# Γεώργιος Τσολάκογλου

### Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Γεώργιος Τσολάκογλου

Ο Γεώργιος Τσολάκογλου του Κωνσταντίνου (Ρεντίνα Αγράφων, Απρίλιος 1886 – Αθήνα, 22 Μαΐου 1948) ήταν έλληνας στρατιωτικός και πολιτικός, διορισμένος πρωθυπουργός κατά την περίοδο κατοχής της Χώρας 1941–1942.

Το πραγματικό του επίθετο ήταν Τσολάκογλους και ήταν αμφιθαλής αδελφός του αντιστράτηγου Νικόλαου Σπυρόπουλου. Κατατάχθηκε στον Ελληνικό Στρατό και στη συνέχεια εισήλθε στη Σχολή Υπαξιωματικών απ' την οποία αποφοίτησε το 1912 με τον βαθμό του ανθυπολοχαγού Πεζικού.

Ως αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού, ο Τσολάκογλου συμμετείχε στις κυριότερες μάχες στους Βαλκανικούς Πολέμους, και στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο όπου και προάχθηκε κατ΄ εκλογή σε λοχαγό και ταγματάρχη και υπηρέτησε στο επιτελείο της 1ης Μεραρχίας στην οποία και αργότερα ανέλαβε επιτελάρχης. Συμμετείχε στην εκστρατεία στην Ουκρανία και στην Μικρασιατική εκστρατεία ως διοικητής τάγματος ευζώνων του 1/39ου και αργότερα ως επιτελάρχης της 4ης Μεραρχίας, κατά την επίθεση του Αυγούστου το 1922. Στην επακολουθήσασα σύμπτυξη του Α΄ Σώματος στρατού στο οποίο ανήκε ακολούθησε στην αρχή την φάλαγγα του στρατηγού Τρικούπη και λίγο πριν την Σμύρνη την φάλαγγα του στρατηγού Φράγκου. Αντισυνταγματάρχης το 1923, συνταγματάρχης το 1925 και ανώτατος πλέον αξιωματικός το 1935 διοίκησε διαδοχικά: Μεραρχία, την Σχολή Ευελπίδων, και το Γ΄ Σώμα στρατού, του οποίου την διοίκηση ανέλαβε αφού παρέδωσε τη διοίκηση Κρήτης που είχε αναλάβει το 1938, όταν ξέσπασε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος.

Το 1940, είχε φθάσει στον βαθμό του αντιστρατήγου και ήταν διοικητής του Γ΄ Σώματος Στρατού (Δυτική Μακεδονία). Μετά την επίθεση των Ιταλών κατά τη μάχη του Μόραβα, με επιτυχημένο ελιγμό, και παρά τους δισταγμούς των ανωτέρων του, συνέβαλε στη πλήρη νίκη του υπ' αυτού Σώματος στρατού. Μετά την επίθεση όμως των Γερμανών κατά της Ελλάδος (6 Απριλίου 1941), την βαθειά στην συνέχεια διείσδυση αυτών προς την Θεσσαλονίκη στις 9 Απριλίου του 1941 και την υποχώρηση του Ελληνικού Στρατού από το μέτωπο της Βορείου Ηπείρου, παρά τις σαφείς και κατηγορηματικές διαταγές του ΓΕΣ περί συνέχισης του αγώνα μέχρις εσχάτων, ο Τσολάκογλου και ορισμένοι άλλοι ανώτεροι αξιωματικοί του Στρατού έλαβαν την πρωτοβουλία για συνθηκολόγηση, — ούτε καν ανακωχή — κρίνοντας εκείνοι πως κάθε αντίσταση στους κατακτητές θα ήταν μάταιη.

Ο αντιστράτηγος Γεώργιος Τσολάκογλου (καθιστός δεξιά) συζητά με τον γερμανό στρατηγό Γιοντλ (καθιστός δεύτερος από αριστερά) και τον ιταλό στρατηγό Φερρέρο (προς τα δεξιά με την πλάτη προς τον φακό) το τρίτο και οριστικό πρωτόκολλο παράδοσης της Ελλάδας στην ναζιστική Γερμανία και την φασιστική Ιταλία. Θεσσαλονίκη, 23 Απριλίου 1941.

Έτσι, στις 20 Απριλίου 1941, ημέρα του Πάσχα, σε συνεννόηση με τον διοικητή του Α΄ Σώματος Στρατού, αντιστράτηγο Παναγιώτη Δεμέστιχα, τον διοικητή του Β΄ Σώματος Στρατού, αντιστράτηγο Γεώργιο Μπάκο, και τον Μητροπολίτη Ιωαννίνων Σπυρίδωνα, κατήργησε πραξικοπηματικά τον διοικητή Στρατιάς Ηπείρου Ιωάννη Πιτσίκα, ανέλαβε ο ίδιος διοικητής της Στρατιάς και υπέγραψε πρωτόκολλο ανακωχής με τον διοικητή της 1ης Μηχανοκίνητης Μεραρχίας Ες-Ες, υποστράτηγο Γιόζεπ (Σεπ) Ντήτριχ (Josep ή Sepp Dietrich), στο Βοτονόσι του Μετσόβου. Ο αρχηγός του Ελληνικού Στρατού, αρχιστράτηγος Αλέξανδρος Παπάγος, σε τηλεγράφημά του προς το Τμήμα Στρατιάς Ηπείρου, κατήγγειλε την πρωτοβουλία του Τσολάκογλου ως αντίθετη προς τα συμφέροντα της πατρίδας, διέταξε την αντικατάσταση του Τσολάκογλου και αγώνα «μέχρι εσχάτου ορίου δυνατοτήτων». Ήταν όμως ήδη αργά.

Την επόμενη ημέρα (21 Απριλίου) στην Λάρισα, ο Τσολάκογλου, «υπό το κράτος βίας», υπέγραψε ως διοικητής της Ελληνικής Στρατιάς Ηπείρου και Μακεδονίας την άνευ όρων παράδοση του Ελληνικού Στρατού στους Γερμανούς. Εκ μέρους των Γερμανών, το πρωτόκολλο της παράδοσης συνυπέγραψε ο αρχηγός των γερμανικών στρατευμάτων στην Ελλάδα, στρατηγός Γκράιφφενμπεργ (von Greinffenberg).

Στις 23 Απριλίου, ο Τσολάκογλου αναγκάσθηκε να υπογράψει στην Θεσσαλονίκη και τρίτο πρωτόκολλο με τον γερμανό στρατάρχη Αλφρεντ Γιόντλ (Alfred Jodl) και τον ιταλό στρατηγό Αλμπέρτο Φερρέρο (Alberto Ferrero), για να ικανοποιηθεί και το γόητρο των Ιταλών.

Στα απομνημονεύματα του,[1] ο Τσολάκογλου γράφει:

> «Ευρέθην αντιμέτωπος ιστορικού διλήμματος: Ή ν' αφήσω να συνεχισθη ο αγών και να γίνη ολοκαύτωμα ή υπείκων εις τας παρακλήσεις όλων των ηγητόρων του στρατου ν' αναλάβω την πρωτοβουλίαν της συνθηκολογήσεως... "Τολμήσας" δεν υπελόγισα ευθύνας... Μέχρι σήμερον δεν μετενόησα δια το τόλμημά μου. Τουναντίον αισθάνομαι υπερηφάνειαν.»

Στις 30 Απριλίου του 1941, ο Τσολάκογλου διορίστηκε πρωθυπουργός από τις δυνάμεις κατοχής, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι τις 2 Δεκεμβρίου του 1942 όπου και στη συνέχεια ιδιώτευσε. Στην πρώτη κατοχική κυβέρνηση συμμετείχαν οι άλλοι δύο αντιστράτηγοι της συνθηκολόγησης, Δεμέστιχας και Μπάκος, καθώς και ο επόμενος κατοχικός πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Λογοθετόπουλος.

Μετά την απελευθέρωση, ο Τσολάκογλου συνελήφθη και παραπέμφθηκε στο διά της Συντακτικής Πράξεως με αριθμό 6/1945 συσταθέν Ειδικό Δικαστήριο, κατηγορούμενος για παράνομη συνθηκολόγηση που είχε προβεί με τον εχθρό, χαρακτηριζόμενη ως «συνθηκολόγηση εν ανοικτώ πεδίω» και «πριν η υπ' αυτόν στρατιωτική δύναμις εκπληρώσει παν ό,τι το στρατιωτικόν καθήκον επιβάλλει» , καθώς και για εθνική αναξιότητα επί της συνεργασίας του στη συνέχεια με τις κατοχικές Δυνάμεις, αναλαμβάνοντας πρωθυπουργός της χώρας. Στις 31 Μαΐου του 1945, το Ειδικό αυτό Δικαστήριο τον καταδίκασε σε θάνατο, αλλά το Συμβούλιο Χαρίτων μετέτρεψε την ποινή σε ισόβια κάθειρξη.

Έχοντας προσβληθεί από λευχαιμία, νοσηλεύθηκε επί έναν χρόνο στο Νοσηλευτικό Ίδρυμα του Μετοχικού Ταμείου Στρατού (ΝΙΜΤΣ), όπου και πέθανε τον Μάιο του 1948. Η κηδεία του έγινε σε στενό οικογενειακό κύκλο.

## [Επεξεργασία] Σημείωση

1. ↑ Γ. Κ. Σ. Τσολάκογλου, Απομνημονεύματα, εκδ. Ακρόπολις, Αθήναι 1959, 250 σελ. Το απόσπασμα που παρατίθεται εδώ προέρχεται από την εφημερίδα Ριζοσπάστης, 8 Απριλίου 2001.

## [Επεξεργασία] Εξωτερικές συνδέσεις

- «Τα τρία πρωτόκολλα ανακωχής που υπέγραψε διαδοχικώς ο αντιστράτηγος Τσολάκογλου τον Απρίλιο του 1941» — Άρθρο του υποναυάρχου ε.α. Σωτηρίου Γεωργιάδη που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Εστία της 7ης Μαΐου 2005.

Πρωθυπουργοί κατοχικών κυβερνήσεων |
--- | ---
Γεώργιος Τσολάκογλου | Κωνσταντίνος Λογοθετόπουλος | Ιωάννης Ράλλης

Πρωθυπουργοί της Ελλάδας

*Μαυροκορδάτος | *Κανακάρης | *Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης | *Κουντουριώτης | *Ανδρέας Ζαΐμης | *Ιωάννης Καποδίστριας | *Αυγουστίνος Καποδίστριας | *Θεόδωρος Κολοκοτρώνης | *Κωλέττης | *Σπυρίδων Τρικούπης | *Άρμανσμπεργκ | *Φον Ρούτχαρτ | *Όθων | Ανδρέας Μεταξάς | Κανάρης | Τζαβέλας | Κριεζής | Δημήτριος Βούλγαρης | Μιαούλης | Γενναίος Κολοκοτρώνης | Μοραϊτίνης | Ζηνόβιος Βάλβης | Κυριάκος | Ρούφος | Κουμουνδούρος | Δεληγιώργης | Θρασύβουλος Ζαΐμης | Χαρίλαος Τρικούπης | Δηλιγιάννης | Δημήτριος Βάλβης | Κωνσταντόπουλος | Σωτηρόπουλος | Δελιγιάννης | Δημήτριος Ράλλης | Αλέξανδρος Ζαΐμης | Γεώργιος Θεοτόκης | Κυριακούλης Μαυρομιχάλης | Δραγούμης | Ελευθέριος Βενιζέλος | Γούναρης | Σκουλούδης | Καλογερόπουλος | Λάμπρος | Στράτος | Πρωτοπαπαδάκης | Τριανταφυλλάκος | Χαραλάμπης | Κροκιδάς | Γονατάς | Καφαντάρης | Παπαναστασίου | Σοφούλης | Μιχαλακόπουλος | §Πάγκαλος | §Ευταξίας | Κονδύλης | Παναγής Τσαλδάρης | Οθωναίος | Δεμερτζής | Ιωάννης Μεταξάς | Κορυζής | †Τσουδερός | ^Τσολάκογλου | ^Λογοθετόπουλος | ^Ιωάννης Ράλλης | †Μπακιρτζής | †Σοφοκλής Βενιζέλος | †Σβώλος | †Γεώργιος Παπανδρέου | Πλαστήρας | Πέτρος Βούλγαρης | Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός | Κανελλόπουλος | Πουλίτσας | Κωνσταντίνος Τσαλδάρης | Μάξιμος | Διομήδης | Ιωάννης Θεοτόκης | Κιουσόπουλος | Παπάγος | Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής | Γεωργακόπουλος | Δόβας | Πιπινέλης | Στυλιανός Μαυρομιχάλης | Παρασκευόπουλος | Νόβας | Τσιριμώκος | Στεφανόπουλος | §Κόλλιας | §Παπαδόπουλος | §Μαρκεζίνης | §Ανδρουτσόπουλος | Γεώργιος Ράλλης | Ανδρέας Παπανδρέου | Τζαννετάκης | Γρίβας | Ζολώτας | Μητσοτάκης | Σημίτης | Κωνσταντίνος Α. Καραμανλής
* Υπό διαφορετικό τίτλο § Πρωθυπουργός πραξικοπηματικής κυβέρνησης † Πρωθυπουργός Κυβέρνησης που δεν ελέγχει την Αθήνα ^ Πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια της κατοχής από τους Γερμανούς

Ανακτήθηκε από "http://el.wikipedia.org../../../%CE%B3/%CE%B5/%CF%8E/%CE%93%CE%B5%CF%8E%CF%81%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%82_%CE%A4%CF%83%CE%BF%CE%BB%CE%AC%CE%BA%CE%BF%CE%B3%CE%BB%CE%BF%CF%85_17a5.html"

Κατηγορίες: Έλληνες πολιτικοί | Πρωθυπουργοί της Ελλάδας | Έλληνες στρατιωτικοί | Έλληνες Πρωταγωνιστές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου | Γεννήσεις το 1886 | Θάνατοι το 1948

##### Views

- Άρθρο
- Συζήτηση
- Τελευταία έκδοση

##### Αναζήτηση

##### Άλλες γλώσσες

- Deutsch
- English
- Français
- 日本語
- Nederlands
- Português
- Русский