Wikipedia
zuwiki
https://zu.wikipedia.org/wiki/Ikhasi_Elikhulu
MediaWiki 1.47.0-wmf.19
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
IBukhina Faso
0
3854
128777
96250
2026-09-13T09:48:49Z
CommonsDelinker
104
Replacing Coat_of_arms_of_Burkina_Faso.svg with [[File:Coat_of_arms_of_Burkina_Faso_(1984-2025).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] (harmonizing names of file set) · The
128777
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox izwe
|igama = '''IBurkhina Faso'''
|igama_native = ''Unité, Progrès, Justice'' <small>(isiFulentshi)</small>
|ifulegi = Flag of Burkina Faso.svg
|image_coat = Coat of arms of Burkina Faso (1984-2025).svg
|ibalazwe = Burkina Faso in Africa.svg
|isiqongo = [[Ouagadougou]]
|izilimi = [[IsiFulentshi]]
}}
'''iBhurkina Faso''' iyizwe elivaliwe eNtshonalanga Afrika. Lelizwe lathola inkululeko ngo-1960. Isizwe esikhulu kunazo zonke eBurkina Faso ngamaMossi.
{{DEFAULTSORT:Burkhina Faso}}
[[Category:IBurkhina Faso| ]]
[[Category:Amazwe]]
[[Category:Amazwe eAfrika]]
[[Category:Amazwe lapho kukhulunywa khona isiFulentshi]]
mfdpya69f1k6wc2lz9tkfckzzcfg4qw
User:GerardM/Territories of the Democratic Republic of the Congo
2
10201
128779
126434
2026-09-13T10:55:57Z
CommonsDelinker
104
Replacing Mankanza_Territory.svg with [[File:Makanza_Territory.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request) · Misspelled, should be called "Makanza".
128779
wikitext
text/x-wiki
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q7703797 }
|section=
|sort=P131
|sort_order=asca
|columns=label:Article,description,P17:Country,P131:In administrative entity,P625:Geo Coordinate,P18:Image,P242:Locator map image
|thumb=128
|min_section=2
}}
{| class='wikitable sortable'
! Article
! description
! Country
! In administrative entity
! Geo Coordinate
! Image
! Locator map image
|-
| [[Ango Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Bas-Uélé]]
| {{Coord|4.016667|25.85|display=inline}}
|
| [[File:Ango Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Bambesa Territory]]
| Indawo yaseBas-Uele eDemocratic Republic of Congo
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Bas-Uélé]]
| {{Coord|3.466667|25.7|display=inline}}
|
| [[File:Bambesa Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Bondo Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Bas-Uélé]]
| {{Coord|3.81667|23.66667|display=inline}}
|
| [[File:Bondo Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Buta Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Bas-Uélé]]
| {{Coord|2.8|24.73333|display=inline}}
|
| [[File:Buta Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Aketi Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Bas-Uélé]]
| {{Coord|2.73333|23.76667|display=inline}}
| [[File:Route Dulia Likati.jpg|center|128px]]
| [[File:Aketi Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Poko Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Bas-Uélé]]
| {{Coord|3.15|26.88333|display=inline}}<br/>{{Coord|3.1|26.966667|display=inline}}
| [[File:The American Museum journal (c1900-(1918)) (18161931791).jpg|center|128px]]
| [[File:Poko Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Bongandanga]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| ''[[:d:Q22580291|Bongandanga (territory)]]''
| {{Coord|1.51|21.05|display=inline}}
|
|
|-
| [[Mitwaba Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Haut-Katanga Province]]
| {{Coord|-8.633333|27.333333|display=inline}}
| [[File:La MONUSCO distribue des cahiers aux enfants du village pour les encourager à fréquenter l’école (16151496190).jpg|center|128px]]
| [[File:Mitwaba Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Kasenga Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Haut-Katanga Province]]
| {{Coord|-10.36436|28.60853|display=inline}}
|
| [[File:Kasenga Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Kipushi Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Haut-Katanga Province]]
| {{Coord|-11.767|27.233|display=inline}}<br/>{{Coord|-11.76667|27.23333|display=inline}}
|
| [[File:Kipushi Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Pweto Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Haut-Katanga Province]]
| {{Coord|-8.46667|28.9|display=inline}}
| [[File:Road from Pweto to Dubie, Katanga.jpg|center|128px]]
| [[File:Pweto Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Sakania Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Haut-Katanga Province]]
| {{Coord|-12.75|28.566667|display=inline}}
|
| [[File:Sakania Territory.svg|center|128px]]
|-
| ''[[:d:Q22519221|Kambove (territoire)]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Haut-Katanga Province]]
| {{Coord|-10.873611|26.5975|display=inline}}
|
|
|-
| [[Bukama Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Haut-Lomami]]
| {{Coord|-9.2|25.85|display=inline}}
| [[File:Luena - panoramio.jpg|center|128px]]
| [[File:Bukama Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Kabongo Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Haut-Lomami]]
| {{Coord|-7.0815|25.58964|display=inline}}
|
|
|-
| [[Kamina Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Haut-Lomami]]
| {{Coord|-8.890375|25.452585|display=inline}}
|
|
|-
| [[Kanyama Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Haut-Lomami]]
| {{Coord|-7.51667|24.18333|display=inline}}
|
|
|-
| [[Malemba-Nkulu Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Haut-Lomami]]
| {{Coord|-8.03333|26.8|display=inline}}
| [[File:Masque zoomorphe Luba-Musée royal de l'Afrique centrale.jpg|center|128px]]
| [[File:Malemba-Nkulu Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Faradje Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Haut-Uélé]]
| {{Coord|3.733333|29.716667|display=inline}}
| [[File:The American Museum journal (c1900-(1918)) (18134665296).jpg|center|128px]]
| [[File:Faradje Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Rungu Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Haut-Uélé]]
| {{Coord|3.183333|27.866667|display=inline}}
|
| [[File:Rungu Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Wamba Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Haut-Uélé]]
| {{Coord|2.14424|27.9929|display=inline}}<br/>{{Coord|2.15|28|display=inline}}
|
| [[File:Wamba Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Watsa Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Haut-Uélé]]
| {{Coord|3.03716|29.5355|display=inline}}<br/>{{Coord|3.05|29.53333|display=inline}}
| [[File:CH-NB - Belgisch-Kongo, Adranga- Garnison - Annemarie Schwarzenbach - SLA-Schwarzenbach-A-5-25-230.jpg|center|128px]]
| [[File:Watsa Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Dungu Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Haut-Uélé]]
| {{Coord|3.6172|28.5714|display=inline}}
| [[File:Dungu Bridge.jpg|center|128px]]
| [[File:Dungu Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Niangara Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Haut-Uélé]]
| {{Coord|3.692196|27.89506|display=inline}}
| [[File:The American Museum journal (c1900-(1918)) (17538579484).jpg|center|128px]]
| [[File:Niangara Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Irumu Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Ituri Province]]
| {{Coord|1.45|29.866667|display=inline}}
| [[File:Gety, Province de l’Ituri, RD Congo - Un casque bleu observe les alentours depuis les hauteurs de Gety. (23667701396).jpg|center|128px]]
| [[File:Irumu Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Mahagi Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Ituri Province]]
| {{Coord|2.3|30.983333|display=inline}}
| [[File:On 14 May 2020, in Mahagi Territory, MONUSCO’s Bangladeshi peacekeepers reopen traffic.jpeg|center|128px]]
| [[File:Mahagi Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Mambasa Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Ituri Province]]
| {{Coord|1.366667|29.05|display=inline}}
| [[File:Des marchands tolekistes entre Epulu et Mambasa, 2005.jpg|center|128px]]
| [[File:Mambasa Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Aru Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Ituri Province]]
| {{Coord|2.866667|30.85|display=inline}}
| [[File:Territoire d’Aru, Province de l’Ituri, RD Congo - Coucher de soleil sur la rivière Aru, en territoire d’Aru, Province de l’Ituri.jpg|center|128px]]
| [[File:Aru Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Djugu Territory]]
| indawo yesifundazwe sase-Ituri
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Ituri Province]]
| {{Coord|1.91667|30.5|display=inline}}
| [[File:Vallée rivière Kodda.jpg|center|128px]]
| [[File:Djugu Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Dekese Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| ''[[:d:Q255655|Kasaï District]]''<br/>[[Kasaï Province]]
| {{Coord|-3.491832|21.376648|display=inline}}
|
| [[File:Dekese Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Ilebo Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kasaï Province]]
| {{Coord|-5.04121|20.55964|display=inline}}
|
| [[File:Ilebo Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Kamonia Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kasaï Province]]
|
| [[File:Sunset view from Kalonda.jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Luebo Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kasaï Province]]
| {{Coord|-5.6|21.41667|display=inline}}
| [[File:VingtAnnees 278.jpg|center|128px]]
| [[File:Luebo Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Mweka Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kasaï Province]]
| {{Coord|-4.5|21.65|display=inline}}
| [[File:Certains habitants de Bakwa Kenge retournant dans leurs villages après un conflit communautaire.jpg|center|128px]]
| [[File:Mweka Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Luiza Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kasaï-Central]]
| {{Coord|-7.2|22.416667|display=inline}}<br/>{{Coord|-7.2|22.41667|display=inline}}
|
|
|-
| [[Demba Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kasaï-Central]]
| {{Coord|-5.5|22.26667|display=inline}}
|
| [[File:Demba Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Dibaya Territory]]
| Indawo eseKasaï-Central, DR Congo
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kasaï-Central]]
| {{Coord|-6.5|22.95|display=inline}}
| [[File:Tshimbulu,Central Kasai. South East of Kananga in Tshimbulu, MONUSCO reaffirms its commitment to promoting dialogue.jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Dimbelenge Territory]]
| I-Central Kasai Territory
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kasaï-Central]]
| {{Coord|-5.55|23.11667|display=inline}}
| [[File:Palm oil manufacture (2) Lac Mukamba, Deretoire de Dimbelenge, Kasai occ. RD Congo.JPG|center|128px]]
|
|-
| [[Kazumba Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kasaï-Central]]
|
| [[File:Grand Séminaire de Kabwe.jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Lupatapata Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kasaï-Oriental]]
| {{Coord|-6.17738|23.53333|display=inline}}
|
|
|-
| [[Tshilenge Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kasaï-Oriental]]
| {{Coord|-6.25|23.767|display=inline}}
|
|
|-
| [[Kabeya-Kamwanga Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kasaï-Oriental]]
| {{Coord|-6.05426|23.16773|display=inline}}<br/>{{Coord|-5.96558|23.17809|display=inline}}
|
|
|-
| [[Katanda Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| ''[[:d:Q80953|Kasaï-Oriental]]''
| {{Coord|-6.258333|23.926944|display=inline}}
|
| [[File:Democratic Republic of the Congo (26 provinces) - Kasaï-Oriental.svg|center|128px]]
|-
| [[Miabi Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kasaï-Oriental]]
| {{Coord|-6.2|23.383|display=inline}}<br/>{{Coord|-6.33289|23.31184|display=inline}}
|
|
|-
| [[Kimvula Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kongo Central]]
|
| [[File:Over 3 tons of equipment and materials for the revision of the electoral register were delivered by a MONUSCO helicopter to the Independent National Electoral Commission (CENI) antenna in Kimvula (Kongo Central province).png|center|128px]]
|
|-
| [[Luozi Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kongo Central]]
| {{Coord|-4.916902|14.154897|display=inline}}
|
|
|-
| [[Seke-Banza Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kongo Central]]
| {{Coord|-5.337327|13.277649|display=inline}}
|
|
|-
| [[Madimba Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kongo Central]]
| {{Coord|-4.15|15.033333|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q22459329|Mbanza-Ngungu]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kongo Central]]
| {{Coord|-5.25|14.86667|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q22529557|Muanda Territory]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kongo Central]]
| {{Coord|-5.80893|12.63006|display=inline}}
| [[File:Route Boma Moanda.jpg|center|128px]]
|
|-
| ''[[:d:Q22532071|Tshela]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kongo Central]]
| {{Coord|-4.98333|12.93333|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q22537957|Kasangulu Territory]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kongo Central]]
| {{Coord|-4.6|15.16667|display=inline}}
| [[File:La rivière Lukaya 3.jpg|center|128px]]
|
|-
| ''[[:d:Q22601988|Lukula Territory]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kongo Central]]
| {{Coord|-5.38333|12.95|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q65137552|Songololo Territory]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kongo Central]]
| {{Coord|-5.7|14.033|display=inline}}
|
|
|-
| [[Feshi Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kwango]]
| {{Coord|-6.133333|18.166667|display=inline}}
|
|
|-
| [[Kahemba Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kwango]]
| {{Coord|-7.3|19|display=inline}}
|
|
|-
| [[Popokabaka Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kwango]]
| {{Coord|-5.716667|16.583333|display=inline}}
|
|
|-
| [[Kasongo Lunda Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kwango]]
| {{Coord|-6.46667|16.81667|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q22379478|Kenge Territory]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kwango]]
| {{Coord|-4.86667|16.98333|display=inline}}
|
|
|-
| [[Bagata Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kwilu Province]]
| {{Coord|-3.73333|17.95|display=inline}}
|
|
|-
| [[Masi-Manimba Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kwilu Province]]
| {{Coord|-4.766667|17.9|display=inline}}
|
|
|-
| [[Idiofa Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kwilu Province]]
| {{Coord|-4.966798|19.591026|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q22608439|Bulungu]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kwilu Province]]
| {{Coord|-4.55|18.6|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q22655882|Gungu Territory]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Kwilu Province]]
| {{Coord|-5.73333|19.31667|display=inline}}
| [[File:Gungu alley.JPG|center|128px]]
|
|-
| [[Luilu Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Lomami Province]]
| {{Coord|-7.24969|23.61241|display=inline}}
|
|
|-
| [[Kabinda Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Lomami Province]]
| {{Coord|-6.454737|24.611227|display=inline}}
|
|
|-
| [[Lubao Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Lomami Province]]
|
|
| [[File:Lubao Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Gandajika Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Lomami Province]]
| {{Coord|-6.69987|24.13107|display=inline}}
|
|
|-
| [[Kamiji Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Lomami Province]]
| {{Coord|-6.65|23.28333|display=inline}}
|
|
|-
| [[Lubudi Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Lualaba Province]]
| {{Coord|-9.916667|25.966667|display=inline}}
| [[File:African Smoke.jpg|center|128px]]
| [[File:Lubudi Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Dilolo Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Lualaba Province]]
| {{Coord|-10.6866|22.3435|display=inline}}
|
|
|-
| [[Kapanga Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Lualaba Province]]
| {{Coord|-8.35|22.58333|display=inline}}
|
|
|-
| [[Mutshatsha Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Lualaba Province]]
| {{Coord|-10.63285|25.00243|display=inline}}
|
| [[File:Mutshatsha Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Sandoa Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Lualaba Province]]
|
|
|
|-
| [[Kiri Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| ''[[:d:Q130679|Mai-Ndombe District]]''<br/>[[Mai-Ndombe Province]]
| {{Coord|-1.495455|18.92772|display=inline}}<br/>{{Coord|-1.45|19|display=inline}}
|
|
|-
| [[Bolobo Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Mai-Ndombe Province]]
| {{Coord|-2.65093|16.35123|display=inline}}
| [[File:Plate 19. Folk-Lore, vol. 20.png|center|128px]]
|
|-
| [[Inongo Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Mai-Ndombe Province]]
| {{Coord|-1.9275|18.288056|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q22562591|Kutu Territory]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Mai-Ndombe Province]]
| {{Coord|-2.73333|18.15|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q22563469|Kwamouth Territory]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Mai-Ndombe Province]]
| {{Coord|-3.58621|16.52243|display=inline}}
| [[File:Le Kasai pres de Kwamouth (titel op object), RP-F-2001-7-823-11 (cropped).jpg|center|128px]]
|
|-
| ''[[:d:Q22634803|Mushie]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Mai-Ndombe Province]]
| {{Coord|-3.01667|16.9|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q22652843|Yumbi]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Mai-Ndombe Province]]
| {{Coord|-2.10467|16.498|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q86659041|Oshwe]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Mai-Ndombe Province]]
| {{Coord|-3.383333|19.5|display=inline}}
|
|
|-
| [[Kailo Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Maniema]]
| {{Coord|-2.49199|25.80016|display=inline}}
| [[File:Mining in Kailo.jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Kibombo Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Maniema]]
| {{Coord|-3.9|25.916667|display=inline}}<br/>{{Coord|-3.9|25.91667|display=inline}}
| [[File:Bridge over Lufubu River, 1940 002.jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Kabambare Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Maniema]]
| {{Coord|-4.7|27.71667|display=inline}}
| [[File:Kabambare territory, Maniema Province, DRC- A debrief during MONUSCO’s response to a protection of civilians situation in Saramabila after an attack on FARDC by approximately 200 MM Malaika and Yakutumba armed cadres on 24 May 2018.jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Lubutu Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Maniema]]
|
|
|
|-
| [[Punia Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Maniema]]
| {{Coord|-1.466667|26.45|display=inline}}<br/>{{Coord|-1.46667|26.45|display=inline}}
|
|
|-
| [[Pangi Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Maniema]]
| {{Coord|-3.170597|26.636052|display=inline}}
|
|
|-
| [[Kasongo Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Maniema]]
| {{Coord|-4.45|26.66667|display=inline}}
| [[File:Crossing a stream Wellcome L0063347.jpg|center|128px]]
|
|-
| ''[[:d:Q15158095|Bumba Territory]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Mongala]]
| {{Coord|2.18333|22.46667|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q22546579|Lisala Territory]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Mongala]]
| {{Coord|2.15|21.51667|display=inline}}
| [[File:CH-NB - Belgisch-Kongo, Lisala- Landschaft - Annemarie Schwarzenbach - SLA-Schwarzenbach-A-5-25-167.jpg|center|128px]]
|
|-
| ''[[:d:Q22580291|Bongandanga (territory)]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Mongala]]
| {{Coord|1.5|21.05|display=inline}}
| [[File:The Church at Eala (Bongandanga district), Congo, ca. 1900-1915 (IMP-CSCNWW33-OS11-70).jpg|center|128px]]
|
|-
| ''[[:d:Q3571362|Yakoma]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Nord-Ubangi]]
| {{Coord|2.6|22.583|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q22357196|Businga]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Nord-Ubangi]]
| {{Coord|3.33333|20.88333|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q22530048|Mobayi-Mbongo]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Nord-Ubangi]]
| {{Coord|4.15732|20.99512|display=inline}}
| [[File:Bananas being brought by Children into Banzyville, 1906.png|center|128px]]
|
|-
| ''[[:d:Q22580935|Bosobolo (territory)]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Nord-Ubangi]]
| {{Coord|4.18333|19.9|display=inline}}
|
|
|-
| [[Walikale Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[North Kivu]]
| {{Coord|-1.4288|28.0741|display=inline}}
| [[File:Patrol of the Indian contingent and Community Liaison Assistants of MONUSCO near Otobora, Nord-Kivu, July 2013 - PT9A7506.jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Beni Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[North Kivu]]
| {{Coord|0.483333|29.45|display=inline}}
| [[File:Village de Samboko, territoire de Beni, RD Congo- Le Représentant spécial adjoint du Secrétaire général des Nations Unies en RDC, David Gressly, rencontre la population locale (18758700159).jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Masisi Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[North Kivu]]
| {{Coord|-1.4|28.8|display=inline}}
| [[File:Paysage du territoire de Masisi (28130228449).jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Nyiragongo Territory]]
| indawo yase-DRC
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[North Kivu]]
| {{Coord|-1.55515|29.286|display=inline}}
| [[File:An aerial view of the towering volcanic peak of Mt. Nyiragongo.jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Lubero Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[North Kivu]]
| {{Coord|-0.16667|29.23333|display=inline}}
|
|
|-
| [[Rutshuru Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[North Kivu]]
| {{Coord|-1.187265|29.446004|display=inline}}
| [[File:Pêcherie de Vitshumbi, au bord du lac Edouard, dans le Rutshuru, au Nord-Kivu. (23434886924).jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Katako-Kombe Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Sankuru]]
| {{Coord|-3.4|24.42|display=inline}}
|
|
|-
| [[Kole Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Sankuru]]
| {{Coord|-3.46667|22.45|display=inline}}
|
|
|-
| [[Lodja Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Sankuru]]
| {{Coord|-3.48333|23.43333|display=inline}}
|
|
|-
| [[Lomela Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Sankuru]]
| {{Coord|-2.283333|23.266667|display=inline}}
|
|
|-
| [[Lubefu Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Sankuru]]
| {{Coord|-4.71667|24.41667|display=inline}}
|
|
|-
| [[Lusambo Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Sankuru]]
| {{Coord|-4.96667|23.45|display=inline}}
|
|
|-
| [[Fizi Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[South Kivu]]
| {{Coord|-4.301111|28.944167|display=inline}}
| [[File:Un Hélicoptère de la MONUSCO en train d'atterrir sur la piste de Baraka dans le Territoire de Fizi à 90 Km d'Uvira au Sud-Kivu. (15267267554).jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Walungu Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[South Kivu]]
| {{Coord|-2.633333|28.666667|display=inline}}
| [[File:Walungu Territory greenery, South Kivu, DRC.jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Mwenga Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[South Kivu]]
| {{Coord|-3.05|28.433333|display=inline}}
| [[File:Kasika Village.jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Shabunda Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[South Kivu]]
| {{Coord|-2.7|27.35|display=inline}}
| [[File:La rivière Ulindi, qui prend sa source dans le Mont Piernard, se dirige vers l’ouest en traversant les territoires de Mwenga et de Shabunda, dans la province du Sud Kivu. (19573766866).jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Idjwi Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[South Kivu]]
| {{Coord|-2.07261|29.0375|display=inline}}
|
|
|-
| [[Kabare Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[South Kivu]]
| {{Coord|-2.5|28.8|display=inline}}
| [[File:Cours royale de kabare.jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Kalehe Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[South Kivu]]
| {{Coord|-2.1|28.91667|display=inline}}
| [[File:On the road from Kavumu to Kalehe (15471705218).jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Budjala Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Sud-Ubangi]]
| {{Coord|2.65|19.7|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q22424217|Libenge]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Sud-Ubangi]]
| {{Coord|3.65|18.63333|display=inline}}
| [[File:Flooded area on the Ubangi near Duma, 1911.jpg|center|128px]]
|
|-
| ''[[:d:Q22561539|Kungu (territory)]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Sud-Ubangi]]
| {{Coord|2.78333|19.2|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q22634229|Gemena Territory]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Sud-Ubangi]]
| {{Coord|2.955983|19.431278|display=inline}}
| [[File:PT9A6518 (14273859206).jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Moba Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tanganyika Province]]
| {{Coord|-7.03982|29.766147|display=inline}}<br/>{{Coord|-7.06667|29.76667|display=inline}}
| [[File:Zambian Government repatriates Congo DR refugees.jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Nyunzu Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tanganyika Province]]
| {{Coord|-5.95|28.016667|display=inline}}
| [[File:Nyunzu, Province du Tanganyika, RD Congo - La MONUSCO réhabilite le bâtiment administratif du territoire du Nyunzu dans le cadre d’un projet à impact rapide initié par la Section des Affaires civiles de la MONUSCO à Kalemie.jpg|center|128px]]
|
|-
| ''[[:d:Q22410882|Manono]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tanganyika Province]]
| {{Coord|-7.3|27.41667|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q84216041|Kongolo Territory]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tanganyika Province]]
| {{Coord|-5.4|27|display=inline}}
| [[File:Kongolo Territory, Tanganyika Province, DR Congo- In the framework of the protection of civilians, Peacekeepers of the Beninois contingent of the MONUSCO interact with the population.jpg|center|128px]]
|
|-
| ''[[:d:Q84266684|Kalemie Territory]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tanganyika Province]]
| {{Coord|-5.95|29.083333|display=inline}}
| [[File:Kalemie, Tanganyika Province, DR Congo- Military observers of MONUSCO sensitize militiamen known as "elements" (Bantu) on peace.jpg|center|128px]]
|
|-
| ''[[:d:Q86659033|Kabalo]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tanganyika Province]]
| {{Coord|-6.2541|26.89195|display=inline}}
|
|
|-
| [[Banalia Territory]]
| indawo, inhloko-dolobha yendawo engaziwa yesifundazwe saseTshopo eDemocratic Republic of Congo
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tshopo]]
| {{Coord|1.533333|25.333333|display=inline}}
| [[File:Les élèves du Complexe Scolaire Nzege de Bengamisa répondent aux questions de PIO-Kisangani sur la MONUSCO (15756428216).jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Opala Territory]]
| inhloko-dolobha yendawo ebizwa ngokuthi yi-Territory yesifundazwe saseTshopo eDemocratic Republic of Congo.
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tshopo]]
| {{Coord|-0.616667|24.35|display=inline}}<br/>{{Coord|-0.601319|24.354887|display=inline}}<br/>{{Coord|-0.53179|24.18013|display=inline}}
|
|
|-
| [[Yahuma Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tshopo]]
| {{Coord|1.133333|23.116667|display=inline}}
|
|
|-
| [[Isangi Territory]]
| Indawo yase-Isangi iwuhlaka lokuphatha oluhlukaniselwe izwe esifundazweni saseTshopo eDemocratic Republic of Congo.
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tshopo]]
| {{Coord|0.7852|24.4528|display=inline}}
| [[File:Des pirogues motorisées à Isangi.jpg|center|128px]]
|
|-
| ''[[:d:Q22531472|Basoko Territory]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tshopo]]
| {{Coord|1.23333|23.6|display=inline}}
| [[File:The new way of crossing - Basali.jpg|center|128px]]
|
|-
| ''[[:d:Q22698651|Bafwasende Territory]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tshopo]]
| {{Coord|1.017|27.17|display=inline}}
| [[File:Territoire de Bafwasende (Tshopo RDC).jpg|center|128px]]
|
|-
| ''[[:d:Q84439383|Ubundu Territory]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tshopo]]
| {{Coord|-0.54808|25.56973|display=inline}}
| [[File:Bailey bridge on road ubundu kisangani 1989.jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Bokungo]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tshuapa]]
| {{Coord|-0.666667|22.3|display=inline}}
|
|
|-
| [[Djolu Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tshuapa]]
| {{Coord|0.7|22.416667|display=inline}}
|
|
|-
| [[Monkoto Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tshuapa]]
| {{Coord|-1.616667|20.65|display=inline}}
|
|
|-
| [[Ikela Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tshuapa]]
| {{Coord|-1.183333|23.266667|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q22368817|Befale (territory)]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tshuapa]]
| {{Coord|0.46667|20.96667|display=inline}}
|
|
|-
| ''[[:d:Q22579371|Boende Territory]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Tshuapa]]
| {{Coord|-0.21667|20.86667|display=inline}}
|
|
|-
| [[Uvira Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Uvira]]
|
| [[File:Rice Cultivation In Ruzizi Plain of DR Congo.jpg|center|128px]]
|
|-
| [[Bolomba Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Équateur Province]]
| {{Coord|0.45|19.2|display=inline}}
|
| [[File:Bolomba Territory.svg|center|128px]]
|-
| ''[[:d:Q2909790|Bomongo]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Équateur Province]]
| {{Coord|1.36667|18.36667|display=inline}}
|
| [[File:Bomongo Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Ingende Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Équateur Province]]
| {{Coord|-0.25|18.95|display=inline}}
|
| [[File:Ingende Territory.svg|center|128px]]
|-
| ''[[:d:Q3267166|Lukolela]]''
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Équateur Province]]
| {{Coord|-1.067|17.2|display=inline}}<br/>{{Coord|-1.25023|17.24931|display=inline}}
| [[File:Landing place at the Lukolela plantation.jpg|center|128px]]
| [[File:Lukolela Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Bikoro Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Équateur Province]]
| {{Coord|-0.75|18.116667|display=inline}}
|
| [[File:Bikoro Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Basankusu Territory]]
| Indawo esesiFundazweni sase-Équateur, eDemocratic Republic of the Congo
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Équateur Province]]
| {{Coord|1.233333|19.783333|display=inline}}
| [[File:Women returning from their gardens Basankusu.jpg|center|128px]]
| [[File:Basankusu Territory.svg|center|128px]]
|-
| [[Makanza Territory]]
|
| [[IKhongo-Kinshasa|IRiphabliki Labantu weKongo]]
| [[Équateur Province]]
| {{Coord|0.97083|19.13988|display=inline}}
| [[File:StoryoftheCongoFreeState 188b.jpg|center|128px]]
| [[File:Makanza Territory.svg|center|128px]]
|}
{{Wikidata list end}}
rm5z34nsgspybsh76cfpfnajc6ujc4l
Izifundazwe zase Khenya
0
16223
128776
101887
2026-09-13T07:12:53Z
Milenioscuro
6214
([[c:GR|GR]]) [[File:Map showing counties under the new Kenyan constitution.gif]] → [[File:Kenya, administrative divisions - en - colored.svg]] svg
128776
wikitext
text/x-wiki
[[IKhenya]] inezifundazwe ezingama-47.<ref>[https://www.statoids.com/uke.html&grqid=GNWbNPAq&s=1&hl=en-ZA/ "Kenya Counties – Stadoids"]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Statoids.com. Kulandwe ngo-Zibandlela 4, 2020.</ref><ref>[https://www.afrocave.com/role-and-functions-of-county-governments-in-kenya/ "Role and Functions of County Governments in Kenya"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201205140215/https://www.afrocave.com/role-and-functions-of-county-governments-in-kenya/ |date=2020-12-05 }}. Afrocave.com. Kulandwe ngo-Zibandlela 4, 2020.</ref> Ngezansi uhlu lwalezo zifundazwe.
[[File:Kenya, administrative divisions - en - colored.svg|thumb|center|200px|Izifundazwe zase Khenya]]
# [[Mombasa County|Mombasa]]
# [[Kwale County|Kwale]]
# [[Kilifi County|Kilifi]]
# [[Tana River County|Tana River]]
# [[Lamu County|Lamu]]
# [[Taita–Taveta County|Taita–Taveta]]
# [[Garissa County|Garissa]]
# [[Wajir County|Wajir]]
# [[Mandera County|Mandera]]
# [[Marsabit County|Marsabit]]
# [[Isiolo County|Isiolo]]
# [[Meru County|Meru]]
# [[Tharaka-Nithi County|Tharaka-Nithi]]
# [[Embu County|Embu]]
# [[Kitui County|Kitui]]
# [[Machakos County|Machakos]]
# [[Makueni County|Makueni]]
# [[Nyandarua County|Nyandarua]]
# [[Nyeri County|Nyeri]]
# [[Kirinyaga County|Kirinyaga]]
# [[Muranga County|Murang'a]]
# [[Kiambu County|Kiambu]]
# [[Turkana County|Turkana]]
# [[West Pokot County|West Pokot]]
# [[Samburu County|Samburu]]
# [[Trans-Nzoia County|Trans-Nzoia]]
# [[Uasin Gishu County|Uasin Gishu]]
# [[Elgeyo-Marakwet County|Elgeyo-Marakwet]]
# [[Nandi County|Nandi]]
# [[Baringo County|Baringo]]
# [[Laikipia County|Laikipia]]
# [[Nakuru County|Nakuru]]
# [[Narok County|Narok]]
# [[Kajiado County|Kajiado]]
# [[Kericho County|Kericho]]
# [[Bomet County|Bomet]]
# [[Kakamega County|Kakamega]]
# [[Vihiga County|Vihiga]]
# [[Bungoma County|Bungoma]]
# [[Busia County|Busia]]
# [[Siaya County|Siaya]]
# [[Kisumu County|Kisumu]]
# [[Homa Bay County|Homa Bay]]
# [[Migori County|Migori]]
# [[Kisii County|Kisii]]
# [[Nyamira County|Nyamira]]
# [[Nairobi County|Nairobi]]
== Okuhlobene ==
* [[Izifunda zase Khenya]]
== Imithombo ==
{{Reflist}}
[[Category:Izifundazwe zase Khenya]]
s1q6auop01kglpp2pes4p9eugev0e0v
Ukuxhumana
0
30509
128766
105040
2026-09-13T00:06:15Z
Mafuthizandile
25497
Created by translating the section "Communication studies" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1373669976|Communication]]"
128766
wikitext
text/x-wiki
{{multiple image
| perrow = 2 / 2 / 2
| total_width = 350
| image1 = Stephen_Avenue_3.jpg
| alt1 = Conversation between two businessmen
| link1 = Spoken language
| image2 = Sign_language,_2014_(01).jpg
| alt2 = Sign language
| link2 = Sign language
| image3 = Einbrief.jpg
| alt3 = Written communication
| link3 = Writing
| image4 = Little_bird_singing.jpg
| alt4 = Bird calls
| link4 = Animal communication
| image5 = Sharing_Information.jpg
| alt5 = Bee communication
| link5 = Bee learning and communication#Dance communication
| image6 = Pioneer_plaque.svg
| alt6 = Pioneer plaque
| link6 = Pioneer plaque
| footer = Kunezindlela eziningi zokuxhumana, ezihlanganisa ulimi lwabantu lwemisindo, izandla, nokubhala izimpawu, izilwane ezinanana ngokwaziswa, nemizamo yokuxhumana namankengane
}}
'''Ukuxhumana''' ngokuvamile kuchasiswa ngokuthi ukufufukiswa [[UKwaziswa|kokwaziswa]]. Incasiselo okuyiyona kusaphikiswana ngayo nangokuthi ingabe ukufufukiswa okungenanhloso noma okugejile kuayabalwa yini nokuthi ingabe ukuxhumana kufufukisa umqondo kuphela Nona kuphinde kuwakhe. Izinongo zokuxhumana zenziwe zyizifinyezo ezilula zezigcoyi eziyinhloko zokuxhumana sokwenanana kwazo. Izinongo eziningi zihlanganisa isu lokuthi umthombo usebenzisa inguqukezo ''(coding)'' ukuze uveze ukwaziswa ngesimo somlayezo. Bese umlayezo uthunyelwa ngomgudu ubheke kumamukeli wawo okufanele awunyalule ukuze awuqonde. Umkhakha oyinhloko wokucwaninga ngokuxhumana ubizwa ngokuthi izifundo zezokuxhumana.
Indlela evamile yokujinja ukuxhumana incike ekutheni ingabe ukwaziswa kunananiwe phakathi kwabantu, phakathi kwamalunga womunye umqhinqa, noma phakathi kwezinto ezingaphili ezifana nezicikizi. Ukuxhumana kwabantu kuhlukaniswe kwaba, ukuxhumana ngamazwi nokuxhumana okuswelamazwi. Ukuxhumana ngamazwi kubandakanya ukwenanana ngemilayezo ngolimi, okuyimiyalezo ekhulunywayo nebhalwayo kanje nolimi lwezimpawu. Ukuxhumana okuswelamazwi kwenzeka ngaphandle kohlelo lolimi, ngokwesibonelo, ngokusebenzisa ulimi lomzimba, ukuthinta , nommomo wobuso. Omunye umehluko uphakathi kokuxhumana okuphakathi kwabantu, kanye nokuxhumana komuntu oyedwa, okuwukukhuluma ngayedwana. Ikhono lokuxhumana lihilela ukuqephuza kahle futhi kusebenza ekucabayeni imiyalezo nasekuyoqondeni.
== Communication studies ==
Izifundo zokuxhumana,ezibuye zibizwe ngokuthi ''isayensi yokuxhumana'',zihlobene kakhulu ne-semiotics, kodwa umehluko ukuthi izifundo zokuxhumana zigxile kakhulu ezindabeni zobuchwepheshe ezikhuluma ngendlela imiyalezo yethulwa kanjani,eyamukelwa, futhi ecutshungulwa ngayo ziwumkhakha wezemfundo ofunda ukuxhumana.. Ngakolunye uhlangothi, I-Semiotics ixazulula imibuzo engaqondakali ngokuqondene incazelo nokuthi izimpawu zithola kanjani.<ref>{{Harvnb|Danesi|2000}}</ref> Izifundo zokuxhumana zihlanganisa indawo ebanzi ehlangene nezinye izifundo eziningi, njenge-biology, i-anthropology, i'psychology, i i-sociology, ivolume, Izifundo zemithombo yezindaba, kanye nezintatheli.
e3h1l6lp1m6h5smnwzq6fc7xadpdo2a
Ukhwantalala
0
33806
128768
127366
2026-09-13T00:32:30Z
Mafuthizandile
25497
Created by translating the section "Measures" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1370699204|Depression (mood)]]"
128768
wikitext
text/x-wiki
[[File:Noun depression 2686170.svg|thumb|Umfanekiso oveza ukhwantalala]]
'''Ukhwantalala''' luyisimo sengqondo somnyinyitheko nokuswaza ubuqhebeqhebe.<ref>{{Cite web|date=2016 |title= Depression Basics |url=https://www.nimh.nih.gov/health/publications/depression|access-date=22 October 2020 |website=NIMH |archive-date=11 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130611091923/http://www.nimh.nih.gov/health/publications/depression/complete-index.shtml|url-status=live}}</ref> Luthinta cishe u-3.5% wabantu bomhlaba wonke, noma abantu abangaba yizigidi ezingama-280 emhlabeni wonke jikelele kusukela ngonyaka wezi-2020.<ref name=":3">{{Cite web |title=Depression |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/depression |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201226072232/https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/depression |archive-date=26 December 2020 |access-date=7 April 2021 |website=[[World Health Organization]] |language=en}}</ref> Ukhwantalala luthinta [[Umcabango|imicabango]] yomuntu, ukuziphatha, [[Umuzwa|imizwa]], kanye [[Injabulo echemayo|nomuzwa wenjabulo]].<ref>{{Cite journal|title=Empirical evidence for definitions of episode, remission, recovery, relapse and recurrence in depression: a systematic review|journal=Epidemiology and Psychiatric Sciences|volume=28|issue=5|pages=544–562|date=October 2019|pmid=29769159|pmc=7032752|doi=10.1017/S2045796018000227}}</ref> Injabulo noma intokozo umuntu ayithola ngokwenza izinto ezithile iyancipha, futhi lowo okhungathekile uvamise ukulahlekelwa umdlandla nogqozi noma intshisekelo kulobu buqhebeqhebe.<ref name=":1">{{Cite book|title=Psychotherapy and counselling for depression|url=https://archive.org/details/psychotherapycou0000gilb| vauthors = Gilbert P |date=2007|publisher=Sage|isbn=978-1-84920-349-4|edition=3rd|location=Los Angeles|oclc=436076587}}{{page needed|date=November 2023}}</ref> Abantu abanokhwantalala bangase badumale, babe nemizwa yokulahlekelwa yithemba noma babe nobunzima ekucabangeni nasekuhlozingeni, ukulala ngokweqile, noma ukungakwazi ukulala, ukudla ngokweqile noma ukuzincisha ukudla, noma imicabango yokuzibulala.
Ukhwantalala lungaqubuka ngenxa yezizathu nemithombo eminingi, ngezinye izikhathi ehlangene. Ukhwantalala lungaba ukusabela okujwayelekile okuvamile ezenzakalweni zempilo, njengokushonelwa ngothandiweyo. Ngaphezu kwalokho, ukucindezeleka kungaba uphawu lwezinkinga ezithile zengqondo, njengokuphazamiseka okukhulu kokucindezeleka, ukuphazamiseka kwe-bipolar, kanye ne-I-dysthyma.<ref>
{{cite book |title=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition (DSM-5) |author=American Psychiatric Association |year=2013 |publisher=American Psychiatric Association}}{{page needed|date=July 2023}}
</ref> Ukhwantalala nalo luyisibonakaliso sezifo ezithile ezingokomzimba kanye nomphumela wezinye izidakamizwa nezilapho kwezokwelapha.
==Izici ezinomthelela==
Ubunzima Ebuntwaneni, njengokushonelwa, ukunganakekelwa ukuhlukunyezwa ngokwengqondo, ukuhlukumezwa ngokomzimba, ukuhlukunyetwa ngokocansi noma ukuphathwa ngendlela engafani kwabantwana ngabazali kwezingane zakubo, kungafaka isandla ekucindezelekeni ebudaleni.<ref>{{Cite journal|title=The link between childhood trauma and depression: insights from HPA axis studies in humans|page=693–710}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Mothers' Differentiation and Depressive Symptoms among Adult Children|page=333–345}}</ref> Ukuhlukunyezwa ngokomzimba noma ngokobulili ebuntwaneni ikakhulukazi kuhlobene kakhulu namathuba okucindezeleka kukho konke ukuphila komuntu osindile.<ref>{{Cite journal|title=Sexual and physical abuse in childhood is associated with depression and anxiety over the life course: systematic review and meta-analysis|page=359–72}}</ref> Abantu abaye babhekana nokuhlangenwe nakho okubuhlungu kwasebuntwaneni okune noma ngaphezulu banamathuba aphindwe izikhathi ezingu-3.2 kuya kwezingu-4.0 okuba nokucindezeleka.<ref name="Anda2006">{{Cite journal|title=The enduring effects of abuse and related adverse experiences in childhood. A convergence of evidence from neurobiology and epidemiology|page=174–186}}</ref> Izinga eliphansi lezindlu, ukungasebenzi kahle ukushoda kwezindawo zokuhlala kanye nokuvezwaemikhulungwaneni nasekushiseni komoya nasekungcoleni komoya kuhlotshaniswa nemizwa yokucindezeleka, okugcizelela isidingo sokucatshangelwa ekuhlelweni kokuvimbela imiphumela enjalo.<ref>{{Cite journal|title=Living environment and its relationship to depressive mood: A systematic review|page=92–103}}</ref> Indawo iye yahlotshaniswa nokucindezeleka kanye neminye imizwelo emibi. Izinga lokucindezeleka phakathi kwalabo abahlala ezindaweni ezinkulu zasemadolobheni libonakala liphansi kunalabo abangenalo.<ref>{{Cite journal|title=Evidence and theory for lower rates of depression in larger US urban areas}}</ref> Ngokufanayo, labo abavela emadolobheni amancane nasezindaweni zasemaphandleni bavame ukuba namazinga aphakeme okucindezeleka, ukukhathazeka, nokungaphili kahle kwengqondo.<ref>{{Cite journal|title=Rural–urban differences in personality traits and well-being in adulthood|page=73–87}}</ref>
Ekubhekeni kuye lwakhombisa njalo ukuthi odokotela babe nezimanga aphakeme okucindezeleka nokuzibulala uma kuqhathaniswa nabantu kweminye imilayini eminingi yomsebenzi - ngokuzibulala, okungu-40% ngaphezulu kodokotela besilisa kanye no-130% ngaphezulu kodokotela besimame<ref>{{Cite journal|last1=Rotenstein|first1=Lisa S.|date=6 December 2016|title=Prevalence of Depression, Depressive Symptoms, and Suicidal Ideation Among Medical Students: A Systematic Review and Meta-Analysis|page=2214–2236}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Mata|first1=Douglas A.|date=8 December 2015|title=Prevalence of Depression and Depressive Symptoms Among Resident Physicians|page=2373–83}}</ref>
Izenzakalo zokuphila nezinguquko ezingabangela isimo sokucindezeleka zihlanganisa, kodwa azilinganiselwe, ukubeletha, ukunqamuka kokuya esikhathini kowesfazane, ubunzima obungokwezimali, ukungabikhona kwemisebenzi, ukucindezeleka (njengokusebenza, imfundo, inkonzo yezempi, umndeni, izimo zokuphila, umshado, njll.), ukuxilongwa kwezokwelapha (umdlavuza, i-HIV, isifo sikashukela, njll), ukuhlukunyezwa, ukulahlekelwa othandekayo, umhawu, umona inhliziyo embi noma Ukulimala okuyinhlekelele.<ref>{{Cite journal|page=54–8}}</ref><ref>{{Cite journal|page=11–16}}</ref><ref>{{Cite journal|page=2373–83}}</ref> Izimpawu ezifanayo zokucindezeleka zihlobene nokuzizwa enecala komuntu osindile.<ref>{{Cite journal|page=176–190}}</ref> Abashadile bangase babe nesimo sokucindezeleka ngemuva Ukwenqatshwa komphakathi, ukucindezela kontanga, noma ukuhlukunyezwa.<ref>{{Cite journal|page=1–19}}</ref>
=== Ukusebenza nokhwantalala ===
Umzimba wocwaningo olude lwezinga eliphakeme uye wahlobanisa ukusebenza kabi kanye nezimpawu zokucindezeleka ezengeziwe nezifo. Ukucindezela endaweni yomsebenzi kwandisa ingozi yokucindezeleka kufaka phakathi umthwalo omkhulu womsebenzi, ukuzimela okuncane, ukungalingani komzamo ongathandeki wemivuzo, kanye nokuhlukumezeka lapha endaweni yomsebenzi.
=== Ebuntwaneni nasebusheni ===
Ukhwantalala ebunganeni i nasebusheni kufana nokuphazamiseka kokucindezeleka okukhulu kwabantu abadala, yize abasebasha bengabonisa ukucasuka okwengeziwe noma ukulawula ukuziphatha esikhundleni semizwa ejwayelekile yokudabuka, engenalutho, noma engenathemba ebonakala kubantu abadala.<ref name="Birmaher">{{Cite journal|title=Childhood and adolescent depression: a review of the past 10 years. Part I|issue=11|page=1427–1439|date=November 1996}}</ref> abantwana abacindezelekile, ezibhekene nokulahlekelwa noma usizi, noma ezinezinye izifo eziyinhloko zisengozini enkulu yokucindezeleka. Ukucindezeleka kwentsha kuvame ukuhambisana nokuphazamiseka kwengqondo ngaphandle kwezinye izifo zengqondo, ngokuvamile ukuphazamiseka kokukhathazeka, ikakhulukazi ukuphazame kokukhathazeka komphakathi, nokuphazamisekeni kokuziphatha. Ukucindezeleka nakho kuvame ukuqhubeka emindenini.
=== Ngokomdwambu ===
Ukhwantalala kuhlotshaniswa ne-extroversion ephansi, futhi abantu abanezinga eliphakeme le-I-neuroticism banamathuba amaningi okuba nezimpawu zokucindezeleka futhi banamathuba kakhulu okuthola ukuxilongwa kokuphazamiseka kokucindezeleka.<ref>{{Cite journal|title=Linking "big" personality traits to anxiety, depressive, and substance use disorders: a meta-analysis|page=768–821|date=September 2010}}</ref><ref name="NeuroticismMA">{{Cite journal|title=Neuroticism's prospective association with mental disorders halves after adjustment for baseline symptoms and psychiatric history, but the adjusted association hardly decays with time: a meta-analysis on 59 longitudinal/prospective studies with 443 313 participants|page=2883–2906|date=October 2016|url=https://zenodo.org/record/895885|access-date=5 July 2019}}</ref> Ngaphezu kwalokho, ukucindezeleka kuhlotshaniswa ukunganaki. Ezinye izici ezingavela ngenxa yokunganaki okuphansi zihlanganisa ukuphazamiseka nokunganeliseki ngokuphila. Abantu bangaba sengotini yokucindezeleka nokucindezeleka ngenxa yalezi zici.
=== Imithelela eyingozi nokwelashwa ===
Kungenzeka ukuthi ezinye izizukulwane zokuqala ze-''I-Beta''-blockers zibanga ukucindezeleka kwezinye iziguli, yize ubufakazi balokhu bungenaso isiqinisko futhi bungavumelani. Kunobufakazi obubukhali bokuxhumana phakathi kwe-i-alpha interferon therapy nokucindezeleka. kantu olunye ucwaningo luthole ukuthi ilunga elilodwa kwezintathu leziguli ezelashwa nge-alpha interferon yaqala ukucindezeleka ngemuva kwezinyanga ezintathu zokwelashwa. (Ukwelashwa kwe-Beta interferon kubonakala kungathinti emazingeni okucindezeleka.) Kunobufakazi obuqinile bokuthi i-finasteride uma isetshenziswa ekwelapheni i-alopecia yandisa izimpawu zokucindezeleka kwezinye iziguli. Ubufakazi obuxhumanisa i-isotretinoin, ukwelashwa kwezimpawu, nokucindezeleka kunamandla.<ref>{{Cite journal|title=General Medical Drugs Associated with Depression|page=28–41}}</ref> Eminye imithi ebonakala ikhulisa ingozi yokucindezeleka ihlanganisa ama-anticonvulsants, ama-antimigraine drugs, ama-antipsychotics, kanye nAma-hormone afana ne-gonadotropin-releasing hormone agonist.<ref>{{Cite book|page=1–23}}</ref>
=== Iziqa ezilubangayo ===
Izidakamizwa eziningana zokuxhaphaza zingadala noma zibhebhethekise ukhwantalala, kungaba ngokudakwa, ukuhoxa, kanye nokusetshenziswa okungapheli. Lezi zihlanganisa uphuzo oludakayo, ama-sedative (kuhlanganise nAma-benzodiazepine), ama-opioids (kuhlanganise nezibulala izinhlungu ezidingwa ngemithi kanye nezidakamizwa ezingekho nhlobo emthethweni okunjenge heroin), ama-stimulant (njenge-cocaine ne-amphetamines), ama-hallucinogens, kanye nama-inhalants.
=== Izifo ezilubangayo ===
Isimo sokhwantalala singaba umphumela wezifo eziningi ezithathelwanayo.<ref>{{Cite journal|date=October 2011|title=The relationship of depression and diabetes: pathophysiological and treatment implications|journal=Psychoneuroendocrinology|volume=36|issue=9|pages=1276–86|doi=10.1016/j.psyneuen.2011.03.005|pmid=21474250}}</ref> Ukungafuni ukudla, izimo zezinzwa, nezinkinga zomzimba, kufaka phakathi I-hypoandrogenism (kubesilisa), Isifo sika-Addison, Isifo sikaCushing, i-anemia eyonakele, I-hypothyroidism, I-hyperparathyroidism, isifo se-Lyme, I-multiple sclerosis, Isifo se-Parkinson, isifo sama-celiac,<ref>{{Cite journal|date=April 2015|title=Psychological morbidity of celiac disease: A review of the literature|journal=United European Gastroenterology Journal|volume=3|issue=2|pages=136–145|doi=10.1177/2050640614560786|pmid=25922673}}</ref> ubuhlungu obungapheli, isifo sikashukela, umdlavuza, ne-HIV<ref>{{Cite journal|date=April 2012|title=Evidence-based treatment of depression in patients with cancer|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-clinical-oncology_2012-04-10_30_11/page/1187|journal=Journal of Clinical Oncology|volume=30|issue=11|pages=1187–96|doi=10.1200/JCO.2011.39.7372|pmid=22412144}}</ref> Ukuswela amandla kwe-autistic kungangase kutholakale ngokungeyikho njengokucindezeleka.<ref>{{Cite journal|title=Confirming the nature of autistic burnout|journal=Autism|volume=27|issue=7|date=2023|pages=1906–1918|doi=10.1177/13623613221147410|pmid=36637293}}</ref>
Ucwaningo luthole ukuthi noma kuphi kusukela kumaphesenti angu-30 kuya kwangu-85 eziguli eziphethwe izinhlungu ezingapheli nazo zicindezelekile ngokwezokwelashwa.<ref>{{Cite journal|title=The Link between Depression and Chronic Pain: Neural Mechanisms in the Brain|journal=Neural Plasticity|date=2017|volume=2017|pages=1–10|doi=10.1155/2017/9724371|pmid=28706741}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Chronic pain and depression|journal=Continuing Education in Anaesthesia Critical Care & Pain|date=April 2014|volume=14|issue=2|pages=85–89|doi=10.1093/bjaceaccp/mkt046}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Depression and chronic pain|journal=Medical Journal of Australia|date=October 2013|volume=199|issue=S6|pages=S17-20|doi=10.5694/mja12.10589|pmid=25370278}}</ref> Ucwaningo lwango-2014 oludalwa ngu-Hooley et al. lwagcina ngokuthi ubuhlungu obungapheli bukhulisa amathuba okufa ngokuzibulala kabili noma kathathu. Ngo-2017, i-British Medical Association yabona ukuthi amaphesenti angu-49 eziguli ezinobuhlungu obunganciphi zase-UK nawo ayenokucindezeleka.
==Amaphatho==
== Measures ==
IIzilinganiso zokucindezeleka zifaka, kodwa azigcini nje ku: I-Beck Depression Inventory-11 kanye nesilinganiso sokucindezeleka kwezinto ezingu-9 ku-Patient Health Questionnaire (PHQ-9) 601 Zombili lezi zilinganiso ziyizivivinyo zengqondo ezibuza imibuzo yomuntu siqu yomhlanganyeli, futhi ziye zasetshenziswa kakhulu ukukala ubunzima bokucindezeleka. I-Beck Depression Inventory iyisilinganiso sokuzibika esisiza udokotela wezokwelapha ukuhlonza amaphethini ezimpawu zokucindezeleka nokuqapha ukululama. Izimpendulo kulesi sikali zingaxoxwa ngazo ekwelapheni ukuze kusungulwe izindlela zokungenelela zezimpawu zokucindezeleka ezicindezela kakhulu. [6]
hj1pz0md2kigtxaornu7qx83oo5lbvz
INcwali
0
34028
128758
121504
2026-09-12T16:19:45Z
Mafuthizandile
25497
Created by translating the section "By country" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1365805367|Hairdresser]]"
128758
wikitext
text/x-wiki
'''INcwali''' ngumuntu umsebenzi wakhe uhlanganisa ukuncwela noma ukuhlobisa izinwele ukuze ashintshe noma alondoloze ummomo womuntu. Lokhu kufezwa kusetshenziswa inhlanganisela yokubheca izinwele, [[Haircut|ukugunda izinwele]], kanye namasu okulungisa izinwele. Umlungisi wezinwele angabizwa nangokuthi ' [[umgundi wezinwele]]'.
[[Category:Ukuncwala]]
== By country ==
[[File:Shelve_with_various_hair_colours_(hair_dyes)_in_a_hairdresser_shop_in_Germany_(2023).jpg|thumb| Ishelofu elinemibala yezinwele ehlukene eminingi, ngamunye unekhodi yombala ephrintwe ephaketheni lawo endaweni yokulingisa izinwele eJalimane. Empeleni, kuvame ukuxutshwa imibala emibili noma ngaphezulu ukuze kutholakale umbala othile ophsksthi nendawo, okuyinto edinga ulwazi olunzulu.]]
Ngokomsebenzi, ukugunda nokuluka izinwele kulindeleke ukuthi kunyuke ngokushesha kunokwesilinganiso seminye imisebenzi, ku-20%. Abagundi nabaluki bezinwele badinga ilayisensi kahulumeni ukuze basebenze,nezmfuneko ezihlika ngokwezifundazwe.Ngokuvamile umuntu onesifiso sokulungisa izinwele kumele abe nediploma yesikole samabanga aphezulu noma i-GED, okungenani abe neminyaka eyi-16 ubudala, futhi athole iziqu esikoleni sokugunda izinwele esinelayisensi kahulumeni noma esikoleni se-cosmetology. Izinhlelo zesikhathi esigcwele zivame ukuhlala izinyanga eziyi-9 noma ngaphezulu, okuholela kwidigri yokubambisana. Ngemuva kokuba abafundi baqede uhlelo lokuqeqeshwa, bathatha ukuhlolwa kokuthola ilayisensi kahulumeni, okuvame ukuba nokuhlolwa okubhaliwe, kanye nokuhlolwa okusebenzayo kokwenza izitayela zezinwele noma ukuhlolwa ngomlomo. Abalungisi nabagundi bezinwele kufanele bakhokhele amalayisense, futhi ngezinye izikhathi amalayisensi kufanele avuselelwe. Ezinye izifundazwe ziyabavumela abenzibezinwele naba gunda izinwele ukuthi basebenze ngaphandle kwe layisensi entsha, kuyilapho ezinye zidinga ilayisensi elisha. Cishe u-44% wabenzi bezinwele bazisebenzela bona, ngokujwayelekile basebenza amahora angama-40 ngamasonto, futhi ngisho nangaphezulu phakathi kwabaqashi abazimele. Ngo-2008, amaphesenti angu-29 abalungisi bezinwele basebenzisa isikhathi esithize, kanti-14 wamaphesenti ayenezinhlolo eziguquguqukayo kusukela ngo-2008, abantu abasebenza nje ngabalungisi bezinwele babecishe babe ngu-757,700 ngo-2018. Ngesikhathi sobhubhane lwe-COVID-19, abalungisi bezinwele e-United States baba ochwepheshe abazimele kunokuba babe ngabasebenzi ngenani elikhuphukayo okuyinto eyaphinde yabangela ukwanda kwezinhlelo zokusebenza zokhubhuka kanye nokuphathwa kwebhizinisi endaweni yokusebenzela. <ref name="Lebsack">{{Cite web|last=Lebsack|first=Lexy|date=2022-04-22|title=Many Stylists Don't Want to Work Full-Time at Salons Anymore — What Does That Mean for Your Haircut?|url=https://www.allure.com/story/evolution-of-the-salon-industry|accessdate=2026-02-15|website=Allure|language=en-US}}</ref> Ngo-2022, ngokusho kwe-Professional Beauty Association, iningi lamabhizinisi ahlobene ne-salon angaba yizigidi ezingu-1.2 e-United States lazimele.<ref name="Lebsack" /> Iningi lala mabhizinisi embonini lingabesifazane.<ref name="Lebsack" />
6oe16u58h8odam15y89ixs8az4079cv
128759
128758
2026-09-12T16:20:05Z
Mafuthizandile
25497
Created by translating the section "By country" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1365805367|Hairdresser]]"
128759
wikitext
text/x-wiki
'''INcwali''' ngumuntu umsebenzi wakhe uhlanganisa ukuncwela noma ukuhlobisa izinwele ukuze ashintshe noma alondoloze ummomo womuntu. Lokhu kufezwa kusetshenziswa inhlanganisela yokubheca izinwele, [[Haircut|ukugunda izinwele]], kanye namasu okulungisa izinwele. Umlungisi wezinwele angabizwa nangokuthi ' [[umgundi wezinwele]]'.
[[Category:Ukuncwala]]
== By country ==
[[File:Shelve_with_various_hair_colours_(hair_dyes)_in_a_hairdresser_shop_in_Germany_(2023).jpg|thumb| Ishelofu elinemibala yezinwele ehlukene eminingi, ngamunye unekhodi yombala ephrintwe ephaketheni lawo endaweni yokulingisa izinwele eJalimane. Empeleni, kuvame ukuxutshwa imibala emibili noma ngaphezulu ukuze kutholakale umbala othile ophsksthi nendawo, okuyinto edinga ulwazi olunzulu.]]
Ngokomsebenzi, ukugunda nokuluka izinwele kulindeleke ukuthi kunyuke ngokushesha kunokwesilinganiso seminye imisebenzi, ku-20%. Abagundi nabaluki bezinwele badinga ilayisensi kahulumeni ukuze basebenze,nezmfuneko ezihlika ngokwezifundazwe.Ngokuvamile umuntu onesifiso sokulungisa izinwele kumele abe nediploma yesikole samabanga aphezulu noma i-GED, okungenani abe neminyaka eyi-16 ubudala, futhi athole iziqu esikoleni sokugunda izinwele esinelayisensi kahulumeni noma esikoleni se-cosmetology. Izinhlelo zesikhathi esigcwele zivame ukuhlala izinyanga eziyi-9 noma ngaphezulu, okuholela kwidigri yokubambisana. Ngemuva kokuba abafundi baqede uhlelo lokuqeqeshwa, bathatha ukuhlolwa kokuthola ilayisensi kahulumeni, okuvame ukuba nokuhlolwa okubhaliwe, kanye nokuhlolwa okusebenzayo kokwenza izitayela zezinwele noma ukuhlolwa ngomlomo. Abalungisi nabagundi bezinwele kufanele bakhokhele amalayisense, futhi ngezinye izikhathi amalayisensi kufanele avuselelwe. Ezinye izifundazwe ziyabavumela abenzibezinwele naba gunda izinwele ukuthi basebenze ngaphandle kwe layisensi entsha, kuyilapho ezinye zidinga ilayisensi elisha. Cishe u-44% wabenzi bezinwele bazisebenzela bona, ngokujwayelekile basebenza amahora angama-40 ngamasonto, futhi ngisho nangaphezulu phakathi kwabaqashi abazimele. Ngo-2008, amaphesenti angu-29 abalungisi bezinwele basebenzisa isikhathi esithize, kanti-14 wamaphesenti ayenezinhlolo eziguquguqukayo kusukela ngo-2008, abantu abasebenza nje ngabalungisi bezinwele babecishe babe ngu-757,700 ngo-2018. Ngesikhathi sobhubhane lwe-COVID-19, abalungisi bezinwele e-United States baba ochwepheshe abazimele kunokuba babe ngabasebenzi ngenani elikhuphukayo okuyinto eyaphinde yabangela ukwanda kwezinhlelo zokusebenza zokhubhuka kanye nokuphathwa kwebhizinisi endaweni yokusebenzela. <ref name="Lebsack">{{Cite web|last=Lebsack|first=Lexy|date=2022-04-22|title=Many Stylists Don't Want to Work Full-Time at Salons Anymore — What Does That Mean for Your Haircut?|url=https://www.allure.com/story/evolution-of-the-salon-industry|accessdate=2026-02-15|website=Allure|language=en-US}}</ref> Ngo-2022, ngokusho kwe-Professional Beauty Association, iningi lamabhizinisi ahlobene ne-salon angaba yizigidi ezingu-1.2 e-United States lazimele.<ref name="Lebsack" /> Iningi lala mabhizinisi embonini lingabesifazane.<ref name="Lebsack" />
== By country ==
[[File:Shelve_with_various_hair_colours_(hair_dyes)_in_a_hairdresser_shop_in_Germany_(2023).jpg|thumb| Ishelofu elinemibala yezinwele ehlukene eminingi, ngamunye unekhodi yombala ephrintwe ephaketheni lawo endaweni yokulingisa izinwele eJalimane. Empeleni, kuvame ukuxutshwa imibala emibili noma ngaphezulu ukuze kutholakale umbala othile ophsksthi nendawo, okuyinto edinga ulwazi olunzulu.]]
Ngokomsebenzi, ukugunda nokuluka izinwele kulindeleke ukuthi kunyuke ngokushesha kunokwesilinganiso seminye imisebenzi, ku-20%. Abagundi nabaluki bezinwele badinga ilayisensi kahulumeni ukuze basebenze,nezmfuneko ezihlika ngokwezifundazwe.Ngokuvamile umuntu onesifiso sokulungisa izinwele kumele abe nediploma yesikole samabanga aphezulu noma i-GED, okungenani abe neminyaka eyi-16 ubudala, futhi athole iziqu esikoleni sokugunda izinwele esinelayisensi kahulumeni noma esikoleni se-cosmetology. Izinhlelo zesikhathi esigcwele zivame ukuhlala izinyanga eziyi-9 noma ngaphezulu, okuholela kwidigri yokubambisana. Ngemuva kokuba abafundi baqede uhlelo lokuqeqeshwa, bathatha ukuhlolwa kokuthola ilayisensi kahulumeni, okuvame ukuba nokuhlolwa okubhaliwe, kanye nokuhlolwa okusebenzayo kokwenza izitayela zezinwele noma ukuhlolwa ngomlomo. Abalungisi nabagundi bezinwele kufanele bakhokhele amalayisense, futhi ngezinye izikhathi amalayisensi kufanele avuselelwe. Ezinye izifundazwe ziyabavumela abenzibezinwele naba gunda izinwele ukuthi basebenze ngaphandle kwe layisensi entsha, kuyilapho ezinye zidinga ilayisensi elisha. Cishe u-44% wabenzi bezinwele bazisebenzela bona, ngokujwayelekile basebenza amahora angama-40 ngamasonto, futhi ngisho nangaphezulu phakathi kwabaqashi abazimele. Ngo-2008, amaphesenti angu-29 abalungisi bezinwele basebenzisa isikhathi esithize, kanti-14 wamaphesenti ayenezinhlolo eziguquguqukayo kusukela ngo-2008, abantu abasebenza nje ngabalungisi bezinwele babecishe babe ngu-757,700 ngo-2018. Ngesikhathi sobhubhane lwe-COVID-19, abalungisi bezinwele e-United States baba ochwepheshe abazimele kunokuba babe ngabasebenzi ngenani elikhuphukayo okuyinto eyaphinde yabangela ukwanda kwezinhlelo zokusebenza zokhubhuka kanye nokuphathwa kwebhizinisi endaweni yokusebenzela. <ref name="Lebsack">{{Cite web|last=Lebsack|first=Lexy|date=2022-04-22|title=Many Stylists Don't Want to Work Full-Time at Salons Anymore — What Does That Mean for Your Haircut?|url=https://www.allure.com/story/evolution-of-the-salon-industry|accessdate=2026-02-15|website=Allure|language=en-US}}</ref> Ngo-2022, ngokusho kwe-Professional Beauty Association, iningi lamabhizinisi ahlobene ne-salon angaba yizigidi ezingu-1.2 e-United States lazimele.<ref name="Lebsack" /> Iningi lala mabhizinisi embonini lingabesifazane.<ref name="Lebsack" />
lydejdbdf5s470ua7hhfuj5n2yzfvfp
128760
128759
2026-09-12T16:34:10Z
Mafuthizandile
25497
Created by translating the section "Modern hairdressing" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1365805367|Hairdresser]]"
128760
wikitext
text/x-wiki
'''INcwali''' ngumuntu umsebenzi wakhe uhlanganisa ukuncwela noma ukuhlobisa izinwele ukuze ashintshe noma alondoloze ummomo womuntu. Lokhu kufezwa kusetshenziswa inhlanganisela yokubheca izinwele, [[Haircut|ukugunda izinwele]], kanye namasu okulungisa izinwele. Umlungisi wezinwele angabizwa nangokuthi ' [[umgundi wezinwele]]'.
[[Category:Ukuncwala]]
== By country ==
[[File:Shelve_with_various_hair_colours_(hair_dyes)_in_a_hairdresser_shop_in_Germany_(2023).jpg|thumb| Ishelofu elinemibala yezinwele ehlukene eminingi, ngamunye unekhodi yombala ephrintwe ephaketheni lawo endaweni yokulingisa izinwele eJalimane. Empeleni, kuvame ukuxutshwa imibala emibili noma ngaphezulu ukuze kutholakale umbala othile ophsksthi nendawo, okuyinto edinga ulwazi olunzulu.]]
Ngokomsebenzi, ukugunda nokuluka izinwele kulindeleke ukuthi kunyuke ngokushesha kunokwesilinganiso seminye imisebenzi, ku-20%. Abagundi nabaluki bezinwele badinga ilayisensi kahulumeni ukuze basebenze,nezmfuneko ezihlika ngokwezifundazwe.Ngokuvamile umuntu onesifiso sokulungisa izinwele kumele abe nediploma yesikole samabanga aphezulu noma i-GED, okungenani abe neminyaka eyi-16 ubudala, futhi athole iziqu esikoleni sokugunda izinwele esinelayisensi kahulumeni noma esikoleni se-cosmetology. Izinhlelo zesikhathi esigcwele zivame ukuhlala izinyanga eziyi-9 noma ngaphezulu, okuholela kwidigri yokubambisana. Ngemuva kokuba abafundi baqede uhlelo lokuqeqeshwa, bathatha ukuhlolwa kokuthola ilayisensi kahulumeni, okuvame ukuba nokuhlolwa okubhaliwe, kanye nokuhlolwa okusebenzayo kokwenza izitayela zezinwele noma ukuhlolwa ngomlomo. Abalungisi nabagundi bezinwele kufanele bakhokhele amalayisense, futhi ngezinye izikhathi amalayisensi kufanele avuselelwe. Ezinye izifundazwe ziyabavumela abenzibezinwele naba gunda izinwele ukuthi basebenze ngaphandle kwe layisensi entsha, kuyilapho ezinye zidinga ilayisensi elisha. Cishe u-44% wabenzi bezinwele bazisebenzela bona, ngokujwayelekile basebenza amahora angama-40 ngamasonto, futhi ngisho nangaphezulu phakathi kwabaqashi abazimele. Ngo-2008, amaphesenti angu-29 abalungisi bezinwele basebenzisa isikhathi esithize, kanti-14 wamaphesenti ayenezinhlolo eziguquguqukayo kusukela ngo-2008, abantu abasebenza nje ngabalungisi bezinwele babecishe babe ngu-757,700 ngo-2018. Ngesikhathi sobhubhane lwe-COVID-19, abalungisi bezinwele e-United States baba ochwepheshe abazimele kunokuba babe ngabasebenzi ngenani elikhuphukayo okuyinto eyaphinde yabangela ukwanda kwezinhlelo zokusebenza zokhubhuka kanye nokuphathwa kwebhizinisi endaweni yokusebenzela. <ref name="Lebsack">{{Cite web|last=Lebsack|first=Lexy|date=2022-04-22|title=Many Stylists Don't Want to Work Full-Time at Salons Anymore — What Does That Mean for Your Haircut?|url=https://www.allure.com/story/evolution-of-the-salon-industry|accessdate=2026-02-15|website=Allure|language=en-US}}</ref> Ngo-2022, ngokusho kwe-Professional Beauty Association, iningi lamabhizinisi ahlobene ne-salon angaba yizigidi ezingu-1.2 e-United States lazimele.<ref name="Lebsack" /> Iningi lala mabhizinisi embonini lingabesifazane.<ref name="Lebsack" />
== By country ==
[[File:Shelve_with_various_hair_colours_(hair_dyes)_in_a_hairdresser_shop_in_Germany_(2023).jpg|thumb| Ishelofu elinemibala yezinwele ehlukene eminingi, ngamunye unekhodi yombala ephrintwe ephaketheni lawo endaweni yokulingisa izinwele eJalimane. Empeleni, kuvame ukuxutshwa imibala emibili noma ngaphezulu ukuze kutholakale umbala othile ophsksthi nendawo, okuyinto edinga ulwazi olunzulu.]]
Ngokomsebenzi, ukugunda nokuluka izinwele kulindeleke ukuthi kunyuke ngokushesha kunokwesilinganiso seminye imisebenzi, ku-20%. Abagundi nabaluki bezinwele badinga ilayisensi kahulumeni ukuze basebenze,nezmfuneko ezihlika ngokwezifundazwe.Ngokuvamile umuntu onesifiso sokulungisa izinwele kumele abe nediploma yesikole samabanga aphezulu noma i-GED, okungenani abe neminyaka eyi-16 ubudala, futhi athole iziqu esikoleni sokugunda izinwele esinelayisensi kahulumeni noma esikoleni se-cosmetology. Izinhlelo zesikhathi esigcwele zivame ukuhlala izinyanga eziyi-9 noma ngaphezulu, okuholela kwidigri yokubambisana. Ngemuva kokuba abafundi baqede uhlelo lokuqeqeshwa, bathatha ukuhlolwa kokuthola ilayisensi kahulumeni, okuvame ukuba nokuhlolwa okubhaliwe, kanye nokuhlolwa okusebenzayo kokwenza izitayela zezinwele noma ukuhlolwa ngomlomo. Abalungisi nabagundi bezinwele kufanele bakhokhele amalayisense, futhi ngezinye izikhathi amalayisensi kufanele avuselelwe. Ezinye izifundazwe ziyabavumela abenzibezinwele naba gunda izinwele ukuthi basebenze ngaphandle kwe layisensi entsha, kuyilapho ezinye zidinga ilayisensi elisha. Cishe u-44% wabenzi bezinwele bazisebenzela bona, ngokujwayelekile basebenza amahora angama-40 ngamasonto, futhi ngisho nangaphezulu phakathi kwabaqashi abazimele. Ngo-2008, amaphesenti angu-29 abalungisi bezinwele basebenzisa isikhathi esithize, kanti-14 wamaphesenti ayenezinhlolo eziguquguqukayo kusukela ngo-2008, abantu abasebenza nje ngabalungisi bezinwele babecishe babe ngu-757,700 ngo-2018. Ngesikhathi sobhubhane lwe-COVID-19, abalungisi bezinwele e-United States baba ochwepheshe abazimele kunokuba babe ngabasebenzi ngenani elikhuphukayo okuyinto eyaphinde yabangela ukwanda kwezinhlelo zokusebenza zokhubhuka kanye nokuphathwa kwebhizinisi endaweni yokusebenzela. <ref name="Lebsack">{{Cite web|last=Lebsack|first=Lexy|date=2022-04-22|title=Many Stylists Don't Want to Work Full-Time at Salons Anymore — What Does That Mean for Your Haircut?|url=https://www.allure.com/story/evolution-of-the-salon-industry|accessdate=2026-02-15|website=Allure|language=en-US}}</ref> Ngo-2022, ngokusho kwe-Professional Beauty Association, iningi lamabhizinisi ahlobene ne-salon angaba yizigidi ezingu-1.2 e-United States lazimele.<ref name="Lebsack" /> Iningi lala mabhizinisi embonini lingabesifazane.<ref name="Lebsack" />
== Modern hairdressing ==
[[File:Haircoloring.jpg|thumb|Isithombe somuntu owenza izinwele efaka umbala wezinwele zekhasimende lakhe]]
Abanye abenzi bezinwele bagxila ezinsizakaleni ezithile, njengochwwepheshe bokufaka imibala ezinweleni .<ref>{{Cite book |last=Baptista |first=Penny |date=2009 |title=Hair to Dye For: A Hair Colorist's Secrets Revealed |url=https://books.google.com/books?id=V-i_gLH0tmsC&q=%22hair+colorist%22 |publisher=iUniverse |isbn=978-0-595-52483-9 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Krupp |first=Charla |date=2008-01-02 |title=How Not to Look Old: Fast and Effortless Ways to Look 10 Years Younger, 10 Pounds Lighter, 10 Times Better |url=https://books.google.com/books?id=Wq_MNMOAu0UC&dq=%22hair+colorist%22&pg=PT77 |publisher=Grand Central Publishing |isbn=978-0-446-51106-3 |language=en}}</ref>
60es8lqdpjug524qjyp5d5j363v0u1b
ISiqiwu Esequmngcele SaseRichtersveld/ǀAi-ǀAis
0
35210
128755
128556
2026-09-12T14:41:05Z
Fongcwele
16873
128755
wikitext
text/x-wiki
ISiqiwu Esequmngcele saseRichtersveld/ǀAi-ǀAis siyisiqiwu sokuthula esigudla umngcele [[IRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika|weNingizimu Afrika]] [[INamibhiya|neNamibia]]. Sakhiwa ngowezi-2003 ngokuhlanganisa iSiqiwu Sezinyamazane Semithombeshushu-[[INamibhiya|saseNamibia]]/ǀAi-ǀAis kanye neSiqiwu Sikazwelonke saseRichtersveld esiseNingizimu Afrika. Ingxenye enkulu yesiqiwu saseNingizimu Afrika iyingxenye yesivimbelo seSiza Sefagugu Lomhlaba esiyiSindlalozwe Sezimila Nesiko sase-Richtersveld, esilinganiswa ngamakhilomitha skwele- ayizi-5,920 (2,290 sq . Umgwila Womfula Wenhlanzi (''Fish River Canyon''), ongumgwila omkhulu kunayo yonke e-Afrika, utholakala kulesu siqiwu.<ref name="Transfrontier" /> Isivumelwano sokuqondisisa sacikicwa mhla zili-17 August 2003 ngumongameli waseNingizimu Afrika nowaseNamibia, esagunyaza ukusungulwa kwesiqiwu kube semthethweni.<ref name="Transfrontier" /> Elithi ǀAi-ǀAis yigama kolimi laBathwa isiKhoekhoe, futhi lisho ''umlilo'', okusho ukuthi 'umlilo oshisayo' noma 'umlilo ohangulayo, laqanjwa ngemithombo eshisayo enegama elifanayo.<ref>{{Cite book |last=Raper |first=Peter E. |year=1987 |title=Dictionary of Southern African Place Names |url=https://archive.org/stream/DictionaryOfSouthernAfricanPlaceNames/SaPlaceNames#page/n54/mode/2up |publisher=Internet Archive |pages=54 |access-date=18 November 2024}}</ref>
Amalungiselelo ezivakashi e-Sendelingsdrift avulwa ngowezi-2007 ukuze avumele izivakashi kanye sendawo ukuba zihambe phakathi kweNamibia neNingizimu Afrika ngaphakathi kwemingcele yesiqiwu. Amahhovisi okufuduka amiswa ezinhlangothi zombili zoMfula i-Orange. Saziwa nangokuthi siyindawo yenkithinkithi yeziphili, okusho ukuthi isongelwa njalo ngokuhlaselwa abantu.<ref name="Transfrontier" />
== AmaNama ==
AmaNama angabantu abasatholakala esifundeni. Bangabantu abaziwa ngokwalusa imihlambi Izindawo ngezindawo, ngalokho indlela yabo yokuphila isifanelo indawo. Abelusi nemihlambi yabo bahlezi bebonakala behamba amabanga amade ukuyofunda amadlelo namanzi njengoba imvula inqabile endaweni. Ulimi lesiNama nalo luyalondolozwa kulendawo njengoba imiphakathi yamaNama ibumbene kulendawo ukwedlula ezinye.<ref name="Transfrontier"/>
== Isimo sezulu ==
Lesi siqiwu esibizwa |Ai-|Ais/Richtersveld sinezimisi ezimbili zesimo sezulu. Sinesifunda semvula yasebusika ekahle equkethe umsakamo womoya ophezulu, okuphambana namazibgakushisa aphezuluezimvula zasehlono Kodwa ezinomsakwama ngaphakathi ezweni.<ref name= "|Ai-|Ais/Richtersveld Transfrontier Park">[https://www.sanparks.org/parks/richtersveld/conservation/ff/vegetation.php. South African National Parks. Accessed: 15 October 2018]</ref> Lesi simo sezulu esiphambanayo sinendawo yoguquko ebgamakhilomitha angama-20.<ref name="|Ai-|Ais/Richtersveld Transfrontier Park"/>
[[File:Map Richtersveld Municipality and Parks de.svg|thumb|left|200px|Ibalazwe lesiqiwu]]
== Isindlalozwe ==
Indawo jikelele iqukethe imifunda emagoxigoxi nezintaba eziphakeme. Umhlaba uqinile, kuyilapho amanzi elivela kancane, umoya ugcinwa uswakeme yinkungu yasekuseni. AmaNama ahlala endaweni abizwa inkunfi evela kulwandlekazi Atlantikhi ngokuthi ‘Ihuries’ nona ‘Malmokkies’.<ref name= "Ai-Ais Richtersveld National Park">[https://www.places.co.za/accommodation/ai-ais-richtersveld-national-park.html. SA Places. Accessed: 15 October 2018]</ref> Isiqiwu sibhekwa njengohlelomoiliswano olukhulu noluyingqayizivele emhlabeni. Endaweni eyikhilomitha skwele- elilodwa kungatholakala imiqhinqa yezitshalo ezihlukene ezingama-360 kuleyondawana zonke ezithola imvula encane ngokwesilinganiso samamilimitha angama-68 ngonyaka.<ref name="|Ai-|Ais/Richtersveld Transfrontier Park"/> Izimila zeSiqiwu Esequmngcele se- |Ai-|Ais/Richtersveld sinezitshalo ezingatholakali kwesinye Izindawo.<ref name="Ai-Ais Richtersveld National Park"/>
<ref name="Transfrontier">{{cite web
|title=ǀAi-ǀAis/Richtersveld Transfrontier Park
|url=https://www.sanparks.org/conservation/transfrontier/ai-ais-richtersveld/overview
|website=South African National Parks
|access-date=12 September 2026
}}</ref>
==Amaphatho==
59dt0sh3m3stsviccfj78kixk6j7f3z
UBumbano wama-Emirati ase-Arabhiya
0
35296
128749
2026-09-12T12:49:42Z
Edwin Ndaba
13909
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374026222|United Arab Emirates]]"
128749
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox izwe|igama_imvelo=الإِمَارَات العَرَبِيَّة المُتَّحِدة (isi-Arabhi)<br>
''al-Imārāt al-'Arabiyya al-Muttaḥida''|igama=uBumbano wama-Emirati ase-Arabhiya|igama_ivamile=i-UAE|ifulegi=Flag_of_the_United_Arab_Emirates.svg|coat_of_arms=Emblem_of_the_United_Arab_Emirates.svg|inkondlo_wesizwe=عيشي بلادي<br>
Īshī Bilādī<br>
"Phila njalo, zwe lami"|isiqongo=e-Abu Dhabi|izilimi=isi-Arabhi|idolobha_elikhulu=e-Dubai|ibalazwe=United_Arab_Emirates_(orthographic_projection).svg|abantu=AbaseNingizimu Eshiya (59.4%)<br>Ama-Arabhi wama-Emirati (12%)<br>AbaseGibhithe (10.2%)<br>AmaFilipini (6.1%)<br>Abanye (12.4%)|ubukhulu_km2=83600|ubukhulu_ukuma=elesi-114|iphesenti_lamanzi=0%|inani_labantu_ukulinganisa=11,027,129|inani_labantu_ukulinganisa_inyaka=2024|ixuku_labantu_km2=132|ixuku_labantu_ukuma=elama-83|uhlobo_kohulumeni=Ubumbano wamabuso wamakhosana owasebukhosini|umongameli_isithakazo1=uMengameli|umongameli_igama1=Mohamed bin Zayed Al Nahyan|umongameli_isithakazo2=Izekelamengameli|umongameli_igama2=Mohammed bin Rashid Al Maktoum<br>
Mansour bin Zayed Al Nahyan|umongameli_isithakazo3=uNdunankulu|umongameli_igama3=Mohammed bin Rashid Al Maktoum|ubedala_isehlakalo1=Isivikelwa samaBhulithani esiyilunga lamaZwe aThenjisiwe|usuku_isehlakalo1=1820 ku 1892|ubedala_isehlakalo2=Ukuzimela kwuMbuso oHlangeneyo|usuku_isehlakalo2=2 kaZibandlela 1971|ubedala_isehlakalo3=Ukwamukelwa kwe-Ras al Khaimah|usuku_isehlakalo3=10 kaNhlolanja 1972|imali=iDirham lama-Emirati (AED)}}
'''uBumbano wama-Emirati ase-Arabhiya''' (ngokufushane: amaEmirati; [[IsiNgisi|ngesiNgisi]]: ''United Arab Emirates'', isifingqo: UAE), iyilizwe eNtshonalanga [[Eshiya]], empulalanga kweNhlonhlo yase-Arabhiya. Iwubumbano wemibuso yamakhosana ayisikhombisa angaphansi kwomthethosisekelo. Isiqonga sikazwelonke sise-Abu Dhabi. ama-Emirati anemingcele ne-Omani ngasempumalanga nase nyakatho-mpumalanga, i-Arabhiya yama-Sawudi aseningizimu nase ningizimu-ntshonalanga. Inemingcele olwandleni ne-Arabhiya yama-Sawudi, [[iQatar]], kanye ne-[[I-Irani|Irani]] echwebakazini lase-Arabhiya kanye ne-Omani echwebakazini lase-Omani. Ngama-2024, ama-Emirati wayenenani labantu abayizigidi eziyi-11. Isidlavela esinkulu siyi-Dubai. [[UbuSulumane]] buyinkolo yesizwe. [[Isi-Arabhu|Isi-Arabhi]] siwilimi olusemthethweni kodwa [[isiNgisi]] siwilimi olukhulunywa ngabantu abaningi ukundlula ezinye izilimi futhi liwulimi lezohwebo.
Abantu basendulo bama-Emirati bebahweba futhi behamba olwandleni. [[IPhothugali|AmaPutukezi]] afike kulendawo ngasekuqaleni kwekhuluminyaka eyi-16. Bahlome izizinda kulendawo ngenkathi balwa nabase-Irani. Ngekhuluminyaka eyi-19, ukudoba izimbaza zamapharele kwakuyimboni enkulu. Lokhu kuhehe abaphangi bolwandle. Lokhu kubange ukuthi abaseBhulithani bahlasele. Imibuso yamakhosana asendaweni akhe umvumelwano no[[Umbuso Ohlangeneyo|Mbuso oHlangeneyo]] ukusungula amaZwe aVikelweyo, ukuwaphephisa kumaSawudi nabase-Omani. AmaZwe aVikelweyo wayengaphansi kwethonya labaseBhulithani kufikela ukuthola ukuzimela nge-1971. uZayed bin Sultan al Nahyan, inkosana yase-Abu Dhabi, wayengumengameli wokuqala (1971 kuma-2004). Wengamele ukuthuthuka okusheshe kakhulu wama-Emirati ngokutshala imali yomholo okudayisa amafuthetshe kwimpilonhle, imfundo nengalasizinda.
Ama-Emirati akwesigabeni sangaphakathi ngamandla emazweni omhlaba ezindabeni zomhlaba. i-Dubai ikhonza njengenkaba yezemali, zokuvakasha kanye nezohwebo. i-11 ngekhulu lenani labantu lingama Emirati omdabu; iningi elikhulu labantu ngamafiki basemazweni angaphandle, iningi labo ngabaseNingizimu Afrika. Ama-Emirati anomtapo amafuthestshe nohowo lwemvelo wesikhombisa ngobukhulu. Ama-Emirati anomnotho onkithinkithi ukundlula onke amalunga woMkhandlu yokuSebenzisana weChwebakazi. Ama-Emirati ehlise ukuncika kwezinsiza zemvelo ekhuluminyakeni wama-21 ngokubheka kakhulu kwezokuvakasha nokuhweba. Ama-Emirati ayilunga we[[IZizwe Ezihlangene|Zizwe eziHlangeneyo]], uMfelandawonye wama-Arabhi, iNhlangano yokuSebenzisana yobuSulumane, uMnyakaziso ongaThathi Hlangothi, iNhlangano yokuHweba yoMhlaba, ne-BRICS. Futhi, ingumsebenzisani ngokuxoxisana neNhlangano yokuSebenzisana yaseShanghai.
Amalunga woMkhandlu oPhakeme kaZwelonke ngamakhosana (ama-imir) ayisikhombisa abusayo. Lomkhandlu uyisigunya esiphakeme sezwe. Ukhetha omunye wamalunga ayo njengoMengameli. uMengameli uqoka uNdunankulu. uNdunakulu uqoka futhi uyisihlalo seKhabhinethi. Ama-Emirati ayisizwe esibuswa ngomphoqo kodwa ukhululekile ukudlula lokhu okuvamile endaweni. Ime ezingeni eliphezulu ezinkombeni zenhlalo ezimbalwa njengokuzinda, ezempilonhle, ezemfundo, nokokuphepha komuntu futhi ihamba phambili esiLinganisweni seNtuthuko yaBantu. Izinhlangano zamalungelo abantu abona ama-Emirati ngasenhla kwezinge elifunekayo lamalungelo abantu. Ngalokho ame ezingeni eliphansi lesilinganiso senkululeko yabantu ngenxa yezindaba zokuthi laba abaphikisa uhulumeni behlukunyezwa futhi beboshwa, imindeni yabo iphazamiswa uphiko lezokuphepha lukahulumeni, kanye namacala okushabalaliswa ngemphoqo. Amalungelo wabantu njengokuhlangana ngokukhululekile, ukuzikhulumela kanye nezinkundla zendaba acindezelwe kakhulu.
[[Category:Amazwe kwamazwe Ohlangeneyo]]
[[Category:Amazwe e-Eshiya]]
[[Category:Amazwe ukhuluma isi-Arabhu]]
qu3olbuff1k2kg0xsj4igmgml9fyw6n
UAE
0
35297
128750
2026-09-12T12:50:39Z
Edwin Ndaba
13909
Redirected page to [[UBumbano wama-Emirati ase-Arabhiya]]
128750
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[uBumbano wama-Emirati ase-Arabhiya]]
bts57x3b7tmo30aw296jn4dsnc3h2pp
United Arab Emirates
0
35298
128751
2026-09-12T12:50:59Z
Edwin Ndaba
13909
Redirected page to [[UBumbano wama-Emirati ase-Arabhiya]]
128751
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[uBumbano wama-Emirati ase-Arabhiya]]
bts57x3b7tmo30aw296jn4dsnc3h2pp
Kaditshwene
0
35299
128752
2026-09-12T14:00:21Z
Fongcwele
16873
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1365074575|Kaditshwene]]"
128752
wikitext
text/x-wiki
'''EKaditshwene''' (Kwazimfene) indawo eyaziwa nangokuthi e'''Gaditshweni''', kwakuyindawo yokuhlala yaseNingizimu Afrika eqhele ngamakhilomitha agama-25 enyakatho-mpumalanga yesidlavela [[IZeerust|zaseZeerust]], esifundazweni [[INyakatho-Ntshonalanga|saseNyakatho ntshona]] .
Kwakuyisiqongo esikhulu samasiko saBahurutshe, esinye sezizwe eziyinhloko zamaTswana kanye nesikhungo sokukhiqiza nokuhweba. Isithunywa sevangeli uJohn Campbell sahlangana nale ndawo emagqumeni aseTshwenyane endaweni [[IGroot Marico|yaseMarico]] ngowe-1820, lapho inani labantu kulendwo beyizi-20,000 lalidlula [[IKapa|elaseKapa]] . Izazi zemivubukulo zilinganisela ukuthi le ndawo yasungulwa ngasekupheleni kwawo-1400 endaweni lapho kwakukhona khona insimbi nosokhele. <ref>{{Cite journal |last=Boeyens |first=Jan |date=2000 |title=In search of Kaditshwene. |journal=[[The South African Archaeological Bulletin]] |volume=55 |issue=171 |pages=3–17 |doi=10.2307/3888888 |jstor=3888888}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Mason |first=R.J. |title=Transvaal and Natal Iron Age Settlement Revealed by Aerial Photography and Excavation. |url=http://wiredspace.wits.ac.za/bitstream/handle/10539/9120/ISS-292.pdf?sequence=1 |volume=University of the Witwatersrand: Institute for Advanced Social Research |issue=A13}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Kaditshwene (Karechuenya or Kurrichane) - North West Province South Africa|url=http://archive-za.com/page/2510931/2013-07-25/http://www.tourismnorthwest.co.za/central/kaditshwene.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043630/http://archive-za.com/page/2510931/2013-07-25/http://www.tourismnorthwest.co.za/central/kaditshwene.html|archive-date=2019-03-06|accessdate=2016-01-30|website=Archive-za.com}}</ref>
Ngowe-1821, ngesikhathi seMfecane, inxuluma leli laphangwa aBatlokwa ngaphansi kwendlovukazi eyiqhawe uMantatisi. Ukuhlasela kwalandelwa cishe ngowe-1823 okunye ngaphansi kukaSebetwane kanye nesizwe saBafokeng . Abasindile babalekela entshonalanga futhi bafuna indawo yokukhosela phakathi kwaBakwena nezinye izizwe zamaTswana. <ref>{{Cite journal |last=Boeyens |first=Jan |date=Dec 2003 |title=The Late Iron Age sequence in the Marico and early Tswana history. |journal=[[The South African Archaeological Bulletin]] |volume=58 |issue=178 |pages=63–78 |doi=10.2307/3889303 |jstor=3889303}}</ref> Izindonga zamatshe ezidilikayo, izisekelo, izindawo zokulahla izibi kanye nezinsalela zemboni yokusebenza ngensimbi yizo kuphela ubufakazi bokuba khona kwale ndawo ngaphambilini. Ngowezi-2011 amanxiwa amenyezelwa njenge[[Iziza zefagugu kuzwelonke zaseNingizimu Afrika|Siza Sefagugu Likazwelonke]] nguHulumeni. <ref>{{Cite web|date=2011-09-02|title=Republic of South Africa : Volume 555|url=http://kaditshweneheritage.co.za/wp-content/uploads/2014/11/DECLARATION.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131104345/http://kaditshweneheritage.co.za/wp-content/uploads/2014/11/DECLARATION.pdf|archive-date=2016-01-31|accessdate=2016-01-30|website=Kaditshweneheritage.co.za}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2012-06-22|title=9/2/238/0012|url=http://www.sahra.org.za/sahris/sites/922380012|accessdate=2016-01-30|website=SAHRA.org.za}}</ref>
Leli gama elithi Gaditshwene (kwazimfene) kucatshangwa ukuthi lisekelwe enkulumweni yesiTswana, " ''Ga se ka ditshwene!'' " , okusho ukuthi "''akukhona kwazimfene''". <ref>{{Cite journal |last=Boeyens |first=Jan C. A. |date=2000 |title=In Search of Kaditshwene |url=https://www.jstor.org/stable/3888888 |journal=The South African Archaeological Bulletin |volume=55 |issue=171 |pages=3–17 |doi=10.2307/3888888 |issn=0038-1969 |jstor=3888888 |url-access=subscription}}</ref> UJohn Campbell wabiza leli nxuluma ngokuthi "iKurreechane", uhlobo oluye lwasinda ku- Kurrichane thrush kanye ne-Kurrichane buttonquail, izinhlobo ezachazwa kusukela lapho ngu -Andrew Smith . <ref>{{Cite web|last=Jan C.A. Boeyens|last2=Desmond T. Cole|title=Kaditshwene : What's In A Name ?|url=http://uir.unisa.ac.za/bitstream/handle/10500/19464/Finlayson__R__9781868881383__Section8.pdf?sequence=10&isAllowed=y|accessdate=2016-01-30|website=Uir.unisa.ac.za}}</ref>{{Uhlu lwemithombo}}
[[Category:Iziza zefagugu eNingizimu Afrika]]
5y98c6zkmvzbladxoi0kxuwv0xsttm5
128753
128752
2026-09-12T14:09:51Z
Fongcwele
16873
128753
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox historic site
| name = Kaditshweni
| native_names = Gaditshweme<br/>Kwazimfene
| native_language =
| alternate_name =
| image = Pre-colonial indigenous South African rondavel.png
| image_size =
| alt =
| caption = Izindlu zomdabu zodaka zangaphambi kobuqoneli, eKadishwene
| image_map =
| pushpin_map =
| pushpin_alt =
| pushpin_caption =
| pushpin_relief =
| pushpin_label =
| coordinates =
| location =
| region = [[Zeerust]], North West Province town
| type =
| part_of =
| length =
| width =
| area =
| volume =
| diameter =
| circumference =
| height =
| builder =
| material =
| built =
| abandoned = 1820s
| epochs = <!-- actually displays as "Periods" -->
| cultures = Bahurutshe people
| dependency_of =
| occupants =
| event =
| excavations =
| archaeologists =
| condition =
| ownership =
| management =
| public_access =
| website = <!-- {{URL|example.com}} -->
| notes =
}}
'''EKaditshwene''' (Kwazimfene) indawo eyaziwa nangokuthi e'''Gaditshweni''', kwakuyindawo yokuhlala yaseNingizimu Afrika eqhele ngamakhilomitha agama-25 enyakatho-mpumalanga yesidlavela [[IZeerust|zaseZeerust]], esifundazweni [[INyakatho-Ntshonalanga|saseNyakatho ntshona]] .
Kwakuyisiqongo esikhulu samasiko saBahurutshe, esinye sezizwe eziyinhloko zamaTswana kanye nesikhungo sokukhiqiza nokuhweba. Isithunywa sevangeli uJohn Campbell sahlangana nale ndawo emagqumeni aseTshwenyane endaweni [[IGroot Marico|yaseMarico]] ngowe-1820, lapho inani labantu kulendwo beyizi-20,000 lalidlula [[IKapa|elaseKapa]] . Izazi zemivubukulo zilinganisela ukuthi le ndawo yasungulwa ngasekupheleni kwawo-1400 endaweni lapho kwakukhona khona insimbi nosokhele. <ref>{{Cite journal |last=Boeyens |first=Jan |date=2000 |title=In search of Kaditshwene. |journal=[[The South African Archaeological Bulletin]] |volume=55 |issue=171 |pages=3–17 |doi=10.2307/3888888 |jstor=3888888}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Mason |first=R.J. |title=Transvaal and Natal Iron Age Settlement Revealed by Aerial Photography and Excavation. |url=http://wiredspace.wits.ac.za/bitstream/handle/10539/9120/ISS-292.pdf?sequence=1 |volume=University of the Witwatersrand: Institute for Advanced Social Research |issue=A13}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Kaditshwene (Karechuenya or Kurrichane) - North West Province South Africa|url=http://archive-za.com/page/2510931/2013-07-25/http://www.tourismnorthwest.co.za/central/kaditshwene.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043630/http://archive-za.com/page/2510931/2013-07-25/http://www.tourismnorthwest.co.za/central/kaditshwene.html|archive-date=2019-03-06|accessdate=2016-01-30|website=Archive-za.com}}</ref>
Ngowe-1821, ngesikhathi seMfecane, inxuluma leli laphangwa aBatlokwa ngaphansi kwendlovukazi eyiqhawe uMantatisi. Ukuhlasela kwalandelwa cishe ngowe-1823 okunye ngaphansi kukaSebetwane kanye nesizwe saBafokeng . Abasindile babalekela entshonalanga futhi bafuna indawo yokukhosela phakathi kwaBakwena nezinye izizwe zamaTswana. <ref>{{Cite journal |last=Boeyens |first=Jan |date=Dec 2003 |title=The Late Iron Age sequence in the Marico and early Tswana history. |journal=[[The South African Archaeological Bulletin]] |volume=58 |issue=178 |pages=63–78 |doi=10.2307/3889303 |jstor=3889303}}</ref> Izindonga zamatshe ezidilikayo, izisekelo, izindawo zokulahla izibi kanye nezinsalela zemboni yokusebenza ngensimbi yizo kuphela ubufakazi bokuba khona kwale ndawo ngaphambilini. Ngowezi-2011 amanxiwa amenyezelwa njenge[[Iziza zefagugu kuzwelonke zaseNingizimu Afrika|Siza Sefagugu Likazwelonke]] nguHulumeni. <ref>{{Cite web|date=2011-09-02|title=Republic of South Africa : Volume 555|url=http://kaditshweneheritage.co.za/wp-content/uploads/2014/11/DECLARATION.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131104345/http://kaditshweneheritage.co.za/wp-content/uploads/2014/11/DECLARATION.pdf|archive-date=2016-01-31|accessdate=2016-01-30|website=Kaditshweneheritage.co.za}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2012-06-22|title=9/2/238/0012|url=http://www.sahra.org.za/sahris/sites/922380012|accessdate=2016-01-30|website=SAHRA.org.za}}</ref>
Leli gama elithi Gaditshwene (kwazimfene) kucatshangwa ukuthi lisekelwe enkulumweni yesiTswana, " ''Ga se ka ditshwene!'' " , okusho ukuthi "''akukhona kwazimfene''". <ref>{{Cite journal |last=Boeyens |first=Jan C. A. |date=2000 |title=In Search of Kaditshwene |url=https://www.jstor.org/stable/3888888 |journal=The South African Archaeological Bulletin |volume=55 |issue=171 |pages=3–17 |doi=10.2307/3888888 |issn=0038-1969 |jstor=3888888 |url-access=subscription}}</ref> UJohn Campbell wabiza leli nxuluma ngokuthi "iKurreechane", uhlobo oluye lwasinda ku- Kurrichane thrush kanye ne-Kurrichane buttonquail, izinhlobo ezachazwa kusukela lapho ngu -Andrew Smith . <ref>{{Cite web|last=Jan C.A. Boeyens|last2=Desmond T. Cole|title=Kaditshwene : What's In A Name ?|url=http://uir.unisa.ac.za/bitstream/handle/10500/19464/Finlayson__R__9781868881383__Section8.pdf?sequence=10&isAllowed=y|accessdate=2016-01-30|website=Uir.unisa.ac.za}}</ref>{{Uhlu lwemithombo}}
[[Category:Iziza zefagugu eNingizimu Afrika]]
g0sb5dfbaa2hhqfptvvpu76k6dwrjtf
128754
128753
2026-09-12T14:13:46Z
Fongcwele
16873
128754
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox historic site
| name = Kaditshweni
| native_names = Gaditshweme<br/>Kwazimfene
| native_language =
| alternate_name =
| image = Pre-colonial indigenous South African rondavel.png
| image_size =
| alt =
| caption = Izindlu zomdabu zodaka zangaphambi kobuqoneli, eKadishwene
| image_map =
| pushpin_map =
| pushpin_alt =
| pushpin_caption =
| pushpin_relief =
| pushpin_label =
| coordinates =
| location =
| region = [[Zeerust]], North West Province town
| type =
| part_of =
| length =
| width =
| area =
| volume =
| diameter =
| circumference =
| height =
| builder =
| material =
| built =
| abandoned = 1820s
| epochs = <!-- actually displays as "Periods" -->
| cultures = Bahurutshe people
| dependency_of =
| occupants =
| event =
| excavations =
| archaeologists =
| condition =
| ownership =
| management =
| public_access =
| website = <!-- {{URL|example.com}} -->
| notes =
}}
'''EKaditshwene''' (Kwazimfene) indawo eyaziwa nangokuthi e'''Gaditshweni''', kwakuyindawo yokuhlala yaseNingizimu Afrika eqhele ngamakhilomitha agama-25 enyakatho-mpumalanga yesidlavela [[IZeerust|zaseZeerust]], esifundazweni [[INyakatho-Ntshonalanga|saseNyakatho ntshona]] .
Kwakuyisiqongo esikhulu samasiko saBahurutshe, esinye sezizwe eziyinhloko zamaTswana kanye nesikhungo sokukhiqiza nokuhweba. Isithunywa sevangeli uJohn Campbell sahlangana nale ndawo emagqumeni aseTshwenyane endaweni [[IGroot Marico|yaseMarico]] ngowe-1820, lapho inani labantu kulendwo beyizi-20,000 lalidlula [[IKapa|elaseKapa]] . Izazi zemivubukulo zilinganisela ukuthi le ndawo yasungulwa ngasekupheleni kwawo-1400 endaweni lapho kwakukhona khona insimbi nosokhele. <ref>{{Cite journal |last=Boeyens |first=Jan |date=2000 |title=In search of Kaditshwene. |journal=[[The South African Archaeological Bulletin]] |volume=55 |issue=171 |pages=3–17 |doi=10.2307/3888888 |jstor=3888888}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Mason |first=R.J. |title=Transvaal and Natal Iron Age Settlement Revealed by Aerial Photography and Excavation. |url=http://wiredspace.wits.ac.za/bitstream/handle/10539/9120/ISS-292.pdf?sequence=1 |volume=University of the Witwatersrand: Institute for Advanced Social Research |issue=A13}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Kaditshwene (Karechuenya or Kurrichane) - North West Province South Africa|url=http://archive-za.com/page/2510931/2013-07-25/http://www.tourismnorthwest.co.za/central/kaditshwene.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043630/http://archive-za.com/page/2510931/2013-07-25/http://www.tourismnorthwest.co.za/central/kaditshwene.html|archive-date=2019-03-06|accessdate=2016-01-30|website=Archive-za.com}}</ref>
Ngowe-1821, ngesikhathi seMfecane, inxuluma leli laphangwa aBatlokwa ngaphansi kwendlovukazi eyiqhawe uMantatisi. Ukuhlasela kwalandelwa cishe ngowe-1823 okunye ngaphansi kukaSebetwane kanye nesizwe saBafokeng . Abasindile babalekela entshonalanga futhi bafuna indawo yokukhosela phakathi kwaBakwena nezinye izizwe zamaTswana. <ref>{{Cite journal |last=Boeyens |first=Jan |date=Dec 2003 |title=The Late Iron Age sequence in the Marico and early Tswana history. |journal=[[The South African Archaeological Bulletin]] |volume=58 |issue=178 |pages=63–78 |doi=10.2307/3889303 |jstor=3889303}}</ref> Izindonga zamatshe ezidilikayo, izisekelo, izindawo zokulahla izibi kanye nezinsalela zemboni yokusebenza ngensimbi yizo kuphela ubufakazi bokuba khona kwale ndawo ngaphambilini. Ngowezi-2011 amanxiwa amenyezelwa njenge[[Iziza zefagugu kuzwelonke zaseNingizimu Afrika|Siza Sefagugu Likazwelonke]] nguHulumeni. <ref>{{Cite web|date=2011-09-02|title=Republic of South Africa : Volume 555|url=http://kaditshweneheritage.co.za/wp-content/uploads/2014/11/DECLARATION.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131104345/http://kaditshweneheritage.co.za/wp-content/uploads/2014/11/DECLARATION.pdf|archive-date=2016-01-31|accessdate=2016-01-30|website=Kaditshweneheritage.co.za}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2012-06-22|title=9/2/238/0012|url=http://www.sahra.org.za/sahris/sites/922380012|accessdate=2016-01-30|website=SAHRA.org.za}}</ref>
Leli gama elithi Gaditshwene (kwazimfene) kucatshangwa ukuthi lisekelwe enkulumweni yesiTswana, " ''Ga se ka ditshwene!'' " , okusho ukuthi "''akukhona kwazimfene''". <ref>{{Cite journal |last=Boeyens |first=Jan C. A. |date=2000 |title=In Search of Kaditshwene |url=https://www.jstor.org/stable/3888888 |journal=The South African Archaeological Bulletin |volume=55 |issue=171 |pages=3–17 |doi=10.2307/3888888 |issn=0038-1969 |jstor=3888888 |url-access=subscription}}</ref> UJohn Campbell wabiza leli nxuluma ngokuthi "iKurreechane", uhlobo oluye lwasinda ku- Kurrichane thrush kanye ne-Kurrichane buttonquail, izinhlobo ezachazwa kusukela lapho ngu -Andrew Smith . <ref>{{Cite web|last=Jan C.A. Boeyens|last2=Desmond T. Cole|title=Kaditshwene : What's In A Name ?|url=http://uir.unisa.ac.za/bitstream/handle/10500/19464/Finlayson__R__9781868881383__Section8.pdf?sequence=10&isAllowed=y|accessdate=2016-01-30|website=Uir.unisa.ac.za}}</ref>
== Amaphatho ==
{{Uhlu lwemithombo}}
[[Category:Iziza zefagugu eNingizimu Afrika]]
j0d1s73ns542u1ubk4xm8mpr11tr9pg
Usiko oluvamile lesintu.
0
35300
128756
2026-09-12T15:50:25Z
Nosiphosimphiwe
22045
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1364892842|Common heritage of humanity]]"
128756
wikitext
text/x-wiki
Usiko olufanayo lesintu limelela wonke amakhono nempumelelo [[Umuntu|yohlanga lwesintu]] okucatshangwa ukuthi kuhlanganyelwa yibo bonke. Njengesimiso somthetho wamazwe omhlaba, lugcina ukuthi izindawo ezichaziwe kanye nezingxenye zosiko olufanayo lesintu (amasiko kanye nemvelo) kufanele zigcinwe zithembekile ezizukulwaneni ezizayo futhi zivikelwe ekusentshenzisweni amazwe azimele noma [[Umshumanqa|izinkampani]] ezinkulu. Ezinye izibonelo ezingaba khona zihlanganisa ukuxhumana kwabantu ngabanye phakathi [[Uxhakaxholo|kwe-inthanethi]], i-geostationary orbit kanye nangaphezu kolwandle oluvulekile.
== Amagama ==
'''Usiko oluvamile lesintu''' liphinde libizwe ngokuthi ifa elivamile noma elivamile lesintu, '''ifa elivamile lesintu''' noma '''Isimiso sefa elivamile'''.
== Umsuka ==
Ngokulandelela imvelaphi yesimiso sesintu esivamile, kubalulekile ukuhlukanisa umlando walo njengegama emlandweni walo ongokomqondo. Isimiso sesintu esivamile sasungulwa ngaphansi kwamagama ahlukahlukene, kufaka phakathi "isintu" elivamile, "impahla" ejwayelekile, kanye "nefa" elifanayo lesintu. La magama ngezinye izikhathi aye achaze imiqondo ehlukahlukene; ngokwesibonelo, ngo-1813 "impahla yesintu" ingase isho ubuciko nesayensi, kunalokho izinto noma izindawo. Ngasekuqaleni kwekhulu lama-20, "ifa elivamile" namagama afanayo ngokuvamile ayebhekisela ezindaweni nemithombo kuzo, kuyilapho abanye ababhekisele babeziwa ngaphansi kwamagama anjengelithi "ifa lesiko labo bonke abantu", njengasesanduleleni se-I-Hague Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict.<ref>{{Cite web|title=Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict with Regulations for the Execution of the Convention|url=http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID=13637&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html|accessdate=2020-11-14|website=UNESCO}}</ref>
92rrngq42zse6wwbny8gbtqnywl92ts
I-iPhone (isizukulwane sokuqala)
0
35302
128761
2026-09-12T17:24:43Z
Mafuthizandile
25497
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1373566919|IPhone (1st generation)]]"
128761
wikitext
text/x-wiki
The '''iPhone'''{{Efn|Sometimes retroactively referred to as the '''iPhone 2G'''<ref>{{Cite web |last=Wong |first=Raymond |date=June 29, 2017 |title=What it's like to use the original iPhone in 2017 |url=https://mashable.com/article/original-iphone-2g-does-it-still-work |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220326091833/https://mashable.com/article/original-iphone-2g-does-it-still-work |archive-date=March 26, 2022 |access-date=March 26, 2022 |website=Mashable |language=en}}</ref> or '''iPhone 1'''<ref>{{Cite web |last=Rohmetra |first=Amogh |date=March 27, 2022 |title=iPhone 1 — A 'revolutionary' smartphone that debuted at the 2007 Oscars |url=https://theprint.in/features/brandma/iphone-1-a-revolutionary-smartphone-that-debuted-at-the-2007-oscars/889755/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220501093557/https://theprint.in/features/brandma/iphone-1-a-revolutionary-smartphone-that-debuted-at-the-2007-oscars/889755/ |archive-date=May 1, 2022 |access-date=May 1, 2022 |website=[[ThePrint]] |language=en-US}}</ref>}} is a [[UMakhalipha|smartphone]] developed and marketed by [[Apple]] as the first device in the [[iPhone]] lineup of smartphones. It features a Samsung S5L8900 SoC (90 nm), a 3.5 in multi-touch display, and a [[Isiphequluli|web browser]] (Safari). After years of rumors and speculation, it was officially announced on January 9, 2007, and was released in the United States on June 29, 2007.
Ukuthuthukiswa kwe-iPhone kwaqala ngo-2005 futhi kwaqhubeka ngasese kwaze kwaba yilapho yethulwa emphakathini e-Macworld ngo- 2007. Lo divayisi yahlika emiklamweni yezigcingo eyayijwayelekile ngaleso sikhathi ngokususwa kwezinkinobho eziningi ezibonakalayo, nokuncika esikrinini sokuthinta esisebenziseka kalula ngeminwe futhi esazingadingingi ipeni elikhethekile(stylus). I-iphone yayinobuchwephesge bokuxhumana be-GSM obusebenzisa ngamabhendi amane, kanye nokusekelwa kwe-GPRS ne-EDGE ekudlulisweni kwedatha; yayisebenzisa ukuxhumana okuqhubekayo ne-inithanethi kanyenamandla ayo angaphakathi okucubungula ulwazi ukuze isekele izici ezingahlobene.
dak26cczjfev3pvkzkopf1k7iphi2t2
I-TikTok
0
35303
128762
2026-09-12T18:42:04Z
Mafuthizandile
25497
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1373710249|TikTok]]"
128762
wikitext
text/x-wiki
'''I-TikTok'''{{Efn|Version operated in [[mainland China]], [[Macau]], and [[Hong Kong]] is<ref>{{Cite web |last=Grundy |first=Tom |date=2024-03-15 |title=Why is TikTok blocked in Hong Kong? |url=https://hongkongfp.com/2024/03/15/explainer-why-is-tiktok-blocked-in-hong-kong/ |access-date=2024-10-03 |website=[[Hong Kong Free Press]] |language=en-GB}}</ref> called '''Douyin'''.<ref name="citizenlab/tiktok-douyin">{{cite journal |last1=Lin |first1=Pellaeon |date=22 March 2021 |title=TikTok vs Douyin: A Security and Privacy Analysis |url=https://citizenlab.ca/2021/03/tiktok-vs-douyin-security-privacy-analysis/ |access-date=5 January 2023 |website=[[Citizen Lab]] |archive-date=16 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230716205539/https://citizenlab.ca/2021/03/tiktok-vs-douyin-security-privacy-analysis/ |url-status=live }}</ref> See [[#Douyin]].}} iyinkonzo yase shayina yokuxhumana nabantu kanye b=nenkundla yama vidiyo amafushane aku-inithanethi.inama vidiyo afakwe ngabasebenzisi, anobude obusukela kuma sekhondi amathathu kuya kuya emizuzwuni ey-60. Inganyeleleka ngohlelo lokusebenza lwamakhalekhukhwini noma ngewebhusayithiyayo.
Kusukela yasungulwa, i-TikTok isibe ngesinye sezinkundla zokuxhumana ezidumile kakhulu emhlabeni, isebenzisa ama-algorithms okuncoma ukuxhumanisa abadali bokuqukethwe kanye nabantu abanethonya nezilaleli ezintsha 2) Ngo-Ephreli 2020, i-TikTok idlule ukulandwa kweselula okuyizigidigidi ezimbili emhlabeni jikelele. 3] Ukuthandwa kwe-TikTok kuvumele ukuthambekela okusabalele ekudleni, emfashinini, nakumculo ukuthi kukhule futhi kwandise umthelela wamasiko wenkundla emhlabeni jikelele.<ref>{{Cite book |last=Miltsov |first=Alex |date=2022 |title=The SAGE Handbook of Social Media Research Methods |publisher=SAGE Publications Ltd |isbn=978-1-5297-2096-9 |pages=664–676 |chapter=Researching TikTok: Themes, Methods, and Future Directions |doi=10.4135/9781529782943.n46 |quote=Even though TikTok is only a few years old, it has already been shaping the ways millions of people interact online and engage in artistic, cultural, social, and political activities.}}</ref><ref>{{Cite news |last=Tashjian |first=Rachel |date=6 May 2024 |title="How TikTok changed fashion" |url=https://www.washingtonpost.com/style/fashion/2024/05/06/met-gala-tiktok/}}</ref>
8f3hhmjtg1ebga8j9g6939jpnnnga05
UMbaqanga
0
35304
128763
2026-09-12T19:28:16Z
Fongcwele
16873
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368378631|Mbaqanga]]"
128763
wikitext
text/x-wiki
'''UMbaqanga''' uhlobo lomculo waseNingizimu Afrika owavela ekuqaleni kwawo-1960 emanxulumeni odukathole, ikakhulukazi eGoli.
tqtpqxjkqy6golalxgrj9dqazddn92g
128764
128763
2026-09-12T19:33:38Z
Fongcwele
16873
128764
wikitext
text/x-wiki
'''UMbaqanga''' uhlobo lomculo waseNingizimu Afrika owavela ekuqaleni kwawo-1960 emanxulumeni odukathole, ikakhulukazi eGoli. Ugqobe izinkambiso zezinhlanga ezihlukene zomculo, ezihlanganisa ezamaZulu, amaXhosa, abeSuthu, amaPedi, namaTsonga. draws from a variety of ethnic traditions, including Zulu, Xhosa, Sotho, Pedi, and Tsonga musical elements. UMbaqanga uxuba imivumo yamaphimbo aseNingizimu Afrika omdabu, izindlela zokusina ezithonywe imarabi, ikwela nomculo waseNtshona onesibinge ofana neJazz. Osaqhubeka nokuthonya abaculi baseNingizimu Afrika basembulungeno yonke.
cbz0b35ep8s0dzt6u1x3ewy2571azts
128765
128764
2026-09-12T19:52:46Z
Fongcwele
16873
128765
wikitext
text/x-wiki
'''UMbaqanga''' uhlobo lomculo waseNingizimu Afrika owavela ekuqaleni kwawo-1960 emanxulumeni odukathole, ikakhulukazi eGoli. Ugqobe izinkambiso zezinhlanga ezihlukene zomculo, ezihlanganisa ezamaZulu, amaXhosa, abeSuthu, amaPedi, namaTsonga. draws from a variety of ethnic traditions, including Zulu, Xhosa, Sotho, Pedi, and Tsonga musical elements. UMbaqanga uxuba imivumo yamaphimbo aseNingizimu Afrika omdabu, izindlela zokusina ezithonywe imarabi, ikwela nomculo waseNtshona onesibinge ofana neJazz. Osaqhubeka nokuthonya abaculi baseNingizimu Afrika basembulungeno yonke.
==uMlando==
Ngolimi lweZulu, igama elithi ''mbaqanga'' lisho idokwe elishubile lommbila. Abenzi ''boMbaqanga'' kwakuluquqaba olithanda Umculo we-jazz yomdabu. Iningi labo lalingavinyelwe ukuzenzela igama esidlaveleni, kodwa babekwazi ukiluzondla lapho besamakhaya. ''UMbaqanga'' wawubanika uhlobo lomculo olubondla ngokomoya; babewuthatha "niengesinkwa sangemibla somculo."<ref name=autogenerated1>Coplan, David B. "Sounds of the 'Third Way:' Identity and the African Renaissance in Contemporary South African Popular Traditional Music" ''Black Music Research Journal.'' Vol. 21, No. 1 (Spring 2001). pp. 107–124.</ref>
Abaculi boMbaqanga babethola imali encane. Ngokwesibonelo, [[Mahlathini|uMahlathini" Nkabinde]], omunye wabaculi boMbaqanga osaziwayo, owayebizwa ngembodlomane yaseSoweto, wadlula emhlabeni ehlwempu.<ref>[http://www.sowetan.co.za/szones/sowetanNEW/news/news1163132909.asp Sowetan.co.za] {{dead link|date=November 2014}}</ref> Lokhu kwakungenxa yokuxhashazwa kwabaculi abansundi Kuleli naphesheya. Amaqembu ombaqanga eshumiminyaka lama-1960 ayeluthola kunzima ukuba Umculo wawo udlalwa emsakazweni yasendaweni,<ref>{{cite web|url=http://www.elvispelvis.com/simonmahlathini.htm#obit|title=Simon Mahlathini Page in Fuller Up, The Dead Musicians Directory|publisher=Elvispelvis.com|access-date=29 November 2014|archive-date=14 September 2000|archive-url=https://web.archive.org/web/20000914183924/http://www.elvispelvis.com/simonmahlathini.htm#obit|url-status=dead}}</ref> njengoba kwakudingeka ukuba bayoqhogoya ngaphandle kwezitolo ezidayisa umculo ukuthi bahehe izihlwele.
==Amaphatho==
iz0y941bmcy1hhw538zrxa2wkyidt4y
128769
128765
2026-09-13T03:53:38Z
Fongcwele
16873
/* uMlando */
128769
wikitext
text/x-wiki
'''UMbaqanga''' uhlobo lomculo waseNingizimu Afrika owavela ekuqaleni kwawo-1960 emanxulumeni odukathole, ikakhulukazi eGoli. Ugqobe izinkambiso zezinhlanga ezihlukene zomculo, ezihlanganisa ezamaZulu, amaXhosa, abeSuthu, amaPedi, namaTsonga. draws from a variety of ethnic traditions, including Zulu, Xhosa, Sotho, Pedi, and Tsonga musical elements. UMbaqanga uxuba imivumo yamaphimbo aseNingizimu Afrika omdabu, izindlela zokusina ezithonywe imarabi, ikwela nomculo waseNtshona onesibinge ofana neJazz. Osaqhubeka nokuthonya abaculi baseNingizimu Afrika basembulungeno yonke.
==uMlando==
Ngolimi lweZulu, igama elithi ''mbaqanga'' lisho idokwe elishubile lommbila. Abenzi ''boMbaqanga'' kwakuluquqaba olithanda Umculo we-jazz yomdabu. Iningi labo lalingavinyelwe ukuzenzela igama esidlaveleni, kodwa babekwazi ukiluzondla lapho besamakhaya. ''UMbaqanga'' wawubanika uhlobo lomculo olubondla ngokomoya; babewuthatha "niengesinkwa sangemibla somculo."<ref name=autogenerated1>Coplan, David B. "Sounds of the 'Third Way:' Identity and the African Renaissance in Contemporary South African Popular Traditional Music" ''Black Music Research Journal.'' Vol. 21, No. 1 (Spring 2001). pp. 107–124.</ref>
Abaculi boMbaqanga babethola imali encane. Ngokwesibonelo, [[Mahlathini|uMahlathini" Nkabinde]], omunye wabaculi boMbaqanga osaziwayo, owayebizwa ngembodlomane yaseSoweto, wadlula emhlabeni ehlwempu.<ref>[http://www.sowetan.co.za/szones/sowetanNEW/news/news1163132909.asp Sowetan.co.za] {{dead link|date=November 2014}}</ref> Lokhu kwakungenxa yokuxhashazwa kwabaculi abansundi Kuleli naphesheya. Amaqembu ombaqanga eshumiminyaka lama-1960 ayeluthola kunzima ukuba Umculo wawo udlalwa emsakazweni yasendaweni,<ref>{{cite web|url=http://www.elvispelvis.com/simonmahlathini.htm#obit|title=Simon Mahlathini Page in Fuller Up, The Dead Musicians Directory|publisher=Elvispelvis.com|access-date=29 November 2014|archive-date=14 September 2000|archive-url=https://web.archive.org/web/20000914183924/http://www.elvispelvis.com/simonmahlathini.htm#obit|url-status=dead}}</ref> njengoba kwakudingeka ukuba bayoqhogoya ngaphandle kwezitolo ezidayisa umculo ukuthi bahehe izihlwele.
===Isibunge samazwe omhlaba===
[[File:9.500 metros de carrera y un concierto homenajean a Mandela (02).jpg|thumb|right|300px|Iqembu a[[Mahotella Queens]], lithwetshulwe ngowezi-2017, laba nempumelelo emazweni omhlaba futhi landisa umculo wombaqanga kuwo.]]
Isibunge sombaqanga sabuna kwishumiminyaka lowe-1970 ngenxa ywthonya lemculo odumile waseNtshona, Umculo wesoul nomculo wedisco eNingizimu Afrika. Abaculi boMbaqanga babengasibizwa emgidini ukuzoqhogoya ngenxa yokuthi imisebenzi ezingabafuduki zazingasafuni ukuba sematheni. Ngaphezu kwalokho, izihlwele zazifuna ulimi lwasenalokishini, amaphimbo wakhona, nezindlela zakhona zokushaya izinsimbi.<ref name=autogenerated1 /> Kodwa, lomculo wavuselelwa phakathi kowe-1983 nowe- 1986. Lokhu kwabangwa igalelo likaPaul Simon lapho efaka nomculo waseNingizimu Afrika ecwecwebi lakhe elithi ''Graceland'' ngowe-1986 olwalandelwa umjikelezo. UMahlathini kanye neMahotella Queens lapho bevela emikhosini eyayiseFulansi nangomgudi wosuku lokuzalwa lowama-70 likaNelson Mandela eNkundleni yaseWembley, ela Dani ngowe-1988 (bekanye noJonny Clegg) balhuza obuya endeni. Abaculi abamhlophe abathonywa indima yombaqanga bahlanganisa umbhali wezingoma nomculi uRobin Auld. Umshayi wegqumugqumu womculo wesibhunu omkantshubomvu uNico Carstens, wakhiqiza iculo elithi ''boereqanga'' nelinye elashisa izikhotha elithi ''Viva Madiba''
==Amaphatho==
==Amaphatho==
njpqqdxiwiaknbgl74cvnbi0lcm0u8v
128770
128769
2026-09-13T03:56:17Z
Fongcwele
16873
/* Amaphatho */
128770
wikitext
text/x-wiki
'''UMbaqanga''' uhlobo lomculo waseNingizimu Afrika owavela ekuqaleni kwawo-1960 emanxulumeni odukathole, ikakhulukazi eGoli. Ugqobe izinkambiso zezinhlanga ezihlukene zomculo, ezihlanganisa ezamaZulu, amaXhosa, abeSuthu, amaPedi, namaTsonga. draws from a variety of ethnic traditions, including Zulu, Xhosa, Sotho, Pedi, and Tsonga musical elements. UMbaqanga uxuba imivumo yamaphimbo aseNingizimu Afrika omdabu, izindlela zokusina ezithonywe imarabi, ikwela nomculo waseNtshona onesibinge ofana neJazz. Osaqhubeka nokuthonya abaculi baseNingizimu Afrika basembulungeno yonke.
==uMlando==
Ngolimi lweZulu, igama elithi ''mbaqanga'' lisho idokwe elishubile lommbila. Abenzi ''boMbaqanga'' kwakuluquqaba olithanda Umculo we-jazz yomdabu. Iningi labo lalingavinyelwe ukuzenzela igama esidlaveleni, kodwa babekwazi ukiluzondla lapho besamakhaya. ''UMbaqanga'' wawubanika uhlobo lomculo olubondla ngokomoya; babewuthatha "niengesinkwa sangemibla somculo."<ref name=autogenerated1>Coplan, David B. "Sounds of the 'Third Way:' Identity and the African Renaissance in Contemporary South African Popular Traditional Music" ''Black Music Research Journal.'' Vol. 21, No. 1 (Spring 2001). pp. 107–124.</ref>
Abaculi boMbaqanga babethola imali encane. Ngokwesibonelo, [[Mahlathini|uMahlathini" Nkabinde]], omunye wabaculi boMbaqanga osaziwayo, owayebizwa ngembodlomane yaseSoweto, wadlula emhlabeni ehlwempu.<ref>[http://www.sowetan.co.za/szones/sowetanNEW/news/news1163132909.asp Sowetan.co.za] {{dead link|date=November 2014}}</ref> Lokhu kwakungenxa yokuxhashazwa kwabaculi abansundi Kuleli naphesheya. Amaqembu ombaqanga eshumiminyaka lama-1960 ayeluthola kunzima ukuba Umculo wawo udlalwa emsakazweni yasendaweni,<ref>{{cite web|url=http://www.elvispelvis.com/simonmahlathini.htm#obit|title=Simon Mahlathini Page in Fuller Up, The Dead Musicians Directory|publisher=Elvispelvis.com|access-date=29 November 2014|archive-date=14 September 2000|archive-url=https://web.archive.org/web/20000914183924/http://www.elvispelvis.com/simonmahlathini.htm#obit|url-status=dead}}</ref> njengoba kwakudingeka ukuba bayoqhogoya ngaphandle kwezitolo ezidayisa umculo ukuthi bahehe izihlwele.
===Isibunge samazwe omhlaba===
[[File:9.500 metros de carrera y un concierto homenajean a Mandela (02).jpg|thumb|right|300px|Iqembu a[[Mahotella Queens]], lithwetshulwe ngowezi-2017, laba nempumelelo emazweni omhlaba futhi landisa umculo wombaqanga kuwo.]]
Isibunge sombaqanga sabuna kwishumiminyaka lowe-1970 ngenxa ywthonya lemculo odumile waseNtshona, Umculo wesoul nomculo wedisco eNingizimu Afrika. Abaculi boMbaqanga babengasibizwa emgidini ukuzoqhogoya ngenxa yokuthi imisebenzi ezingabafuduki zazingasafuni ukuba sematheni. Ngaphezu kwalokho, izihlwele zazifuna ulimi lwasenalokishini, amaphimbo wakhona, nezindlela zakhona zokushaya izinsimbi.<ref name=autogenerated1 /> Kodwa, lomculo wavuselelwa phakathi kowe-1983 nowe- 1986. Lokhu kwabangwa igalelo likaPaul Simon lapho efaka nomculo waseNingizimu Afrika ecwecwebi lakhe elithi ''Graceland'' ngowe-1986 olwalandelwa umjikelezo. UMahlathini kanye neMahotella Queens lapho bevela emikhosini eyayiseFulansi nangomgudi wosuku lokuzalwa lowama-70 likaNelson Mandela eNkundleni yaseWembley, ela Dani ngowe-1988 (bekanye noJonny Clegg) balhuza obuya endeni. Abaculi abamhlophe abathonywa indima yombaqanga bahlanganisa umbhali wezingoma nomculi uRobin Auld. Umshayi wegqumugqumu womculo wesibhunu omkantshubomvu uNico Carstens, wakhiqiza iculo elithi ''boereqanga'' nelinye elashisa izikhotha elithi ''Viva Madiba''
==Uhlu kwabaculi bombaqanga==
* Makgona Tsohle Band
* Mahlathini and the Mahottela Queens
* Soul Brothers
* The Cool Four
==Amaphatho==
oi8hd22vcqnq3gfvji8xse9foxjllpk
128771
128770
2026-09-13T04:01:08Z
Fongcwele
16873
/* Uhlu kwabaculi bombaqanga */
128771
wikitext
text/x-wiki
'''UMbaqanga''' uhlobo lomculo waseNingizimu Afrika owavela ekuqaleni kwawo-1960 emanxulumeni odukathole, ikakhulukazi eGoli. Ugqobe izinkambiso zezinhlanga ezihlukene zomculo, ezihlanganisa ezamaZulu, amaXhosa, abeSuthu, amaPedi, namaTsonga. draws from a variety of ethnic traditions, including Zulu, Xhosa, Sotho, Pedi, and Tsonga musical elements. UMbaqanga uxuba imivumo yamaphimbo aseNingizimu Afrika omdabu, izindlela zokusina ezithonywe imarabi, ikwela nomculo waseNtshona onesibinge ofana neJazz. Osaqhubeka nokuthonya abaculi baseNingizimu Afrika basembulungeno yonke.
==uMlando==
Ngolimi lweZulu, igama elithi ''mbaqanga'' lisho idokwe elishubile lommbila. Abenzi ''boMbaqanga'' kwakuluquqaba olithanda Umculo we-jazz yomdabu. Iningi labo lalingavinyelwe ukuzenzela igama esidlaveleni, kodwa babekwazi ukiluzondla lapho besamakhaya. ''UMbaqanga'' wawubanika uhlobo lomculo olubondla ngokomoya; babewuthatha "niengesinkwa sangemibla somculo."<ref name=autogenerated1>Coplan, David B. "Sounds of the 'Third Way:' Identity and the African Renaissance in Contemporary South African Popular Traditional Music" ''Black Music Research Journal.'' Vol. 21, No. 1 (Spring 2001). pp. 107–124.</ref>
Abaculi boMbaqanga babethola imali encane. Ngokwesibonelo, [[Mahlathini|uMahlathini" Nkabinde]], omunye wabaculi boMbaqanga osaziwayo, owayebizwa ngembodlomane yaseSoweto, wadlula emhlabeni ehlwempu.<ref>[http://www.sowetan.co.za/szones/sowetanNEW/news/news1163132909.asp Sowetan.co.za] {{dead link|date=November 2014}}</ref> Lokhu kwakungenxa yokuxhashazwa kwabaculi abansundi Kuleli naphesheya. Amaqembu ombaqanga eshumiminyaka lama-1960 ayeluthola kunzima ukuba Umculo wawo udlalwa emsakazweni yasendaweni,<ref>{{cite web|url=http://www.elvispelvis.com/simonmahlathini.htm#obit|title=Simon Mahlathini Page in Fuller Up, The Dead Musicians Directory|publisher=Elvispelvis.com|access-date=29 November 2014|archive-date=14 September 2000|archive-url=https://web.archive.org/web/20000914183924/http://www.elvispelvis.com/simonmahlathini.htm#obit|url-status=dead}}</ref> njengoba kwakudingeka ukuba bayoqhogoya ngaphandle kwezitolo ezidayisa umculo ukuthi bahehe izihlwele.
===Isibunge samazwe omhlaba===
[[File:9.500 metros de carrera y un concierto homenajean a Mandela (02).jpg|thumb|right|300px|Iqembu a[[Mahotella Queens]], lithwetshulwe ngowezi-2017, laba nempumelelo emazweni omhlaba futhi landisa umculo wombaqanga kuwo.]]
Isibunge sombaqanga sabuna kwishumiminyaka lowe-1970 ngenxa ywthonya lemculo odumile waseNtshona, Umculo wesoul nomculo wedisco eNingizimu Afrika. Abaculi boMbaqanga babengasibizwa emgidini ukuzoqhogoya ngenxa yokuthi imisebenzi ezingabafuduki zazingasafuni ukuba sematheni. Ngaphezu kwalokho, izihlwele zazifuna ulimi lwasenalokishini, amaphimbo wakhona, nezindlela zakhona zokushaya izinsimbi.<ref name=autogenerated1 /> Kodwa, lomculo wavuselelwa phakathi kowe-1983 nowe- 1986. Lokhu kwabangwa igalelo likaPaul Simon lapho efaka nomculo waseNingizimu Afrika ecwecwebi lakhe elithi ''Graceland'' ngowe-1986 olwalandelwa umjikelezo. UMahlathini kanye neMahotella Queens lapho bevela emikhosini eyayiseFulansi nangomgudi wosuku lokuzalwa lowama-70 likaNelson Mandela eNkundleni yaseWembley, ela Dani ngowe-1988 (bekanye noJonny Clegg) balhuza obuya endeni. Abaculi abamhlophe abathonywa indima yombaqanga bahlanganisa umbhali wezingoma nomculi uRobin Auld. Umshayi wegqumugqumu womculo wesibhunu omkantshubomvu uNico Carstens, wakhiqiza iculo elithi ''boereqanga'' nelinye elashisa izikhotha elithi ''Viva Madiba''
==Uhlu lwabaculi bombaqanga==
* Makgona Tsohle Band
* Mahlathini and the Mahottela Queens
* Soul Brothers
* The Cool Four
* [[Miriam Makeba]]
* [[Dolly Rathebe]]
* [[Letta Mbulu]]
* Dark City Sisters
* Simon Baba Mokoena
* West Nkosi
==Amaphatho==
5s3zdyrq5ye88uokdv63mj85uchtog0
128772
128771
2026-09-13T04:05:31Z
Fongcwele
16873
128772
wikitext
text/x-wiki
'''UMbaqanga''' uhlobo lomculo waseNingizimu Afrika owavela ekuqaleni kwawo-1960 emanxulumeni odukathole, ikakhulukazi eGoli. Ugqobe izinkambiso zezinhlanga ezihlukene zomculo, ezihlanganisa ezamaZulu, amaXhosa, abeSuthu, amaPedi, namaTsonga. UMbaqanga uxuba imivumo yamaphimbo aseNingizimu Afrika omdabu, izindlela zokusina ezithonywe imarabi, ikwela nomculo waseNtshona onesibinge ofana neJazz. Osaqhubeka nokuthonya abaculi baseNingizimu Afrika basembulungeno yonke.
==uMlando==
Ngolimi lweZulu, igama elithi ''mbaqanga'' lisho idokwe elishubile lommbila. Abenzi ''boMbaqanga'' kwakuluquqaba olithanda Umculo we-jazz yomdabu. Iningi labo lalingavinyelwe ukuzenzela igama esidlaveleni, kodwa babekwazi ukiluzondla lapho besamakhaya. ''UMbaqanga'' wawubanika uhlobo lomculo olubondla ngokomoya; babewuthatha "niengesinkwa sangemibla somculo."<ref name=autogenerated1>Coplan, David B. "Sounds of the 'Third Way:' Identity and the African Renaissance in Contemporary South African Popular Traditional Music" ''Black Music Research Journal.'' Vol. 21, No. 1 (Spring 2001). pp. 107–124.</ref>
Abaculi boMbaqanga babethola imali encane. Ngokwesibonelo, [[Mahlathini|uMahlathini" Nkabinde]], omunye wabaculi boMbaqanga osaziwayo, owayebizwa ngembodlomane yaseSoweto, wadlula emhlabeni ehlwempu.<ref>[http://www.sowetan.co.za/szones/sowetanNEW/news/news1163132909.asp Sowetan.co.za] {{dead link|date=November 2014}}</ref> Lokhu kwakungenxa yokuxhashazwa kwabaculi abansundi Kuleli naphesheya. Amaqembu ombaqanga eshumiminyaka lama-1960 ayeluthola kunzima ukuba Umculo wawo udlalwa emsakazweni yasendaweni,<ref>{{cite web|url=http://www.elvispelvis.com/simonmahlathini.htm#obit|title=Simon Mahlathini Page in Fuller Up, The Dead Musicians Directory|publisher=Elvispelvis.com|access-date=29 November 2014|archive-date=14 September 2000|archive-url=https://web.archive.org/web/20000914183924/http://www.elvispelvis.com/simonmahlathini.htm#obit|url-status=dead}}</ref> njengoba kwakudingeka ukuba bayoqhogoya ngaphandle kwezitolo ezidayisa umculo ukuthi bahehe izihlwele.
===Isibunge samazwe omhlaba===
[[File:9.500 metros de carrera y un concierto homenajean a Mandela (02).jpg|thumb|right|300px|Iqembu a[[Mahotella Queens]], lithwetshulwe ngowezi-2017, laba nempumelelo emazweni omhlaba futhi landisa umculo wombaqanga kuwo.]]
Isibunge sombaqanga sabuna kwishumiminyaka lowe-1970 ngenxa ywthonya lemculo odumile waseNtshona, Umculo wesoul nomculo wedisco eNingizimu Afrika. Abaculi boMbaqanga babengasibizwa emgidini ukuzoqhogoya ngenxa yokuthi imisebenzi ezingabafuduki zazingasafuni ukuba sematheni. Ngaphezu kwalokho, izihlwele zazifuna ulimi lwasenalokishini, amaphimbo wakhona, nezindlela zakhona zokushaya izinsimbi.<ref name=autogenerated1 /> Kodwa, lomculo wavuselelwa phakathi kowe-1983 nowe- 1986. Lokhu kwabangwa igalelo likaPaul Simon lapho efaka nomculo waseNingizimu Afrika ecwecwebi lakhe elithi ''Graceland'' ngowe-1986 olwalandelwa umjikelezo. UMahlathini kanye neMahotella Queens lapho bevela emikhosini eyayiseFulansi nangomgudi wosuku lokuzalwa lowama-70 likaNelson Mandela eNkundleni yaseWembley, ela Dani ngowe-1988 (bekanye noJonny Clegg) balhuza obuya endeni. Abaculi abamhlophe abathonywa indima yombaqanga bahlanganisa umbhali wezingoma nomculi uRobin Auld. Umshayi wegqumugqumu womculo wesibhunu omkantshubomvu uNico Carstens, wakhiqiza iculo elithi ''boereqanga'' nelinye elashisa izikhotha elithi ''Viva Madiba''
==Uhlu lwabaculi bombaqanga==
* Makgona Tsohle Band
* Mahlathini and the Mahottela Queens
* Soul Brothers
* The Cool Four
* [[Miriam Makeba]]
* [[Dolly Rathebe]]
* [[Letta Mbulu]]
* Dark City Sisters
* Simon Baba Mokoena
* West Nkosi
==Amaphatho==
72thci2olmfxnhh3zebp0yese1k4rk7
Ukuzethemba
0
35305
128767
2026-09-13T00:26:14Z
Mafuthizandile
25497
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1372905798|Confidence]]"
128767
wikitext
text/x-wiki
'''Ukuzethemba''' umuzwa wokukholelwa noma ukwethemba ukuthi umuntu noma into inokwethembeka. '''Ukuzethemba''' kusho ukuzethemba. Ukuzethemba kufaka inkolelo enhle yokuthi umuntu angakwazi ukufeza nomayini lokho umuntu afuna ukukwenza esikhathini esizayo.<ref name=":2">{{Cite journal |last=Zellner |first=M. |year=1970 |title=Self-esteem, reception, and influenceability |journal=Journal of Personality and Social Psychology |volume=15 |issue=1 |pages=87–93 |doi=10.1037/h0029201 |pmid=4393678}}</ref> Ukuzethemba akufani nokuzazisa(noma ukuzibona unenani), okuwukuhlola ukubaluleka komuntu. Ukuzethemba kuhlobene nokukholelwa emandleni akho - ukukholelwa ekhonweni lomuntu lokufeza umsebenzi othile noma umgomo.<ref>{{Cite journal |last=Perry |first=Patricia |date=2011 |title=Concept Analysis: Confidence/Self-confidence: Concept Analysis: Self-confidence |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1744-6198.2011.00230.x |journal=Nursing Forum |language=en |volume=46 |issue=4 |pages=218–230 |doi=10.1111/j.1744-6198.2011.00230.x |pmid=22029765 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Judge |first=Timothy A. |last2=Erez |first2=Amir |last3=Bono |first3=Joyce E. |last4=Thoresen |first4=Carl J. |date=2002-09-01 |title=Are measures of self-esteem, neuroticism, locus of control, and generalized self-efficacy indicators of a common core construct? |journal=Journal of Personality and Social Psychology |language=en |volume=83 |issue=3 |pages=693–710 |doi=10.1037/0022-3514.83.3.693 |issn=1939-1315 |pmid=12219863 |s2cid=18551901}}</ref> Ukuzethemba kungaba yinto ezifeza yona uqobo, njengoba labo abangenawo bengase behluleke ngoba abakutholi, futhi labo abanakho bangaphumelela ngoba banakho kunokuba ngenxa yekhono noma ikhono elingokwemvelo.
b0x9g6mx553g08z666zwcha1qnuzxhe
Idokwe
0
35306
128773
2026-09-13T04:11:41Z
Fongcwele
16873
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1373415738|Porridge]]"
128773
wikitext
text/x-wiki
'''Idokwe''' uhlobo [[ukudla]] okuqinile okwenziwa ngokucwilisa noma ukubilisa, obisini noma emanzini izitshalo eziwuqotho, ezincushuziwe zaba impuphu, ngokuvamile okusanhlamvu.
fiomd28cp3lk4uh31o2q2ynytq2ndxo
128774
128773
2026-09-13T04:27:30Z
Fongcwele
16873
128774
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bogobe_jwa_lerotse_(yellow_melon_sorghum).jpg|thumb]]
'''Idokwe''' uhlobo [[ukudla]] okuqinile okwenziwa ngokucwilisa noma ukubilisa, obisini noma emanzini izitshalo eziwuqotho, ezincushuziwe zaba impuphu, ngokuvamile okusanhlamvu. Liwukudla lwansuku zonke ngokwenkambiso emazweni amaningi.
Igama elithi idokwe yilona gama lesiZulu elifanele elichaza lesi sidlo, abanye bathi umdokwe, abanye basebenzisa nebizomfakela bathi iphalishi. NgesiZulu izinhlobo zamadokwe zinamagama azo ahlukene.
Idokwe livame ukuphekwa ngezithokelo ezijotshelelwe ezifana netswayi, [[ushukela]], uju, [[izithelo]], ukamu noma isyrup, noma lingaxutshwa nezinongi, inhlanzi, inyama noma [[izilimo]], ukuze lube isidlo esihlwabusayo. Livame ukuphakwa ngesitsha Porridge is often cooked or se nona ngebhodwe lokupheka kuye ngokuthi luqinie kangakanani.
Kunezinhlobo eziningi zedokwe, nezinemagama azo angafani. Ngokwesibonelo, idokwe lomthanca ludumile eMelika, bese I polenta yona yenziwa ngommbila, amaZulu ayibiza ngokuthi iyambazi. Kukhona nePoi, iTaro, iGruel, neCongee eyenziwa ngezimdumbuluzana. AmaXhosa wona athanda isidudu. Ngenxa yethonya lamabhunu, abantu abaningi eNingizimu Afrika bathi idokwe yipapa, ikakhulu elenziwa ngommbila.
8wbwyjx868eeg2s12hiy8hqqdpkrrsg
128775
128774
2026-09-13T04:48:24Z
Fongcwele
16873
128775
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bogobe_jwa_lerotse_(yellow_melon_sorghum).jpg|thumb]]
'''Idokwe''' uhlobo [[ukudla]] okuqinile okwenziwa ngokucwilisa noma ukubilisa, obisini noma emanzini izitshalo eziwuqotho, ezincushuziwe zaba impuphu, ngokuvamile okusanhlamvu. Liwukudla kwansuku zonke ngokwenkambiso emazweni amaningi.
Igama elithi idokwe yilona igama lesiZulu elifanele elichaza lesi sidlo, abanye bathi umdokwe, abanye basebenzisa ibizomfakela bathi iphalishi. Uma idokwe lishube kakhulu kuthiwa uphuthu. NgesiZulu izinhlobo zamadokwe zinamagama azo ahlukene.
Idokwe livame ukuphekwa ngezithokelo ezijotshelelwe ezifana netswayi, [[ushukela]], uju, [[izithelo]], ujamu noma isyrup, noma lingaxutshwa nezinongi, inhlanzi, inyama noma [[izilimo]], ukuze libe isidlo esihlwabusayo. Livame ukuphakwa ngesitsha noma ngebhodwe lokupheka kuye ngokuthi luqinie kangakanani.
Kunezinhlobo eziningi zedokwe, nezinemagama azo angafani. Ngokwesibonelo, idokwe lomthanca ludumile eMelika, bese I polenta yona yenziwa ngommbila, amaZulu ayibiza ngokuthi iyambazi. Kukhona nePoi, iTaro, iGruel (ihiya), neCongee eyenziwa ngezimdumbuluzana. AmaXhosa wona athanda isidudu. Ngenxa yethonya lamabhunu, abantu abaningi eNingizimu Afrika bathi idokwe yipapa, ikakhulu elenziwa ngommbila.
== Izinhlobo zokusanhlanvu==
Idokwe igama elibhekisela kunoma yilophu uhlobo lokudla oluxube okusanhlanvu nokusaketshezi, kungaba iyambazi, elixube ummbila namanzi, kube isijingi elixube ithanga nommbila namanzi, konke kuyidokwe. Igama lesiNgisi elithi "porridge" lalisetshenziswa kuhlobo lwedokwe oluxube umthanca namanzi noma nobisi.<ref name="auto">{{Cite book |last=Davidson |first=Alan |editor-first1=Tom |editor-last1=Jaine |date=2014-01-01 |title=The Oxford Companion to Food |url=http://dx.doi.org/10.1093/acref/9780199677337.001.0001 |doi=10.1093/acref/9780199677337.001.0001|isbn=978-0-19-967733-7 }}</ref> Isidudu sixuba ummbila oncushuziwe nethanga, isigwamba sixuba inhlama yempuphu yommbila nezilimo ezihlukene. Amahewu nawo aluhlobo lwedokwe. Idokwe liyenziwa nangokusanhlamvu oluhlanganisa izindumbuluzana, amazambane, amabele, ummbila, umthanca, umdloyo, bese kufakwa amanzi, ubisi, umlaza, ulumpe, ibhobe, amantongomane, ngisho noshokoledi imbala.
Ziningi izindlela zokwenza idokwe emazweni wonke omhlaba. Zizobheka ukuthi lwenziwa kanjani nokuthi kusetshenziswa okusanhlanvu okunjani emazweni ahlukene.
==Amaphatho==
dosrvtnoww9i2v1hlmg4iytpvzqlt7o
Isiza Esingokomlando
0
35307
128778
2026-09-13T10:00:14Z
Fongcwele
16873
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1366186357|Historic site]]"
128778
wikitext
text/x-wiki
[[File:Basilica_(Pompeii),_2016.jpg|right|thumb| Inxuluma lasendulo laseRoma iPompeii laziwa njengsiza somlando eYurophu.]]
'''Isiza esingokomlando''' noma '''isiza sefagugu''' siyindawo esemthethweni lapho izingcezu zomlando wezembusazwe, wezempi, wezamasiko, noma wezenhlalo zigcinwe khona ngenxa yenani lazo [[Ifagugu lesiko|lefagugu lesiko]] . Iziza ezingokomlando ngokuvamile zivikelwe ngumthetho, futhi eziningi ziye zaqashelwa njengezisemthethweni ngokomlando. Isiza esingokomlando singaba yinoma yisiphi isakhiwo, isindalozwe, isiza noma isakhiwo esibaluleke kakhulu endaweni, esifundeni, kuzwelonke, noma emhlabeni jikelele. Ngokuvamile lokhu kusho nokuthi isiza kumele okungenani sibe neminyaka engama-50 noma ngaphezulu. <ref>{{Cite web|title=FAQ – Landmark Society|url=https://www.landmarksociety.org/resources/faq/#:~:text=Typically%2C%20in%20order%20to%20qualify,some%20level%20of%20historic%20significance.|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211103072643/https://www.landmarksociety.org/resources/faq/#:~:text=Typically%2C%20in%20order%20to%20qualify,some%20level%20of%20historic%20significance.|archive-date=3 November 2021|accessdate=15 August 2020}}</ref>
[[File:Iron_bed_in_Tuol_Sleng_prison.JPG|right|thumb| Umbhede wensimbi egumbini lokuhlushwa eTuol Sleng Genocide Museum .]]
== Umjinjo, iziqoshwa kanye nokulondolozwa ==
Ukulondolozwa kwefagug lomlando kuncike emthethweni wezinhlangano ezibusayo zasendaweni. Kwezinye, igunya likazwelonke linesibopho sokuphathwa kwazo zonke iziza ezibhalisiwe, kanti kwamanye izinhlangano zesifunda yizo eziphethe.
Ngokusho kukasomthetho womphakathi u-Estefanía Hernández Torres, onethisisi yakhe yobungcithabuchopho ephathelene nefagugu lomlando kanye nokubhaliswa kwempahla, "ukuvikelwa kwefagugu lomlando kungenye yezinto ezikhathazayo kakhulu emiphakathini ephucuzekile. Izimpahla ezakha ifagugu lesiko zifanelwe ukuvikelwa njengoba zakha indlela yokufinyelela kulelo siko". Kodwa-ke, ngokusho kukaHernández, ukulondwa kungaba nzima, ikakhulukazi uma kuthengwa impahla noma ukudluliselwa kwayo njengoba isimo sayo esilondiwe ngezinye izikhathi singaziwa ngabanikazi bayo abasha. <ref name=":0">{{Cite book |last=Hernández Torres |first=Estefanía |date=2018 |title=Patrimonio histórico y registro de la propiedad |oclc=1283846710}}</ref>
Izibhaliso zilungiselelwe ohulumeni abahlukene kanye nezinhlangano zamazwe omhlaba (njenge- UNESCO noma i- [[UBumbano waseYurophu|European Union]] ) zivame ukwakhiwa ngaphakathi kohlaka lomthetho onemininingwane eminingi, ocabangela ubudlelwano phakathi kweziphathimandla zomphakathi, izinhlangano zokulondolozwa kwemvelo (zezikhungo noma ezizimele), abanikazi bezindawo (ezimweni zempahla engasese) kanye nokubambisana kwezakhamuzi. Ngaphandle kwemininingo yomlando yeqiniso, kukhona nokubonwayo ngokubaluleka komlando, amasiko noma ubuciko bendawo, ngaphezu kwezindleko zokusetshenziswa nokulondolozwa kwayo.
Iziza eziningi zomlando zingasetshenziswa ngabanikazi bazo (isib: amakhaya, amahhotela, [[ISigcinamagugu|izigcinamagugu]]), ngisho noma kunemibandela evela endikimbeni ephethe indawo. Izikhathi eziningi, lezi zimo ziyingxenye yesivumelwano sokuthenga noma sokuqasha, futhi ukugcwaliseka kwazo kubalulekile ukuze ukwazi ukugcina impahla. Esinye isimo esinjalo kungaba ukuvakasha kokulawula ngezikhathi ezithile yinhlangano yokulondolozwa kwemvelo efanele. Kwezinye izimo, uma kukhulunywa ngempahla yomuntu siqu ephethwe ngumuntu ngaphambi kokuhlukaniswa kwayo, imisebenzi yokonga nokuvuselela, noma okungenani ukuxhaswa kwayo ngezimali, iphelela ezikhulwini zomphakathi kanye nezinhlangano zokonga. Cishe kuzo zonke izimo, imisebenzi yokulungisa nokuvuselela endaweni (yangaphakathi neyangaphandle) engeyona ingxenye yokuvuselelwa nokubuyiselwa kwezinto zomlando ayivunyelwe ngokuphelele. <ref name=":0" />
== Imisebenzi yezenhlalo neyezokuvakasha ==
[[File:HFCA_1607_NPS_Employees_0049.jpg_(a06a737670354f5a9f64808f11099424).jpg|thumb| Isisebenzi se-NPS sikhuluma neqembu labafundi ngaphakathi kweFrederick Douglass National Historic Site [[Washington, D.C.|eWashington, DC]]]]
Ifagugu lomlando linokubaluleka nomsebenzi oseqhulwini emphakathini. IZigcinamagugu eziyizindlu zigcwele, njengoba zazingamakhaya abantu abadumile (abaculi, izinqalabutho, amagumgedlela, osombusazwe, osomhwebo, njll.) abaye baba nethonya elikhulu emlandweni nasezinganekwaneni zendawo, zesizwe noma zomhlaba wonke. Lezi zindlu zivame ukugcinwa zisesimweni sazo sokuqala (ngesikhathi abantu okukhulunywa ngabo besahlala kuzo), zilondoloza ifenisha yazo, izinto zazo, izinto zokuhlobisa kanye namathuluzi okusebenza. Ezinye izibonelo yisigcinamagugu esiyindlu kaSalvador Dalí ePortlligat, eSpain, izigcinamagugu eziyizindlu zikaFreud emadolobheni ahlukahlukene aseYurophu, noma iBen-Yehuda House [[IYerusalem|eJerusalema, kwa-Israyeli]] .
Ngokusho kukaJoaquin Saúl García, uSolwazi [[Umchazamhlaba|Womchazamhlaba]] eNyuvesi yaseCastilla-La Mancha [[ISpeyini|eSpain]], "eminyakeni yamuva nje, ifagugu lesiko liye laba yisisekelo somkhuba wezivakashi—ukuvakasha kwezesiko—okuthi, naphezu komlando walo omude obhalwe ezincwadini zokuhamba ezaziwayo kusukela ngekhulu le-18 nele-19, kwaze kwaba sekupheleni kwekhulu lama-20 lapho labonakala khona njengendlela yokuhamba lapho umgomo uwukwazi amasiko nokuhlukahluka ...". <ref>{{Cite book |last=García Marchante |first=Joaquín Saúl |date=2002 |title=La función social del patrimonio histórico, el turismo cultural |last2=Poyato Holgado |first2=María del Carmen |publisher=Ediciones de la Universidad de Castilla-La Mancha |isbn=84-8427-123-4 |oclc=1025017040}}</ref> UGarcía uqinisekisa ukuthi ubudlelwano phakathi kwefagugu kanye nezokuvakasha buseduze kakhulu okwamanje, okunikela ngezinga elikhulu ekulondolozweni kwezindawo zomlando ngenzuzo kanye nentuthuko esimeme. <ref name=":3">{{Cite web|title=World Heritage List|url=https://whc.unesco.org/en/list/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151101002905/https://whc.unesco.org/en/list/|archive-date=1 November 2015|accessdate=17 June 2023}}</ref>
Iziza zomlando neziza zefagugu zivame ukugcinelwa amalungu omphakathi ukuze akwazi ukuzivakashela, kanti ezinye zinikeza ukhenketho noma ziqhuba izikhungo zezivakashi. Izakhiwo nezindawo zomlando zivame ukufaka ibalazwe elinencazelo yendawo yokuqondisa izivakashi. <ref name="LevyLloyd2002">{{Cite book |last=Levy |first=Barbara Abramoff |date=7 February 2002 |title=Great Tours!: Thematic Tours and Guide Training for Historic Sites |url=https://books.google.com/books?id=NU4eAAAAQBAJ |last2=Lloyd |first2=Sandra Mackenzie |last3=Schreiber |first3=Susan Porter |publisher=Rowman Altamira |isbn=9780759116757 |page=xii}}</ref>
== IZiza Zefagugu Lomhlaba ze-UNESCO ==
{{Main|ISiza Sefagugu Lomhlaba}}
ISiza Sefagugu Lomhlaba siyisiza esingokomlando esivikelwe ngokomthetho yisivumelwano samazwe omhlaba esiphethwe yiNhlangano Yezizwe Ezihlangene Yezemfundo, Inzululwazi Nezamasiko (UNESCO). <ref name=":3" />
Kusukela ngoJuni 2023, kuneZiza Zefagugu Lomhlaba eziyi-1,157 (izindawo ezingama-900 zamasiko, ezingama-218 zemvelo, kanye nezindawo ezingama-39 ezixubile) emazweni ayi-167 . <ref name=":3" />
IZiza Zefagugu Lomhlaba zivame ukuheha izivakashi eziningi. Izindawo ezivakashelwa kakhulu yiForbidden City, [[IShayina|eShayina]], enezivakashi eziyizigidi ezili-14 ngonyaka, iGulangyu, eShayina, enezivakashi eziyizigidi ezili-12.4 ngonyaka, kanye neGreat Smoky Mountains, [[IMelika|e-United States]], enezivakashi eziyizigidi ezili-11 ngonyaka. <ref>{{Cite web|title=Most Visited UNESCO World Heritage Sites|url=https://www.worldatlas.com/articles/the-world-s-most-visited-unesco-world-heritage-sites.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230617050755/https://www.worldatlas.com/articles/the-world-s-most-visited-unesco-world-heritage-sites.html|archive-date=17 June 2023|accessdate=17 June 2023|website=World Atlas}}</ref>
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
a2xbyv26fb619icphwttyr743aiq3hv