# Doğu Bloku'nun Dağılması

### Vikipedi, özgür ansiklopedi

Gorbaçov'un iktidara gelmesiyle başlatılan açıklık ve yeniden yapılanma uygulamaları sonucunda;

a. Macaristan Komünist Partisi, 9 Ekim 1989'da Marksizm'i terketti ve Macaristan Sosyalist Partisi adını aldı. 23 Ekim 1989'da Macaristan'ın resmi adı Macaristan Cumhuriyeti olarak değiştirildi ve çok partili sisteme geçildi.

b. Polonya'da, Polonya Komünist Partisi Merkez Komitesi 6 Ocak 1990'da kendisini feshetti ve Sosyal Demokrasi Partisi adını aldı.

c. Bağımsızlık konusunda örnek mücadelelere sahne olan Çe-koslavakya'da devletin adı, 29 Mart 1990'da Çekoslavakya Federal Cumhuriyeti olarak değiştirildi ve 26 Kasım 1990'da ülkede Komünist Partisinin öncülüğüne son verildi.

d. Bulgaristan'da, 15 Ocak 1990'da Komünist Partisi'nin hakimiyetini öngören Anayasa maddesi değiştirildi ve parti Bulgaristan Sosyalist Partisi adını aldı.

e. Romanya'da, 20 Mayıs 1990'da ilk defa demokratik ve serbest seçimler yapıldı.

f. Doğu Almanya, 3 Ekim 1990'da Batı Almanya ile birleşti.

g. 12 Aralık 1990'da Arnavutluk'da yeni partilerin kurulmasına izin verildi.

h. 21 Mart 1990'da bir Uzakdoğu ülkesi olan Moğolistan'da Komünist Partisi'nin etkinliğine ve öncülüğüne son verildi. Ülkede çok partili siyasi hayata geçildi.

Doğu Bloku'nu oluşturan bu devletlerde başlayan sistem değişikliği, çok partili hayatın başlaması ve pazar ekonomisine geçiş uygulamaları; Gorbaçov'un beklediği bütünleşme ve güçlenme çabalarını dağılmaya götürdü. Bu dağılma, ülkelere bağımsızlığı ve Blok'tan kopmaları getirdi.

Nitekim bu gelişmeler üzerine, Doğu Bloku ülkelerini ekonomik yönden birbirine bağlayan COMECON (Karşılıklı Ekonomik Yardım Konseyi), 28 Haziran 1991'de üye devlet temsilcilerinin Budapeşte'de toplanıp kuruluşun feshine ilişkin protokolü imzalamalarıyla sona erdi. COMECON'un feshi kararını, NATO'ya karşı kurulmuş olan Varşova Paktı'nın l Temmuz 1991'de son verilmesi kararı takip etti. Böylece, Sovyetler Birliği'nin dağılmasını Doğu Bloku'nun dağılması olayı takip etmiş oldu.

Sonuç olarak;

a. Yakın Çağ'ın iki süper gücünden biri olan Doğu Bloku 1991 yılında tam bir çöküntü içine girdi. Bu olay 21. yüzyılın başında tarihin yeni bir döneminin de başlangıcını teşkil etti. Kısacası, Avrupa ve Asya'nın siyasi haritası değişti.

b. Sovyetler Birliği'nde ilk kopmalar Baltık ülkelerinde (Es-tonya, Letonya ve Litvanya) meydana geldi ve bunu diğerleri takip etti.

c. Asıl Rusya'yı oluşturan üç Cumhuriyetten (Moskova Rusyası, Ukrayna Rusyası ve Beyaz Rusya) özellikle Ukrayna Rusyası'nın bağımsızlığını ilan etmesi, Sovyetler'in sonunu getiren en önemli gelişme oldu.

d. Eski Sovyetler'in dağılması, Türkiye'ye ek olarak beş Türk Cumhuriyeti'nin daha tarih sahnesine çıkmasını sağladı. Bunlar; Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Kazakistan olup, ayrıca Azerbaycan'a bağlı özerk bir cumhuriyet olan Nah-civan ile Türkiye'nin ilişkileri yeni bir ivme kazandı.

e. Avrupa ve Asya haritası 1991'de yeniden değişirken, değişiklik Sovyetler'in dağılmasıyla sınırlı kalmadı. 1989'da Almanya birleşmesini tamamlarken, Yugoslavya parçalanmaya başladı.

f. 1991 Haziran'ında Slovenya ile Hırvatistan bağımsızlıklarını ilan ederken, Sırbistan ağırlıklı Federal Ordu ile Hırvatlar arasında iç savaş başladı.

g. Bosna-Hersek ile Makedonya Avrupa Topluluğu'na başvurarak bağımsızlıklarının garanti edilmesini istediler. Bu gelişmeler Yugoslavya'yı parçalanmaya 'götüren gelişmelerin başlangıcım teşkil etti.

h. Kafkaslar'da ise, Ermenistan'ın bir Azerbaycan toprağı olan Karabağ'a saldırması, Kafkaslar'ı önemli bir problem sahası durumuna getirdi. Kısacası dünyamız, Doğu Bloku'nun dağılması ile tam bir kaos ve istikrarsızlık dönemine girdi. Bozulan güç dengeleri, yerini, başlangıçta belirsizliğe bıraktı. Ancak, geçen zaman içinde dünyanın yeniden yapılanması " Globalleşme " kavramı içinde ve ABD'nin liderliğinde yeniden şekillendirilmeye başlandı.

Soğuk Savaşta önemli kişiler, yerler ve olaylar

Başlıca Olaylar (1945–1969) | Başlıca Olaylar (1972–1991) | Belirli Tanımlar | Başlıca Taraflar | Diğer Önemli Figürler
1940'lar:

- Yalta Konferansı
- Potsdam Konferansı
- İran Krizi
- Çin İç Savaşı
- Truman Doktrini
- Yunan İç Savaşı
- Marshall Planı
- Berlin Ablukası

1950'ler:

- Kore Savaşı
- Doğu Alman Ayaklanması
- Macar Devrimi
- Süveyş Krizi
- Vietnam Savaşı
- Sputnik Krizi

1960'lar:

- Çin-Sovyet Ayrılığı
- U-2 Krizi
- Guatamala İç Savaşı
- Domuzlar Körfezi Çıkartması
- Küba Füze Krizi
- Berlin Duvarı
- Prag Baharı
- SALT I Anlaşması

1970'ler:

- SALT II Anlaşması
- Nixon'ın Çin Ziyareti
- 1973 Şili Darbesi
- Angola İç Savaşı
- Sovyet-Afgan Savaşı

1980'ler:

- 12 Eylül Darbesi
- Polonya Dayanışma Hareketi
- Glasnost
- Prestroyka
- İran-Irak Savaşı
- 1989 Devrimleri
- Berlin Duvarının Yıkılışı
- Kadife Devrimi
- Romanya Devrimi

1990'lar:

- Sovyetlerin Dağılması

- Demir Perde
- Nükleer Silahlar
- İlk vuruş yeteneği
- Dehşet Dengesi
- Esnek Karşılık
- Yumuşama
- Uzay Yarışı
- Kızıl Panik
- Bağlantısızlar Hareketi
- McCarthycilik
- ABD'deki Sovyet Casusları
- ABD Casusları
- Ostpolitik
- CIA
- Gladio
- KGB
- Stasi
- 68 Kuşağı

Eşzamanlı anlaşmazlıklar:

- Nikaragua
- Arap-İsrail Savaşları

- NATO
- Varşova Paktı

Politik liderler:

- ABD
  - Harry Truman
  - Dwight Eisenhower
  - John Kennedy
  - Lyndon Johnson
  - Richard Nixon
  - Gerald Ford
  - Jimmy Carter
  - Ronald Reagan
  - George Bush

- Sovyetler
  - Josef Stalin
  - Georgi Malenkov
  - Nikita Kruşçev
  - Leonid Brejnev
  - Yuri Andropov
  - Konstantin Çernenko
  - Mikhail Gorbaçov

Politik liderler:

- Avrupa:
  - Winston Churchill
  - Clement Attlee
  - Charles de Gaulle
  - Josip Tito
  - Konrad Adenauer
  - Todor Zivkov
  - Imre Nagy
  - Nikolay Çavuşesku
  - Alexander Dubček
  - Willy Brandt
  - Olof Palme
  - Erich Honecker
  - Helmut Kohl
  - Papa II. Jean Paul
  - Margaret Thatcher
  - Lech Walesa

- Asya:
  - Mao Zedong
  - Çan Kay Şek
  - Kim Il-sung
  - Ho Chi Minh

- Latin Amerika:
  - Fidel Castro
  - Che Guevara

"http://tr.wikipedia.org../../../d/o/%C4%9F/Do%C4%9Fu_Bloku%27nun_Da%C4%9F%C4%B1lmas%C4%B1_71de.html"'dan alındı

Sayfa kategorileri: Uluslararası ilişkiler | Soğuk Savaş

##### Views

- Madde
- Tartışma
- Güncel sürüm

##### Ara