# Διεθνής πρότυπος αριθμός βιβλίου

### Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Ο Διεθνής Πρότυπος Αριθμός Βιβλίου (αγγλικά: ISBN - International Standard Book Number) είναι ένας μηχαναγνώσιμος ραβδοκώδικας ή αλλιώς ένας μηχαναγνώσιμος αριθμός. Ο ραβδοκώδικας (barcode) απαρτίζεται από ψηφία, συγκεκριμένα από αριθμούς και από τον ρωμαϊκό αριθμό Χ. Σύμφωνα με το πρότυπο ISO-2108 το ISBN είναι ένας 10-ψήφιος αριθμός ο οποίος αποτελείται από τέσσερα τμήματα, τα οποία χωρίζονται μεταξύ τους με ενωτική παύλα ή διάστημα. Τα ψηφία των τριών πρώτων τμημάτων του ISBN μπορούν να είναι ένας αριθμός από το 0 έως το 9, ενώ το τέταρτο τμήμα του ISBN μπορεί να πάρει τιμές από 0 έως 9 καθώς και την τιμή Χ (Χ=10). Το ISBN χρησιμοποιείται από εκδοτικούς οίκους, βιβλιοπωλεία, εμπόρους, βιβλιοθήκες, εκπαιδευτικά ιδρύματα, κ.ά.

## [Επεξεργασία] Δομή του ISBN

Τα τέσσερα τμήματα του ISBN είναι:
1) "Ταυτότητα ομάδας: Αποδίδεται σε κάθε χώρα ή ομάδα χωρών ή γλωσσικών ομάδων από το Διεθνές Κέντρο ISBN. Διεθνείς οργανισμοί, π.χ. ο ΟΗΕ, έχουν, επίσης, τη δική τους ταυτότητα ομάδας.
2) Ταυτότητα εκδότη: Αποδίδεται σε κάθε εκδότη από ένα Εθνικό ή Περιφερειακό Κέντρο ISBN.
3) Ταυτότητα τίτλου: Αποδίδεται σε κάθε τίτλο από τον εκδότη
4) Ψηφίο ελέγχου: Υπολογίζεται στη βάση των υπολοίπων 9 ψηφίων του ISBN" (Holt, Brian P. 1993, σ. 5.)

Ο πρότυπος αυτός αριθμός αποδίδεται στα βιβλία και συγκεκριμένα στις μονογραφίες. Κάθε αριθμός ISBN είναι μοναδικός για κάθε μονογραφία και αποτελεί την ταυτότητα της στο χώρο της παγκόσμιας αγοράς του βιβλίου. Την 1η Ιανουαρίου του 2007 η βιομηχανίας του βιβλίου παγκοσμίως θα πρέπει να χρησιμοποιεί το 13-ψήφιο ISBN.

## [Επεξεργασία] Το ψηφίο ελέγχου

Για να βρούμε ποιο πρέπει να είναι το ψηφίο ελέγχου κάθε φορά πρέπει να ακολουθήσουμε την εξής διαδικασία. Πολλαπλασιάζουμε τα εννέα πρώτα ψηφία του ISBN με συγκεκριμένους αριθμούς ανάλογα με τη θέση κάθε ψηφίου. Ξεκινώντας από την αρχή του αριθμού ISBN πολλαπλασιάζουμε τα 9 ψηφία με τα βάρη 10 έως 2. Στη συνέχεια προσθέτουμε τα γινόμενα και το αποτέλεσμα το διαιρούμε με τον αριθμό 11. Το υπόλοιπο της διαίρεσης το αφαιρούμε από τον αριθμό 11 και έχουμε το ψηφίο ελέγχου. Για παράδειγμα: 960-7510-94-_

ISBN 9 6 0 7 5 1 0 9 4
Βάρος 10 9 8 7 6 5 4 3 2
Αποτέλεσμα 90 54 0 49 30 5 0 27 8
Σύνολο 263 / 11 = 23 υπόλοιπο 10
11-10 = 1 άρα το ψηφίο ελέγχου είναι το 1

## [Επεξεργασία] Επαλήθευση του ψηφίου ελέγχου

Για να ελέγξουμε την ακρίβεια και την ορθότητα του ψηφίου ελέγχου ακολουθούμε την παραπάνω διαδικασία μόνο που πολλαπλασιάζουμε τα 10 ψηφία με το βάρος 10 έως 1. Το τελικό άθροισμα των γινομένων πρέπει να διαιρείται ακριβώς με το 11. Τότε το ψηφίο ελέγχου είναι έγκυρο. Για παράδειγμα: 960-7510-94-1

ISBN 9 6 0 7 5 1 0 9 4 1
Βάρος 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1
Αποτέλεσμα 90 54 0 49 30 5 0 27 8 1

Σύνολο 264 / 11 = 24

## [Επεξεργασία] Το ISBN 13

Από την 1η Ιανουαρίου 2007 το ISBN έγινε ένας 13-ψήφιος αριθμός και σύμφωνα με την Book Industry Study Group έχει την εξής μορφή:
1) "Μέρος 1ο: Το πρόθεμα EAN (είτε 978, είτε 979)
2) Μέρος 2ο: Η ταυτότητα της ομάδας (χώρα, εδαφική ή γλωσσική περιοχή)
3) Μέρος 3ο: Η ταυτότητα του εκδότη
4) Μέρος 4ο: Η ταυτότητα του τίτλου
5) Μέρος 5ο: Το ψηφίο ελέγχου".

Τα πέντε μέρη του ISBN χωρίζονται εμφανώς με ενωτικές παύλες ή κενά. Τα μέρη 2, 3, 4 του ISBN 13 παραμένουν τα ίδια όπως και στο ISBN 10, προστίθεται στην αρχή το πρόθεμα 978 ή 979 και στο τέλος το ψηφίο ελέγχου υπολογίζεται εξαρχής για να επικυρώσει την εγκυρότητα ολόκληρου του αριθμού.

## [Επεξεργασία] Γιατί άλλαξε το ISBN

Ο Διεθνής Πρότυπος Αριθμός Βιβλίου άλλαξε για να μπορέσει να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες απαιτήσεις του βιβλιεμπορίου. Το 10-ψήφιο ISBN έχει χωρητικότητα 1 δισεκατομμύριο αριθμούς το οποίο θα αυξηθεί με το ISBN 13 ώστε να καλυφθεί ο αυξανόμενος αριθμός των εκδόσεων αλλά και των εκδοτών παγκοσμίως. Επίσης η Book Industry Study Group αναφέρει ότι "τα δύο προθέματα 978 και 979 μεγαλώνουν ακόμα περισσότερο την αριθμητική χωρητικότητα καθώς οι –διαφορετικοί- εκδότες θα μοιράζονται τα ενδιάμεσα 9 ψηφία αλλά όχι το πρόθεμα και το ψηφίο ελέγχου.
Για παράδειγμα:
978-123456789-X
979-123456789-0"

## [Επεξεργασία] Το πρόθεμα EAN

"Ο EAN (International Article Number) είναι ένας 13-ψήφιος πρότυπος αριθμός που προσδιορίζει κάθε προϊόν στην παγκόσμια αγορά. Ο αριθμός ΕΑΝ διανέμεται από το οργανισμό EAN International, ο οποίος καθιερώνει τα πρότυπα και τους κανόνες για τους εκχωρούμενους αριθμούς των προϊόντων αλλά και την κωδικοποίησή τους σε ραβδοκώδικες (barcodes), σε EDI (Electronic Data Interchange) και σε RTID messages. Ο οργανισμός EAN International καθιέρωσε και εκχώρησε τα προθέματα 978 και 979 για τον προσδιορισμό των βιβλίων μέσα στο παγκόσμιο σύστημα ταυτοποίησης του ΕΑΝ. Τα προθέματα ορίστηκαν μέσα σε μία φανταστική χώρα, την Bookland" (Book Industry Study Group, 2007).

## [Επεξεργασία] Το πρόθεμα 978 και 979

"Το πρόθεμα 978 χρησιμοποιείται από την 1η Ιανουαρίου 2007 ενώ το πρόθεμα 979 αναμένεται να διατεθεί στους εκδότες της Βορείου Αμερικής μετά τα μέσα του 2007. Το ISBN 13 που ξεκινάει με το πρόθεμα 979 δεν έχει καμία αντιστοιχία με το ISBN 10 ούτε μετατρέπεται σε ISBN 10, σε αντίθεση με το ISBN 13 που ξεκινάει με το πρόθεμα 978" (Book Industry Study Group, 2007). Για παράδειγμα:

το ISBN 10 960-7510-94-1
μετατρέπεται σε ISBN 13 978- 960-7510-94-5
και ξανά πίσω στο ISBN 10 960-7510-94-1

## [Επεξεργασία] Μετατροπή από ISBN 10 σε ISBN 13

10-ψήφιο ISBN 960-7510-94-1
Διαγραφή του ψηφίου ελέγχου 960-7510-94-
Προσθήκη του προθέματος 978 978- 960-7510-94-
Υπολογισμός του νέου ψηφίου ελέγχου 978- 960-7510-94-5

Για να υπολογίσουμε το ψηφίο ελέγχου του ISBN 13 πολλαπλασιάζουμε τα 12 πρώτα ψηφία του ISBN με το βάρος 1 και 3 εναλλάξ. Το άθροισμα των γινομένων το διαιρούμε με τον αριθμό 10 και το υπόλοιπο της διαίρεσης το αφαιρούμε από το αριθμό 10. Για παράδειγμα:

ISBN 9 7 8 9 6 0 7 5 1 0 9 4
Βάρος 1 3 1 3 1 3 1 3 1 3 1 3
Αποτέλεσμα 9 21 8 27 6 0 7 15 1 0 9 12
Σύνολο 115 / 10 = 10 υπόλοιπο 5
10-4=6 Άρα το ψηφίο ελέγχου είναι το 5

## [Επεξεργασία] Εξωτερικοί σύνδεσμοί

http://www.isbn-international.org/en/manual.html
http://pcn.loc.gov/isbncnvt.html
http://www.bisg.org/isbn-13/faq.html
http://www.oclc.org/news/announcements/announcement96.htm

## [Επεξεργασία] Βιβλιογραφία

Holt, Brian P. (επιμ.) 1993, Εγχειρίδιο UNIMARC, Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, Αθήνα.

Ανακτήθηκε από "http://el.wikipedia.org../../../%CE%B4/%CE%B9/%CE%B5/%CE%94%CE%B9%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%AE%CF%82_%CF%80%CF%81%CF%8C%CF%84%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%82_%CE%B1%CF%81%CE%B9%CE%B8%CE%BC%CF%8C%CF%82_%CE%B2%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%BF%CF%85.html"

Κατηγορία: Βιβλιοθηκονομία

##### Views

- Άρθρο
- Συζήτηση
- Τελευταία έκδοση

##### Αναζήτηση

##### Άλλες γλώσσες

- العربية
- Български
- Brezhoneg
- Català
- Česky
- Cymraeg
- Dansk
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Eesti
- Euskara
- فارسی
- Suomi
- Français
- Galego
- עברית
- Magyar
- Bahasa Indonesia
- Íslenska
- Italiano
- 日本語
- 한국어
- Ripoarisch
- Kurdî / كوردي
- Lietuvių
- Nederlands
- ‪Norsk (nynorsk)‬
- ‪Norsk (bokmål)‬
- Polski
- Português
- Русский
- Slovenčina
- Svenska
- ไทย
- Türkçe
- Українська
- Tiếng Việt
- 中文