# Δίον Πιερίας

### Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Ασπίδες που αφιέρωσε ο Μέγας Αλέξανδρος για τη νίκη του επί των Περσών στο Γρανικό Ποταμό. Βρίσκονται στον Αρχαιολογικό Χώρο του Δίου.

Το Δίον (παλαιότερη ονομασία Μαλαθριά) είναι χωριό του νομού Πιερίας με 1.336 κατοίκους (απογρ. 2001) και ανήκει στον ομώνυμο Δήμο (Δήμος Δίου). Βρίσκεται σε υψόμετρο 30 μ., στα ερείπια του αρχαίου Δίου, 15 χιλιόμετρα νότια της Κατερίνης. Αποτελεί έδρα του ομώνυμου Δημοτικού Διαμερίσματος του δήμου Δίου. Το δημοτικό διαμέρισμα έχει 2 οικισμούς, το Δίον και τα Πλατανάκια και 1.554 κατοίκους. Στον οικισμό Πλατανάκια έχουν εγκατασταθεί πρόσφυγες από την περιοχή του Ευξείνου Πόντου. Οι κύριες ασχολίες των κατοίκων είναι η γεωργία (καπνά) και η κτηνοτροφία, ενώ ο αρχαιολογικός χώρος και το Μουσείο του Δίου έχουν αναπτύξει και τουριστικά την περιοχή. Στο Δίον έγινε συλλαλητήριο για την ελληνικότητα της Μακεδονίας, το 1992. Στο Δίον λειτουργεί κάθε χρόνο και Έκθεση Ψηφιδωτού στο Κέντρο Μεσογειακών Ψηφιδωτών στα πλαίσια του Φεστιβάλ Ολύμπου. Από αθλητική άποψη, πρέπει να αναφερθεί η ύπαρξη του Ομίλου Φιλάθλων Δίου, με την επωνυμία "Ο Δίας".

## [Επεξεργασία] Ιστορία

Η ύδραυλις, ένα από τα αρχαιότερα γνωστά μουσικά όργανα, που φυλάσσεται στο Μουσείο του Δίου

.

Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση του αρχαίου Δίου τοποθετείται στους ανατολικούς πρόποδες του Ολύμπου, εκεί όπου σήμερα βρίσκεται η ομώνυμη κωμόπολη. Όπως μαρτυρούν ο Στράβωνας και ο Λίβιος, το Δίον «πόλις ουκ εν τω αιγιαλώ του Θερμαϊκού Κόλπου εστίν εν ταις υπωρείαις του Ολύμπου, αλλ’ όσον επτά απέχει σταδίους». Η πρώτη γραπτή αναφορά στο Δίον είναι στο Θουκυδίδη, ο οποίος την αναφέρει ως την πρώτη πόλη από την οποία πέρασε ο στρατηγός της Σπάρτης Βρασίδας το 424 π.Χ.

Η πόλη φαίνεται να ιδρύθηκε από τους Περραιβούς της Θεσσαλίας, προς τιμήν του Δία (σύμφωνα με όσα υποστηρίζει ο ιστορικός Δήμιτσας). Το όνομα της πόλης αποδίδεται στο Δία. Κάθε χρόνο γίνονταν τα «Δία», με κέντρο το Ναό του πατέρα των θεών. Στο Δίον τελούνταν και Ολυμπιακοί Αγώνες και επινίκιες εορτές και θυσίες.. Οι κάτοικοι του τόπου λέγονταν και Δίοι, Διείς και Διασταί.. Ο πρώτος μήνας του μακεδονικού έτους ονομάστηκε Δίος. Η πόλη συνδέθηκε επίσης με τον Ορφέα, καθώς μία παράδοση αναφέρει ότι ο τελευταίος σκοτώθηκε από γυναίκες του Δίου και στον τόπο εκείνο τοποθετήθηκε πέτρινη υδρία με τα οστά του.

Το Δίον έγινε εκπολιτιστικό κέντρο στα χρόνια του προοδευτικού βασιλιά Αρχέλαου της Μακεδονίας, ο οποίος επέλεξε την πόλη λόγω της σύνδεσής της με τη λατρεία των Μουσών και του Δία. Ο βασιλιάς αυτός κατέστησε την πόλη πνευματικό και πολιτιστικό κέντρο στη Μακεδονία, εφάμιλλο με τους Δελφούς και την Ολυμπία. Έτσι, οικοδομήθηκαν ναοί , θέατρο, στάδιο, τείχη και τοποθετήθηκαν γλυπτά και αγάλματα. Ο Ευριπίδης, ο μεγάλος τραγωδός της αρχαιότητας, παρουσίασε στο θέατρο του Δίου τις «Βάκχες» του και τον «Αρχέλαο» και άλλα έργα. Ο Φίλιππος Β΄ οργάνωσε στην πόλη Αγώνες, ευχαριστώντας τους θεούς για τη νίκη του στην Όλυνθο, την οποία κατάφερε να υποτάξει. Οι αγώνες αυτοί ονομάζονταν «Ολύμπια». Επίσης, στο Δίον θυσίασαν ο Φίλιππος και ο γιος του , Αλέξανδρος, μετά τη νίκη τους στη Χαιρώνεια το 338 π. Χ. Στα χρόνια του Μεγάλου Αλεξάνδρου το Δίον έχει σημαίνουσα θέση για τη Μακεδονία αλλά και για την Ελλάδα γενικότερα. Από εκεί ξεκίνησε ο στρατηλάτης την εκστρατεία του για την Ασία (μετά την καταστροφή των Θηβών, το 335 π. Χ. θυσίασε στο Δίον) και έστειλε στους ναούς του Δίου τους χάλκινους ανδριάντες των 25 νεκρών στη μάχη του Γρανικού, το 334 π. Χ..

Μετά το θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ο στρατηγός της Αιτωλικής Συμπολιτείας Σκόπας λεηλάτησε το Δίον και ο ναός του Δία πυρπολήθηκε. Μετά την υποταγή της Μακεδονίας και συνολικά της Ελλάδας στους Ρωμαίους η πόλη άρχισε να απολαμβάνει τη φιλελεύθερη πολιτική του Αυγούστου και ήταν ημιανεξάρτητη επαρχία (αποικία της Ρώμης), με δικό της νόμισμα και αυτοδιοίκηση. Έχουν βρεθεί νομίσματα με την επιγραφή «Ιουλία Αυγούστα του Δίου» (Colonia Julia Augusta Diensis). Την ίδια περίοδο η πόλη παρουσιάζει αξιόλογη εμπορική ανάπτυξη. Τα μνημεία και αγάλματα μεταφέρθηκαν στη Ρώμη.

Αργότερα, οι Πιεριείς ασπάζονται το Χριστιανισμό, όπως φαίνεται από τα ερείπια της παλαιοχριστιανικής Βασιλικής που ήρθαν στο φως στο Δίον και τα οποία χρονολογούνται από τον 4ο αιώνα. Το Δίον έγινε έδρα επισκοπής και επίσκοπος ήταν ο Παλλάδιος. Στα χρόνια του Κωνσταντίνου του Πορφυρογέννητου η πόλη ονομάζεται Δίος.

Το 317, στη Σαρδική Σύνοδο, έλαβε μέρος και ακέφαλος επίσκοπος του Δίου. Η Μαλαθριά , σύμφωνα με τον Τρύφωνα Ευαγγελίδη, προήλθε από το μάραθρο, φυτού που ευδοκιμούσε στην περιοχή. Το χωριό είχε 200 κατοίκους γύρω στο 1913, σύμφωνα με την ίδια πηγή.[1]. Το 14ο αιώνα το Δίον ακολούθησε την τύχη της υπόλοιπης Μακεδονίας και καταλήφθηκε από τους Τούρκους, οι οποίοι το κατέστρεψαν εντελώς.

Στις αρχές του 19ου αι. τα ερείπια του Δίου είχαν χαθεί μέσα στην πυκνή βλάστηση και τα νερά. Ο Άγγλος συνταγματάρχης και περιηγητής Ουίλιαμ Λικ που σταμάτησε στο Δίον την 21η Δεκεμβρίου του 1806 ήταν ο πρώτος που ταύτισε με βεβαιότητα τη θέση του αρχαίου Δίου και την έκανε γνωστή στην επιστήμη.

Τα ερείπια της πόλης βρίσκονται σε απόσταση 4 περίπου χιλιομέτρων από τη θάλασσα. Οι αρχαιολογικές έρευνες στην περιοχή ξεκίνησαν το 1928 και το 1973 συνεχίστηκαν υπό την εποπτεία του καθηγητή Δημητρίου Παντερμαλή. Η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως το Ιερό της Ίσιδας και άλλων θεών της Αιγύπτου, το μικρό ναό της Υπολυμπιδίας Αφροδίτης, το αρχαιότατο Ιερό της Δήμητρας, ελληνιστικό θέατρο της εποχής του Φιλίππου του Ε΄, ρωμαϊκό θέατρο του 2ου αιώνα, στάδιο, την έπαυλη του θεού Διονύσου με τα υπέροχα ψηφιδωτά, νεκροταφείο, καταστήματα, λίθινες στήλες (στο τέμενος του Δία) , ωδείο, τείχη, μουσικά όργανα (όπως η ύδραυλις, ένα πνευστό μουσικό όργανο) και λουτρά.

Στο Δίον λειτουργεί από το 1983 αρχαιολογικό μουσείο και σε αυτό εκτίθενται όλα τα ευρήματα του Δίου και της υπόλοιπης Πιερίας.

## [Επεξεργασία] Νεότερη ιστορία

Μέχρι το 1961 το χωριό είχε την ονομασία Μαλαθριά. Η ονομασία αυτή προέρχεται από τα μάλαθρα, κάποιο φυτό ποου ευδοκιμούσε τότε στην περιοχή.

Το χωριό βρισκόταν στον Άγιο Δημήτριο, μια από τις αρχαιότερες εκκλησίες στην περιοχή. Εκεί ήταν το Κάτω Χωριό, όπου ζούσαν οι Βλάχοι (όπως και σήμερα). Οι Σαρακατσάνοι ζούσαν σε καλύβες και ασχολούνταν αποκλειστικά με την κτηνοτροφία.

Σημειώνεται ότι οι σημερινοί κάτοικοι του χωριού που είναι Βλάχοι κατάγονται από τον Κοκκινοπλό Θεσσαλίας και οι Σαρακατσαναίοι πιθανότατα κατάγονται από το Συρράκο της Ηπείρου.

Στη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου, οι κάτοικοι της Μαλαθριάς αναγκάστηκαν να φύγουν στην Καρίτσα. Επέστρεψαν λίγο μετά.

Ακόμα και σήμερα οι κάτοικοι ονομάζουν τον οικισμό τους Κάστρο, καθώς φαίνεται να υπήρχε κάποιο κάστρο εκεί κοντά.

## [Επεξεργασία] Υποδομή

Το χωριό έχει κτίριο δημαρχείου,το οποίο χρησιμοποιήθηκε όταν το Δίον έγινε Δήμος, πριν από τον Καποδίστρια. Το 1999, με το Νόμο Καποδίστριας, το δημαρχείο μεταφέρθηκε στην έδρα του Δήμου Δίου, στην Κονταριώτισσα.

Η πολιούχος αγία του Δίου είναι η Αγία Παρασκευή και ο κεντρικός ναός είναι αφιερωμένος σε αυτήν. Ο εν λόγω ναός κάηκε στη δεκαετία του ' 60, από ατύχημα και ξαναχτίστηκε, ως παράρτημα της Μονής Αγίου Διονυσίου εν Ολύμπω. Υπάρχουν επίσης τα εξωκλήσια του Αγίου Γεωργίου, στο συνοικισμό των Σαρακατσαναίων και του Αγίου Δημητρίου, που χρονολογείται στη μεταβυζαντινή περίοδο.

Στο Δίον υπάρχει νηπιαγωγείο , 6/Θ Δημοτικό Σχολείο, αγροτικό ιατρείο, αγροτικός συνεταιρισμός και η κύρια καλλιέργεια είναι ο καπνός. Οι κάτοικοι ασχολούνται επίσης με την κτηνοτροφία και τις τουριστικές επιχειρήσεις, εξαιτίας της αρχαιολογικής σημασίας του Δίου και της ύπαρξης Μουσείου και αρχαίου θεάτρου.

Υπάρχει επίσης δραστήριος Πολιτιστικός Σύλλογος. Ένα από τα γνωστότερα έθιμα του χωριού που επιβιώνει μέχρι τις μέρες μας είναι το κάψιμο των κέδρων, το οποίο λαμβάνει χώρα τις Απόκριες και συνοδεύεται από χορούς γύρω από φωτιές. Κάθε χρόνο στον Άγιο Γεώργιο γίνεται και αντάμωμα.

## [Επεξεργασία] Πλατανάκια

Το Δημοτικό Διαμέρισμα Δίου περιλαμβάνει και τον οικισμό Πλατανάκια. Ο εν λόγω οικισμός ιδρύθηκε το 1954 από Πόντιους πρόσφυγες που είχαν πρώτα εγκατασταθεί σε άλλα χωριά της Πιερίας. Τα πρώτα χρόνια ονομαζόταν Καλύβια Μαλαθριάς. Αργότερα ονομάστηκε έτσι από τα πλατάνια που βρίσκονταν κοντά στο ξωκλήσι του Αγίου Διονυσίου. Σήμερα στο χωριό κατοικούν περίπου 50 οικογένειες. Στη μέση του χωριού βρίσκεται η πλατεία που έχει πολλά δέντρα. Οι κάτοικοι ασχολούνται με τη γεωργία. Κάθε Αύγουστο λαμβάνει χώρα το πανηγύρι του χωριού. Τότε μαζεύονται πάρα πολλοί άνθρωποι που έχουν εγκαταλείψει το χωριό. [1].

## [Επεξεργασία] Μουσείο του Δίου

Το Μουσείο εγκαινιάστηκε το 1983 και στεγάζει ευρήματα που προέρχονται κυρίως από το Δίον αλλά και από τον Όλυμπο και άλλες περιοχές της Πιερίας, όπως η Πύδνα και η Ρητίνη. Έχει τρεις ορόφους κατά ενότητες, ανάλογα με τις περιοχές ή τους χώρους όπου συντελέστηκε η ανάσυρση των ευρημάτων.

Η έκθεση περιλαμβάνει αγάλματα, αναθηματικά και επιτύμβια μνημεία, αρχιτεκτονικά μέλη, νομίσματα και διάφορα άλλα αντικείμενα, τα οποία αποκαλύφθηκαν στα ιερά, στις μεγάλες θέρμες και στη νεκρόπολη του Δίου, καθώς και ευρήματα που σχετίζονται με την καθημερινή ζωή στην αρχαία πόλη του Δίου.

## [Επεξεργασία] Πηγές

- Υπουργείο Πολιτισμού, Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων: Δίον

## [Επεξεργασία] Παραπομπές και σημειώσεις

1. ↑ "Καζταρίδη Ι. Φ., Η Πιερία των περιηγητών και των γεωγράφων"σελ. 192

## [Επεξεργασία] Βιβλιογραφία

- Ράπτης Γ., Όλυμπος- Πιέρια Βέρμιο και Άθως στη ζωή των Μακεδόνων, εκδ. 1996.
- Συλλογικό έργο, Εγκυκλοπαίδεια 2002, τόμος 5, εκδ. 1984.
- Συλλογικό έργο, Εγκυκλοπαίδεια Παιδεία, τόμος 8, εκδ. Μαλλιάρης Παιδεία.

- Το παρόν άρθρο βασίστηκε και στο αντίστοιχο άρθρο της αγγλικής Βικιπαίδειας.

Δημοτικά Διαμερίσματα του Δήμου Δίου
Άγιος Σπυρίδων | Βροντού | Δίον | Καρίτσα | Κονταριώτισσα | Νέα Έφεσος

Ανακτήθηκε από "http://el.wikipedia.org../../../%CE%B4/%CE%AF/%CE%BF/%CE%94%CE%AF%CE%BF%CE%BD_%CE%A0%CE%B9%CE%B5%CF%81%CE%AF%CE%B1%CF%82_ab9a.html"

Κατηγορίες: Χωριά της Πιερίας | Δήμος Δίου

##### Views

- Άρθρο
- Συζήτηση
- Τελευταία έκδοση

##### Αναζήτηση

##### Άλλες γλώσσες

- Deutsch
- English
- Français
- Lumbaart
- Nederlands
- Polski