹ in Stuttgart |} |} D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018). Streêktaelen binne [[Aelemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen. Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023). Hroôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]]. == Geschiedenisse == 't Hebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôtertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en een stukje Prusen. Nae den [[Twidde Waereldoôrlog]] wast hebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. Twas verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze hebied'n deêl van den in dat jaer operichte Bonsrippebliek Duutsland en vormden in 1952 den deêlstaet Baden-Württemberg. == Landschap == Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos. Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden. 'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen). In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) <ref>De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.</ref> op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet). De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek <ref>De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.</ref> en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.<ref>Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.</ref> 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren. == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class=wikitable |- | {| class="wikitable sortable" ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[Stuttgart]] || 609.000 |- | [[Mannheim]] || 320.000 |- | [[Karlsruhe]] || 309.000 |- | [[Freiburg im Breisgau]] || 238.000 |- | [[Heidelberg]] || 156.000 |- | [[Pforzheim]] || 134.000 |- | [[Heilbronn]] || 133.000 |- | [[Ulm]] || 130.000 |- | [[Reutlingen]] || 119.000 |- | [[Esslingen am Neckar]] || 95.000 |- | [[Ludwigsburg]] || 93.000 |- | [[Tübingen]] || 93.000 |} | {| class="wikitable sortable" ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Konstanz]] || 87.000 |- | [[Friedrichshafen]] || 63.000 |- | [[Baden-Baden]] || 57.000 |- | [[Ravensburg]] || 51.000 |- | [[Schwäbisch Hall]] || 43.000 |- | [[Kehl]] || 40.000 |- | [[Weil am Rhein]] || 32.000 |- | [[Donaueschingen]] || 22.000 |- | [[Hockenheim]] || 22.000 |- | [[Sigmaringen]] || 17.000 |- | [[Breisach am Rhein]] || 17.000 |- | [[Meersburg]] || 6.000 |} |} == Indeêlieng == Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut: * 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'') * 12 regionaole verbanden (''Regionen'') * 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')<ref>De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.</ref> * 1101 gemeênten (''Gemeinden'') {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]] | 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'') * Freiburg * Karlsruhe * Stuttgart * Tübingen 9 stadsdistricten (''Stadtkreise'') * [[Baden-Baden]] * [[Freiburg im Breisgau]] * [[Heidelberg]] * [[Heilbronn]] * [[Karlsruhe]] * [[Mannheim]] * [[Pforzheim]] * [[Stuttgart]] * [[Ulm]] 35 landsdistricten (''Landkreise'') |- |} | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]] | 12 regionaole verbanden (''Regionen'') Freiburg * Hochrhein-Bodensee * Schwarzwald-Baar-Heuberg * Südlicher Oberrhein Karlsruhe * Mittlerer Oberrhein * Nordschwarzwald * Rhein-Neckar Stuttgart * Heilbronn-Franken * Ostwürttemberg * Stuttgart Tübingen * Bodensee-Oberschwaben * Donau-Iller * Neckar-Alb |- |} |} == Politiek == === Landdag === Zeêtels int deêlstaetparlement (landdag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=25 | Landtag von Baden-Württemberg |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2001 ! 1996 || 1992 || 1988 ! 1984 || 1980 || 1976 ! 1972 || 1968 || 1964 ! 1960 || 1956 || 1952 ! Partie |- | [[Grüne]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|58 || bgcolor="#e8e08e"|47 | bgcolor="#e8e08e"|36 || 17 || 10 | 19 || 13 || 10 | 9 || 6 || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[CDU]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|42 | 60 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|66 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|71 | bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|60 || bgcolor="#e8e08e"|59 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|50 | [[CDU]] |- | [[AfD]] | 35 || 17 || 23 | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[SPD]] | 10 || 19 || 19 | bgcolor="#e8e08e"|35 || 38 || 45 | 39 || bgcolor="#e8e08e"|46 || 42 | 41 || 40 || 41 | 45 || bgcolor="#e8e08e"|37 || 47 | 44 || bgcolor="#e8e08e"|36 || bgcolor="#e8e08e"|38 | [[SPD]] |- | [[FDP]] | || 18 || 12 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|10 | bgcolor="#e8e08e"|14 || 8 || 7 | 8 || 10 || 9 | 10 || 18 || bgcolor="#e8e08e"|14 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|23 | [[FDP]] |- | REP ¹ | || || | || || | 14 || 15 || | || || | || || | || || | REP ¹ |- | [[NPD]] | || || | || || | || || | || || | || 12 || | || || | [[NPD]] |- | [[BHE]] | || || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|6 | [[BHE]] |- | [[KPD]] | || || | || || | || || | || || | || || | || || 4 | [[KPD]] |- ! Totael ! 157 || 154 || 143 ! 138 || 139 || 128 ! 155 || 146 || 125 ! 126 || 124 || 121 ! 120 || 127 || 120 ! 121 || 120 || 121 ! Totael |- |} ¹ Die Republikaner (rechtsconservaetief) === Minister-president'n === Reheriengsleiders van Baden-Württemberg. {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Ministerpräsidenten |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953 |- | Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958 |- | [[Kurt Georg Kiesinger]] ¹ || CDU || 1958–1966 |- | Hans Filbinger || CDU || 1966–1978 |- | Lothar Späth || CDU || 1978–1991 |- | Erwin Teufel || CDU || 1991–2005 |- | Günther Oettinger || CDU|| 2005–2010 |- | Stefan Mappus || CDU|| 2010–2011 |- | Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–2026 |- | Cem Özdemir || Grüne || 2026–noe |- |} ¹ Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier. == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg] * [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica] * [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-baden-wurttemberg.htm GeschiedenisExtra] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}} <Gallery> BudS - Baden-Württemberg Topo.jpg|Precieze kaerte 1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799 Fluss-und Gebirgskarte von Wurttemberg, Baden und Hohenzollern mit Angabe der Wichtigsten Höhenpunkte bearbeitet im Massstabe 1 - 450 000 der natürlichen Grösse - von Heinrich Bach... - btv1b53099925k.jpg|Baden-Württemberg in 1858 Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945 Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952 Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr 2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen 2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz </Gallery> {{Duutse staeten}} [[Categorie:Baden-Württemberg| ]] aqq00znlmu5tg2kkddb2hsq23hz43xd 184085 184064 2026-10-06T07:43:43Z Venflos 16362 /* Landdag */ 184085 wikitext text/x-wiki {{etalage}} {{Regio |naem = Land Baden-Württemberg |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Baden-Württemberg.svg |waepen = Greater coat of arms of Baden-Württemberg.svg |kaerte = Locator map Baden-Württemberg in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Baden-Württemberg.png |land = Duutsland |oôdstad = Stuttgart |oppervlak = 35.748 |inweuners = 11.239.000 |jaer = 2026 |dichteid = 314 }} [[Plaetje:Baden-Wuerttemberg Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Opperduutse streêktaelen]] '''Baden-Württemberg''' ([[Aelemannisch]]: ''Baade-Wiirdebäärg'', [[Zwaobisch]]: ''Badâ-Wirdâberg'', [[Paltsisch]]: ''Bade-Wirddeberg'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Stuttgart]]. D'r weune 11,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 35,7 duuzend km². Tis den dorde hroôtste deêlstaet, zowel in oppervlak as wat betreft bevolkienge. Baden-Württemberg is op 25 april [[1952]] opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den [[Bonsraed]]. Baden-Württemberg hrenst an de deêlstaeten [[Rheinland-Pfalz]] (NW), [[Hessen]] (N) en [[Bayern]] (O) plus an de lan'n [[Zwitserland]] (Z) en [[Frankriek]] (W, [[Elzas]]). {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- ! colspan=2 | Bevolkienge |- ! Jaer || Inweuners |- | 1900 || 4,1 meljoen |- | 1950 || 6,4 meljoen |- | 1975 || 9,2 meljoen |- | 2000 || 10,5 meljoen |- | 2026 || 11,2 meljoen |- |} | {| class=wikitable |- ! colspan=3 | Gemiddelde temperatuur ¹ |- ! Seizoen || Maximum || Minimum |- | Winter || 4°C || -2°C |- | Lente || 14°C || 4°C |- | Zeumer || 23°C || 12°C |- | 'Erfst || 14°C || 5°C |- | colspan=3 | 1700 uure zunne per jaer |- | colspan=3 | ¹ in Stuttgart |} |} D'r binne 31% [[kattelieken]] (2021), 26% [[lutheraonen]] (2021) en 7% [[moslims]] (2018). Streêktaelen binne [[Aelemannisch]] in 't wessen en zuuden en [[Zwaobisch]] in 't midden en oôsten. Fraonkische streêktaelen worren 'esproke in 't noôrden, bevobbeld [[Paltsisch]] in 't noôrdwessen. Tis ien van de riekste deêlstaeten van Duutsland. 't BBP bedraegt 573 miljard euro (2022), de staetsschuld is 60 miljard euro 'oôg (2021) en 4% van de bevolkieng is werkloôs (2023). Hroôte bedrieven binne [[Bosch]], [[Daimler Truck]], [[Mercedes-Benz]] en [[Porsche]]. == Geschiedenisse == 't Hebied bestond toet [[1918]] uut de staeten Groôtertogdom Baden, Konienkriek Württemberg en de [[Prusen|Prusische]] Hohenzollernsche Lande, daernae toet [[1945]] uut Baden, Württemberg en een stukje Prusen. Nae den [[Twidde Waereldoôrlog]] wast hebied van 1945 toet 1949 bezet deu de geallieerd'n. Twas verdeêld in Baden en Württemberg-Hohenzollern (beide bezet deu Frankriek) en Württemberg-Baden (bezet deu de [[Vereênigde Staeten]]). In [[1949]] wierren deêze hebied'n deêl van den in dat jaer operichte Bonsrippebliek Duutsland en vormden in 1952 den deêlstaet Baden-Württemberg. == Landschap == Baden-Württemberg bestaet voo 45% uut landbouw en 39% uut bos. Middelgebergtes binne 't [[Zwarte Woud]] (''Schwarzwald'') in 't wessen, de [[Zwaobische Alb]] (''Zwäbische Alb'') in 't oôsten en 't [[Odenwald]] (leit groôtendeêls in [[Hessen]]) in 't noôrden. 'Oôgste berg van 't Zwarte Woud is de Feldberg (1494 meter, ok 'oôgste berg van Baden-Württemberg), 'oôgste berg van de Zwaobische Alb is de Lemberg (1016 meter) en 'oôgste berg van 't Odenwald de Katzenbuckel (627 meter, vlakbie Hessen). In 't zuudoôsten leit de streêk [[Oberschwaben]] mie as 'oôgste berg de Schwarzer Grat (1119 meter) <ref>De Schwarzer Grat is 'n uutloôper van 't [[Allgäu]]-gebergte.</ref> op de grens mie [[Beieren]] (Oberschwaben leit deêls ok in deêze deêlstaet). De [[Donau]] ontspriengt bei [[Donaueschingen]] en de [[Neckar]] stroômt van zuud nae noôrd deu 't midden van Baden-Württemberg. De [[Rijn]] (''Rhein'') vormt in 't wessen de grens mie Frankriek <ref>De Franse stad [[Straetsburg]] leit juust an d'n overkant.</ref> en in 't zuuden de grens mie Zwitserland.<ref>Uutgezonderd de Zwitserse stad [[Schaffhausen]] en omgevieng, die boven de Rien liggen. De Zwitserse stad [[Basel]] leit deêls an d'n overkant in 't uuterste zuudwessen en de Duutse stad [[Konstanz]] leit onger de Rien.</ref> 't [[Bodenmeêr]] (''Bodensee'') leit in 't zuudoôsten en vormt dae de grens mie Zwitserland. De [[Main]] vormt in 't noôrdoôsten ongeveêr de grens mie Hessen en Beieren en de [[Iller]] vormt in 't zuudoôsten deêls de grens mie Beieren. == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class=wikitable |- | {| class="wikitable sortable" ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[Stuttgart]] || 609.000 |- | [[Mannheim]] || 320.000 |- | [[Karlsruhe]] || 309.000 |- | [[Freiburg im Breisgau]] || 238.000 |- | [[Heidelberg]] || 156.000 |- | [[Pforzheim]] || 134.000 |- | [[Heilbronn]] || 133.000 |- | [[Ulm]] || 130.000 |- | [[Reutlingen]] || 119.000 |- | [[Esslingen am Neckar]] || 95.000 |- | [[Ludwigsburg]] || 93.000 |- | [[Tübingen]] || 93.000 |} | {| class="wikitable sortable" ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Konstanz]] || 87.000 |- | [[Friedrichshafen]] || 63.000 |- | [[Baden-Baden]] || 57.000 |- | [[Ravensburg]] || 51.000 |- | [[Schwäbisch Hall]] || 43.000 |- | [[Kehl]] || 40.000 |- | [[Weil am Rhein]] || 32.000 |- | [[Donaueschingen]] || 22.000 |- | [[Hockenheim]] || 22.000 |- | [[Sigmaringen]] || 17.000 |- | [[Breisach am Rhein]] || 17.000 |- | [[Meersburg]] || 6.000 |} |} == Indeêlieng == Baden-Württemberg bestaet bestierlijk uut: * 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'') * 12 regionaole verbanden (''Regionen'') * 44 districten (''Stadt- en Landkreise'')<ref>De Stadtkreise binne ok steê en gemeênten.</ref> * 1101 gemeênten (''Gemeinden'') {| class=wikitable |- | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Baden-Württemberg, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|links|350px]] | 4 hebied'n (''Regierungsbezirke'') * Freiburg * Karlsruhe * Stuttgart * Tübingen 9 stadsdistricten (''Stadtkreise'') * [[Baden-Baden]] * [[Freiburg im Breisgau]] * [[Heidelberg]] * [[Heilbronn]] * [[Karlsruhe]] * [[Mannheim]] * [[Pforzheim]] * [[Stuttgart]] * [[Ulm]] 35 landsdistricten (''Landkreise'') |- |} | {| class=wikitable |- | [[Plaetje:BW-Regionen.png|350px|links]] | 12 regionaole verbanden (''Regionen'') Freiburg * Hochrhein-Bodensee * Schwarzwald-Baar-Heuberg * Südlicher Oberrhein Karlsruhe * Mittlerer Oberrhein * Nordschwarzwald * Rhein-Neckar Stuttgart * Heilbronn-Franken * Ostwürttemberg * Stuttgart Tübingen * Bodensee-Oberschwaben * Donau-Iller * Neckar-Alb |- |} |} == Politiek == === Landdag === Zeêtels int deêlstaetparlement (landdag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=25 | Landtag von Baden-Württemberg |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2001 ! 1996 || 1992 || 1988 ! 1984 || 1980 || 1976 ! 1972 || 1968 || 1964 ! 1960 || 1956 || 1952 ! Partie |- | [[Grüne]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|58 || bgcolor="#e8e08e"|47 | bgcolor="#e8e08e"|36 || 17 || 10 | 19 || 13 || 10 | 9 || 6 || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[CDU]] | bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|42 || bgcolor="#e8e08e"|42 | 60 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|63 | bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|66 | bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|68 || bgcolor="#e8e08e"|71 | bgcolor="#e8e08e"|65 || bgcolor="#e8e08e"|60 || bgcolor="#e8e08e"|59 | bgcolor="#e8e08e"|52 || bgcolor="#e8e08e"|56 || bgcolor="#e8e08e"|50 | [[CDU]] |- | [[AfD]] | 35 || 17 || 23 | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[SPD]] | 10 || 19 || 19 | bgcolor="#e8e08e"|35 || 38 || 45 | 39 || bgcolor="#e8e08e"|46 || 42 | 41 || 40 || 41 | 45 || bgcolor="#e8e08e"|37 || 47 | 44 || bgcolor="#e8e08e"|36 || bgcolor="#e8e08e"|38 | [[SPD]] |- | [[FDP]] | || 18 || 12 | 7 || bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|10 | bgcolor="#e8e08e"|14 || 8 || 7 | 8 || 10 || 9 | 10 || 18 || bgcolor="#e8e08e"|14 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|21 || bgcolor="#e8e08e"|23 | [[FDP]] |- | [[REP]] | || || | || || | 14 || 15 || | || || | || || | || || | [[REP]] |- | [[NPD]] | || || | || || | || || | || || | || 12 || | || || | [[NPD]] |- | [[BHE]] | || || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|7 || bgcolor="#e8e08e"|6 | [[BHE]] |- | [[KPD]] | || || | || || | || || | || || | || || | || || 4 | [[KPD]] |- ! Totael ! 157 || 154 || 143 ! 138 || 139 || 128 ! 155 || 146 || 125 ! 126 || 124 || 121 ! 120 || 127 || 120 ! 121 || 120 || 121 ! Totael |- |} === Minister-president'n === Reheriengsleiders van Baden-Württemberg. {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Ministerpräsidenten |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Reinhold Maier || [[FDP]] || 1952–1953 |- | Gebhard Müller || [[CDU]] || 1953–1958 |- | [[Kurt Georg Kiesinger]] ¹ || CDU || 1958–1966 |- | Hans Filbinger || CDU || 1966–1978 |- | Lothar Späth || CDU || 1978–1991 |- | Erwin Teufel || CDU || 1991–2005 |- | Günther Oettinger || CDU|| 2005–2010 |- | Stefan Mappus || CDU|| 2010–2011 |- | Winfried Kretschmann || [[Grüne]] || 2011–2026 |- | Cem Özdemir || Grüne || 2026–noe |- |} ¹ Kiesinger was van 1966 toet 1969 bonskanselier. == Noôten == <References/> == Lienks nae buten == * [https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite?%3Btx_rsmpress_list%5Bsearch%5D%5Bkeywords%5D=Digitalisierung&tx_rsmpress_list%5Bpage%5D=70&cHash=37aeaeb26f8e6401a287a179f52fb3ea Baden-Württemberg] * [https://www.britannica.com/place/Baden-Wurttemberg Britannica] * [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-baden-wurttemberg.htm GeschiedenisExtra] * [https://citypopulation.de/de/germany/cities/badenwurttemberg/?admid=331 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/baden-wurttemberg/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|32|N|9|3|L}} <Gallery> BudS - Baden-Württemberg Topo.jpg|Precieze kaerte 1799 map of Swabia by John Cary.jpg|Baden-Württemberg in 1799 Fluss-und Gebirgskarte von Wurttemberg, Baden und Hohenzollern mit Angabe der Wichtigsten Höhenpunkte bearbeitet im Massstabe 1 - 450 000 der natürlichen Grösse - von Heinrich Bach... - btv1b53099925k.jpg|Baden-Württemberg in 1858 Suedwest-vor1945.svg|Baden-Württemberg 1850-1945 Suedweststaat-Württemberg-Hohenzollern.png|Baden-Württemberg 1945-1952 Oberharmersbach-Riersbach, Langenberg 9.jpg|Zwarte Woud Bodensee, Lac de Constance - panoramio (122).jpg|Bodenmeêr 2015 Stuifen und Rechberg vom Hornberg.jpg|Zwaobische Alb Baden-Baden-Innenstadt vom Annaberg-22-2015-gje.jpg|Baden-Baden Ausblick vom Aussichtspunkt an der Zeppelinstraße auf die Stadtmitte von Stuttgart - panoramio.jpg|Stuttgart Altstadt Heidelberg nach Neuschnee.JPG|Heidelberg Schwäbisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall Rechtenstein Donau Kraftwerk.jpg|Donau August - Breisach Rhein - 2013 - panoramio (1).jpg|Rien Burg Hornberg-09-Aussicht Neckarzimmern.jpg|Neckar Sigmaringen zamek 04.jpg|Slot Sigmaringen 2015 08 07 Burg Hohenzollern.jpg|Burg Hohenzollern Central forecourt looking north - Ludwigsburg Castle - Ludwigsburg - Germany 2017.jpg|Slot Ludwigsburg Cathedral ulm03.jpg|Munster van Ulm Landtag von Baden-Württemberg 01.jpg|Parlementsgebouw Schonacher-Trachtenträgerinnen.jpg|Klederdracht in Baden Schwarzwälder Schinken na tmavém chlebu.jpg|Schwarzwalderamme Hockenheimring, Hockenheim (P1100589).jpg|Hockenheimring Hundseck - Ski Lift - panoramio.jpg|Skiën in Zwarte Woud Blick über die Weinberge bis zum Mercedes-Benz Werk in Untertürkheim - panoramio.jpg|Mercedes-Benz </Gallery> {{Duutse staeten}} [[Categorie:Baden-Württemberg| ]] f14i5lucwpmaved3nijpce1x2x5yvy1 0 15556 184065 184042 2026-10-05T13:11:50Z Venflos 16362 /* Landdag */ 184065 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Freistaat Bayern |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Bavaria.svg |waepen = Coat of arms of Bavaria.svg |kaerte = Locator map Bavaria in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Bayern.png |land = Duutsland |oôdstad = München |oppervlak = 70.542 |inweuners = 13.246.000 |jaer = 2026 |dichteid = 188 }} [[Plaetje:Bayern Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] '''Bayern''' ([[Beiers]]: ''Bayern, Baiern, Boarn'', [[Zwaobisch]]: ''Boerâ'', [[Zeêuws]]: ''Beieren'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[München]]. D'r weune 13,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 70,5 duuzend km². Bayern is op 28 september [[1945]] vanover opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den [[Bonsraed]]. Bayern hrenst an de deêlstaeten [[Baden-Württemberg]] (W), [[Hessen]] (NW), [[Thüringen]] (N) en [[Sachsen]] (NO) plus an de lan'n [[Oesteriek]] (ZO, deêlstaeten [[Vorarlberg]], [[Tirol]], [[Salzburg (deêlstaet)|Salzburg]] en [[Oberösterreich]]) en [[Tsjehhië]] (O). Hroôte rivieren binne [[Donau]], Main, Lech, Inn, Isar en Saale. Hroôte meêren binne o.a. Bodenmeêr (int uuterste zuudwessen) en Chiemsee. Hebergtes binne o.a. Schwäbische Alb, Fränkische Alb, Böhmerwald, Bayerischer Wald, Rhön, Spessart, Fichtelgebirge en Bayerische [[Alpen]] (Zugspitze is mie 2962 meter den 'oôgste berg van Duutsland). Streêken binne o.a. Allgäu, Chiemgau en Bayerisches Vogtland. == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class=wikitable |- | {| class="wikitable sortable" |- ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[München]] || 1.505.000 |- | [[Nürnberg]] || 531.000 |- | [[Augsburg]] || 302.000 |- | [[Regensburg]] || 152.000 |- | [[Ingolstadt]] || 141.000 |- | [[Würzburg]] || 134.000 |- | [[Fürth]] || 131.000 |- | [[Erlangen]] || 116.000 |- | [[Bamberg]] || 77.000 |- | [[Aschaffenburg]] || 73.000 |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Bayreuth]] || 73.000 |- | [[Landshut]] || 72.000 |- | [[Passau]] || 54.000 |- | [[Dachau]] || 47.000 |- | [[Hof]] || 47.000 |- | [[Landsberg am Lech]] || 29.000 |- | [[Garmisch-Partenkirchen]] || 28.000 |- | [[Lindau]] || 26.000 |- | [[Bad Kissingen]] || 23.000 |- | [[Berchtesgaden]] || 7.700 |- |} |} == Indeêlieng == Bayern bestaet uut: * 7 Regierungsbezirke (rehio's) * 71 Landkreise (districten) * 25 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |-valign=top | [[Plaetje:Bavaria, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|kaderloos]] | Rehio's: * Altbayern ** Oberbayern ** Niederbayern ** Oberpfalz * Franken ** Oberfranken ** Mittelfranken ** Unterfranken * Schwaben |} == Politiek == === Landdag === Zeêtels int deêlstaetparlement (landdag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=22 | Bayerischer Landtag |- ! Partie ! 2023 || 2018 ! 2013 || 2008 || 2003 ! 1998 || 1994 || 1990 ! 1986 || 1982 || 1978 ! 1974 || 1970 || 1966 ! 1962 || 1958 || 1954 ! 1950 || 1946 <br> (dec) || 1946 <br> (juni) ! Partie |- | [[CSU]] | bgcolor="#e8e08e"|85 || bgcolor="#e8e08e"|85 | bgcolor="#e8e08e"|101 || bgcolor="#e8e08e"|92 || bgcolor="#e8e08e"|124 | bgcolor="#e8e08e"|123 || bgcolor="#e8e08e"|120 || bgcolor="#e8e08e"|127 | bgcolor="#e8e08e"|128 || bgcolor="#e8e08e"|133 || bgcolor="#e8e08e"|129 | bgcolor="#e8e08e"|132 || bgcolor="#e8e08e"|124 || bgcolor="#e8e08e"|110 | bgcolor="#e8e08e"|108 || bgcolor="#e8e08e"|101 || 83 | bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|104 || bgcolor="#e8e08e"|109 | [[CSU]] |- | [[FW]] | bgcolor="#e8e08e"|37 || bgcolor="#e8e08e"|27 | 19 || 21 || | || || | || || | || || | || || | || || | [[FW]] |- | [[AfD]] | 32 || 22 | || || | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[Grüne]] | 32 || 38 | 18 || 19 || 15 | 14 || 14 || 12 | 15 || || | || || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[SPD]] | 17 || 22 | 42 || 39 || 41 | 67 || 70 || 58 | 61 || 71 || 65 | 64 || 70 || 79 | 79 || 64 || bgcolor="#e8e08e"|61 | bgcolor="#e8e08e"|63 || 54 || bgcolor="#e8e08e"|51 | [[SPD]] |- | [[FDP]] | || 11 | || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || 7 | || || 10 | 8 || 10 || | 9 || bgcolor="#e8e08e"|8 || bgcolor="#e8e08e"|13 | 12 || 9 || 3 | [[FDP]] |- | [[NPD]] | || | || || | || || | || || | || || 15 | || || | || || | [[NPD]] |- | BP ¹ | || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|8 || 14 || bgcolor="#e8e08e"|28 | 39 || || | BP ¹ |- | [[BHE]] | || | || || | || || | || || | || || | || bgcolor="#e8e08e"|17 || bgcolor="#e8e08e"|19 | bgcolor="#e8e08e"|26 || || | [[BHE]] |- | [[KPD]] | || | || || | || || | || || | || || | || || | || || bgcolor="#e8e08e"|9 | [[KPD]] |- | WAV ² | || | || || | || || | || || | || || | || || | || 13 || 8 | WAV ² |- ! Totael ! 203 || 205 ! 180 || 187 || 180 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 180 || 180 ! Totael |- |} ¹ Bayernpartei ² Wirtschaftliche Aufbau-Vereinigung [[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Opperduutse streêktaelen]] [[Plaetje:Flag of Bavaria (striped).svg|120px|thumb|Aore vlagge]] === Minister-president'n === Reheriengsleiders van Bayern. {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Ministerpräsidenten |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Fritz Schäffer || / || 1945 - 1945 |- | Wilhelm Hoegner || [[SPD]] || 1945 - 1946 |- | Hans Erhard || [[CSU]] || 1946 - 1954 |- | Wilhelm Hoegner || SPD || 1954 - 1957 |- | Hanns Seidel || CSU || 1957 - 1960 |- | Hans Erhard || CSU || 1960 - 1962 |- | Alfons Goppel || CSU || 1962 - 1978 |- | [[Franz Josef Strauß]] ¹ || CSU || 1978 - 1988 |- | Max Streibl || CSU || 1988 - 1993 |- | Edmund Stoiber || CSU || 1993 - 2007 |- | Günther Beckstein || CSU || 2007 - 2008 |- | Horst Seehofer || CSU || 2008 - 2018 |- | Markus Söder || CSU || 2018 - noe |} ¹ Strauß was van 1953 toet 1969 bonsminister (o.a. defensie en financiën). == Lienks nae buten == * [https://www.bayern.de/ Bayern] * [https://www.landenweb.nl/beieren/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Bavaria Britannica] * [https://www.deutschland.de/de/topic/leben/bayern-kultur-bundesland deutschland.de] * [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-beieren.htm GeschiedenisExtra] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bayern/?admid=336 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/beieren/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|57|N|11|24|L}} {{Duutse staeten}} [[Categorie:Bayern| ]] me7uz9otq1l9u7ve5sown8uu44rkkat 184080 184065 2026-10-06T07:22:38Z Venflos 16362 /* Landdag */ 184080 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Freistaat Bayern |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Bavaria.svg |waepen = Coat of arms of Bavaria.svg |kaerte = Locator map Bavaria in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Bayern.png |land = Duutsland |oôdstad = München |oppervlak = 70.542 |inweuners = 13.246.000 |jaer = 2026 |dichteid = 188 }} [[Plaetje:Bayern Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] '''Bayern''' ([[Beiers]]: ''Bayern, Baiern, Boarn'', [[Zwaobisch]]: ''Boerâ'', [[Zeêuws]]: ''Beieren'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[München]]. D'r weune 13,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 70,5 duuzend km². Bayern is op 28 september [[1945]] vanover opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den [[Bonsraed]]. Bayern hrenst an de deêlstaeten [[Baden-Württemberg]] (W), [[Hessen]] (NW), [[Thüringen]] (N) en [[Sachsen]] (NO) plus an de lan'n [[Oesteriek]] (ZO, deêlstaeten [[Vorarlberg]], [[Tirol]], [[Salzburg (deêlstaet)|Salzburg]] en [[Oberösterreich]]) en [[Tsjehhië]] (O). Hroôte rivieren binne [[Donau]], Main, Lech, Inn, Isar en Saale. Hroôte meêren binne o.a. Bodenmeêr (int uuterste zuudwessen) en Chiemsee. Hebergtes binne o.a. Schwäbische Alb, Fränkische Alb, Böhmerwald, Bayerischer Wald, Rhön, Spessart, Fichtelgebirge en Bayerische [[Alpen]] (Zugspitze is mie 2962 meter den 'oôgste berg van Duutsland). Streêken binne o.a. Allgäu, Chiemgau en Bayerisches Vogtland. == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class=wikitable |- | {| class="wikitable sortable" |- ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[München]] || 1.505.000 |- | [[Nürnberg]] || 531.000 |- | [[Augsburg]] || 302.000 |- | [[Regensburg]] || 152.000 |- | [[Ingolstadt]] || 141.000 |- | [[Würzburg]] || 134.000 |- | [[Fürth]] || 131.000 |- | [[Erlangen]] || 116.000 |- | [[Bamberg]] || 77.000 |- | [[Aschaffenburg]] || 73.000 |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Bayreuth]] || 73.000 |- | [[Landshut]] || 72.000 |- | [[Passau]] || 54.000 |- | [[Dachau]] || 47.000 |- | [[Hof]] || 47.000 |- | [[Landsberg am Lech]] || 29.000 |- | [[Garmisch-Partenkirchen]] || 28.000 |- | [[Lindau]] || 26.000 |- | [[Bad Kissingen]] || 23.000 |- | [[Berchtesgaden]] || 7.700 |- |} |} == Indeêlieng == Bayern bestaet uut: * 7 Regierungsbezirke (rehio's) * 71 Landkreise (districten) * 25 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |-valign=top | [[Plaetje:Bavaria, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|kaderloos]] | Rehio's: * Altbayern ** Oberbayern ** Niederbayern ** Oberpfalz * Franken ** Oberfranken ** Mittelfranken ** Unterfranken * Schwaben |} == Politiek == === Landdag === Zeêtels int deêlstaetparlement (landdag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=22 | Bayerischer Landtag |- ! Partie ! 2023 || 2018 ! 2013 || 2008 || 2003 ! 1998 || 1994 || 1990 ! 1986 || 1982 || 1978 ! 1974 || 1970 || 1966 ! 1962 || 1958 || 1954 ! 1950 || 1946 <br> (dec) || 1946 <br> (juni) ! Partie |- | [[CSU]] | bgcolor="#e8e08e"|85 || bgcolor="#e8e08e"|85 | bgcolor="#e8e08e"|101 || bgcolor="#e8e08e"|92 || bgcolor="#e8e08e"|124 | bgcolor="#e8e08e"|123 || bgcolor="#e8e08e"|120 || bgcolor="#e8e08e"|127 | bgcolor="#e8e08e"|128 || bgcolor="#e8e08e"|133 || bgcolor="#e8e08e"|129 | bgcolor="#e8e08e"|132 || bgcolor="#e8e08e"|124 || bgcolor="#e8e08e"|110 | bgcolor="#e8e08e"|108 || bgcolor="#e8e08e"|101 || 83 | bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|104 || bgcolor="#e8e08e"|109 | [[CSU]] |- | [[FW]] | bgcolor="#e8e08e"|37 || bgcolor="#e8e08e"|27 | 19 || 21 || | || || | || || | || || | || || | || || | [[FW]] |- | [[AfD]] | 32 || 22 | || || | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[Grüne]] | 32 || 38 | 18 || 19 || 15 | 14 || 14 || 12 | 15 || || | || || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[SPD]] | 17 || 22 | 42 || 39 || 41 | 67 || 70 || 58 | 61 || 71 || 65 | 64 || 70 || 79 | 79 || 64 || bgcolor="#e8e08e"|61 | bgcolor="#e8e08e"|63 || 54 || bgcolor="#e8e08e"|51 | [[SPD]] |- | [[FDP]] | || 11 | || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || 7 | || || 10 | 8 || 10 || | 9 || bgcolor="#e8e08e"|8 || bgcolor="#e8e08e"|13 | 12 || 9 || 3 | [[FDP]] |- | [[NPD]] | || | || || | || || | || || | || || 15 | || || | || || | [[NPD]] |- | [[BP]] | || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|8 || 14 || bgcolor="#e8e08e"|28 | 39 || || | [[BP]] |- | [[BHE]] | || | || || | || || | || || | || || | || bgcolor="#e8e08e"|17 || bgcolor="#e8e08e"|19 | bgcolor="#e8e08e"|26 || || | [[BHE]] |- | [[KPD]] | || | || || | || || | || || | || || | || || | || || bgcolor="#e8e08e"|9 | [[KPD]] |- | WAV ¹ | || | || || | || || | || || | || || | || || | || 13 || 8 | WAV ¹ |- ! Totael ! 203 || 205 ! 180 || 187 || 180 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 180 || 180 ! Totael |- |} ¹ Wirtschaftliche Aufbau-Vereinigung [[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Opperduutse streêktaelen]] [[Plaetje:Flag of Bavaria (striped).svg|120px|thumb|Aore vlagge]] === Minister-president'n === Reheriengsleiders van Bayern. {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Ministerpräsidenten |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Fritz Schäffer || / || 1945 - 1945 |- | Wilhelm Hoegner || [[SPD]] || 1945 - 1946 |- | Hans Erhard || [[CSU]] || 1946 - 1954 |- | Wilhelm Hoegner || SPD || 1954 - 1957 |- | Hanns Seidel || CSU || 1957 - 1960 |- | Hans Erhard || CSU || 1960 - 1962 |- | Alfons Goppel || CSU || 1962 - 1978 |- | [[Franz Josef Strauß]] ¹ || CSU || 1978 - 1988 |- | Max Streibl || CSU || 1988 - 1993 |- | Edmund Stoiber || CSU || 1993 - 2007 |- | Günther Beckstein || CSU || 2007 - 2008 |- | Horst Seehofer || CSU || 2008 - 2018 |- | Markus Söder || CSU || 2018 - noe |} ¹ Strauß was van 1953 toet 1969 bonsminister (o.a. defensie en financiën). == Lienks nae buten == * [https://www.bayern.de/ Bayern] * [https://www.landenweb.nl/beieren/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Bavaria Britannica] * [https://www.deutschland.de/de/topic/leben/bayern-kultur-bundesland deutschland.de] * [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-beieren.htm GeschiedenisExtra] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bayern/?admid=336 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/beieren/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|57|N|11|24|L}} {{Duutse staeten}} [[Categorie:Bayern| ]] 3tac4gemtj22d7mwqq0pgq5yj870vl5 184081 184080 2026-10-06T07:24:59Z Venflos 16362 /* Landdag */ 184081 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Freistaat Bayern |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Bavaria.svg |waepen = Coat of arms of Bavaria.svg |kaerte = Locator map Bavaria in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Bayern.png |land = Duutsland |oôdstad = München |oppervlak = 70.542 |inweuners = 13.246.000 |jaer = 2026 |dichteid = 188 }} [[Plaetje:Bayern Landschaften.png|thumb|Landschapp'n]] '''Bayern''' ([[Beiers]]: ''Bayern, Baiern, Boarn'', [[Zwaobisch]]: ''Boerâ'', [[Zeêuws]]: ''Beieren'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[München]]. D'r weune 13,2 meljoen mins'n op een oppervlak van 70,5 duuzend km². Bayern is op 28 september [[1945]] vanover opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den [[Bonsraed]]. Bayern hrenst an de deêlstaeten [[Baden-Württemberg]] (W), [[Hessen]] (NW), [[Thüringen]] (N) en [[Sachsen]] (NO) plus an de lan'n [[Oesteriek]] (ZO, deêlstaeten [[Vorarlberg]], [[Tirol]], [[Salzburg (deêlstaet)|Salzburg]] en [[Oberösterreich]]) en [[Tsjehhië]] (O). Hroôte rivieren binne [[Donau]], Main, Lech, Inn, Isar en Saale. Hroôte meêren binne o.a. Bodenmeêr (int uuterste zuudwessen) en Chiemsee. Hebergtes binne o.a. Schwäbische Alb, Fränkische Alb, Böhmerwald, Bayerischer Wald, Rhön, Spessart, Fichtelgebirge en Bayerische [[Alpen]] (Zugspitze is mie 2962 meter den 'oôgste berg van Duutsland). Streêken binne o.a. Allgäu, Chiemgau en Bayerisches Vogtland. == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class=wikitable |- | {| class="wikitable sortable" |- ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[München]] || 1.505.000 |- | [[Nürnberg]] || 531.000 |- | [[Augsburg]] || 302.000 |- | [[Regensburg]] || 152.000 |- | [[Ingolstadt]] || 141.000 |- | [[Würzburg]] || 134.000 |- | [[Fürth]] || 131.000 |- | [[Erlangen]] || 116.000 |- | [[Bamberg]] || 77.000 |- | [[Aschaffenburg]] || 73.000 |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Bayreuth]] || 73.000 |- | [[Landshut]] || 72.000 |- | [[Passau]] || 54.000 |- | [[Dachau]] || 47.000 |- | [[Hof]] || 47.000 |- | [[Landsberg am Lech]] || 29.000 |- | [[Garmisch-Partenkirchen]] || 28.000 |- | [[Lindau]] || 26.000 |- | [[Bad Kissingen]] || 23.000 |- | [[Berchtesgaden]] || 7.700 |- |} |} == Indeêlieng == Bayern bestaet uut: * 7 Regierungsbezirke (rehio's) * 71 Landkreise (districten) * 25 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |-valign=top | [[Plaetje:Bavaria, administrative divisions - de - colored (less colors).svg|kaderloos]] | Rehio's: * Altbayern ** Oberbayern ** Niederbayern ** Oberpfalz * Franken ** Oberfranken ** Mittelfranken ** Unterfranken * Schwaben |} == Politiek == === Landdag === Zeêtels int deêlstaetparlement (landdag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=22 | Bayerischer Landtag |- ! Partie ! 2023 || 2018 ! 2013 || 2008 || 2003 ! 1998 || 1994 || 1990 ! 1986 || 1982 || 1978 ! 1974 || 1970 || 1966 ! 1962 || 1958 || 1954 ! 1950 || 1946 <br> (dec) || 1946 <br> (juni) ! Partie |- | [[CSU]] | bgcolor="#e8e08e"|85 || bgcolor="#e8e08e"|85 | bgcolor="#e8e08e"|101 || bgcolor="#e8e08e"|92 || bgcolor="#e8e08e"|124 | bgcolor="#e8e08e"|123 || bgcolor="#e8e08e"|120 || bgcolor="#e8e08e"|127 | bgcolor="#e8e08e"|128 || bgcolor="#e8e08e"|133 || bgcolor="#e8e08e"|129 | bgcolor="#e8e08e"|132 || bgcolor="#e8e08e"|124 || bgcolor="#e8e08e"|110 | bgcolor="#e8e08e"|108 || bgcolor="#e8e08e"|101 || 83 | bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|104 || bgcolor="#e8e08e"|109 | [[CSU]] |- | [[FW]] | bgcolor="#e8e08e"|37 || bgcolor="#e8e08e"|27 | 19 || 21 || | || || | || || | || || | || || | || || | [[FW]] |- | [[AfD]] | 32 || 22 | || || | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[Grüne]] | 32 || 38 | 18 || 19 || 15 | 14 || 14 || 12 | 15 || || | || || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[SPD]] | 17 || 22 | 42 || 39 || 41 | 67 || 70 || 58 | 61 || 71 || 65 | 64 || 70 || 79 | 79 || 64 || bgcolor="#e8e08e"|61 | bgcolor="#e8e08e"|63 || 54 || bgcolor="#e8e08e"|51 | [[SPD]] |- | [[FDP]] | || 11 | || bgcolor="#e8e08e"|16 || | || || 7 | || || 10 | 8 || 10 || | 9 || bgcolor="#e8e08e"|8 || bgcolor="#e8e08e"|13 | 12 || 9 || 3 | [[FDP]] |- | [[NPD]] | || | || || | || || | || || | || || 15 | || || | || || | [[NPD]] |- | [[BP (Bayern)|BP]] | || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|8 || 14 || bgcolor="#e8e08e"|28 | 39 || || | [[BP (Bayern)|BP]] |- | [[BHE]] | || | || || | || || | || || | || || | || bgcolor="#e8e08e"|17 || bgcolor="#e8e08e"|19 | bgcolor="#e8e08e"|26 || || | [[BHE]] |- | [[KPD]] | || | || || | || || | || || | || || | || || | || || bgcolor="#e8e08e"|9 | [[KPD]] |- | WAV ¹ | || | || || | || || | || || | || || | || || | || 13 || 8 | WAV ¹ |- ! Totael ! 203 || 205 ! 180 || 187 || 180 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 204 || 204 ! 204 || 180 || 180 ! Totael |- |} ¹ Wirtschaftliche Aufbau-Vereinigung [[Plaetje:Oberdeutsche Mundarten.png|thumb|Opperduutse streêktaelen]] [[Plaetje:Flag of Bavaria (striped).svg|120px|thumb|Aore vlagge]] === Minister-president'n === Reheriengsleiders van Bayern. {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Ministerpräsidenten |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Fritz Schäffer || / || 1945 - 1945 |- | Wilhelm Hoegner || [[SPD]] || 1945 - 1946 |- | Hans Erhard || [[CSU]] || 1946 - 1954 |- | Wilhelm Hoegner || SPD || 1954 - 1957 |- | Hanns Seidel || CSU || 1957 - 1960 |- | Hans Erhard || CSU || 1960 - 1962 |- | Alfons Goppel || CSU || 1962 - 1978 |- | [[Franz Josef Strauß]] ¹ || CSU || 1978 - 1988 |- | Max Streibl || CSU || 1988 - 1993 |- | Edmund Stoiber || CSU || 1993 - 2007 |- | Günther Beckstein || CSU || 2007 - 2008 |- | Horst Seehofer || CSU || 2008 - 2018 |- | Markus Söder || CSU || 2018 - noe |} ¹ Strauß was van 1953 toet 1969 bonsminister (o.a. defensie en financiën). == Lienks nae buten == * [https://www.bayern.de/ Bayern] * [https://www.landenweb.nl/beieren/ Landenweb] * [https://www.britannica.com/place/Bavaria Britannica] * [https://www.deutschland.de/de/topic/leben/bayern-kultur-bundesland deutschland.de] * [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-beieren.htm GeschiedenisExtra] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bayern/?admid=336 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/beieren/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|48|57|N|11|24|L}} {{Duutse staeten}} [[Categorie:Bayern| ]] pvdqb1emkpaln4qvc82sd0k72d390xo 0 15560 184099 183761 2026-10-06T11:57:19Z Venflos 16362 /* Politiek */ 184099 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Freie Hansestadt Bremen |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Bremen.svg |waepen = Bremen greater coat of arms.svg |kaerte = Locator map Bremen in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Bremen.png |land = Duutsland |oôdstad = Bremen (stad) |oppervlak = 420 |inweuners = 707.000 |jaer = 2026 |dichteid = 1683 }} [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]] '''Bremen''' ([[Zeêuws]]: ''Breem'n'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Bremen (stad)|Bremen]]. D'r weune 0,7 meljoen mins'n op een oppervlak van 0,4 duuzend km². Bremen is sins 23 meie 1949 een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den [[Bonsraed]]. Bremen hrenst an den deêlstaet [[Niedersachsen]]. Den deêlstaet liet an den [[Noôrdzeê]]. Hroôte rivier is Weser. == Indeêlieng == Bremen bestaet uut 2 stedelijke hemeênten (inweuners 2026): * [[Bremen (stad)]] - 588.000 * [[Bremerhaven]] - 119.000 {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Bremen, administrative divisions (towns only) - de - colored.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag) vanof 1991. {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Bremische Bürgerschaft |- ! Partie ! 2023 || 2019 || 2015 ! 2011 || 2007 || 2003 ! 1999 || 1995 || 1991 |- | [[SPD]] | 27 || 23 || 30 | 36 || 32 || 40 | 47 || 37 || 41 |- | [[CDU]] | 24 || 24 || 20 | 20 || 23 || 29 | 42 || 37 || 32 |- | [[Grüne]] | 11 || 16 || 14 | 21 || 14 || 12 | 10 || 14 || 11 |- | [[Linke]] | 10 || 10 || 8 | 5 || 7 || | || || |- | BIW ¹ | 10 || 1 || 1 | 1 || 1 || | || || |- | [[FDP]] | 5 || 5 || 6 | || 5 || 1 | || || 10 |- | [[AfD]] | || 5 || 4 | || || | || || |- | [[DVU]] | || || | || 1 || 1 | 1 || || 6 |- | AFB ² | || || | || || | || 12 || |- ! Totael ! 87 || 84 || 83 ! 83 || 83 || 83 ! 100 || 100 || 100 |} ¹ Bürger in Wut ² Arbeit für Bremen und Bremerhaven == Lienks nae buten == * [https://landesportal.bremen.de/ Bremen] * [https://www.britannica.com/place/bremen-germany Britannica] * [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-bremen.htm GeschiedenisExtra] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/bremen/?admid=344 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/bremen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|53|8|N|8|44|L}} {{Duutse staeten}} [[Categorie:Bremen| ]] geef03kjrafmo3yorx63n62a6cuwadd 0 15564 184066 184014 2026-10-05T13:13:23Z Venflos 16362 /* Landdag */ 184066 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Mecklenburg-Vorpommern |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Mecklenburg-Western Pomerania.svg |waepen = Coat of arms of Mecklenburg-Western Pomerania (great).svg |kaerte = Locator map Mecklenburg-Vorpommern in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Mecklenburg-Vorpommern.png |land = Duutsland |oôdstad = Schwerin |oppervlak = 23.295 |inweuners = 1.574.000 |jaer = 2026 |dichteid = 68 }} [[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern.gif|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]] '''Mecklenburg-Vorpommern''' ([[Platduuts]]: ''Mekelnborg-Vörpommern, Mäkelborg-Vörpommern'', [[Zeêuws]]: ''Mecklenburg-Voepommern'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Schwerin]]. D'r weune 1,6 meljoen mins'n op een oppervlak van 23,3 duuzend km². Mecklenburg-Vorpommern bestaet uut Mecklenburg ent Duutse deêl van Vorpommern; tis op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. 't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]]. Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den [[Bonsraed]]. Mecklenburg-Vorpommern hrenst an de deêlstaeten [[Brandenburg]] (Z), [[Niedersachsen]] (ZW) en [[Schleswig-Holstein]] (NW) plus ant land [[Poôl'n]] (O). Den deêlstaet liet an den [[Oôstzeê]]. Hroôte rivier binne Elbe en Havel. Hroôte lagune is Stettiner Haff (deêls in Poôl'n). D'r binne vee meêren, o.a. Müritz. Hroôte eilan'n binne Rügen en Usedom. Streêken binne o.a. Mecklenburgische Seenplatte en Mecklenburgische Schweiz. == Steê == Hroôtste steê (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Rostock]] || 205.000 |- | [[Schwerin]] || 98.000 |- | [[Neubrandenburg]] || 59.000 |- | [[Greifswald]] || 56.000 |- | [[Stralsund]] || 55.000 |- | [[Wismar]] || 43.000 |- | [[Güstrow]] || 29.000 |- | [[Waren]] || 20.000 |- | [[Neustrelitz]] || 20.000 |- | [[Parchim]] || 18.000 |- |} == Indeêlieng == Mecklenburg-Vorpommern bestaet uut: * 6 Landkreise (districten) * 2 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Mecklenburg-Vorpommern districts 2011 colored labeled.svg|kaderloos]] |} == Politiek == === Landdag === Zeêtels int deêlstaetparlement (landdag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Mecklenburg-Vorpommern |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 29 || bgcolor="#e8e08e"|34 || bgcolor="#e8e08e"|26 | bgcolor="#e8e08e"|27 || bgcolor="#e8e08e"|23 || bgcolor="#e8e08e"|33 | bgcolor="#e8e08e"|27 || bgcolor="#e8e08e"|23 || 21 |- | [[AfD]] | 32 || 14 || 18 | || || | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 5 || bgcolor="#e8e08e"|9 || 11 | 14 || 13 || bgcolor="#e8e08e"|13 | bgcolor="#e8e08e"|20 || 18 || 12 |- | [[CDU]] | || 12 || bgcolor="#e8e08e"|16 | bgcolor="#e8e08e"|18 || bgcolor="#e8e08e"|22 || 25 | 24 || bgcolor="#e8e08e"|30 || bgcolor="#e8e08e"|29 |- | [[Grüne]] | 5 || 5 || | 7 || || | || || |- | [[FDP]] | || 5 || | || 7 || | || || bgcolor="#e8e08e"|4 |- | [[NPD]] | || || | 5 || 6 || | || || |- ! Totael ! 71 || 79 || 71 ! 71 || 71 || 71 ! 71 || 71 || 66 |} === Minister-president'n === Reheriengsleiders van Mecklenburg-Vorpommern. {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Ministerpräsidenten |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Alfred Gomolka || [[CDU]] || 1990 - 1992 |- | Berndt Seite || CDU || 1992 - 1998 |- | Harald Ringstorff || [[SPD]] || 1998 - 2008 |- | Erwin Sellering || SPD || 2008 - 2017 |- | Manuela Schwesig || SPD || 2017 - noe |- |} == Lienks nae buten == * [https://www.regierung-mv.de/ Mecklenburg-Vorpommern] * [https://www.britannica.com/place/mecklenburg-west-pomerania Britannica] * [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-mecklenburg-voor-pommeren.htm GeschiedenisExtra] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/mecklenburgvorpommern/?admid=350 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/mecklenburg-voor-pommeren/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|53|37|N|12|42|L}} {{Duutse staeten}} [[Categorie:Mecklenburg-Vorpommern| ]] 71o63u7ph3z2hz0c1m0qk8qlsxbhyfi 0 15566 184067 184030 2026-10-05T13:15:37Z Venflos 16362 /* Landdag */ 184067 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Niedersachsen |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Lower Saxony.svg |waepen = Wappen von Niedersachsen.svg |kaerte = Locator map Lower-Saxony in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Niedersachsen.png |land = Duutsland |oôdstad = Hannover |oppervlak = 47.710 |inweuners = 8.001.000 |jaer = 2026 |dichteid = 168 }} [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]] '''Niedersachsen''' ([[Platduuts]]: ''Neddersassen'', [[Saterfries]]: ''Läichsaksen'', [[Zeêuws]]: ''Nedersaksen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Hannover]]. D'r weune 8,0 meljoen mins'n op een oppervlak van 47,7 duuzend km². Niedersachsen is op 1 november [[1946]] opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den [[Bonsraed]]. Niedersachsen hrenst an de deêlstaeten [[Bremen]] (M), [[Nordrhein-Westfalen]] (ZW), [[Hessen]] (Z), [[Thüringen]] (ZO), [[Sachsen-Anhalt]] (O), [[Brandenburg]] (NO), [[Mecklenburg-Vorpommern]] (NO), [[Hamburg]] (N) en [[Schleswig-Holstein]] (N) plus ant land [[Nederland]] (W, provincies [[Overiessel]], [[Drenthe]] en [[Greunienge (provincie)|Greunienge]]). Den deêlstaet liet an den [[Noôrdzeê]] en [[Waddenzeê]] mie de [[Oôst-Friese Waddeneilan'n]]. Hroôte rivieren binne Elbe, Weser, Ems en Aller. Hebergtes binne o.a. Teutoburger Wald en Harz. Streêken binne o.a. Lüneburger Heide, Oôst-Friesland en Wendland. == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class=wikitable |- | {| class="wikitable sortable" |- ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[Hannover]] || 523.000 |- | [[Braunschweig]] || 253.000 |- | [[Oldenburg]] || 177.000 |- | [[Osnabrück]] || 166.000 |- | [[Göttingen]] || 131.000 |- | [[Wolfsburg]] || 130.000 |- | [[Salzgitter]] || 104.000 |- | [[Hildesheim]] || 98.000 |- | [[Delmenhorst]] || 81.000 |- | [[Wilhelmshaven]] || 75.000 |- |} | {| class="wikitable sortable" |- ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Lüneburg]] || 75.000 |- | [[Nordhorn]] || 57.000 |- | [[Lingen]] || 57.000 |- | [[Cuxhaven]] || 50.000 |- | [[Emden]] || 49.000 |- | [[Goslar]] || 47.000 |- | [[Meppen]] || 37.000 |- | [[Papenburg]] || 37.000 |- | [[Haren (Duutsland)|Haren]] || 24.000 |- | [[Bad Bentheim]] || 17.000 |- |} |} == Indeêlieng == Niedersachsen bestaet uut: * 37 Landkreise (districten) * 8 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Lower Saxony, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos]] |} == Politiek == === Landdag === Zeêtels int deêlstaetparlement (landdag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=30 | Niedersächsischer Landtag |- ! Partie ! 2022 ! 2017 || 2013 || 2008 ! 2003 || 1998 || 1994 ! 1990 || 1986 || 1982 ! 1978 || 1974 a || 1970 ! 1967 || 1963 b || 1959 ! 1955 c || 1951 d || 1947 ! Partie |- | [[SPD]] | bgcolor="#e8e08e"|57 | bgcolor="#e8e08e"|55 || bgcolor="#e8e08e"|49 || 48 | 63 || bgcolor="#e8e08e"|83 || bgcolor="#e8e08e"|81 | bgcolor="#e8e08e"|71 || 66 || 63 | 72 || bgcolor="#e8e08e"|67 || bgcolor="#e8e08e"|75 | bgcolor="#e8e08e"|66 || bgcolor="#e8e08e"|73 || bgcolor="#e8e08e"|65 | bgcolor="#e8e08e"|59 || bgcolor="#e8e08e"|64 || bgcolor="#e8e08e"|65 | [[SPD]] |- | [[CDU]] | 47 | bgcolor="#e8e08e"|50 || 54 || bgcolor="#e8e08e"|68 | bgcolor="#e8e08e"|91 || 62 || 67 | 67 || bgcolor="#e8e08e"|69 || bgcolor="#e8e08e"|87 | bgcolor="#e8e08e"|83 || bgcolor="#e8e08e"|77 || 74 | bgcolor="#e8e08e"|63 || bgcolor="#e8e08e"|62 || 51 | bgcolor="#e8e08e"|43 || 14 || bgcolor="#e8e08e"|30 | [[CDU]] |- | [[Grüne]] | bgcolor="#e8e08e"|24 | 12 || bgcolor="#e8e08e"|20 || 12 | 14 || || 13 | bgcolor="#e8e08e"|8 || 11 || 11 | || || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[AfD]] | 18 | 9 || || | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[FDP]] | | 11 || 14 || bgcolor="#e8e08e"|13 | bgcolor="#e8e08e"|15 || 12 || | 9 || bgcolor="#e8e08e"|9 || 10 | || bgcolor="#e8e08e"|11 || | 10 || bgcolor="#e8e08e"|14 || bgcolor="#e8e08e"|8 | bgcolor="#e8e08e"|12 || 12 || 13 | [[FDP]] |- | [[Linke]] | | || || 11 | || || | || || | || || | || || | || || | [[Linke]] |- | [[NPD]] | | || || | || || | || || | || || | 10 || || | || || | [[NPD]] |- | [[DP]] | | || || | || || | || || | || || | || || 20 | bgcolor="#e8e08e"|19 || 21 || 27 | [[DP]] |- | [[BHE]] | | || || | || || | || || | || || | || || bgcolor="#e8e08e"|13 | bgcolor="#e8e08e"|17 || bgcolor="#e8e08e"|21 || | [[BHE]] |- | DRP ¹ | | || || | || || | || || | || || | || || | 6 || 3 || | DRP ¹ |- | [[KPD]] | | || || | || || | || || | || || | || || | 2 || 2 || 8 | [[KPD]] |- | DZP ² | | || || | || || | || || | || || | || || | 1 || bgcolor="#e8e08e"|4 || bgcolor="#e8e08e"|6 | DZP ² |- | SRP ³ | | || || | || || | || || | || || | || || | || 16 || | SRP ³ |- | DSP ⁴ | | || || | || || | || || | || || | || || | || 1 || | DSP ⁴ |- ! Totael ! 146 ! 137 || 137 || 152 ! 183 || 157 || 161 ! 155 || 155 || 171 ! 155 || 155 || 149 ! 149 || 149 || 157 ! 159 || 158 || 149 ! Totael |} ¹ Deutsche Reichspartei ² Deutsche Zentrumspartei ³ Sozialistische Reichspartei ⁴ Deutsche Soziale Partei a 1974-1976: SPD + FDP, 1976-1978: CDU (+FDP) b 1963-1965: SPD + FDP, 1965-1967: SPD + CDU c 1955-1957: DP, CDU, BHE + FDP, 1957-1959: DP, CDU + SPD d CDU + DP saemen === Minister-president'n === Reheriengsleiders van Niedersachsen. {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Ministerpräsidenten |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Hinrich Wilhelm Kopf || [[SPD]] || 1946 - 1955 |- | Heinrich Hellwege || [[DP]] || 1955 - 1959 |- | Hinrich Wilhelm Kopf || SPD || 1959 - 1961 |- | Georg Diederichs || SPD || 1961 - 1970 |- | Alfred Kubel || SPD || 1970 - 1976 |- | Ernst Albrecht || [[CDU]] || 1976 - 1990 |- | [[Gerhard Schröder]] ¹ || SPD || 1990 - 1998 |- | Gerhard Glogowski || SPD || 1998 - 1999 |- | Sigmar Gabriel || SPD || 1999 - 2003 |- | [[Christian Wulff]] ² || CDU || 2003 - 2010 |- | David McAllister || CDU || 2010 - 2013 |- | Stephan Weil || SPD || 2013 - 2025 |- | Olaf Lies || SPD || 2025 - noe |- |} ¹ Schröder was van 1998 toet 2005 bonskanselier. ² Wulff was van 2010 toet 2012 bonspresident. == Lienks nae buten == * [https://www.niedersachsen.de/startseite/ Niedersachsen] * [https://www.britannica.com/place/lower-saxony Britannica] * [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-nedersaksen.htm GeschiedenisExtra] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/niedersachsen/?admid=351 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/nedersaksen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|52|45|N|9|24|L}} {{Duutse staeten}} [[Categorie:Niedersachsen| ]] 4hzhmjrphj6o5p8h9tilzgo94wb9wr2 0 15568 184092 183971 2026-10-06T08:08:33Z Venflos 16362 /* Landdag */ 184092 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Nordrhein-Westfalen |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of North Rhine-Westphalia.svg |waepen = Coat of arms of North Rhine-Westphalia.svg |kaerte = Locator map North Rhine-Westphalia in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Nordrhein-Westfalen.png |land = Duutsland |oôdstad = Düsseldorf |oppervlak = 34.112 |inweuners = 17.986.000 |jaer = 2026 |dichteid = 527 }} [[Plaetje:North Rhine-Westphalia Topography 08.png|thumb|Landschapp'n]] '''Nordrhein-Westfalen''' ([[Platduuts]]: ''Nuordrien-Westfaolen, Nordrhuin-Westfoalen'', [[Limburgs]]: ''Noordrien-Wesfale'', [[Ripuarisch]]: ''Noodrhing-Wäßßfaale'', [[Zeêuws]]: ''Noôrdrien-Westfaolen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Düsseldorf]]. D'r weune 18,0 meljoen mins'n op een oppervlak van 34,1 duuzend km². Nordrhein-Westfalen is op 23 oes [[1946]] opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Den deêlstaet ei 6 zeêtels in den [[Bonsraed]]. Nordrhein-Westfalen hrenst an de deêlstaeten [[Niedersachsen]] (NO), [[Hessen]] (ZO) en [[Rheinland-Pfalz]] (Z) plus an de lan'n [[Belhië]] (ZW, provincie [[Luuk (provincie)|Luuk]]) en [[Nederland]] (W, provincies [[Limburg (Nederland)|Limburg]], [[Gelderland]] en [[Overiessel]]). Hroôte rivieren binne [[Rien]], Ems, Ruhr, Lahn, Lippe en Weser. Hebergtes binne o.a. [[Eifel]], [[Sauerland]], Bergisches Land, Rothaargebirge en Teutoburger Wald. Streêken binne o.a. Nederriense Laegvlakte, Münsterland en Ruhrgebiet. == Steê == Bekende steê binne (2026): {| class="wikitable" |- | {| class="wikitable sortable" ! Hroôtste steê !! Inweuners |- | [[Köln]] (Keulen) || 1.026.000 |- | [[Düsseldorf]] || 619.000 |- | [[Dortmund]] || 601.000 |- | [[Essen (Duutsland)|Essen]] || 574.000 |- | [[Duisburg]] || 501.000 |- | [[Bochum]] || 359.000 |- | [[Wuppertal]] || 357.000 |- | [[Bielefeld]] || 331.000 |- | [[Bonn]] || 324.000 |- | [[Münster]] (Munster) || 306.000 |- |} | {| class="wikitable sortable" ! Aore steê !! Inweuners |- | [[Mönchengladbach]] || 267.000 |- | [[Aachen]] (Aken) || 264.000 |- | [[Krefeld]] || 231.000 |- | [[Oberhausen]] || 213.000 |- | [[Bocholt (Duutsland)|Bocholt]] || 73.000 |- | [[Wesel]] || 61.000 |- | [[Kleve]] (Kleef) || 53.000 |- | [[Gronau]] || 50.000 |- | [[Emmerich am Rhein]] (Emmerik) || 32.000 |- | [[Vreden]] || 23.000 |- |} |} == Indeêlieng == Nordrhein-Westfalen bestaet uut: * 5 Regierungsbezirke (rehio's) * 31 Landkreise (districten) * 22 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |-valign=top | [[Plaetje:Nordrhein-Westfalen, administrative divisions - de - colored (full featured).png|kaderloos]] | Rehio's: * Arnsberg * Detmold * Düsseldorf * Köln * Münster |} == Politiek == === Landdag === Zeêtels int deêlstaetparlement (landdag). ''oliefkleur is reherieng'' {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag Nordrhein-Westfalen |- ! Partie ! 2022 || 2017 || 2012 ! 2010 || 2005 || 2000 ! 1995 || 1990 || 1985 ! 1980 || 1975 || 1970 ! 1966 || 1962 || 1958 ! 1954 a || 1950 || 1947 ! Partie |- | [[CDU]] | bgcolor="#e8e08e"|76 || bgcolor="#e8e08e"|72 || 67 | 67 || bgcolor="#e8e08e"|89 || 88 | 89 || 90 || 88 | 95 || 95 || 95 | 86 || bgcolor="#e8e08e"|96 || bgcolor="#e8e08e"|104 | bgcolor="#e8e08e"|90 || bgcolor="#e8e08e"|93 || bgcolor="#e8e08e"|92 | [[CDU]] |- | [[SPD]] | 56 || 69 || bgcolor="#e8e08e"|99 | bgcolor="#e8e08e"|67 || 74 || bgcolor="#e8e08e"|102 | bgcolor="#e8e08e"|108 || bgcolor="#e8e08e"|123 || bgcolor="#e8e08e"|125 | bgcolor="#e8e08e"|106 || bgcolor="#e8e08e"|91 || bgcolor="#e8e08e"|94 | bgcolor="#e8e08e"|99 || 90 || 81 | bgcolor="#e8e08e"|76 || 68 || bgcolor="#e8e08e"|64 | [[SPD]] |- | [[Grüne]] | bgcolor="#e8e08e"|39 || 14 || bgcolor="#e8e08e"|29 | bgcolor="#e8e08e"|23 || 12 || bgcolor="#e8e08e"|17 | bgcolor="#e8e08e"|24 || 12 || | || || | || || | || || | [[Grüne]] |- | [[FDP]] | 12 || bgcolor="#e8e08e"|28 || 22 | 13 || bgcolor="#e8e08e"|12 || 24 | || 14 || 14 | || bgcolor="#e8e08e"|14 || bgcolor="#e8e08e"|11 | bgcolor="#e8e08e"|15 || bgcolor="#e8e08e"|14 || 15 | bgcolor="#e8e08e"|25 || 26 || 12 | [[FDP]] |- | [[AfD]] | 12 || 16 || | || || | || || | || || | || || | || || | [[AfD]] |- | [[Piraten]] | || || 20 | || || | || || | || || | || || | || || | [[Piraten]] |- | [[Linke]] | || || | 11 || || | || || | || || | || || | || || | [[Linke]] |- | DZP ¹ | || || | || || | || || | || || | || || | bgcolor="#e8e08e"|9 || bgcolor="#e8e08e"|16 || bgcolor="#e8e08e"|20 | DZP ¹ |- | [[KPD]] | || || | || || | || || | || || | || || | || 12 || bgcolor="#e8e08e"|28 | [[KPD]] |- ! Totael ! 195 || 199 || 237 ! 181 || 187 || 231 ! 221 || 239 || 227 ! 201 || 200 || 200 ! 200 || 200 || 200 ! 200 || 215 || 216 ! Totael |- |} ¹ Deutsche Zentrumspartei a CDU toet 1956, SPD vanof 1956 [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]] [[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]] === Minister-president'n === Reheriengsleiders van Nordrhein-Westfalen. {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=3 | Ministerpräsidenten |- ! Naem !! Partie !! Tied |- | Rudolf Amelunxen || / || 1946 - 1947 |- | Karl Arnold || [[CDU]] || 1947 - 1956 |- | Fritz Steinhoff || [[SPD]] || 1956 - 1958 |- | Franz Meyers || CDU || 1958 - 1966 |- | Heinz Kühn || SPD || 1966 - 1978 |- | [[Johannes Rau]] ¹ || SPD || 1978 - 1998 |- | Wolfgang Clement || SPD || 1998 - 2002 |- | Peer Steinbrück || SPD || 2002 - 2005 |- | Jürgen Rüttgers || CDU || 2005 - 2010 |- | Hannelore Kraft || SPD || 2010 - 2017 |- | Armin Laschet || CDU || 2017 - 2021 |- | Hendrik Wüst || CDU || 2021 - noe |- |} ¹ Rau was van 1999 toet 2004 bonspresident. == Lienks nae buten == * [https://www.land.nrw/ Nordrhein-Westfalen] * [https://www.britannica.com/place/north-rhine-westphalia Britannica] * [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-noordrijn-westfalen.htm GeschiedenisExtra] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/nordrheinwestfalen/?admid=356 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/noordrijn-westfalen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|29|N|7|33|L}} [[Plaetje:RheinFächer LVR.png|200px|links|thumb|Nederfrankische streêktaelen]] {{Duutse staeten}} [[Categorie:Nordrhein-Westfalen| ]] 3hlq9kpjzhehega5xfiowbmhxrvllq3 0 15572 184090 183768 2026-10-06T08:06:23Z Venflos 16362 /* Politiek */ 184090 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Saarland |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Saarland.svg |waepen = Wappen des Saarlands.svg |kaerte = Locator map Saarland in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Saarland.png |land = Duutsland |oôdstad = Saarbrücken |oppervlak = 2.572 |inweuners = 1.007.000 |jaer = 2026 |dichteid = 392 }} [[Plaetje:Saarland-map.jpg|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]] '''Saarland''' ([[Paltsisch]]: ''Saarlond'', [[Zeêuws]]: ''Saorland / Saerland'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Saarbrücken]]. D'r weune 1,0 meljoen mins'n op een oppervlak van 2,6 duuzend km². Saarland is op 17 december [[1947]] vanover opericht en sins 1 jannewari [[1957]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Den deêlstaet ei 3 zeêtels in den [[Bonsraed]]. Saarland hrenst an den deêlstaet [[Rheinland-Pfalz]] (NO) plus an de lan'n [[Frankriek]] (ZW) en [[Luxemburg (land)|Luxemburg]] (NW). Hroôte rivieren binne Saar en Moezel. Hebergte is Hunsrück. == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Saarbrücken]] || 183.000 |- | [[Neunkirchen (Saarland)|Neunkirchen]] || 47.000 |- | [[Homburg]] || 43.000 |- | [[Völklingen]] || 41.000 |- | [[Saarlouis]] || 38.000 |- | [[St. Ingbert]] || 35.000 |- | [[Merzig]] || 31.000 |- | [[St. Wendel]] || 25.000 |- | [[Dillingen/Saar]] || 21.000 |- | [[Blieskastel]] || 20.000 |- |} == Indeêlieng == Saarland bestaet uut: * 6 Landkreise (districten) {| class=wikitable |- | [[Plaetje:Saarland, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag) vanof 1990. {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag des Saarlandes |- ! Partie ! 2022 || 2017 ! 2012 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[SPD]] | 29 || 17 | 17 || 13 || 18 | 25 || 27 || 30 |- | [[CDU]] | 19 || 24 | 19 || 19 || 27 | 26 || 21 || 18 |- | [[AfD]] | 3 || 3 | || || | || || |- | [[Linke]] | || 7 | 9 || 11 || | || || |- | [[Piraten]] | || | 4 || || | || || |- | [[Grüne]] | || | 2 || 3 || 3 | || 3 || |- | [[FDP]] | || | || 5 || 3 | || || 3 |- ! Totael ! 51 || 51 ! 51 || 51 || 51 ! 51 || 51 || 51 |} == Lienks nae buten == * [https://www.saarland.de/DE/home/home_node Saarland] * [https://www.britannica.com/place/saarland Britannica] * [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-saarland.htm GeschiedenisExtra] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/saarland/?admid=367 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saarland/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|49|23|N|6|50|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Saarland| ]] d6jtd3pdnidm5wzuxjefffvre6jxya9 0 15574 184068 184045 2026-10-05T13:24:50Z Venflos 16362 /* Politiek */ 184068 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Freistaat Sachsen |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Saxony.svg |waepen = Coat of arms of Saxony.svg |kaerte = Locator map Saxony in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Sachsen.png |land = Duutsland |oôdstad = Dresden |oppervlak = 18.450 |inweuners = 4.027.000 |jaer = 2026 |dichteid = 218 }} [[Plaetje:Sachsen3.png|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]] '''Sachsen''' (Opper-[[Sorbisch]]: ''Sakska'', [[Zeêuws]]: ''Saksen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Dresden]]. D'r weune 4,0 meljoen mins'n op een oppervlak van 18,5 duuzend km². Sachsen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. 't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]]. Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den [[Bonsraed]]. Sachsen hrenst an de deêlstaeten [[Bayern]] (ZW), [[Thüringen]] (W), [[Sachsen-Anhalt]] (NW) en [[Brandenburg]] (N) plus an de lan'n [[Tsjehhië]] (ZO) en [[Poôl'n]] (O). Hroôte rivieren binne Elbe, Neiße en Spree. Hebergtes binne o.a. Erzgebirge, Lausitzer Gebirge en Sächsische Schweiz. Streêken binne o.a. Vogtland, Osterland, Leipziger Tieflandsbucht en Oberlausitz. In Oberlausitz wor ok Opper-[[Sorbisch]] hesproke, een [[Slaovische taele]]. == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Leipzig]] || 616.000 |- | [[Dresden]] || 563.000 |- | [[Chemnitz]] || 247.000 |- | [[Zwickau]] || 86.000 |- | [[Plauen]] || 65.000 |- | [[Görlitz]] || 55.000 |- | [[Freiberg]] || 41.000 |- | [[Pirna]] || 40.000 |- | [[Freital]] || 39.000 |- | [[Bautzen]] || 37.000 |- |} == Indeêlieng == Sachsen bestaet uut: * 10 Landkreise (districten) * 3 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Landkreise Sachsen 2012.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Sächsischer Landtag |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[CDU]] | 41 || 45 | 59 || 58 || 55 | 76 || 77 || 92 |- | [[AfD]] | 40 || 38 | 14 || || | || || |- | [[BSW]] | 15 || | || || | || || |- | [[SPD]] | 10 || 10 | 18 || 14 || 13 | 14 || 22 || 32 |- | [[Grüne]] | 7 || 12 | 8 || 9 || 6 | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 6 || 14 | 27 || 29 || 31 | 30 || 21 || 17 |- | [[FW]] | 1 || | || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 14 || 7 | || || 9 |- | || | || 8 || 12 | || || |- | NF ¹ | || | || || | || || 10 |- ! Totael ! 120 || 119 ! 126 || 132 || 124 ! 120 || 120 || 160 |- |} ¹ Neues Forum == Lienks nae buten == * [https://www.sachsen.de/ Sachsen] * [https://www.britannica.com/place/saxony-state-germany Britannica] * [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-saksen.htm GeschiedenisExtra] * [https://www.deutschland.de/de/topic/kultur/deutschland-sachsen-bundesland-portrait deutschland.de] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?admid=368 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|3|N|13|44|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen| ]] 6au0f4s6pjud3tjp0qni2nv1yy4jhyp 184069 184068 2026-10-05T13:25:39Z Venflos 16362 /* Politiek */ 184069 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Freistaat Sachsen |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Saxony.svg |waepen = Coat of arms of Saxony.svg |kaerte = Locator map Saxony in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Sachsen.png |land = Duutsland |oôdstad = Dresden |oppervlak = 18.450 |inweuners = 4.027.000 |jaer = 2026 |dichteid = 218 }} [[Plaetje:Sachsen3.png|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]] '''Sachsen''' (Opper-[[Sorbisch]]: ''Sakska'', [[Zeêuws]]: ''Saksen'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Dresden]]. D'r weune 4,0 meljoen mins'n op een oppervlak van 18,5 duuzend km². Sachsen is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. 't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]]. Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den [[Bonsraed]]. Sachsen hrenst an de deêlstaeten [[Bayern]] (ZW), [[Thüringen]] (W), [[Sachsen-Anhalt]] (NW) en [[Brandenburg]] (N) plus an de lan'n [[Tsjehhië]] (ZO) en [[Poôl'n]] (O). Hroôte rivieren binne Elbe, Neiße en Spree. Hebergtes binne o.a. Erzgebirge, Lausitzer Gebirge en Sächsische Schweiz. Streêken binne o.a. Vogtland, Osterland, Leipziger Tieflandsbucht en Oberlausitz. In Oberlausitz wor ok Opper-[[Sorbisch]] hesproke, een [[Slaovische taele]]. == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Leipzig]] || 616.000 |- | [[Dresden]] || 563.000 |- | [[Chemnitz]] || 247.000 |- | [[Zwickau]] || 86.000 |- | [[Plauen]] || 65.000 |- | [[Görlitz]] || 55.000 |- | [[Freiberg]] || 41.000 |- | [[Pirna]] || 40.000 |- | [[Freital]] || 39.000 |- | [[Bautzen]] || 37.000 |- |} == Indeêlieng == Sachsen bestaet uut: * 10 Landkreise (districten) * 3 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Landkreise Sachsen 2012.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Sächsischer Landtag |- ! Partie ! 2024 || 2019 ! 2014 || 2009 || 2004 ! 1999 || 1994 || 1990 |- | [[CDU]] | 41 || 45 | 59 || 58 || 55 | 76 || 77 || 92 |- | [[AfD]] | 40 || 38 | 14 || || | || || |- | [[BSW]] | 15 || | || || | || || |- | [[SPD]] | 10 || 10 | 18 || 14 || 13 | 14 || 22 || 32 |- | [[Grüne]] | 7 || 12 | 8 || 9 || 6 | || || |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 6 || 14 | 27 || 29 || 31 | 30 || 21 || 17 |- | [[FW]] | 1 || | || || | || || |- | [[FDP]] | || | || 14 || 7 | || || 9 |- | [[NPD]] | || | || 8 || 12 | || || |- | NF ¹ | || | || || | || || 10 |- ! Totael ! 120 || 119 ! 126 || 132 || 124 ! 120 || 120 || 160 |- |} ¹ Neues Forum == Lienks nae buten == * [https://www.sachsen.de/ Sachsen] * [https://www.britannica.com/place/saxony-state-germany Britannica] * [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-saksen.htm GeschiedenisExtra] * [https://www.deutschland.de/de/topic/kultur/deutschland-sachsen-bundesland-portrait deutschland.de] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsen/?admid=368 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|3|N|13|44|L}} {{Duutsestaeten}} [[Categorie:Sachsen| ]] kyoph9kiz78vf04vvzid9gwwadrleed 0 15576 184100 183797 2026-10-06T11:58:24Z Venflos 16362 /* Politiek */ 184100 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Sachsen-Anhalt |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Saxony-Anhalt (state).svg |waepen = Wappen Sachsen-Anhalt.svg |kaerte = Locator map Saxony-Anhalt in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Sachsen-Anhalt.png |land = Duutsland |oôdstad = Magdeburg |oppervlak = 20.555 |inweuners = 2.120.000 |jaer = 2026 |dichteid = 103 }} [[Plaetje:Sachsen-Anhalt.gif|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]] [[Plaetje:Mitteldeutsche Mundarten.png|thumb|Middelduutse streêktaelen]] '''Sachsen-Anhalt''' ([[Platduuts]]: ''Sassen-Anholt'', [[Zeêuws]]: ''Saksen-Analt'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Magdeburg]]. D'r weune 2,1 meljoen mins'n op een oppervlak van 20,6 duuzend km². Sachsen-Anhalt is op 3 oktober [[1990]] vanover opericht en sinsdien een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. 't Hebied 'oôrde van 1949 toet 1990 bie [[Oôst-Duutsland]]. Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den [[Bonsraed]]. Sachsen-Anhalt hrenst an de deêlstaeten [[Niedersachsen]] (NW), [[Brandenburg]] (NO), [[Sachsen]] (ZO) en [[Thüringen]] (ZW). Hroôte rivieren binne Elbe, Saale, Aller en Spree. Hebergte is Harz. Streêken binne o.a. Altmark, Fläming, Leipziger Tieflandsbucht en Magdeburger Börde. == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Magdeburg]] || 244.000 |- | [[Halle (Saale)|Halle]] || 226.000 |- | [[Dessau-Roßlau]] || 75.000 |- | [[Wittenberg]] || 45.000 |- | [[Stendal]] || 38.000 |- | [[Weißenfels]] || 37.000 |- | [[Halberstadt]] || 37.000 |- | [[Bitterfeld-Wolfen]] || 36.000 |- | [[Merseburg]] || 34.000 |- | [[Wernigerode]] || 32.000 |- |} == Indeêlieng == Sachsen-Anhalt bestaet uut: * 11 Landkreise (districten) * 3 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Saxony-Anhalt, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag). {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Landtag von Sachsen-Anhalt |- ! Partie ! 2026 || 2021 || 2016 ! 2011 || 2006 || 2002 ! 1998 || 1994 || 1990 |- | [[AfD]] | 39 || 23 || 25 | || || | || || |- | [[CDU]] | 15 || 40 || 30 | 41 || 40 || 48 | 28 || 37 || 48 |- | [[SPD]] | 8 || 9 || 11 | 26 || 24 || 25 | 47 || 36 || 27 |- | [[Grüne]] ¹ | 8 || 6 || 5 | 9 || || | || 5 || 5 |- | [[Linke]] / [[PDS]] | 8 || 12 || 16 | 29 || 26 || 25 | 25 || 21 || 12 |- | [[BSW]] | 5 || || | || || | || || |- | [[FDP]] | || 7 || | || 7 || 17 | || || 14 |- | [[DVU]] | || || | || || | 16 || || |- ! Totael ! 83 || 97 || 87 ! 105 || 97 || 115 ! 116 || 99 || 106 |- |} ¹ 1990: Grüne - NF (Neues Forum) == Lienks nae buten == * [https://sachsen-anhalt.de/ Sachsen-Anhalt] * [https://www.britannica.com/place/saxony-anhalt Britannica] * [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-saksen-anhalt.htm GeschiedenisExtra] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/sachsenanhalt/?admid=369 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/saksen-anhalt/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|51|58|N|11|28|L}} {{Duutse staeten}} [[Categorie:Sachsen-Anhalt| ]] emzud3vibxk7dqy1zh9q17aodv7dtg3 0 15578 184091 183771 2026-10-06T08:07:14Z Venflos 16362 /* Politiek */ 184091 wikitext text/x-wiki {{Regio |naem = Land Schleswig-Holstein |regio = deêlstaet |vlagge = Flag of Schleswig-Holstein.svg |waepen = DEU Schleswig-Holstein COA.svg |kaerte = Locator map Schleswig-Holstein in Germany.svg |kaerte1 = Reliefkarte Schleswig-Holstein.png |land = Duutsland |oôdstad = Kiel |oppervlak = 15.804 |inweuners = 2.959.000 |jaer = 2026 |dichteid = 187 }} [[Plaetje:SLH.landscapes.png|thumb|Landschapp'n]] [[Plaetje:Verbreitungsgebiet der heutigen niederdeutschen Mundarten-2.PNG|thumb|Nederduutse streêktaelen]] [[Plaetje:NordfriesischeDialekte.png|thumb|Noôrd-Friese taelen]] [[Plaetje:Schleswig-Holstein map.PNG|kaderloos|rechts]] '''Schleswig-Holstein''' ([[Platduuts]]: ''Sleswig-Holsteen'', [[Deêns]]: ''Slesvig-Holsten'', [[Noôrdfries]]: ''Slaswik-Holstiinj'', [[Zeêuws]]: ''Sleêswiek-'Olstein'') is een deêlstaet (''Bundesland'') van [[Duutsland]] mie as 'oôdstad [[Kiel]]. D'r weune 3,0 meljoen mins'n op een oppervlak van 15,8 duuzend km². Schleswig-Holstein is op 23 oes [[1946]] opericht en sins 23 meie [[1949]] een deêlstaet van den Bonsrippebliek Duutsland. Den deêlstaet ei 4 zeêtels in den [[Bonsraed]]. Schleswig-Holstein hrenst an de deêlstaeten [[Niedersachsen]] (Z), [[Hamburg]] (Z) en [[Mecklenburg-Vorpommern]] (ZO) plus ant land [[Denemarken]] (N). Den deêlstaet is gevormd uut Zuud-Schleswig, Holstein, Lauenburg en [[Lübeck]] (hebied'n vant schiereiland [[Jutland]]) plus 't eiland [[Helgoland]]. Zuud-Schleswig 'oôrde toet [[1864]] bie Denemarken (den Deênse konienk was toet dat jaer ok konienk van Holstein). Schleswig-Holstein liet an den [[Noôrdzeê]] en [[Waddenzeê]] int wessen en an den [[Oôstzeê]] int oôsten. Eilan'n binne Fehmarn, Helgoland en de Noôrd-Friese Waddeneilan'n. Hroôte rivier is Elbe. == Steê == Hroôtste steê binne (2026): {| class="wikitable sortable" ! Steê !! Inweuners |- | [[Kiel]] || 252.000 |- | [[Lübeck]] || 217.000 |- | [[Flensburg]] || 96.000 |- | [[Norderstedt]] || 83.000 |- | [[Neumünster]] || 80.000 |- | [[Elmshorn]] || 51.000 |- | [[Pinneberg]] || 45.000 |- | [[Wedel]] || 35.000 |- | [[Ahrensburg]] || 35.000 |- | [[Geesthacht]] || 34.000 |- |} == Indeêlieng == Schleswig-Holstein bestaet uut: * 11 Kreise (districten) * 4 kreisfreie Städte (onafankelijke steê) {|class=wikitable |- | [[Plaetje:Schleswig-Holstein, administrative divisions - de - colored.svg|kaderloos]] |} == Politiek == Zeêtels int deêlstaetparlement (Landtag) vanof 1992. {| class="wikitable sortable" |- ! colspan=20 | Schleswig-Holsteinischer Landtag |- ! Partie ! 2022 || 2017 ! 2012 || 2009 || 2005 ! 2000 || 1996 || 1992 |- | [[CDU]] | 34 || 25 | 22 || 34 || 30 | 33 || 30 || 32 |- | [[Grüne]] | 14 || 10 | 10 || 12 || 4 | 5 || 6 || |- | [[SPD]] | 12 || 21 | 22 || 25 || 29 | 41 || 33 || 45 |- | [[FDP]] | 5 || 9 | 6 || 14 || 4 | 7 || 4 || 5 |- | [[SSW]] | 4 || 3 | 3 || 4 || 2 | 3 || 2 || 1 |- | [[AfD]] | || 5 | || || | || || |- | [[Piraten]] | || | 6 || || | || || |- | [[Linke]] | || | || 6 || | || || |- | DVU ¹ | || | || || | || || 6 |- ! Totael ! 69 || 73 ! 69 || 95 || 69 ! 89 || 75 || 89 |} ¹ Deutsche Volksunion == Lienks nae buten == * [https://web.archive.org/web/20241118142724/https://www.schleswig-holstein.de/DE/landesportal Schleswig-Holstein] * [https://www.britannica.com/place/schleswig-holstein Britannica] * [https://www.geschiedenisextra.nl/d/deelstaat-sleeswijk-holstein.htm GeschiedenisExtra] * [https://www.citypopulation.de/de/germany/cities/schleswigholstein/?admid=366 City Population] * [https://klimaatinfo.nl/klimaat/duitsland/sleeswijk-holstein/ Klimaatinfo] * Liggienge: {{Koord|54|11|N|9|49|L}} {{Duutse staeten}} [[Categorie:Schleswig-Holstein| ]] a2t3c50xlm1614g01a69tn2qw0n6wqg 0 16251 184071 184051 2026-10-05T13:30:37Z Venflos 16362 Venflos heeft de pagina [[Die Linke]] hernoemd naar [[Linke]], en heeft daarbij een doorverwijzing overschreven 184051 wikitext text/x-wiki '''Die Linke''' is een [[Duutse]], sociaolistische partie, op'ericht in 2007. Die Linke is een saemengang van [[PDS]] en [[WASG]]. == Lienks nae buten == * [https://www.die-linke.de/start/ Die Linke] * [https://duitslandinstituut.nl/naslagwerk/192/die-linke Duitsland Instituut] * [https://www.britannica.com/topic/Left-Party-political-party-Germany Britannica] * [https://www.bpb.de/themen/parteien/parteien-in-deutschland/die-linke/ bpb] {{Duutse partieën}} se6youqr3mpnq2xwly8whjbq39y9jzv 10 16287 184063 184039 2026-10-05T13:07:04Z Venflos 16362 184063 wikitext text/x-wiki {| align="center" class="toccolours" cellspacing="0" |- ! bgcolor="#ccccff" align="center" | Partieën in [[Duutsland]] |- | [[AfD]] — [[BSW]] — [[CDU]] — [[CSU]] — [[FDP]] — [[FW]] — [[Grüne]] — [[Die Linke|Linke]] — [[SPD]] — [[SSW]] |- ! bgcolor="#ccccff" align="center" | voormaelige partieën |- | <center> [[DP]] — [[GB/BHE]] — [[KPD]] — [[NPD]] — [[NSDAP]] — [[PDS]] — [[SED]] </center> |- |} <includeonly> [[Categorie:Partie in Duutsland]] </includeonly> <noinclude> [[Categorie:Sjablonen]] [[Categorie:Partie in Duutsland|~]] </noinclude> odgdp3rgyfkrlw73l5w5d4upthkbe9s 184073 184063 2026-10-05T13:31:17Z Venflos 16362 184073 wikitext text/x-wiki {| align="center" class="toccolours" cellspacing="0" |- ! bgcolor="#ccccff" align="center" | Partieën in [[Duutsland]] |- | [[AfD]] — [[BSW]] — [[CDU]] — [[CSU]] — [[FDP]] — [[FW]] — [[Grüne]] — [[Linke]] — [[SPD]] — [[SSW]] |- ! bgcolor="#ccccff" align="center" | voormaelige partieën |- | <center> [[DP]] — [[GB/BHE]] — [[KPD]] — [[NPD]] — [[NSDAP]] — [[PDS]] — [[SED]] </center> |- |} <includeonly> [[Categorie:Partie in Duutsland]] </includeonly> <noinclude> [[Categorie:Sjablonen]] [[Categorie:Partie in Duutsland|~]] </noinclude> dxw6go5nfioxcsztiohrcljvsva35lo 184076 184073 2026-10-06T07:06:15Z Venflos 16362 184076 wikitext text/x-wiki {| align="center" class="toccolours" cellspacing="0" |- ! bgcolor="#ccccff" align="center" | Partieën in [[Duutsland]] |- | [[AfD]] — [[BP]] — [[BSW]] — [[CDU]] — [[CSU]] — [[FDP]] — [[FW]] — [[Grüne]] — [[Linke]] — [[SPD]] — [[SSW]] |- ! bgcolor="#ccccff" align="center" | voormaelige partieën |- | <center> [[DP]] — [[GB/BHE]] — [[KPD]] — [[NPD]] — [[NSDAP]] — [[PDS]] — [[SED]] </center> |- |} <includeonly> [[Categorie:Partie in Duutsland]] </includeonly> <noinclude> [[Categorie:Sjablonen]] [[Categorie:Partie in Duutsland|~]] </noinclude> 4cdl1br1xjhc1e31fyw3an4ue3h7z75 184077 184076 2026-10-06T07:06:36Z Venflos 16362 184077 wikitext text/x-wiki {| align="center" class="toccolours" cellspacing="0" |- ! bgcolor="#ccccff" align="center" | Partieën in [[Duutsland]] |- | [[AfD]] — [[BP (Bayern)|BP]] — [[BSW]] — [[CDU]] — [[CSU]] — [[FDP]] — [[FW]] — [[Grüne]] — [[Linke]] — [[SPD]] — [[SSW]] |- ! bgcolor="#ccccff" align="center" | voormaelige partieën |- | <center> [[DP]] — [[GB/BHE]] — [[KPD]] — [[NPD]] — [[NSDAP]] — [[PDS]] — [[SED]] </center> |- |} <includeonly> [[Categorie:Partie in Duutsland]] </includeonly> <noinclude> [[Categorie:Sjablonen]] [[Categorie:Partie in Duutsland|~]] </noinclude> 974j7cuhrh30i0bu1el6roveut7xmg7 184084 184077 2026-10-06T07:41:58Z Venflos 16362 184084 wikitext text/x-wiki {| align="center" class="toccolours" cellspacing="0" |- ! bgcolor="#ccccff" align="center" | Partieën in [[Duutsland]] |- | [[AfD]] — [[BP (Bayern)|BP]] — [[BSW]] — [[CDU]] — [[CSU]] — [[FDP]] — [[FW]] — [[Grüne]] — [[Linke]] — [[REP]] — [[SPD]] — [[SSW]] |- ! bgcolor="#ccccff" align="center" | voormaelige partieën |- | <center> [[DP]] — [[GB/BHE]] — [[KPD]] — [[NPD]] — [[NSDAP]] — [[PDS]] — [[SED]] </center> |- |} <includeonly> [[Categorie:Partie in Duutsland]] </includeonly> <noinclude> [[Categorie:Sjablonen]] [[Categorie:Partie in Duutsland|~]] </noinclude> iusfbhmo9h6nevwecdfgrdq1stvm1qw 184088 184084 2026-10-06T08:04:34Z Venflos 16362 184088 wikitext text/x-wiki {| align="center" class="toccolours" cellspacing="0" |- ! bgcolor="#ccccff" align="center" | Partieën in [[Duutsland]] |- | [[AfD]] — [[BP (Bayern)|BP]] — [[BSW]] — [[CDU]] — [[CSU]] — [[FDP]] — [[FW]] — [[Grüne]] — [[Linke]] — [[Piraten]] — [[REP]] — [[SPD]] — [[SSW]] |- ! bgcolor="#ccccff" align="center" | voormaelige partieën |- | <center> [[DP]] — [[GB/BHE]] — [[KPD]] — [[NPD]] — [[NSDAP]] — [[PDS]] — [[SED]] </center> |- |} <includeonly> [[Categorie:Partie in Duutsland]] </includeonly> <noinclude> [[Categorie:Sjablonen]] [[Categorie:Partie in Duutsland|~]] </noinclude> q71npgmi2vagmoj713x9qmms4y6kmqj 184098 184088 2026-10-06T11:53:54Z Venflos 16362 184098 wikitext text/x-wiki {| align="center" class="toccolours" cellspacing="0" |- ! bgcolor="#ccccff" align="center" | Partieën in [[Duutsland]] |- | [[AfD]] — [[BP (Bayern)|BP]] — [[BSW]] — [[CDU]] — [[CSU]] — [[FDP]] — [[FW]] — [[Grüne]] — [[Linke]] — [[Piraten]] — [[REP]] — [[SPD]] — [[SSW]] |- ! bgcolor="#ccccff" align="center" | voormaelige partieën |- | <center> [[DP]] — [[DVU]] — [[GB/BHE]] — [[KPD]] — [[NPD]] — [[NSDAP]] — [[PDS]] — [[SED]] </center> |- |} <includeonly> [[Categorie:Partie in Duutsland]] </includeonly> <noinclude> [[Categorie:Sjablonen]] [[Categorie:Partie in Duutsland|~]] </noinclude> 1mcwvlgl80enhqf8v1qunmkxz03ve31 0 17774 184062 2026-10-05T13:03:59Z Venflos 16362 Nieuwe bladzie mee as inoud: '''NPD''' (Nationaldemokratische Partei Deutschlands) was een [[Duutsland|Duutse]], rechtsextrême en neo-[[nazisme|nazistische]] partie, op'ericht in 1964. Sins 2023 is den naem Die Heimat. == Lienks nae buten == * [https://www.bpb.de/themen/parteien/parteien-in-deutschland/500849/nationaldemokratische-partei-deutschlands/ bpb] {{Duutse partieën}} 184062 wikitext text/x-wiki '''NPD''' (Nationaldemokratische Partei Deutschlands) was een [[Duutsland|Duutse]], rechtsextrême en neo-[[nazisme|nazistische]] partie, op'ericht in 1964. Sins 2023 is den naem Die Heimat. == Lienks nae buten == * [https://www.bpb.de/themen/parteien/parteien-in-deutschland/500849/nationaldemokratische-partei-deutschlands/ bpb] {{Duutse partieën}} kkhwvi5miuzvjynwvcvwvhu89i52clo 184070 184062 2026-10-05T13:29:01Z Venflos 16362 184070 wikitext text/x-wiki '''NPD''' (Nationaldemokratische Partei Deutschlands) was een [[Duutsland|Duutse]], rechtsextrême en neo[[nazisme|nazistische]] partie, op'ericht in 1964. Sins 2023 is den naem Die Heimat. == Lienks nae buten == * [https://www.bpb.de/themen/parteien/parteien-in-deutschland/500849/nationaldemokratische-partei-deutschlands/ bpb] {{Duutse partieën}} fc7c1c3nxn6irimo5ia0yz0tpkhmayd 184074 184070 2026-10-05T13:34:26Z Venflos 16362 184074 wikitext text/x-wiki '''NPD''' (Nationaldemokratische Partei Deutschlands) was een [[Duutsland|Duutse]], rechtsextrême en neo[[nazisme|nazistische]] partie, op'ericht in 1964. Sins 2023 is den naem HEIMAT (Die Heimat). == Lienks nae buten == * [https://www.bpb.de/themen/parteien/parteien-in-deutschland/500849/nationaldemokratische-partei-deutschlands/ bpb] {{Duutse partieën}} gywo97ltowocpj56e72bl7bphlmzd1b 184094 184074 2026-10-06T08:11:20Z Venflos 16362 184094 wikitext text/x-wiki '''NPD''' (Nationaldemokratische Partei Deutschlands) was een [[Duutsland|Duutse]], rechtsextreme en neo[[nazisme|nazistische]] partie, op'ericht in 1964. Sins 2023 is den naem HEIMAT (Die Heimat). == Lienks nae buten == * [https://www.bpb.de/themen/parteien/parteien-in-deutschland/500849/nationaldemokratische-partei-deutschlands/ bpb] {{Duutse partieën}} 5i2xv3h16aaa8bi5vq7mydwopjr1k5f 0 17775 184072 2026-10-05T13:30:37Z Venflos 16362 Venflos heeft de pagina [[Die Linke]] hernoemd naar [[Linke]], en heeft daarbij een doorverwijzing overschreven 184072 wikitext text/x-wiki #DOORVERWIJZING [[Linke]] eqrv7t1apoke4796wlik2w4vq6ap5p5 0 17776 184075 2026-10-06T07:05:09Z Venflos 16362 Nieuwe bladzie mee as inoud: '''BP''' (Bayernpartei) is een [[Duutsland|Duutse]] partie, op'ericht in 1946. Den partie richt z'n eihe op de belangen van [[Bayern]]. == Lienks nae buten == * [https://bayernpartei.de/ BP] {{Duutse partieën}} [[Categorie:Bayern]] 184075 wikitext text/x-wiki '''BP''' (Bayernpartei) is een [[Duutsland|Duutse]] partie, op'ericht in 1946. Den partie richt z'n eihe op de belangen van [[Bayern]]. == Lienks nae buten == * [https://bayernpartei.de/ BP] {{Duutse partieën}} [[Categorie:Bayern]] 823mfra6jp99032mnym3rb5ub7z2p85 184079 184075 2026-10-06T07:15:13Z Venflos 16362 184079 wikitext text/x-wiki '''BP''' (Bayernpartei) is een [[Duutsland|Duutse]] partie, op'ericht in 1946. Den partie richt z'n eihe op de belangen van [[Bayern]] en streêft nae onafankelijkeid. == Lienks nae buten == * [https://bayernpartei.de/ BP] {{Duutse partieën}} [[Categorie:Bayern]] 6wsvwh22ic6myoogiie8d54gmubq64h 0 17777 184082 2026-10-06T07:39:29Z Venflos 16362 Nieuwe bladzie mee as inoud: '''REP''' (Die Republikaner) is een [[Duutsland|Duutse]], rechtsconservaetieve en rechtspopulistische partie, op'ericht in 1983. == Lienks nae buten == * [https://www.bpb.de/themen/parteien/parteien-in-deutschland/500846/die-republikaner/ bpb] {{Duutse partieën}} 184082 wikitext text/x-wiki '''REP''' (Die Republikaner) is een [[Duutsland|Duutse]], rechtsconservaetieve en rechtspopulistische partie, op'ericht in 1983. == Lienks nae buten == * [https://www.bpb.de/themen/parteien/parteien-in-deutschland/500846/die-republikaner/ bpb] {{Duutse partieën}} qa796ibz1vg8leuzirmxyorex1kieai 184083 184082 2026-10-06T07:40:54Z Venflos 16362 184083 wikitext text/x-wiki '''REP''' (Die Republikaner) is een [[Duutsland|Duutse]], rechtsconservaetieve en rechtspopulistische partie, op'ericht in 1983. == Lienks nae buten == * [http://www.die-republikaner.com/de/ REP] * [https://www.bpb.de/themen/parteien/parteien-in-deutschland/500846/die-republikaner/ bpb] {{Duutse partieën}} tbv55f3wxwj9u6q846hrysw98y6b6x7 0 17778 184086 2026-10-06T08:00:39Z Venflos 16362 Nieuwe bladzie mee as inoud: '''Piraten''' (Piratenpartei Deutschland) is een [[Duutsland|Duutse]] partie, op'ericht in 2006. Den partie richt z'n eihe op burgerrechen, directe democraotie en open internet. == Lienks nae buten == * [ {{Duutse partieën}} 184086 wikitext text/x-wiki '''Piraten''' (Piratenpartei Deutschland) is een [[Duutsland|Duutse]] partie, op'ericht in 2006. Den partie richt z'n eihe op burgerrechen, directe democraotie en open internet. == Lienks nae buten == * [ {{Duutse partieën}} 3nceiipknlz926zqwdh9u9shyxopw1w 184087 184086 2026-10-06T08:03:41Z Venflos 16362 184087 wikitext text/x-wiki '''Piraten''' (Piratenpartei Deutschland) is een [[Duutsland|Duutse]] partie, op'ericht in 2006. Den partie richt z'n eihe op burgerrechen, directe democraotie en open internet. == Lienks nae buten == * [https://piratenpartei.de/ Piraten] {{Duutse partieën}} m92i85ykxgndqtzwoqz6n18foo14f1l 0 17779 184093 2026-10-06T08:10:08Z Venflos 16362 Oor deugestierd nae [[NSDAP]] 184093 wikitext text/x-wiki #DOORVERWIJZING [[NSDAP]] e4qoyniecmbnwbnr1dangr2q9irhua9 0 17780 184096 2026-10-06T11:51:55Z Venflos 16362 Nieuwe bladzie mee as inoud: '''DVU''' (Deutsche Volksunion) was een [[Duutsland|Duutse]], rechtsextreme partie, op'ericht in 1987 en opge'even in 2011. Opgegaen in den [[NDP]] (Nationaldemokratische Partei Deutschlands). == Lienks nae buten == * [https://www.bpb.de/themen/parteien/parteien-in-deutschland/500847/deutsche-volksunion/ bpb] {{Duutse partieën}} 184096 wikitext text/x-wiki '''DVU''' (Deutsche Volksunion) was een [[Duutsland|Duutse]], rechtsextreme partie, op'ericht in 1987 en opge'even in 2011. Opgegaen in den [[NDP]] (Nationaldemokratische Partei Deutschlands). == Lienks nae buten == * [https://www.bpb.de/themen/parteien/parteien-in-deutschland/500847/deutsche-volksunion/ bpb] {{Duutse partieën}} mcoo9po4fdgrv24sh2dihs1gyuy0qf3 184097 184096 2026-10-06T11:52:34Z Venflos 16362 184097 wikitext text/x-wiki '''DVU''' (Deutsche Volksunion) was een [[Duutsland|Duutse]], rechtsextreme partie, op'ericht in 1987 en opge'even in 2011. Opgegaen in den [[NPD]] (Nationaldemokratische Partei Deutschlands). == Lienks nae buten == * [https://www.bpb.de/themen/parteien/parteien-in-deutschland/500847/deutsche-volksunion/ bpb] {{Duutse partieën}} 57z74ulxylaytd1nhgq6cb7ksserv72