Wiktionary zuwiktionary https://zu.wiktionary.org/wiki/Ikhasi_Elikhulu MediaWiki 1.47.0-wmf.3 case-sensitive Media Special Talk User User talk Wiktionary Wiktionary talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk -ganuka 0 4826 15142 15043 2026-05-24T15:41:12Z Fongcwele 3263 /* Imithombo yolwazi */ 15142 wikitext text/x-wiki ==IsiZulu== ===Ubhalo oluhlukile=== [[-ganunga]], [[-khanuka]] ===uMsukagama=== Elithi '''ganuka''' livela [[isenzukuthi|kusenzukuthi]] esithi ''[[ganu]]'' ===Isenzo=== '''-ganuka''': ''inkathi edlule''-'''ganukile''' : ''impa. yokwenziwa'' '''ganukwa''' : ''impa. yokwenzeka'' '''ganukeka''' : ''impa. yokwenzela'' '''ganukela''' : ''impa. yokwenzana'' '''ganukelana''' : ''impa. yokwenzisa'' '''ganukisa''' : ''yokwenzisisa'' '''ganukisisa'''. # Ukuba [[isifiso|nesifiso]] esinamandla noma ukulangazelela okuthile: ukukhabatheka ngokwemizwa #*: ''umuntu ozithwele uhlezi '''eganuka''' ukudla okumnandi'' #*:: ''a pregnant person always '''desires''' sweet food'' # Ukulangazelala ukwenza [[ucansi]], ukukhanuka omunye umuntu #*: '' laba ababili '''bayaganukana''''' #*:: ''these two '''lusts''' each other'' ==== Ukusetshenziswa kwalo ==== Elithi ''ganuka'' libuye lisetshenziswe ngesiqalo ''uku'' + ''ganuka'' noma izivumelwano zikamenzi/umenziwa, isb. ''abantu bayaganukwa'' ====Amagama amqondofana==== * [[-khabatheka]] * [[-langazela]] * [[-khangula]] * [[-labalaba]] * [[inkanuko]] ====Amagama amqondophika==== * [[-nyanya]] * ncifila, ====Amagama ahlobene==== * [[amaganuka]] * [[amaganunga]] ==== Izihumusho ==== *{{en}}: {{t|en|lust}} *{{en}}: {{t|en|desire}} ===Imithombo yolwazi=== C. M. Doke; B. W. Vilakazi, Zulu-English Dictionary(1972),''-ganuka'' , p.232: {{DEFAULTSORT:ganuka}} [[Category:Izenzo zesiZulu]] f9xf4t7bvnsfsljdv3q8rhtz48t6czc -qabatheka 0 4858 15141 2026-05-24T15:39:16Z Fongcwele 3263 Created page with "== IsiZulu == ===Isenzo=== '''-qbatheka''': ''[[inkathi edlule]]'' '''-qabathekile''' : ''impambosi yokwenzela'' '''-qabathekela''' : ''impambosi yokwenzana'' '''-qabathekelana''' : ''impambosi yokwenzisa'' '''-qabathekisa'''. # Ukuba nesifiso sento ethile, ukulangazelela #*: ''wena hlezi '''uqabathekela''' ugwayi'' #*:: ''you always '''yearn''' for tobacco'' # Ukusheshisa ngejubane, ukugijima ngokuntununuzayo #*: ''isithunywa '''saqabatheka''' endleleni'' #*:: ''the mes..." 15141 wikitext text/x-wiki == IsiZulu == ===Isenzo=== '''-qbatheka''': ''[[inkathi edlule]]'' '''-qabathekile''' : ''impambosi yokwenzela'' '''-qabathekela''' : ''impambosi yokwenzana'' '''-qabathekelana''' : ''impambosi yokwenzisa'' '''-qabathekisa'''. # Ukuba nesifiso sento ethile, ukulangazelela #*: ''wena hlezi '''uqabathekela''' ugwayi'' #*:: ''you always '''yearn''' for tobacco'' # Ukusheshisa ngejubane, ukugijima ngokuntununuzayo #*: ''isithunywa '''saqabatheka''' endleleni'' #*:: ''the messenge '''sped''' along the road'' ====Amabizo amqondofana==== * [[-ncancatheka]] * [[-khabatheka]] ====Amabizo amqondophika==== * [[-nyanya]] * [[-ncifila]] ====Amagama ahlobene==== * [[-fisa]] * [[-ganuka]] * [[-khanuka]] ==== Izihumusho ==== *{{en}}: {{t|en|yarn}} *{{en}}: {{t|en|desire}} *{{en}}: {{t|en|run}} ===Imithombo yolwazi=== [[Category:Izenzo zesiZulu]] {{DEFAULTSORT:qbatheka}} 8wbg2r37o0h7t88eluykelivuh28o71 15143 15141 2026-05-24T15:42:28Z Fongcwele 3263 /* Imithombo yolwazi */ 15143 wikitext text/x-wiki == IsiZulu == ===Isenzo=== '''-qbatheka''': ''[[inkathi edlule]]'' '''-qabathekile''' : ''impambosi yokwenzela'' '''-qabathekela''' : ''impambosi yokwenzana'' '''-qabathekelana''' : ''impambosi yokwenzisa'' '''-qabathekisa'''. # Ukuba nesifiso sento ethile, ukulangazelela #*: ''wena hlezi '''uqabathekela''' ugwayi'' #*:: ''you always '''yearn''' for tobacco'' # Ukusheshisa ngejubane, ukugijima ngokuntununuzayo #*: ''isithunywa '''saqabatheka''' endleleni'' #*:: ''the messenge '''sped''' along the road'' ====Amabizo amqondofana==== * [[-ncancatheka]] * [[-khabatheka]] ====Amabizo amqondophika==== * [[-nyanya]] * [[-ncifila]] ====Amagama ahlobene==== * [[-fisa]] * [[-ganuka]] * [[-khanuka]] ==== Izihumusho ==== *{{en}}: {{t|en|yarn}} *{{en}}: {{t|en|desire}} *{{en}}: {{t|en|run}} ===Imithombo yolwazi=== C. M. Doke; B. W. Vilakazi, Zulu-English Dictionary(1972), ''-qabatheka'' , p.684: [[Category:Izenzo zesiZulu]] {{DEFAULTSORT:qabatheka}} qijx2986dlzu7tiwxx9e20c7qk1zxes -santabula 0 4859 15144 2026-05-24T15:57:12Z Fongcwele 3263 Created page with "== IsiZulu == ===Isenzo=== '''-santabula''': ''[[inkathi edlule]]'' -'''santabulile''' : ''impambosi yokwenziwa'' '''-santabulwa''' : ''impambosi yokwenzeka'' '''-santabuleka''' : ''impambosi yokwenzela'' '''-santabulela''' : ''impambosi yokwenzana'' '''-santabulelana''' : ''impambosi yokwenzisa'' '''-santabulisa'''. # Ukugijima noma ukundiza ngesivinini esiphezulu; ukukhenka izinyawo ekugijimeni #*: ''washaya '''wasantabula''''' #*:: '''she was '''off and away''' like t..." 15144 wikitext text/x-wiki == IsiZulu == ===Isenzo=== '''-santabula''': ''[[inkathi edlule]]'' -'''santabulile''' : ''impambosi yokwenziwa'' '''-santabulwa''' : ''impambosi yokwenzeka'' '''-santabuleka''' : ''impambosi yokwenzela'' '''-santabulela''' : ''impambosi yokwenzana'' '''-santabulelana''' : ''impambosi yokwenzisa'' '''-santabulisa'''. # Ukugijima noma ukundiza ngesivinini esiphezulu; ukukhenka izinyawo ekugijimeni #*: ''washaya '''wasantabula''''' #*:: '''she was '''off and away''' like that'' # Ukwenza umsebenzi ngesivinini esikhulu #*: ''inhlabathi '''wayisantabula''' wayiqeda'' #*:: ''She '''got over''' the soil at a great rate, and finished it'' # Ukuhluma noma ukukhula ngokushesha ====Amabizo amqondofana==== ====Amabizo ahlobene==== * sakabula ====Amagama asuselwa kulo==== * [[insantabula]] * [[insantabuli]] ==== Izihumusho ==== ===Imithombo yolwazi=== C. M. Doke; B. W. Vilakazi, Zulu-English Dictionary(1972),''-santabula'' , p.723: [[Category:Izenzo zesiZulu]] {{DEFAULTSORT:santabula}} thl2cytzof9t9cep8w0ush3tl7rv9mn 15145 15144 2026-05-24T16:02:07Z Fongcwele 3263 /* Amabizo ahlobene */ 15145 wikitext text/x-wiki == IsiZulu == ===Isenzo=== '''-santabula''': ''[[inkathi edlule]]'' -'''santabulile''' : ''impambosi yokwenziwa'' '''-santabulwa''' : ''impambosi yokwenzeka'' '''-santabuleka''' : ''impambosi yokwenzela'' '''-santabulela''' : ''impambosi yokwenzana'' '''-santabulelana''' : ''impambosi yokwenzisa'' '''-santabulisa'''. # Ukugijima noma ukundiza ngesivinini esiphezulu; ukukhenka izinyawo ekugijimeni #*: ''washaya '''wasantabula''''' #*:: '''she was '''off and away''' like that'' # Ukwenza umsebenzi ngesivinini esikhulu #*: ''inhlabathi '''wayisantabula''' wayiqeda'' #*:: ''She '''got over''' the soil at a great rate, and finished it'' # Ukuhluma noma ukukhula ngokushesha ====Amabizo amqondofana==== ====Amabizo ahlobene==== * sakabula * [[-santula]] * [[-santuluka]] * [[-santuza]] * [[sanuza]] ====Amagama asuselwa kulo==== * [[insantabula]] * [[insantabuli]] ==== Izihumusho ==== ===Imithombo yolwazi=== C. M. Doke; B. W. Vilakazi, Zulu-English Dictionary(1972),''-santabula'' , p.723: [[Category:Izenzo zesiZulu]] {{DEFAULTSORT:santabula}} 8a2atl9jiv916y50ycotzri0ok863yi -saphaza 0 4860 15146 2026-05-24T16:20:21Z Fongcwele 3263 Created page with "== IsiZulu == ===uMsukagama=== Elithi '''saphaza''' [[isenzo|liyisenzo]] esivela [[isenzo|kusenzukuthi]] esithi ''[[sapha]]'' ===Isenzo=== '''-saphaza''': ''[[inkathi edlule]]'' -'''saphazile''' : ''impambosi yokwenziwa'' '''-saphazwa''' : ''impambosi yokwenzeka'' '''-saphazeka''' : ''impambosi yokwenzela'' '''-saphazela''' : ''impambosi yokwenzisa'' '''-saphazisa'''. # Ukuhlakaza noma ukuchaphaza [[uketshezi]] #*: ''yekani '''ukusaphaza''' amanzi endlini'' #*:: ''stop '..." 15146 wikitext text/x-wiki == IsiZulu == ===uMsukagama=== Elithi '''saphaza''' [[isenzo|liyisenzo]] esivela [[isenzo|kusenzukuthi]] esithi ''[[sapha]]'' ===Isenzo=== '''-saphaza''': ''[[inkathi edlule]]'' -'''saphazile''' : ''impambosi yokwenziwa'' '''-saphazwa''' : ''impambosi yokwenzeka'' '''-saphazeka''' : ''impambosi yokwenzela'' '''-saphazela''' : ''impambosi yokwenzisa'' '''-saphazisa'''. # Ukuhlakaza noma ukuchaphaza [[uketshezi]] #*: ''yekani '''ukusaphaza''' amanzi endlini'' #*:: ''stop '''splashing''' water inside the house'' # Ukulahla noma ukuchitha, ukuba ihlaphahlapha #*: ''uhulumeni uyathanda '''ukusaphaza''' imali'' #*:: ''the government likes '''wasting''' money'' ====Amabizo amqondofana==== * [[-hlaphaza]] * [[-chaphaza]] ====Amabizo amqondophika==== * [[-onga]] * [[-ncunza]] ====Amagama asuselwa kulo==== * [[isaphazelo]] ==== Izihumusho ==== {{DEFAULTSORT:saphaza}} [[Category:Izenzo zesiZulu]] ===Imithombo yolwazi=== [[Category:Izenzo zesiZulu]] {{DEFAULTSORT:saphaza}} hh6l6li8g3w1u78gnhknn5lxk3u3olb 15147 15146 2026-05-24T16:24:04Z Fongcwele 3263 /* Izihumusho */ 15147 wikitext text/x-wiki == IsiZulu == ===uMsukagama=== Elithi '''saphaza''' [[isenzo|liyisenzo]] esivela [[isenzo|kusenzukuthi]] esithi ''[[sapha]]'' ===Isenzo=== '''-saphaza''': ''[[inkathi edlule]]'' -'''saphazile''' : ''impambosi yokwenziwa'' '''-saphazwa''' : ''impambosi yokwenzeka'' '''-saphazeka''' : ''impambosi yokwenzela'' '''-saphazela''' : ''impambosi yokwenzisa'' '''-saphazisa'''. # Ukuhlakaza noma ukuchaphaza [[uketshezi]] #*: ''yekani '''ukusaphaza''' amanzi endlini'' #*:: ''stop '''splashing''' water inside the house'' # Ukulahla noma ukuchitha, ukuba ihlaphahlapha #*: ''uhulumeni uyathanda '''ukusaphaza''' imali'' #*:: ''the government likes '''wasting''' money'' ====Amabizo amqondofana==== * [[-hlaphaza]] * [[-chaphaza]] ====Amabizo amqondophika==== * [[-onga]] * [[-ncunza]] ====Amagama asuselwa kulo==== * [[isaphazelo]] ==== Izihumusho ==== *{{en}}: {{t|en|waste}} *{{en}}: {{t|en|squander}} *{{en}}: {{t|en|splash}} *{{en}}: {{t|en|scatter}} ===Imithombo yolwazi=== [[Category:Izenzo zesiZulu]] {{DEFAULTSORT:saphaza}} qdpuid52dcmed4vlktg4afkskjx3wo0 -sebenza 0 4861 15148 2026-05-24T16:39:39Z Fongcwele 3263 Created page with "== IsiZulu == ===uMsukagama=== ===Isenzo=== '''-sebenza''': ''[[inkathi edlule]]'' -'''sebenzile''' : ''impambosi yokwenziwa'' '''-setshenzwa''' : ''impambosi yokwenzeka'' '''-sebenzeka''' : ''impambosi yokwenzela'' '''-sebenzela''' : ''impambosi yokwenzana'' '''-sebenzana''' : ''impambosi yokwenzisa'' '''-sebenzisa'''. # Ukwenza umsebenzi, ukuphekuzela ngamandla #*: '''''ukusebenza''' emasimini akufani nokusebenza emigodini'' #*:: ''to '''work''' in the fields is not th..." 15148 wikitext text/x-wiki == IsiZulu == ===uMsukagama=== ===Isenzo=== '''-sebenza''': ''[[inkathi edlule]]'' -'''sebenzile''' : ''impambosi yokwenziwa'' '''-setshenzwa''' : ''impambosi yokwenzeka'' '''-sebenzeka''' : ''impambosi yokwenzela'' '''-sebenzela''' : ''impambosi yokwenzana'' '''-sebenzana''' : ''impambosi yokwenzisa'' '''-sebenzisa'''. # Ukwenza umsebenzi, ukuphekuzela ngamandla #*: '''''ukusebenza''' emasimini akufani nokusebenza emigodini'' #*:: ''to '''work''' in the fields is not the same to work in the mine'' # Ukwelapha noma ukunyanga #*: '''''ukusebenza''' umuntu ogulayo'' #*:: ''to '''treat''' a sick person'' ====Amagama amqondofana==== * [[-khwishiza]] * [[-shikashika]] ====Amagama asuselwa kulo==== * [[umsebenzi]] * [[isisebenzi]] * [[insebenzo]] ==== Izihumusho ==== *{{en}}: {{t|en|work}} *{{en}}: {{t|en|labour}} *{{en}}: {{t|en|treat}} ===Imithombo yolwazi=== [[Category:Izenzo zesiZulu]] {{DEFAULTSORT:sebenza}} 0lig6m4i9xe7ghv2lgrrykngyxj4rzy -qaqatha 0 4862 15149 2026-05-25T11:52:35Z Fongcwele 3263 Created page with "== IsiZulu == ===uMsukagama=== ===Isenzo=== '''-qaqatha''': ''[[inkathi edlule]]'' -'''qaqathile''' : ''impambosi yokwenziwa'' '''-qaqathwa''' : ''impambosi yokwenzeka'' '''-qaqatheka''' : ''impambosi yokwenzela'' '''-qaqathela''' : ''impambosi yokwenzana'' '''-qaqathana''' : ''impambosi yokwenzisa'' '''-qaqathisa'''. # Ukufundisa noma ukuthwesa abafundi babe namakhono noma uungcweti obuthile #*: ''abafundi '''baqaqathwa''' umqaqathi'' #*:: ''Students are being '''lectur..." 15149 wikitext text/x-wiki == IsiZulu == ===uMsukagama=== ===Isenzo=== '''-qaqatha''': ''[[inkathi edlule]]'' -'''qaqathile''' : ''impambosi yokwenziwa'' '''-qaqathwa''' : ''impambosi yokwenzeka'' '''-qaqatheka''' : ''impambosi yokwenzela'' '''-qaqathela''' : ''impambosi yokwenzana'' '''-qaqathana''' : ''impambosi yokwenzisa'' '''-qaqathisa'''. # Ukufundisa noma ukuthwesa abafundi babe namakhono noma uungcweti obuthile #*: ''abafundi '''baqaqathwa''' umqaqathi'' #*:: ''Students are being '''lectured''' by a lecturer'' ====Ukusetsheniswa kwalo==== Elithi ukuqaqatha lingasetshenziswa kuzo zonke izinhlobo zokufundisa abantu ngamakhono, emanyuvesi nasemakolishi ngokufanayo. ====Amabizo amqondofana==== * [[-qeqesha]] * [[-fundisa]] * [[-thwesa]] * [[chithisa]] ====Amagama asuselwa kulo==== * [[umqaqathi]] ==== Izihumusho ==== *{{en}}: {{t|en|lecture}} *{{en}}: {{t|en|train}} ===Imithombo yolwazi=== [[Category:Izenzo zesiZulu]] {{DEFAULTSORT:qaqatha}} 1wddk2uifrhygv87oullbirql2kvpkj