# Boxer Ayaklanması

### Vikipedi, özgür ansiklopedi

Boxer güçleri, 1900 yılı fotoğrafı

Boxer Ayaklanması (Çince anlamı haklı ve uyumlu yumruklardır), Batı'nın Çin üzerindeki 19. yüzyıldaki ekonomik ve siyasi etkisine karşı çıkartılan bir ayaklanmadır. Tüm yabancıların ülkeden çıkartılması hedeflenmiştir. 1899 yılı Kasım ayında başlamış 7 Eylül 1901'de sona ermiştir. Ayaklanma ve ayaklanmanın bastırılması sırasında binlerce asi, yabancı ve sıradan Çinli hayatını kaybetmiştir.

## [değiştir] Ayaklanma öncesi durum

Çin, o dönem sömürgeci bir devlet haline gelen Japonya ile Çin'e bağlı bir krallık olan Kore yüzünden 1894 yılında savaşa tutuştu. Ağır bir yenilgiye uğrayan Çin, Şimonoseki Barışı ile Japonya'ya önemli ödünler vermişse de Japonya'nın uzakdoğuda çok güçlenmesinden çekinen Avrupa devletleri ve Rusya'nın araya girmesiyle Çin bu ödünlerin çoğunu geri aldı.

Batılı devletler bu yardımlarının bedelini Çin'den çok ağır biçimde geri aldılar. Çin'den elde edilecek "ödünler mücadelesi"nde Rusya, İngiltere ve Fransa Çin'in ekonomik bakımdan önemli bölgelerini işgal ettiler ve Çin'i parçaladılar. Çin'in, 1894 yılında Japonya'ya karşı ağır bir yenilgi alması ve bu yenilginin doğrudan sonucu olarak Çin'in batılı devletlerce parçalanması Çin'de milliyetçi duyguları harekete geçirdi.

1870 yılında gizli olarak kurulmuş bulunan dinsel nitelikteki "Boxer" Derneği Manchu hanedanlığı ile mücadele amacıyla faaliyetlerde bulunuyordu. Ancak, Çin'in parçalanmasından sonra yabancı güçlerin Çin'deki etkinliklerine karşı mücadeleye başlamış ve 1890'ların sonlarında Saray'ın da hoşgörüsünü kazanmıştı.

## [değiştir] Ayaklanma

1899 yılının Kasım ayında ayaklanan Boxer'lar Çin'deki yabancı temsilciliklere, misyonerlere ve yabancı devletlerce yapılmakta olan demiryollarına ve buradaki işçilere saldırdılar.

## [değiştir] Bastırılması

Boxer Ayaklanmasını bastıran Sekiz Devlet İttifakı askerlerinin 1900 yılında Japonya'da yapılan baskı-resmi. Soldan sağa: İtalya, ABD, Fransa, Avusturya-Macaristan, Japonya, Almanya, Birleşik Krallık, Rusya

Ayaklanmadan büyük rahatsızlık duyan dönemin etkin devletleri İtalya, ABD, Fransa, Avusturya-Macaristan, Japonya, Almanya, Birleşik Krallık ve Rusya "Sekiz Devlet İttifakı"nı kurdular ve 54 bin kişilik birleşik bir orduyla ayaklanmayı bastırdılar.

Sekiz Devlet İttifakı, Çin'e çok büyük bir zarar tazminatı yüklediler. Çin'in son taksidi 1940 yılında bitecek olan bu tazminatı ödemesinin olanağı yoktu. Ancak, "aşırı tazminat" Avrupa'nın yaygın bir sömürü ve baskı taktiğiydi. Çin, bu borcu ödemek için Avrupa devletlerinden borç alacak ve Avrupa'nın daha çok etkisi altına girecekti.

## [değiştir] Başarısızlık nedenleri

Çin'in Batı'ya karşı silahlı mücadelesi başarısızlıkla sonuçlandı. Nedenleri:

- Bilinçsiz, dağınık bir direnme ve bağnazca saldırı Avrupa'nın üstün örgütlenme yeteneği karşısında tutunamadı.

- Çin'deki bu millyetçi harakette halk kitleleriyle aydınlar arasında kopukluk vardı.

- Büyük toprak sahiplerinin bulunmadığı Çin'de toprak ufak parçalara bölünmüştü. Bu yüzden Çin köylüsünün çoğunluğu için yabancılarla işbirliği yapan büyük toprak sahiplerinden kurtulmak gibi bir dertleri yoktu.

## [değiştir] Sonuçları

Çin halkının kitleler halinde Boxer Ayaklanması'na ve aydınların 19. yüzyıl sonu 20. yüzyıl başında yabancılara karşı yürüttüğü milliyetçi direnişe katılmaması sömürgeci devletlerin işini kolaylaştırmış ve Çin açık pazar konumuna gelmiştir.

"http://tr.wikipedia.org../../../b/o/x/Boxer_Ayaklanmas%C4%B1_f71c.html"'dan alındı

Sayfa kategorileri: Siyasi tarih | Uluslararası ilişkiler | İsyanlar | Çin tarihi

##### Views

- Madde
- Tartışma
- Güncel sürüm

##### Ara

##### Diğer diller

- Dansk
- Deutsch
- English
- Esperanto
- Español
- Suomi
- Français
- עברית
- Italiano
- 日本語
- Nederlands
- Norsk (bokmål)
- Polski
- Português
- Русский
- Svenska
- 中文