# Dedektif

### Vikipedi, özgür ansiklopedi

Bu ansiklopedi maddesinin biçim olarak Vikipedi standartlarına ulaşması için elden geçirilmesi gerekmektedir.
Bu madde Eylül 2006 tarihinden beri etiketli olarak durmaktadır.Düzenleme yapıldıktan sonra bu not silinmelidir.

Dedektif, suçları soruşturmak ve suçluları yakalamakla görevli polislere denir. Bazı ülkelerde devlet görevlisi olmayan özel dedektifler de vardır. Öykülerde ve romanlardaki dedektifler genellikle bu türden özel görevlilerdir.

Dedektif becerikli ve sabırlı olmalıdır, çünkü soruşturduğu konuda yalnızca bir ipucu bulmak için bile aylarca çalışmak zorunda kalabilir. Günümüzde kanıtlar bulmada bilimsel yöntemler büyük kolaylık sağlar, ama dedektif gene de büyük ölçüde soru sorma yöntemiyle çalışır. Bir dedektifin nasıl çalıştığını anlayabilmek için bir cinayetin işlenmiş olduğunu var sayalım. Bunu daha iyi canlandırabilmek içinde örnek olarak ülkemizi alalım.

İstanbul’da, öldürülmüş olduğu belli olan bir kadın cesedi bulunur. Katilden geriye koskocaman, partal ve kirli bir şapka kalmıştır. Bu kirli şapka incelendiğinde un tozları taşıdığı anlaşılır. Şapkanın üzerinde hem bayat, hem de taze un vardır. Bunun üzerine kentin tüm fırınlarında, pastanelerinde ve un kullanılan yerlerinde ve depolarında büyük başlı adam aranmaya başlar. Dedektif araştırmalarının sonucunda Şişli’deki bir fırında Sait Kara adlı bir adamın birkaç hafta çalıştığını, cinayetten bir gün sonra da işten ayrıldığını öğrenir. Fırıncı bu adamın büyük bir başı olduğunu doğrular ve adresinin dedektife verir. Adrese gidildiğinde ev sahibi adamın evden ayrıldığını söyler ve Tekirdağ’da terzilik yapan ablasından söz eder. Hemen Tekirdağ’da da araştırma başlatılır. Kentin merkezinde kadının terzilik yaptığı yerin kapanmış olduğu anlaşılır, ama komşu bakkaldan kadının ev adresi bulunur. Kadın Sami Kınık adında, fırıncılık yapan bir erkek kardeşi olduğunu ama birkaç yıldır hiç görmediğini söyler. Adamın başının büyük olduğunu ablası da doğrular. Kadından alınan bir fotoğraf büyütülerek bütün emniyet birimlerine dağıtılır ve Sait Kara adıyla bilinen Sami Kınık aranmaya başlanır. Adamın 40 yaşında olduğu ve mesleğinin fırıncılık olduğu da belirtilir. Kısa süre sonra fırıncı Çanakkale’de yakalanarak tutuklanır. Adam, kadının sevgilisi olduğunu ve kendisini terk ettiği için öldürdüğünü itiraf eder. Böylece katil, bütün ülkede birçok dedektifin sürdürdüğü ekip çalışmasıyla bulunmuş ve cinayet çözülmüş olur.

### [değiştir] Roman ve öykülerde dedektifler

Batı ülkelerinde polis örgütünün güçlenmesi, 19. yüzyılda dedektif öyküleri biçiminde edebiyata da yansıdı. Bir edebiyat yapıtında yaratılan ilk dedektif, Edgar Allan Poe'nun Morg Sokağı Cinayeti (Murders in the Rue Morg; 1841) romanındaki Auguste Dupin'dir. İngiliz yazar Wilkie Collins'in Aytaşı'ndaki (Moonstone; 1868) dedektifi Çavuş Cuff, sessiz ama cana yakın biri olarak dikkati çeker. Aynı yüzyılın sonlarında Arthur Conan Doyle'un Sherlock Holmes’u, edebiyat tarihinde benzeri görülmeyen bir ilgi uyandırmıştır. Conan Doyle’un dedektifi, alışılmışın dışında alışkanlıkları olan, özel bir soruşturmacıdır. Cinayetleri çözümlemede kendine özgü yöntemler kullanır. Sherlock Holmes göre, olanaksız olanın dışındaki her şey gerçektir.

Çağdaş polisiye romanlarının ünlü dedektifleri arasında Agatha Christie'nin kel, yumurta kafalı, pos bıyıklı, ufak tefek Belçikalı Hercule Poirot’su ile bir İngiliz köyünde yaşayan evde kalmış Bayan Marple'ı, Dorothy L. Sayers'in Lord Peter Wimsey'i sayılabilir. İngiliz yazar G. K. Chesterton'un yarattığı ufak tefek Peder Brown’u, Sherlock Holmes ile kıyaslanabilecek kadar parlak düşünceleri olan bir dedektiftir.

ABD'de, Sherlock Holmes kadar başarılı dedektif, hemen her konuda uzmanlaşmış Philo Vance’dir. Belçikalı yazar Georges Simenon'un yarattığı Müfettiş Maigret da profesyonel dedektifler arasında sayılır.

"http://tr.wikipedia.org../../../d/e/d/Dedektif.html"'dan alındı

Sayfa kategorisi: Vikipedi düzenle Eylül 2006

##### Views

- Madde
- Tartışma
- Güncel sürüm

##### Ara