Iesen - Wikipedia

# Iesen

### From Wikipedia

26 | (Mn) ← Iesen → Co

nix
↑
Fe
↓
Ru

Periodensystem

Allgemeen
Naam, Teken, Atomtall | Iesen, Fe, 26
Cheemsch Serie | Övergangselement
Klöör | sülvern mit'n Slag grau
Atommass | 55,845 g/mol
Elektronenkonfiguratschoon | [Ar]3d64s2
Elektronen je Schaal | 2, 8, 14, 2
Physikaalsche Egenschoppen
Phaas | Faststoff
Dicht (bi RT) | 7,86 g·cm−3
Smöltpunkt | 1811 K (1538 °C)
Kaakpunkt | 1334 K (2861 °C)
Atomare Egenschoppen
Kristallstruktur | kubisch ruumzentreert
Ionisatschoonsenergien | 1.: 762,5 kJ/mol
2.: 1561.9 kJ/mol
3.: 2957 kJ/mol
Atomradius | 140 pm
Annere Egenschoppen
Isotopen (Utwahl)

Hööftartikel: Isotopen vun Iesen
Iso | VN | t½ | VO | VE (MeV) | VP
--- | --- | --- | --- | --- | ---
54Fe | 5,8% | >3.1×1022 a | ε ε | ? | 54Cr
55Fe | künstlich | 2,73 a | ε | 0,231 | 55Mn
56Fe | 91,72% | Fe is mit 30 Neutronen stabil.
57Fe | 2,2% | Fe is mit 31 Neutronen stabil.
58Fe | 0,28% | Fe is mit 32 Neutronen stabil.
59Fe | künstlich | 44,503 d | β- | 1,565 | 59Co
60Fe | künstlich | 1,5×106 a | β- | 3,978 | 60Co

Iesen is een chemisch Element un twors een Metall. Dat Symbol (Teken) is Fe vun dat latiensche ferrum, wat Iesen bedüüd.

## [Ännern] physikalisch Eegenschapen

Dat Iesen mookt - as dat bi de Metallens so is, besünner positive Ionens (Kationens). Dorbi gifft dat denn Fe2+ un Fe3+ Ionens. Gifft ook Verbinnungen, wo beid Orten vun Ionens binn sünd.

- Oxide
  - Fe2O3, wat de normole Rost is
  - Fe3O4. wat de Magnetsteen is, to'n Bispeel in Kiruna (Sweden).
- Chloride
  - FeCl3, wat in de blutstillend Watte binn is
- Sulfide
  - FeS, dat Iesensulfid, wat to'n Bispeel ook dat Slickwatt swatt mookt.

## [Ännern] Historie

Iesen weer in Bruuk siet den Anfang vun de Iesentiet. Vöher geev dat blots dat Iesen vun de Meteoriten. Iesen weer nich dat eerste Metall, wat de Minschen maakt harrn. Se kunnen al Gold, Sülver, Tinn un Kopper maken. Aver eerst in dat 1. Johrdusend v. Chr. harrn se kloogkreegen, woans se de hoogen Temperaturen henkreegen kunnen, de dat Iesen to`n Smölten bruukt. Dat sünd bilütten tomindst wat bi 1400 °C, wenn dor good Kohlenstoff binnen is. Dat weern sünnerlich de Keltens, de mit ehrn Brennaven Iesen möken. Denn kreegen dat ook de Römers un Greeken klor. Un vun wegen dat Iesen hart is, weer dat för de Wapen bannig begehrt.

Wat bi 1500 geev dat denn de eersten Hoochavens. Dor keem aver dat Rohiesen rut, wat sünnerlich veel Kohlenstoff hett un nich to smeden is. Bi den Versök, dor mit den Hammer op to haun, güng dat twei. Denn möten de Minschen dat Stahlmaken rutkregen. Dorför geev dat den Puddelaven.

In dat 18. Johrhunnert güng dat wieter un Stahl weer en vun de wichtigsten Industrieproduktens.

Vun „http://nds.wikipedia.org../../../i/e/s/Iesen.html“

Sietenkategorien: Chemisch Element

##### Views

- Artikel
- Diskuschoon
- Aktuelle Version

##### Mitmaken

- Hülp
- Wikipedia-Portal
- Spennen

##### Söken

##### Annere Spraken

- Afrikaans
- Alemannisch
- العربية
- Asturianu
- Azərbaycan
- Беларуская
- Български
- Brezhoneg
- Bosanski
- Català
- Corsu
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- Ελληνικά
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Français
- Gàidhlig
- Galego
- עברית
- Hrvatski
- Magyar
- Հայերեն
- Interlingua
- Bahasa Indonesia
- Ido
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- Lojban
- 한국어
- Kurdî / كوردي
- Latina
- Lëtzebuergesch
- Limburgs
- Lingála
- Lietuvių
- Latviešu
- Māori
- Македонски
- മലയാളം
- Bahasa Melayu
- Malti
- Nahuatl
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Nouormand
- Occitan
- Polski
- Português
- Runa Simi
- Română
- Русский
- Scots
- Srpskohrvatski / Српскохрватски
- Simple English
- Slovenčina
- Slovenščina
- Shqip
- Српски / Srpski
- Svenska
- தமிழ்
- Тоҷикӣ
- ไทย
- Türkçe
- Oyghurque
- Українська
- O'zbek
- Tiếng Việt
- 中文
- Bân-lâm-gú
- 粵語